కొత్తగా కొనుగోలు చేసిన పశువులను ఎందుకు Quarantine చేయాలి?

  1. క్వారంటైన్ (Quarantine) అంటే ఏమిటి?
    పాడి పరిశ్రమలో మరియు పశువుల పెంపకంలో ‘క్వారంటైన్’ అనగా కొత్తగా కొనుగోలు చేసిన లేదా వేరే ప్రాంతాల నుండి తీసుకువచ్చిన పశువులను, ఇప్పటికే ఉన్న ఆరోగ్యవంతమైన పశువుల మందకు దూరంగా, ప్రత్యేకంగా ఉంచడం. ఇది కేవలం వేరుగా కట్టేయడం మాత్రమే కాదు; పశువుల ఆరోగ్య స్థితిని నిశితంగా పరిశీలించడానికి, అంటువ్యాధులు ఫామ్లోకి ప్రవేశించకుండా అడ్డుకోవడానికి ఏర్పాటు చేసిన అత్యంత కీలకమైన జీవభద్రతా (Biosecurity) చర్య.
  2. కొత్త పశువు ఆరోగ్యంగా కనిపించినా ముప్పు ఎందుకు ఉంటుంది?
    రైతులు తరచుగా చేసే పొరపాటు ఏమిటంటే, చూడటానికి ఉత్సాహంగా, దృఢంగా, ఆరోగ్యంగా ఉన్న పశువును చూడగానే ఎలాంటి ముందస్తు జాగ్రత్తలు లేకుండా నేరుగా పాత మందతో కలిపేయడం. అయితే, అనేక ప్రమాదకర అంటువ్యాధులు (ఉదాహరణకు: గాలికుంటు వ్యాధి, బ్రుసెల్లోసిస్, మరియు అంతర్గత పరాన్నజీవులు) శరీరంలో ప్రవేశించిన వెంటనే లక్ష్యాలను చూపించవు. వాటికి ఒక నిర్దిష్టమైన ‘ఇంక్యుబేషన్ పీరియడ్’ (Incubation Period – వ్యాధి సోకినప్పటి నుండి లక్షణాలు బయటపడే వరకు పట్టు సమయం) ఉంటుంది. పశువు ఆరోగ్యంగా ఉన్నట్లు కనిపించినప్పటికీ, అది వ్యాధి వాహకంగా (Carrier) మారే అవకాశం ఉంది.
  3. ప్రాథమిక క్వారంటైన్ మార్గదర్శకాలు (రైతు చేయవలసినవి)
    ఫామ్ యజమానులు మరియు రైతులు కొత్త పశువును కొనుగోలు చేసిన వెంటనే కింది జాగ్రత్తలను విధిగా పాటించాలి:
    ✔️ ఖచ్చితమైన వేరుపాటు: కొత్త పశువును తీసుకువచ్చిన వెంటనే ఫామ్లోని ప్రధాన కొట్టం లేదా ఇతర పశువులకు కనీసం 50-100 అడుగుల దూరంలో ప్రత్యేక షెడ్డులో లేదా వేరుగా ఉంచాలి.
    ✔️ నిరంతర ఆరోగ్య పరిశీలన: రోజువారీగా పశువు మేత మేసే తీరు, నెమరువేసే విధానం, ఉష్ణోగ్రత, శ్వాసనాళాల పనితీరు మరియు మూత్ర విసర్జనను గమనించాలి.
    ✔️ వైద్య పరీక్షలు మరియు చికిత్స: స్థానిక పశువైద్యుల సహాయంతో డీవార్మింగ్ (నట్టల నివారణ మందులు), టీకాలు వేయించడం మరియు అవసరమైన రక్త పరీక్షలు చేయించాలి.
    ✔️ సురక్షిత కలయిక: కనీసం 21 నుండి 30 రోజులు పూర్తి అయిన తర్వాత మరియు పశువు పూర్తిగా ఆరోగ్యంగా ఉందని నిర్ధారించుకున్న తర్వాత మాత్రమే గుంపులో కలపాలి.
