మనిషి నిత్యం విద్యార్థే. జీవితం ముగిసేవరకు ఏదో ఒకటి నేర్చుకోవలసిందే. కాని అందరూ ఈ వాస్తవాన్ని తెలుసుకోగలుగుతున్నారా? అంటే సమాధానం లేదు అని వస్తుంది. మనకి అహం (ఇగో) ఎక్కువ. ఆ ఇగో వాస్తవాన్ని గ్రహించటానికి అంగీకరించదు. అందువలననే మనలో చాలామంది తమకే మొత్తం తెలుసు అనుకుని మిడిసిపడుతుంటారు. అంతా తెలుసు కాబట్టి ఎదుటి వారి దగ్గరి నుంచి నేర్చుకోవలసింది ఏమి లేదు అనుకుంటుంటారు.
కాని ఇది తప్పు. ప్రతి ఒక్కరి దగ్గర ఏదో ఒకటి నేర్చుకునే విషయం ఉంటుంది. మనకు తెలియని విషయాలను తోటివారి దగ్గర నుంచి, తోటి సమాజంనుంచి, వివిధ ప్రసారమాధ్యమాల ద్వారా తెలుసుకుంటూ పాఠాలు నేర్చుకోవలసిందే. లేదంటే ఏదో ఒకరోజు పరిస్థితులు గుణపాఠాన్ని నేర్పుతాయి. నేల విడిచి సాము చేస్తూ ఆకాశాన్ని, భూమిని పాతాళాన్ని జయించామనే మనిషిని ఒక చిన్న వైరస్‌ (కరోనా) ముప్పతిప్పలు పెడుతుంది. కరోనా దెబ్బకి ప్రపంచం మొత్తం తల్లక్రిందులవుతుంది. ప్రపంచం మొత్తం స్పంభించిపోయింది. లక్షల కుటుంబాలు అల్లకల్లోలం అయినవి. కంటికి కనిపించని అతి చిన్న వైరస్‌ మనల్ని ఇన్ని రకాలుగా ఇబ్బందులకు గురి చేస్తుందని ఎవరూ ఊహించి ఉండరు. కాని ప్రకృతిలో ఇవన్నీ సహజం. ఇపుడు కరోనా, భవిష్యత్‌లో ఇంకో వైరస్‌ మనలని ఇబ్బంది పెట్టవచ్చు అనటంలో ఏలాంటి సందేహం లేదు. కాబట్టి భవిష్యత్తులో రాబోయే కరోనాలాంటి విపత్తుల నుండి తప్పించుకోవడానికి ప్రస్తుత కరోనానే దారి చూపిస్తుంది. ప్రస్తుత కరోనా పరిస్థితులను కక్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేస్తూ రాబోయే విపత్తుల బారినపడకుండా ప్రతి ఒక్కరు ఎవరి ప్రయత్నం వారు చేయగలగాలి. ఎవరికి వారు ‘మనకెందుకులే’ అనుకుంటే మిగిలేది శూన్యం. ‘No One knows everything, but everyone knows something’ అనే సత్యాన్ని గ్రహించి మన ఇగోలు ప్రక్కకుపెట్టి మనకు తెలియని కుల-మత, ప్రాంత, ధనిక-పేద, ఆడ-మగ, చిన్న-పెద్ద, నలుపు-తెలుపు అనే తేడా లేకుండా విలువైన విషయాలను అందరి దగ్గర నుండి తెలుసుకుంటూ ప్రతిఒక్కరు తమ జ్ఞానాన్ని పెంచుకుంటూ ఉండవలసిన అవసరాన్ని కరోనా తెలియ చెప్పింది అని నిస్పందేహంగా చెప్పవచ్చు. కరోనా నేర్పిన కొన్ని గుణపాఠాలని మాకు తెలిసినంతలో పాఠకులకు అందిస్తున్నాం.
పేద దేశాలలోనే కరోనా మరణాలు తక్కువ
కరోనా మహమ్మారి మనము గుణపాఠం నేర్చుకోవటానికి వచ్చిన అవకాశం అనవచ్చు. కరోనాతో గుణపాఠాలు నేర్చుకోకుంటే భవిష్యత్తులో కరోనా లాంటి ఇంకా ఎన్నో ఉపద్రవాలబారిన పడటాన్ని ఎవరూ తప్పించలేరు. ఎవరికి వారే తప్పించుకోగలరు. ప్రపంచాన్ని అతలాకుతలం చేసింది. ఇంకా చేస్తూనే ఉంది. మిగతా దేశాలతో పోల్చుకుంటే రెండవ వేవ్‌ మన భారతదేశాన్ని విపరీతంగా ఇబ్బంది పెడుతూ ఉంది. ప్రపంచ దేశాల దృష్టిలో మన దేశం అభాసుపాలు అవుతుంది. కరోనా మరణాల రేటు ఎక్కువగా నమోదు అయిన అమెరికా, ఇటలీ, స్పెయిన్‌ లాంటి దేశాలలో వ్యాక్సినేషన్‌ ప్రక్రియ ఊపందుకున్న తరువాత కరోనా బాధితుల రేటు తగ్గుతూ వస్తుంది. మన దేశంలో వ్యాక్సినేషన్‌ ప్రక్రియ అనేది ప్రభుత్వం చేతులలో ఉంది. ప్రభుత్వం వేగం పెంచే వరకు మన అందరం ఈ విపత్కర పరిస్థితులు ఎదుర్కోవలసిందే. అన్ని సక్రమంగా జరిగి ఇంకా