జంతుపోషణ రంగాలన్నింటిలో సుస్థిరమైన వేగంతో అభివృద్ధి చెందుచున్న గొర్రెల పెంపకం దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ప్రాముఖ్యతను పెంచుకుంటూ ఉంది. గత మూడు థాబ్దాల కాలంలో పాల ధరలు 3-4 రెట్లు, కోడిగ్రుడ్ల ధరలు మూడు రెట్లు, కోడి మాంసం ధరలు 4-5 రెట్లు మాత్రమే పెరగగా మాంసం ధరలు మాత్రము 8 నుండి 10 రెట్లు పెరిగిన విషయం మనందరికీ తెలిసిందే. ప్రస్తుతం మన తెలుగు రాష్ట్రాలలో కిలో మాంసం ధర రూ. 800 నుండి 1000 రూపాయల వరకు ఉంది. ప్రభుత్వం కూడా గ్రామీణ ఉపాధి మరియు సంక్షేమ పథకాల ద్వారా గొర్రెల పెంపకాన్ని ప్రోత్సహిస్తూ ఉంది. అయితే కనుమరుగై పోతున్న పచ్చిక బీళ్లు, మేతకొరత, వన్యమృగాల నుండి జీవాలతో పాటు పెంపకందారులకు కూడా ఎదురౌతున్న ప్రాణాపాయాలు, తదితర కారణాల వల్ల పూర్వపు సాంప్రదాయ రీతిలో పూర్తిగా ఆరుబయలు బీళ్ల మీద ఆధారపడి జీవాలను పోషించే అవకాశాలు క్షీణించాయి. ఈ విధంగా కొండలు, గుట్టలు, అడవులలో తిరిగి గిట్టలు అరగ దీసుకుని మేసిన మేత వల్ల జీవాల పెంపకం లాభదాయకం కాదని గుర్తించిన పెంపకందారులు చేతి మేతతో పూర్తి సాంద్ర పద్ధతిలో ఎక్కువ పెట్టుబడితో జీవాల పెంపకాన్ని ప్రారంభిస్తున్నారు. అయితే పోషణతో పాటు సరియైన ఆరోగ్య భద్రతా చర్యలు తీసుకొనకపోతే భారీ నష్టాలకు గురి కావలసి వుంటుందనే వాస్తవాన్ని జీవాల పెంపకం దారులందరూ గ్రహించాలి. ఇరుకైన వసతిలో దగ్గరదగ్గరగా మసలే గొర్రెలలో పి.పి.ఆర్‌. వ్యాధి వేగంగా వ్యాపిస్తుంది.
మూడు థాబ్దాల వరకు మన పశువులను, జీవాలను భారీస్థాయిలో కబళించిన చీడపారుడు (రిండర్‌పెస్ట్‌) వ్యాధి పూర్తిగా కనుమరుగై పోయిందని ఊపిరితీసుకుంటున్న థలో అదే కోవకు చెందిన మరొక రకం వైరస్‌ వల్ల 1987లో తొలిసారి తమిళనాడు విల్లుపురం ప్రాంతంలో తలెత్తిన పి.పి.ఆర్‌. గొర్రెలలో అతివేగంగా వ్యాపిస్తూ మందలలో 30 నుండి 35 శాతం జీవాల ప్రాణాలను తీస్తూ తీవ్ర నష్టాన్ని కలిగిస్తూ ఉంది. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాణాంతక వ్యాధి మన ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలంగాణ, జార్ఖండ్‌, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, పశ్చిమబెంగాల్‌ రాష్ట్రాలలో భారీ ప్రాణనష్టాన్ని కలిగిస్తూ ఉంది. ఒక అంచనా ప్రకారం జాతీయ స్థాయిలో ప్రస్తుతం ఏటా ఈ వ్యాధి వల్ల సుమారు 600 కోట్లకుపైగా నష్టం జరుగుతూ ఉంది.
పశువులు, ఒంటెలు, కొన్ని వన్యప్రాణులలో కూడా ఈ వైరస్‌ వ్యాధి కనిపించినప్పటికీ వాటికి ఈ వ్యాధి ప్రాణాంతకం కాదు. అయినా అవి ఈ వైరస్‌ వాహకాలుగా వ్యాధి వైరస్‌ను తమ శరీరంలో పెంచి పోషిస్తూ వ్యాధి వ్యాప్తికి దోహదపడతాయి.
జనవరి-మార్చి నెలల మధ్య చలి తీవ్రతలు, ఇతర వాతావరణ పరిస్థితుల వల్ల ఈ వ్యాధి ఉనికి ఇతర మాసాలలో కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. 4 నెలల నుండి 15 నెలల మధ్య వయస్సు జీవాలలో ఎక్కువగా కనిపించే ఈ వ్యాధి యొక్క నిద్రాణ థ 3 నుండి 7 రోజుల వరకు ఉంటుంది. గాలి, శ్వాస, నీరు, మేతల ద్వారా ఈ ఆర్‌.ఎన్‌.ఏ. రకం వైరస్‌ జీవాల శ్వాస వ్యవస్థలోకి ప్రవేశిస్తుంది.