కొన్ని నెలలలో వ్యాక్సినేషన్‌ ప్రక్రియ పూర్తి అయ్యి కరోనా బారి నుంచి తప్పించుకున్నామే అనుకోండి. మరి భవిష్యత్తులో ఇలాంటి ఉపద్రవం ఇంకొకటి రాదు అని గ్యారంటీ ఉందా? అని అడిగితే ‘లేదు’ అనే సమాధానం దొరుకుతుంది. అంటే భవిష్యత్తులో ఇలాంటి మహమ్మారులు రావటానికి అవకాశాలు మెండుగా ఉంటాయని నిస్సందేహంగా చెప్పవచ్చు. ఉదాహరణకు పంటలను ఒక్కసారి పరిశీలించినట్లయితే ప్రతి సంవత్సరం ఏదో ఒక కొత్త రోగం పంటలను ఆశిస్తుంది అనే విషయం రైతులందరికి తెలుసు. అందుకే ప్రతి 1 లేదా 2 సవత్సరాలకు వ్యవసాయంలో కొత్త రసాయనం ప్రవేశపెట్టబడుతుంది. ఇది నిరంతరం జరిగే ప్రక్రియ. మిరప పంటను ఇబ్బంది పెట్టే బొబ్బర వైరస్‌ లాంటి తెగులుకు ఈ రోజు వరకు ఎలాంటి నివారణ మార్గాలు మార్కెట్‌లో అందుబాటులో లేవు. బొబ్బర వైరస్‌ రాకుండా మిరప పంటను కాపాడుకోవలసిందే కాని వైరస్‌ వచ్చిన మొక్కలను కాపాడలేము. పొలం మొత్తంలో అన్ని మొక్కలను బొబ్బర వైరస్‌ ఆశించదు. ప్రక్కప్రక్కనే ఉన్న కొన్ని మొక్కలకు బొబ్బర వైరస్‌ ఆశించకుండా ఆ మొక్కలు ఆరోగ్యంగానే పెరుగుతూ ఉంటాయి. దానికి కారణం ఏమై ఉంటుంది? ఆలోచించండి. అదేవిధంగా ప్రస్తుతం ఉన్న కరోనా కూడా కొందరిని ఆశించి ఇబ్బంది పెడుతుంది. ఇంకొందరు ఏమి జాగ్రత్తలు తీసుకోకపోయినా ఆశించినది, ఆశించనిది అర్థం కావడం లేదు. దానికి తోడు ఈ వర్గం వారు ఎలాంటి ఇబ్బందులు పడటం లేదు. ఈ రెండు వర్గాలకు చెందిన వారిని కక్షుణ్ణంగా పరిశీలించి, పరిశోధించవలసిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. ఈ పరిశోధనతో భవిష్యత్‌ తరాలకు ఒక క్లారిటీ ఇచ్చినట్లు అవుతుంది. ప్రస్తుతము కరోనా వైరస్‌ ఇబ్బంది పెడుతున్న వర్గంయొక్క జీవన సరళి, కరోనా వైరస్‌ ఇబ్బంది పెట్టనటువంటి వర్గం యొక్క జీవన సరళి పరిశోధించి వివరణ ఇవ్వగలిగితే ప్రయోజనం ఉంటుంది. ప్రజలు ఎవరికి వారు తమ చుట్టుప్రక్కల సమాజాన్ని అవగాహన చేసుకొని పరిశీలించి పరిశోధించగలిగితే కనీస అవగాహనకు రావచ్చు.
ప్రపంచ దేశాలన్నింటిని పరిశీలించినట్లయితే మనమందరం పేద దేశాలు అనుకునే ఆఫ్రికాలోని ఎక్కువ శాతం దేశాలలో కరోనా మృతుల సంఖ్య చాలా తక్కువగా ఉంది. ఉదాహరణకు నైజీరియాను తీసుకున్నట్లయితే నైజీరియా జనాభా 20 కోట్లకు పైమాటే. అంత జనాభాలో 18-05-2021 వరకు కరోనాతో మరణించిన వారి సంఖ్య కేవలం 2067. అదే అమెరికాలో తీసుకున్నట్లయితే అమెరికా జనాభా 32.82 కోట్లు. అమెరికాలో కరోనాతో చనిపోయిన వారి సంఖ్య 6,00,533. అమెరికాలో వ్యాక్సినేషన్‌ ఊపందుకుంది. కాబట్టి మరణాల రేటు తగ్గింది. లేనట్లయితే ఇంకా పెరిగి ఉండేది. అదేవిధంగా మన దేశాన్ని తీసుకున్నట్లయితే మన దేశంలో మే 18 వరకు కరోనా వలన మరణించిన వారి సంఖ్య 2,78,751. మన దేశ జనాభా 136.64 కోట్లు. ఆఫ్రికా దేశాలలో మరణాల రేటు చాలా తక్కువ. ఒక్క దక్షిణ ఆఫ్రికాలో మరణాలు రేటు ఎక్కువగా ఉంది. మిగతా దేశాలు అనగా నైజీరియా, ఉగాండా, ఇథోపియా లాంటి దేశాలలో మరణాలు రేటు తక్కువగా ఉంది. ఆఖరికి మన అందరము అనుకొన్నట్లు పోషకాహార లోపంతో విపరీతంగా బాధపడుతున్న సోమాలియాలో కూడా మరణాలు రేటు చాలా తక్కువ. సోమాలియాతో పోల్చుకుంటే అమెరికాలో మరణాల రేటు ఎన్నో రెట్లు ఎక్కువగా ఉంది.
చాలామంది దృష్టిలో ఆఫ్రికా దేశాలు పేద దేశాలు. కాని కరోనాతో ఆ విషయాన్ని మరచి పోవచ్చు. ఆర్థికంగా ఆఫ్రికా దేశాలు పేద దేశాలు కావచ్చు కాని ఆరోగ్యపరంగా చూసుకుంటే అవి ఎన్నో రెట్లు ధనిక దేశాలు (ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యము) అనే అవగాహనకు రావచ్చు. ఆఫ్రికా దేశాల గురించి ఇంకో విషయం ప్రధానంగా చెప్పుకోవచ్చు. అభివృద్ధి చెందిన అమెరికా లాంటి దేశాలతో పోల్చుకుంటే ఆఫ్రికా దేశాలలో శుభ్రత చాలావరకు తక్కువ అని చెప్పవచ్చు. నేను (ఈ వ్యాస రచయిత) నాలుగున్నర సంవత్సరాలు నైజీరియాలోని క్వారా స్టేట్‌, జబ్బా ప్రాంతంలో ఉన్నాను కాబట్టి అక్కడ శుభ్రత గురించి పరిశీలించిన అంశాలను కొన్నింటిని ఇక్కడ అవసరం కాబట్టి ప్రస్తావిస్తున్నాను. శుభ్రత విషయంలో బాహ్య శుభ్రత కంటే లోపల శుభ్రత ముఖ్యం అని తెలియ చేయటానికి మాత్రమే ప్రస్తావిస్తున్నాను. నైజీరియాలో ఒకే గిన్నలో ఎక్కువ మంది ఏలాంటి తేడాలు లేకుండానే ఎంగిలి అని భావించకుండా ఆహారాన్ని తింటుంటారు. చేతుల శుభ్రత గురించి ఎక్కువగా పట్టించుకోరు. నీటిని కూడా అక్కడ నదులు, కాలువలలో పారే నీటినే తాగుతుంటారు. ఎక్కువ జాగ్రత్తలు తీసుకోరు. ఇంకా ఇంకా చాలా ఉన్నవి కాని అవి అన్ని ఇక్కడ ప్రస్తావించవలసి అవసరం లేదు కాబట్టి ప్రస్తావించడం లేదు. అక్కడ ప్రజలు పెద్దగా మాస్కులు ధరించలేదు. శానిటైజర్లు ఉపయోగించలేదు. టాంజానియాలో ఒక స్నేహితుడు ఉన్నాడు. అతనికి ఫోను చేసి ఈ విషయాలను ప్రస్తావించగా మేము మాస్కులు పెట్టుకోవడం లేదు. అతి జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం లేదు అని చెప్పడం జరిగింది. ఏలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోకపోయినా అక్కడ మరణాల రేటు మన కంటే తక్కువగా ఉంది అంటే మనము వారి వద్ద నుంచి నేర్చుకోవలసింది చాలా ఉంది. కాబట్టి ఇప్పటికైనా మేల్కొని సర్వేలు నిర్వహించి కరోనా వలన ఆఫ్రికా దేశాలలో మరణాల రేటు ఎందువలన తక్కువగా ఉందో తెలుసుకుని మనం తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకో గలగాలి. లేనట్లయితే ప్రస్తుతం ఉన్న కరోనా నుంచి తప్పించుకున్నా రాబోవు రోజులలో కరోనాను మించిన ఎన్నో ఉపద్రవాలు రావచ్చు. ప్రకృతిలో ఇవన్నీ సహజం. వాటిని తట్టుకోలేకపోతే మనందరం మిగలటానికి అవకాశాలు చాలా తక్కువగా ఉన్నవి. డబ్బు, దేవుడు ఇవేవీ మనలను కాపాడలేవు. మన జీవన విధానాలే మనలను కాపాడగలవు.
ధర్మం చరణం గచ్ఛామి
మనం ధర్మాన్ని కాపాడితే అది మనల్ని కాపాడుతుంది అని ప్రతి ఒక్కరు అంటారు. ఎంతమంది దానిని అమలుపరచడములో చిత్తశుద్ధితో ఉన్నారు. అంటే సమాధానం ప్రశ్నార్థకమే. ప్రస్తుత కరోనా విపత్కర పరిస్థితులలో ప్రజలు అనేక సమస్యలు ఎదుర్కోవలసి వస్తుంది. అన్ని సమస్యలలో విచిత్రమయిన సమస్య చనిపోయిన వారికి దహన సంస్కారాలు పూర్తి చేయడము. ఇదే అదనుగా చాలామంది మనిషి చావుని కూడా వ్యాపారం చేసుకుంటూ శవాల మీద కూడా డబ్బులు దండుకుంటున్నారు. చనిపోయినవారిని హాస్పిటల్‌ దగ్గర నుండి స్మశానవాటికకు అంబులెన్సు, అక్కడ దహన సంస్కారాలు పూర్తి చేయడానికి రూ. 25,000/- నుండి 45,000/- వరకు ఖర్చు చేయవలసి రావడము చాలా విషాదకరము. శవాలను కూడా వ్యాపారంగా మలచుకునే నీతిమాలిన, సిగ్గుమాలిన పరిస్థితులు నెలకొన్న సందర్భంలో ధర్మం ఇంకా బతికే ఉంది అని నిరూపిస్తున్నారు గుంటూరులో ఉన్న ‘అమ్మ చారిటబుల్‌ ట్రస్ట్‌’ వారు. అమ్మ చారిటబుల్‌ ట్రస్టులో సుమారు 50 మంది సిబ్బంది ఉన్నారు. వీరి గురువుగారు జ్ఞాన ప్రసన్నగిరి. ట్రస్ట్‌ క్రింద 13 అంబులెన్సులు, ఒక ఫ్రీజరు వ్యాను ఉన్నవి. గుంటూరు నగరం మరియు ఆ చుట్టు ప్రక్కల దగ్గరి ప్రాంతాలలో చనిపోయిన వారి శవాలను అమ్మ చారిటబుల్‌ ట్రస్టువారు తమ అంబులెన్సుల ద్వారా ఉచితంగా స్మశాన వాటికలకు చేరుస్తుంటారు. ఎవరూ లేని అనాధ శవాలకు అన్ని ఖర్చులు భరించి దహన సంస్కారాలు పూర్తిచేస్తున్నారు. అమ్మ ట్రస్టు బృందం అంతాకూడా ఏలాంటి మాస్కులు లేకుండా అన్ని కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు. మాస్కులు, గ్లౌజులు లేకుండా కోవిడ్‌ బారినపడి చనిపోయిన శవాలను కూడా పట్టుకుంటూ ఉంటారు. శవాలను పట్టుకోవటానికి అంటు లేదా కరోనా శవం కదా అని భయపడడము లాంటివి ఏమి ఉండదు. ‘నిస్వార్థంగా సేవ చేస్తూ, ధర్మాన్ని కాపాడితే ఆధర్మమే వారిని కాపాడుతుంది’ అని వారు నమ్ముతారు. ”ప్రార్థించే పెదవులకన్నా సహాయం అందించే చేతులు మిన్న” అని గట్టిగా నమ్ముతారు.