పి.పి.ఆర్‌. వ్యాధి లక్షణాలు: వేగంగా మందలలో వ్యాపించే ప్రమాదకరమైన వైరస్‌ వ్యాధి సోకిన గొర్రె లేదా మేక తీవ్రమైన జ్వరానికి లోనౌతుంది. ముక్కు నుండి కళ్ల నుండి స్రావాలు ధారగా కారుతూ ఉంటాయి. నోరు అంగుటి, నాలుక మీద పుండ్లు ఏర్పడతాయి. ప్రేగులలో విస్తరించిన వైరస్‌ వల్ల పారుడు ముఖ్య లక్షణంగా ఉంటుంది. శ్వాస వ్యవస్థలలోని మార్పుల వల్ల దగ్గు, ఆయాసం వంటి లక్షణాలు కూడా కనిపిస్తాయి. ఈ లక్షణాలు ప్రదర్శించిన జీవాలలో మరణాల శాతం 30 నుండి 35 శాతం వరకు ఉండవచ్చు. శవపరీక్షలో పెద్ద ప్రేగుల లోపలి పొర మీద జీబ్రా మార్కు గుర్తులు, ప్రేగుల చుట్టూ ఉండే లింఫుగ్రంథులు వాచి వుండటం, శ్వాసనాళాలలో చీముతో కూడిన రసితో శ్వాసనాళాలు మూసుకు పోవటం వంటి మార్పులు కనిపిస్తాయి. రక్తంలోని సీరం పరీక్షల ద్వారా వైరస్‌ను ఖచ్చితంగా గుర్తించవచ్చు.
పి.పి.ఆర్‌. వ్యాధి చికిత్స: వ్యాధిని గుర్తించిన వెంటనే మంద నుండి వేరు చేయాలి. వైరస్‌ను నిర్మూలించే మందులు లేనప్పటికీ అనుబంధంగా శరీరంలోకి ప్రవేశించిన బాక్టీరియా వల్ల కలిగే ప్రమాదాన్ని నిరోధించుటకు ఆక్సీటెట్రాసైక్లిన్‌, సెఫటాక్సిమ్‌, జెంటామైసిన్‌ వంటి యాంటిబయోటిక్స్‌తో పాటు బి.కాంప్లెక్స్‌, డెక్ట్రోసెలైన్‌ లేదా నోటి ద్వారా కొబ్బరి నీళ్లు, ఎలక్ట్రాల్‌ వంటి ద్రవాలు ఉపశమన అవకాశాలను మెరుగుపరచవచ్చు. పారుడు లక్షణాన్ని నివారించడానికి అనేక బహుఔషధ మాత్రలు – పౌడర్లు ప్రముఖ పశువుల మందుల ఉత్పత్తిదారుల నుండి లభ్యమౌతూ ఉన్నాయి.
పి.పి.ఆర్‌. నివారణ: మందలోకి ప్రవేశించే ప్రతి జీవాన్ని కనీసం వారం రోజులు వేరుగా ఉంచి పరిశీలించి ఆ తర్వాత మాత్రమే ఇతర జీవాలతో కలవనివ్వాలి. సంచార మందలు పయనించే మార్గాలకు గొర్రెల షెడ్లను కొంత దూరంలో ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. గొర్రెల ప్రాంగణం ప్రవేశం వద్ద ఏర్పాటు చేసిన క్రిమిసంహార లోషన్‌ తొట్టెల గుండా మాత్రమే జీవాలు, నిర్వాహకులు ప్రవేశించాలి.
గొర్రెకు కనీసం 5-6 చదరపు అడుగుల వసతిని ఏర్పాటు చేస్తే మంచిది. ఈ వ్యాధి వైరస్‌ ప్రమాదకరమైనదే అయినా శరీరాల బయట కొన్ని గంటలు మాత్రమే సజీవంగా ప్రాణాంతకంగా జీవించి ఉండగలదు. అయితే శీతల పరచిన మాంసంలో అనేక రోజులు సజీవంగా ఉండి వ్యాధి వ్యాప్తికి కారకం కావచ్చు.
పి.పి.ఆర్‌. టీకాలు: టీకాలు పొందిన తల్లులకు జన్మించిన పిల్లలకు తల్లి నుండి రక్తంతోపాటు జున్నుపాల ద్వారా వ్యాధి నిరోధక శక్తి సంక్రమించి 4-5 నెలల వయస్సు వరకు రక్షణ కలిగిస్తుంది. కాబట్టి 5 నుండి 15 నెలల మధ్య వయస్సు జీవాలన్నింటికి 90 శాతం తగ్గకుండా టీకాలు వేయించాలి.
తెలంగాణా ప్రభుత్వంతో పాటు అనేక రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పి.పి.ఆర్‌. ఫ్రీజ్‌డ్రైడ్‌ వ్యాక్సిన్‌ను ఉచితంగా కూడా సరఫరా చేస్తున్నాయి. మనకు వి.బి.ఆర్‌.ఐ., ఐ.వి.ఆర్‌.ఐ., ఇండియన్‌ ఇమ్యునొలాజికల్స్‌ వారు ఉత్పత్తి చేసిన నమ్మకమైన వ్యాక్సిన్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. వీటిని భద్రపరచిన స్థితిని బట్టి ఫలితాలు ఉంటాయి. మిగిలిపోయిన వ్యాక్సిన్‌ను, సీసాలను పూర్తిగా నిర్ణీత పద్ధతిలో ధ్వంసం చేయని ఎడల వీటిలోని మిగిలిపోయిన బలహీనపరచిన సజీవవైరస్‌ మరల శక్తిని పుంజుకుని వ్యాపించి మందలకు ప్రమాదకరం కావచ్చు.
డా. యం.వి.జి. అహోబలరావు, 93930 55611