శవాలకు తగిన గౌరవం ఇవ్వడము కనీస బాధ్యత
వ్యక్తి చనిపోయిన తరువాత దగ్గరకి రావటానికి, ముట్టుకోవడానికి సొంత పిల్లలు, సమీప బంధువులు ముందుకు రావడము లేదు. బ్రతికి ఉండగా సహాయం పొందినవారు చనిపోయిన తరువాత ముఖం చాటేస్తున్నారు. మనిషి చనిపోతే అంటు అని, కీడు అని లేనిపోని మూఢ విశ్వాసాలలో కొందరు మగ్గిపోతున్నారు. పుట్టిన ప్రతి వ్యక్తికి మరణం తప్పదు. ప్రతి ఒక్కరు ఏదో ఒకరోజు శవంగా మారవలసిందే. అప్పుడు మన పరిస్థితి కూడా ఇంతే కదా అని తెలుసుకుని శవాలకు తగిన గౌరవం ఇవ్వడం ప్రతి ఒక్కరి కనీస ధర్మం అని తెలియ చెప్పేందుకే మేము ఈ దహన సంస్కార కార్యక్రమాలు చేపడుతున్నాము. ప్రజలు ఈ విషయాలను గ్రహించగలిగితే మా లక్ష్యం నెరవేరినట్లే అని అమ్మ చారిటబుల్‌ ట్రస్టు గురువు జ్ఞాన ప్రసన్నగిరి అన్నారు.
మనం ధర్మాన్ని కాపాడితే ధర్మం మనల్ని కాపాడుతుంది
గుంటూరులో మా సమీప బంధువు ఒక ప్రయివేటు హాస్పిటల్‌లో కరోనాతో చనిపోవడము జరిగింది. ఆ వ్యక్తి దహన సంస్కరాల గురించి అమ్మ చారిటబుల్‌ ట్రస్టు వారిని సంప్రదించగా వారి పద్ధతుల ప్రకారం అంబులెన్స్‌ హాస్పిటల్‌కి వచ్చింది. కరోనా బారినపడి చనిపోయిన వ్యక్తిని తీసుకెళ్ళడానికి వచ్చిన అమ్మ చారిటబుల్‌ ట్రస్టు యొక్క అంబులెన్సు డ్రైవర్‌ మాస్కు పెట్టుకోలేదు మరియు చేతులకు గ్లౌజులు వేసుకోలేదు. నాకు కొంచెం ఆశ్చర్యం వేసింది. అమ్మ చారిటబుల్‌ ట్రస్టు అంబులెన్సు డ్రైవరు ముఖానికి మాస్కు మరియు చేతులకు గ్లౌజులు లేకుండానే శవాలను పట్టుకుంటున్నాడు. మా బంధువుల శవానికి దహన సంస్కారాలు పూర్తి చేయడానికి బొగ్గులకుంట స్మశానవాటికకు వెళ్ళి చూడగా అక్కడ మొత్తం శవాలు మరియు శవాల తాలూకు బంధువుల మయం అయ్యింది. దాదాపు 200 మందికిపైగా జనం అందరు మాస్కులు పెట్టుకొని కనిపించారు. కాని అమ్మ చారిటబుల్‌ ట్రస్టు సిబ్బంది ఎవరూ కూడా మాస్కులు పెట్టుకోలేదు గ్లౌజులు వేసుకోలేదు. అలానే శవాలను అంబులెన్సులోనుంచి తోపుడు బండిపై ఉంచడము, బండిని దహన కార్యక్రమాల వరకు లాక్కెళ్ళి శవాన్ని అప్పటికే పేర్చి ఉన్న కట్టెలపై పెట్టి దహన సంస్కారాలు పూర్తి చేయడము జరుగుతుంది. అమ్మ చారిటబుల్‌ ట్రస్టు గురువు గారు జ్ఞాన ప్రసన్నగిరి కనీసం కాళ్ళకు చెప్పులు కూడా లేకుండా అన్ని కార్యక్రమాలు పూర్తి చేస్తున్నారు. ఆ స్మశానంలో సుమారు 2 గంటలు గడపడము జరిగింది. ఆ రెండు గంటలు మేము కూడా ఆ శవాల మధ్యనే తిరిగాము. కాలుతున్న శవాలను అతి దగ్గర నుంచి చూడడము జరిగింది. రెండు గంటలలో 10పైగా శవాలకు మా కళ్ళ ముందే దహన సంస్కారాలు పూర్తి చేశారు. ఇవన్నీ చూసిన నాకు అత్రుత ఆగలేక మాస్కులు, గ్లౌజులు ఉపయోగించకపోతే మీకు భయము లేదా అని అమ్మ చారిటబుల్‌ ట్రస్టు సిబ్బందిని అడగగా వారి వద్ద నుంచి వచ్చిన సమాధానం ”మనం ధర్మాన్ని కాపాడితే మనల్ని ఆ ధర్మం కాపాడుతుంది” అని. ఇకనైనా తోటి సమాజం కూడా ధర్మంగా జీవించగలిగితే కరోనా కాదు కాదా కరోనా తాత కూడా మనల్ని ఏమి చేయ్యలేదని అమ్మ చారిటబుల్‌ ట్రస్టు సిబ్బంది ద్వారా ప్రేరణ పొంది ధర్మంగా జీవించాలని కోరుకుందాం.
ప్రకృతికి దూరం జరిగితే వైరస్‌లు దగ్గరవుతుంటాయి
మిగతా అన్ని జంతువులలాగానే మనిషి కూడా ఒక జంతువే. వివిధ రకాల కారణాల వలన మనిషి తన సొంత తెలివితేటలతో మిగతా జంతువులకన్నా గొప్పగా భావిస్తూ ప్రకృతికి దూరం జరుగుతూ తన వినాశనాన్ని తానే కొని తెచ్చుకొంటున్నాడు. అభివృద్ధి ముసుగులో అవసరాలను త్రోసిపుచ్చి అనుకరణలకు ప్రాముఖ్యతను ఇస్తూ ప్రకృతికి దూరం జరుగుతూ కృత్రిమ జీవనానికి అలవాటుపడుతున్నాడు. ఇదే మానవ వినాశనానికి మూలం అవుతుంది. ఎవరయితే ఆరోగ్యకర జీవనానికి అవసరమైన వృత్తిలో కొనసాగుతున్నారో అలాంటి వారిని కరోనా లాంటి వైరస్‌లు ఎక్కువగా ఇబ్బందులు పెట్టడం లేదు. ప్రస్తుతం ఉన్న వృత్తులలో వ్యవసాయ వృత్తి ఆరోగ్యకర వృత్తి అని చెప్పవచ్చు. ఆరోగ్యకర జీవనానికి అసరమైన జీవన సరళి వ్యవసాయంలో సహజసిద్ధంగా దొరుకుతుంది. అందుకనే వ్యవసాయంపై ప్రధానంగా ఆధారపడిన కొన్ని ఆఫ్రికా దేశాలతోపాటు ఇండియాలో కూడా మరణాల రేటు తక్కువగా ఉంది. వాస్తవంగా ఇండియాలో మరణాల రేటు ఉండవలసిన దానికంటే ఎక్కువగానే నమోదు అవుతుందని చెప్పవచ్చు. అందుకు ప్రధాన కారణాలు మన ప్రజలు వ్యవసాయ రంగానికి దూరమవుతూ ఉద్యోగ, వ్యాపార రంగాలకు వలసలు పోవటము, మన దేశంలో వైద్యం వ్యాపారం కావటం వలన మరణాల రేటు ఎక్కువ అవుతుంది. అంతే కాకుండా మన వ్యవసాయంలో రసాయనాలు ఎక్కువగా ఉపయోగించటం వలన ఆహార పదార్థాలలో ఉండే విషరసాయనాలు మనలోని వ్యాధి నిరోధక శక్తిని దెబ్తతీస్తున్నాయి. ఆఫ్రికా దేశాలలో గమనించినట్లయితే అక్కడ పంటల సాగులో రసాయనాలు అతి తక్కువగా వినియోగిస్తారు. కొన్ని పంటలలో అసలు వినియోగించరు కాబట్టి అక్కడ ప్రజలు తమ ఆహారంలో 60 శాతానికి మించి ప్రకృతి సిద్ధంగా పండించినవే ఎలాంటి ప్రాసెస్‌ చేయకుండా తాజావి తినడం వలన అక్కడ ప్రజలలో రోగనిరోధక వ్యవస్థ సహజంగా పనిచేస్తుండటం వలన కరోనా వారిని ఇబ్బంది పెట్టడం లేదు అని చెప్పవచ్చు.
ప్రస్తుత కరోనా నుంచి గుణపాఠం నేర్చుకొని ప్రకృతికి అనుకూలంగా జీవిస్తూ రసాయనాలు లేని ఆహారాన్ని తింటూ, శారీరక శ్రమ చేస్తూ మనసుని ప్రశాంతంగా ఉంచుకుంటూ రోగనిరోధక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయగలిగితేనే భవిష్యత్‌ ఆరోగ్యకరంగా, ఆనందంగా ఉంటుంది.
సేంద్రీయ ఉత్పత్తులు వ్యాధినిరోధక శక్తిని పెంచుతాయి
మన రోగనిరోధక వ్యవస్థ అనేది మన జీవనశైలి మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రకృతికి దగ్గరగా, శారీరకశ్రమ చేస్తూ, ఆరోగ్యకరమయిన, పోషకాలు సమపాళ్ళలో ఉన్న ఆహారాన్నితింటూ మానసికంగా ఆనందంగా ఉంటారో అలాంటి వారిలో రోగనిరోధక వ్యవస్థ బలిష్టగా ఉంటుంది. ఇందుకు భిన్నంగా అంటే ప్రకృతికి విరుద్ధంగా, శారీరకశ్రమ లేకుండా, మనశ్శాంతిలేకుండా, కృత్రిమ రసాయనాలతో పండించిన ఆహారాలు తింటూ ఉండేవారిలో రోగనిరోధక వ్యవస్థ బలహీనంగా ఉంటుంది. అందువలననే కృత్రిమ జీవనశైలి అలవర్చుకున్న అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో కోవిడ్‌ మరణాలరేటు ఎక్కువగా ఉంది. ఆఫ్రికా ఖండంలోని కొన్ని దేశాలలోని ప్రజల యొక్క జీవన సరళి ప్రకృతికి దగ్గరగా ఉంటుంది. నైజీరియా, ఇథోపియా, కెన్యా, సోమాలియా, టాంజానియాలాంటి దేశాలలో ఎక్కువ శాతం మంది ప్రజలు శారీరకశ్రమ ఇమిడి ఉన్న వ్యవసాయంలాంటి వృత్తులలో ఉంటూ, పెద్దగా రసాయనాలు లేకుండా పండించిన ఆహార పదార్థాలని తాజాగా వినియోగిస్తుంటారు. కొన్ని ఆఫ్రికా దేశాలలో ప్రతి 3 లేదా 4 రోజులకు సంతలు జరుగుతుంటవి. సంతలలో ఆయా ప్రాంతాలకు చెందిన రైతులు తమ ఉత్పత్తులను తాజాగా తెచ్చి అమ్ముతుంటారు. 90 శాతానికి పైగా ప్రజలు సంతలలోని ఉత్పత్తులనే కొనుగోలు చేస్తుంటారు. వీరు తినే ఆహారం తాజాగా ఉంటుంది. మరియు పెద్దగా రసాయనాలు అందించకుండా అంటే సేంద్రియ లేదా ప్రకృతిసిద్ధంగా పండించినవి కాబట్టి ఆయా ఆహార పదార్థాలలో పోషకాలు సక్రమంగా ఉండే ఆహారాన్ని తింటున్నారు కాబట్టే అక్కడ ప్రజలలో రోగనిరోధకశక్తి బలంగా ఉండి కోవిడ్‌ వలన పెద్దగా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొలేదు. ఆయా దేశాలలోని ప్రజలు మాస్కులు పెట్టుకోవడము, శానిటైజర్లు వాడడములాంటి జాగ్రత్తలు కూడా సరిగ్గా పాటించలేదు. అయినా కాని కోవిడ్‌ వలన సంభవించిన మరణాలు చాలా తక్కువ.
అనుకరణలు ఆరోగ్యకరంగా ఉండాలి
అవసరాలకంటే అనుకరణలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చే సమాజంలో ప్రస్తుతము మనము జీవిస్తున్నాము. మనలో చాలమంది వారి అవసరాలను ప్రక్కకునెట్టి ప్రక్క ఇంటివారో, తమ బందువులో లేదా తొటివారో ఏమి కొనుగోలు చేస్తారో అవి కొనుగోలు చేస్తుంటారు. అదే వేరే వారు ఆరోగ్యాన్ని సక్రమంగా కాపాడుకుంటూ, ఏ మాత్రం బరువు పెరగకుండా, ఆరోగ్య సూత్రాలు పాటిస్తూ, ముడిబియ్యం, చిరుధాన్యాలు, సేంద్రియ ఉత్పత్తుల లాంటివి తింటూ ఆరోగ్య సమస్యలు పెద్దగా లేకుండా జీవితాలను సాదాసీదాగా గడుపుతుంటే ఇలాంటి వారిని చూసి ఏమి అనుసరించరు. ఎందుకంటే ఆరోగ్యానికి అంత ప్రాముఖ్యత ఇవ్వాల్సిన అవసరము లేదు అనుకునే ప్రజలు ఉన్న సమాజంలో మనము ఉన్నాము. కాని కరోనాతో అయినా గుణపాఠాలు నేర్చుకోగలగాలి. ఎందుకంటే మనది అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశం. అభివృద్ధి చెందిన మరియు అభివృద్ధి చెందని దేశాల మధ్యలో ఉన్నాము. కాబట్టి మనము చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ”ఎవరో వస్తారు ఏదో చేస్తారు” అనే దానిని ప్రక్కకు పెట్టి తమకు తామే తోటి సమాజాన్ని పరిశీలించుకుంటూ ఉండాలి. ఇంటర్‌నెట్‌ పుణ్యమా అని ప్రపంచం మన అరచేతిలోకి వచ్చింది. కాబట్టి అవకాశాలను సద్వినియోగం చేసుకుంటూ ప్రపంచ దేశాలను, మన తోటివారిని, మన బంధువులను, మన ప్రక్క వారిని పరిశీలించుకుంటూ ఇతరులలో ఉన్న ఆరోగ్యకర అలవాట్లను అనుకరించటానికి ముందుకు నడిస్తే ఫలితం ఉంటుంది. అలా కాకుండా మన ప్రక్క వారి దగ్గర మనం నేర్చుకోవడానికి ఏమి ఉండదులే, ప్రభుత్వం అన్ని చూసుకుంటుందిలే అనుకుంటూ అశ్రద్ధ చేసినట్లయితే ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనక తప్పదు.
మనకు అహం (ఇగో) ఎక్కువ. తోటివారి నుండి ఏమయినా విలువైన విషయాలు నేర్చుకోవటానికి ఈ అహం అడ్డు వస్తుంది. ”ఇగో నెవర్‌ యాక్సెఫ్ట్‌ ద ట్రూత్‌” (అహం ఎప్పుడు వాస్తవాన్ని అంగీకరించదు) అనే విషయాన్ని కక్షుణ్ణంగా తెలుసుకుని కొన్ని విషయాలలో అహాన్ని ప్రక్కకు నెట్టి వాస్తవాన్ని గ్రహించటానికి విచక్షణతో ఆలోచించాలి. మనకు ఇంకొక రోగం ఏమిటంటే దూరపు కొండలు నునుపు. అంటే ఒక మంచి విషయాన్ని ఒక పేదవాడో, మన ఇంటి ప్రక్కన ఉన్నవాడో, మన ఊరివాడో, వయస్సులో చిన్నవాడో చెబితే అంగీకరించరు. అదే విషయాన్ని ఒక సెలబ్రెటినో, అమెరికాలో ఉండేవాడో, ఆర్థికంగా ఎదిగిన వాడో, వయస్సులో పెద్దవాడో చెబితే వింటారు. అంటే ఇక్కడ విషయం కంటే ఆ విషయాన్ని తెలియచెప్పిన వ్యక్తికి ప్రాముఖ్యత ఇస్తుంటారు. అంటే తమ బుర్రను తీసుకెళ్ళి వేరే వారి చేతులో పెడుతుంటారు. ఇది మంచి పరిణామం కాదు. మనందరికి బుర్ర ఉంది. కాబట్టి ఆ బుర్రతో ఆలోచించి విషయాన్ని చెప్పిన వారికంటే విషయానికి ప్రాముఖ్యతను ఇచ్చి తన సొంత బుర్రతో ఆలోచించగలిగితే ఫలితాలు అశాజనకంగా ఉంటాయి. లేనట్లయితే ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవలసిందే. ఇప్పటివరకు జరిగిందేదో జరిగిపోయింది. జరిగిపోయింది వెనకాలకు రాదు కాబట్టి ఇకనైనా ఈ కరోనాతో గుణపాఠం నేర్చుకుని అనవసరమయిన అనుకరణలను ప్రక్కకు పెట్టి ఆరోగ్యకరమయిన అనుకరణలకు ప్రాముఖ్యతను ఇచ్చి పాటించగలిగితే భవిష్యత్తులో ప్రకృతి సిద్ధంగా వచ్చే కరోనాలాంటి విపత్తులనుంచి బయట పడటానికి అవకాశం ఉంటుంది.
ఆదర్శంగా ఆలోచిద్దాం…
అక్కరకురాని ఆచారాలనుండి బయటపడదాం
తోడుగా నిలబడదాం : కరోనా మహమ్మారి వలన ముక్కు పచ్చలారని చిన్నారులు అనాధలవుతున్నారు. ఇలాంటి పరిస్థితులలో ప్రతి ఒక్కరు ఆదర్శంగా ఆలోచించాల్సి ఉంటుంది. పిల్లలు లేని దంపతులు చాలా మంది సమాజంలో కనిపిస్తున్నారు. ఇలాంటి వారు లక్షలకు లక్షలు ఖర్చు పెట్టి సంతాన సాఫాల్య కేంద్రాల చుట్టూ తిరుగుతున్నారు. 20 నుండి 30 శాతానికి మించి ఫలితాలు కనిపించడము లేదు. ఎంతఖర్చుపెట్టి ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా ఫలితం దక్కనివారు పిల్లలు పుట్టడము లేదని కలతచెందకుండా ప్రస్తుత పరిస్థితులలో అనాథలయిన పిల్లలని దత్తత తీసుకోవచ్చు. మనం కష్టపడి సంపాదించిన సొమ్ము వేరేవారెవరో అనుభవించటమేమిటి? తమ కులం వారు దొరకడము లేదని కొందరు దత్తతకు ముందుకు రావడం లేదు. ఇలాంటి అక్కరకు రాని ఆచారాలను ప్రక్కకుపెట్టి ఆదర్శంగా ఆలోచించగలిగితే అనాధలయిన వారికి అండగా నిలిచిన వారు అవడముతోపాటు, సంతానం లేదు అనే బాధ నుండి బయటపడి మిగిలిన జీవితాన్ని పిల్లలతో అనుభవిస్తూ ఆనందంగా గడపవచ్చు.
కరోనా వలన జీవిత భాగస్వామిని కోల్పోయి మిగిలిన జీవితమంతా ఒంటరిగా గడపవలసి వచ్చిన వారు కొంత కాలం గడిచిన తరువాత తమ కుటుంబంలోని అందరి అభిప్రాయాలని తెలుసుకుని మరలా పెళ్ళి చేసుకోవడానికి ముందుకు రాగలిగితే ఒకరికొకరు తోడు కాగలరు. దానికి తోడు పిల్లల భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దటానికి అవకాశం ఉంటుంది. కుటుంబంలోని పెద్దలు, ఇతర కుటుంబ సభ్యులు అక్కరకు రాని ఆచారాలను ప్రక్కకుపెట్టి ఆదర్శంగా ఆలోచించి జీవిత భాగస్వామిని కోల్పోయిన వారికి తోడును అందివ్వడానికి ముందుకు రాగలగాలి.
ఇటీవల కాలంలో వివిధ రకాల కారణాల వలన అబ్బాయిలకి వివాహం కొరకు అమ్మాయిలు దొరకడము లేదు. వయస్సు మీదపడి పెళ్ళిళ్లు కానివారు ఇక ముందు జరుగుతుంది అనే నమ్మకం కోల్పోయినావారు కాలంచెల్లిన ఆచారాలను ప్రక్కకు పెట్టి, వయస్సుతో పెద్దగా నిమిత్తం లేకుండా ఒంటరివారికి తోడుగా నడవడానికి ముందుకు నడవాలి. ఇలాంటి సందర్భాలలో ”ఎవరో వస్తారు ఏదో చేస్తారని” ఆలోచించకుండా ”ఎవరో ఒకరూ ఎప్పుడో అపుడు నడవరా ముందుగా” అనే నానుడి నిజం చేస్తూ ”మొదటి అడుగు ఒక్కటే” అని గుర్తించి తామే మొదటి అడుగు వేయగలిగితే వెనకాల కొన్ని వేల అడుగులు మొదటి అడుగుకి తోడవ్వటానికి సిద్ధంగా ఉంటాయని గుర్తుంచుకోండి.
రైతులను వివాహమాడేందుకు ముందుకు రావాలి
గత కొంతకాలం నుండి వ్యవసాయం చేసేవాడిని వివాహమాడటానికి అమ్మాయిలు ముందుకు రావడము లేదు. 20 ఎకరాల పొలము ఉన్న వాడికి పిల్లదొరకడము కష్టంగా ఉంది. కాని 20 వేల జీతం ఉన్నవాడికి పిల్లదొరుకుతుంది. 5 ఎకరాల పొలం ఉన్న వాడిని వదలి 50 వేల జీతం ఉన్నవాడిని పెళ్ళి చేసుకుంటున్నారు. కొంతకాలం గడిచిన తరువాత వారు ఆ జీతంతో ఆ పొలాన్నే కొనుగోలు చేస్తున్నారు. రైతులు కూడా తమ ఆడపిల్లలని తొటి రైతుకంటే ఉద్యోగ, వ్యాపార రంగాలలో స్థిరపడిన లేదా స్థిరపడే వారికి ఇవ్వడానికి మక్కువ చూపుతున్నారు. గతంతో పోల్చుకుంటే ఇటీవల కాలంలో ఈ ఇబ్బందులు ఎక్కువయినవి. కాని ‘ఇన్‌కం ఉన్నవాడికంటే ఇమ్యూనిటి ఉన్నవాడే గొప్పవాడు’అని కరోనా గుర్తు చేసింది. రైతు దగ్గర ఇన్‌కం ఉండకపోవచ్చు. కాని ఇమ్యూనిటి తప్పనిసరిగా ఉంటుంది. కాబట్టి రైతులను పెండ్లి చేసుకోవడానికి అమ్మాయిలు ముందుకు రాగలితే భవిష్యత్‌ బాగా ఉండటానికి అవకాశాలు మెండుగా ఉంటాయి.
ఆరోగ్యమే – మహాభాగ్యం
”ఇన్‌కం ఉన్న వాడికంటే ఇమ్మూనిటి ఉన్నవాడే గొప్పవాడు” అని కరోనా తెలియచెప్పింది. ఇప్పటివరకు ఎంత ఎక్కువ డబ్బు ఉంటే అంత గొప్పవాడు అనుకున్నారు, అనుకుంటున్నారు. కాని ఇది వాస్తవం కాదు అని కరోనా వలన అందరికి తెలియవచ్చింది. ”డబ్బులు ఉంటే భాగవ్యంతులు, అదే ఆరోగ్యం ఉంటే మహాభాగ్యవంతులు” అవుతారు కాబట్టి ప్రతి ఒక్కరు ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యము అని నమ్మి, డబ్బు కంటే ఆరోగ్యం ముఖ్యమని తెలుసుకున్నారు కాబట్టి మహాభాగ్యవంతులు కావడానికి అవసరమయిన చర్యలు చేపట్టాలి. ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం అని తెలిసినా కూడా కొందరు దానిని అశ్రద్ధ చేస్తున్నారు కాబట్టి కరోనా వచ్చి మనకు గుర్తు చేసింది అనుకుని భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దుకుంటే ఆనందంగా, ఆరోగ్యంగా జీవిస్తూ రాబోయే కరోనాలాంటి విపత్తులను ఎదుర్కొనే శక్తివంతులము అవుతాము. అప్పుడే ఆరోగ్యాంధ్రప్రదేశ్‌, బంగారు తెలంగాణా సాధ్యమవుతుంది.
చివరకు మిగిలేది… మిగిల్చేది వ్యవసాయమే
ఏమైనా ఆగవచ్చు.. కాని వ్యవసాయం ఆగకూడదు.
ఎవరైనా విశ్రాంతి తీసుకోవచ్చు. కాని రైతుకు విశ్రాంతి లేదు.
స్వేదం చిందించి… సేద్యం చేసి…
ప్రజల ఆకలి తీర్చే అన్నదాత రైతు.
రైతు బాగుంటేనే… మనం బాగుంటాము…
మనం బాగుంటే…. దేశం బాగుంటుంది.
అన్నింటికంటే ఉత్తమమైన వృత్తి వ్యవసాయం.
రైతు దేశానికి వెన్నెముక అని అందరికి తెలుసు. రైతుపండించిన ఆహారంతో మనం ఆకలి తీర్చుకుంటున్నాము. రైతు లేకపోతే, రైతు వ్యవసాయం చేయకపోతే ప్రపంచం స్థంభించిపోతుంది. ప్రజల కడుపునింపే ఆహారాన్ని పండించేది రైతే. కాబట్టి గత సంవత్సరము కరోనా వలన లాక్‌డౌన్‌ మొదలయిన రోజు నుండి ఈ రోజు వరకు వ్యవసాయం ఆగలేదు. రైతు తన శ్రమని ఆపలేదు. ఈ మధ్యలో కొంతకాలం విమానాలు, ఫ్యాక్టరీలు, బస్సులు, రైళ్ళు చివరికి దేవుడి దర్శనాలు కూడా ఆగినవి. కాని రైతు కాడి మాత్రం ఆగలేదు, అంటేనే అర్థం అవుతుంది, రైతు విలువ ఏమిటో. లాక్‌డౌన్‌ అనగానే ప్రజలు ఎవరూ కార్ల కోసం పరుగులు పెట్టలేదు. సినిమాల కోసం పరుగులు పెట్టలేదు. కంప్యూటర్ల కోసం పరుగులు పెట్టలేదు. గుళ్ళు, గోపురాలు, మసీదులు, చర్చీల కోసం పరుగులు పెట్టలేదు. రైతులు పండించే ఆహారం కోసం పరుగులు పెట్టారు. రైతు ఏ రోజూ తన సాగుని ప్రక్కకు నెట్టకుండా అన్ని అడ్డంకులను అధిగమిస్తూ పంటలసాగు చేస్తున్నారు. కాబట్టే పరుగులు పెట్టిన ప్రజలందరికి ఆహార ధాన్యాలు దొరుకుతున్నవి. లాక్‌డౌన్‌ భయంతో కొంతమంది అవసరానికి మించి ఆహార పదార్థాలు కొనుగోలు చేస్తున్నారు. ఏ మాత్రం లోటు లేకుండా అడిగిన వారికి అడిగినన్ని ఆహార ధాన్యాలు దొరుకుతున్నవంటేనే తెలుస్తోంది. మన రైతుల గొప్పతనమేంటో. వ్యవసాయంలో ఆర్థికంగా లాభాలు ఏ మాత్రం రాకపోయినా కూడా ప్రజల కడుపునింపుతున్నామనే తృప్తితో రైతులు నష్టాలలో కూరుకుపోతూ కూడా పంటల సాగు కొనసాగిస్తున్నారు. ఏ రోజు విశ్రాంతి తీసుకోకుండా శ్రమించినా కూడా రైతులలో కరోనా బారినపడి ఇబ్బందిపడ్డ వారు మరియు మృత్యువాతపడ్డ వారు చాలా తక్కువమంది ఉన్నారు. వ్యవసాయేతర ఉద్యోగ, వ్యాపార రంగాలలో ఉన్నవారు లాక్‌డౌన్‌ సమయములో అన్ని జాగ్రత్తలు పాటించి విశ్రాంతి తీసుకున్నా కూడా రైతు వర్గానికి కంటే ఎక్కువ శాతం మందే కరోనా బారినపడి ఇబ్బందులు పడడము మరియు మృత్యువాత పడడము జరిగింది. మనదేశంలోనే కాదు మిగతా దేశాలలో పరిశీలిస్తే వ్యవసాయాధారిత దేశాల కంటే ఇతర రంగాలపై ఆధారపడిన దేశాలలోనే కరోనా ప్రభావం వలన మృత్యువాతపడినవారు ఎక్కువ మంది ఉన్నారు. వ్యాక్సినేషన్‌ ప్రక్రియ ఊపందుకున్న కొన్ని దేశాలలో కరోనా ఉధృతి తగ్గుముఖం పట్టింది. వ్యాక్సినేషన్‌ ప్రక్రియ వేగంగా జరిగింది కాబట్టి సరిపోయింది, లేనట్లయితే ఏమిటి పరిస్థితి అని ఒక్కసారి ఆలోచించండి. మాస్కు పెట్టుకున్న వాడిని, పెట్టుకోనివాడిని, జాగ్రత్తలు పాటించినవాడిని, పాటించనివాడిని, ఏలాంటి తేడాలు లేకుండా కరోనా వెంబడించింది. వెంబడిస్తుంది. కాకపోతే కొంచెం ముందు లేదా కొంచెం వెనకాల అంతే తేడా. ఏదో సినిమాలో ”రావడము ఆలస్యం అవ్వవచ్చు కాని రావడము మాత్రం ఖాయం” అన్నట్లు కరోనా కూడా తీసుకున్న, తీసుకునే జాగ్రత్తలనుబట్టి కొంచెం ముందు, కొంచెం వెనక అంతే తేడా కాని రావడం మాత్రం ఖాయం. కాకపోతే ఎవరికి ఎంతవరకు ఇబ్బందులు పెట్టిందనేదే ఇక్కడ ముఖ్యం. ఇప్పటి వరకు ఉన్న సమాచారం ప్రకారం వ్యవసాయేతరంగాలవారే కరోనా వలన ఎక్కువగా ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. కాబట్టి వ్యవసాయమే మిగిలేది. వ్యవసాయమే మనల్ని మిగుల్చుతుంది అనే గుణపాఠం నేర్చుకుందాం !
- డి. ప్రసాదరావు, ఎగ్జిక్యూటివ్‌ ఎడిటర్‌, రైతునేస్తం వ్యవసాయ మాసపత్రిక
సెల్‌: 98493 12629