  4. రైతులు తరచుగా చేసే పొరపాట్లు మరియు నష్టాలు
    క్షేత్రస్థాయిలో అవగాహన లోపం వల్ల కొన్నిసార్లు రైతులు తీవ్రమైన నష్టాలను ఎదుర్కొంటారు. క్రింది పొరపాట్లకు ఎప్పుడూ తావివ్వకూడదు:
    ❌ తక్షణ కలయిక: కొనుగోలు చేసిన వెంటనే పశువులను ఏమాత్రం ఆలోచించకుండా పాత మందలో చేర్చడం వల్ల కొన్ని గంటల్లోనే మొత్తం ఫామ్కు వ్యాధులు వ్యాపించే ప్రమాదం ఉంది.
    ❌ ఉమ్మడి పరికరాల వాడకం: కొత్త పశువును చూసే ఉత్సాహంలో ఇతర పశువుల వస్తువులు, నీటి తొట్లు, మేత కుండీలు మరియు పరికరాలను ఉమ్మడిగా వాడటం వల్ల వ్యాధులు వేగంగా సోకుతాయి.
    ❌ ముందస్తు పరీక్షల నిర్లక్ష్యం: వ్యాధి లక్షణాలు కనిపించిన వెంటనే చికిత్స చేయించకుండా, పరిస్థితి విషమించే వరకు నిర్లక్ష్యం చేయడం ఫామ్కు ఆర్థికంగా పెద్ద దెబ్బ.
  5. క్వారంటైన్ పాటించడం వల్ల కలిగే ఆర్థిక లాభాలు
    క్వారంటైన్ పద్ధతిని క్రమం తప్పకుండా పాటించడం ద్వారా రైతులకు మరియు పాడి పరిశ్రమకు కలిగే ప్రయోజనాలు అపారం:
    ✅ అంటువ్యాధుల నియంత్రణ: ఫామ్లోకి అంటువ్యాధులు ప్రవేశించే అవకాశాలు దాదాపు 90% వరకు తగ్గుతాయి. దీనివల్ల పశువుల మరణాల రేటు నియంత్రించబడుతుంది.
    ✅ ఆర్థిక రక్షణ: అకస్మాత్తుగా పశువులు అనారోగ్యానికి గురైతే వైద్యం కోసం పెట్టే భారీ ఖర్చులు, పాలు దిగుబడి తగ్గిపోవడం వల్ల జరిగే నష్టాలను నివారించవచ్చు.
    ✅ పాల ఉత్పత్తి స్థిరత్వం: ఆరోగ్యకరమైన పశువుల ద్వారా పాల ఉత్పత్తి స్థిరంగా కొనసాగుతుంది, తద్వారా పాడి రైతుకు నికర ఆదాయం లభిస్తుంది.
  6. క్షేత్ర అనుభవం మరియు వాస్తవ పరిశీలనలు
    గ్రామీణ ప్రాంతాలలో మరియు పాడి క్షేత్రాలలో నిర్వహించిన వివిధ అధ్యయనాల ప్రకారం, క్వారంటైన్ పద్ధతులను క్రమశిక్షణతో పాటించిన ఫామ్లలో అంటువ్యాధుల ప్రవేశం గణనీయంగా తగ్గింది. పశుసంవర్ధక శాఖ మరియు వెటర్నరీ నిపుణులు ఎల్లప్పుడూ కొత్త పశువుల ప్రవేశం విషయంలో నివారణే మేలైన మార్గం సూత్రాన్ని అనుసరించాలని సిఫార్సు చేస్తున్నారు.
  7. మీకు తెలుసా? – శాస్త్రీయ విశేషాలు
    కొత్త పశువులను వేరుగా ఉంచడం కేవలం ఒక సాంప్రదాయం కాదు, ఇది అంతర్జాతీయంగా ఆమోదించబడిన బయోసేఫ్టీ స్టాండర్డ్. రవాణా సమయంలో పశువులు ఎదుర్కొనే తీవ్రమైన మానసిక ఒత్తిడి (Transport Stress) వల్ల వాటి రోగనిరోధక శక్తి తాత్కాలికంగా తగ్గుతుంది. ఈ సమయంలోనే వాటికి బయట వాతావరణం నుండి రకరకాల వైరస్ లు మరియు బాక్టీరియా సులభంగా సోకే అవకాశం ఉంటుంది. క్వారంటైన్ సమయంలో పశువుకు ప్రశాంతమైన వాతావరణం, సమతుల్య ఆహారం అందించి దాని రోగనిరోధక శక్తిని పునరుద్ధరించవచ్చు.
  8. డాక్టర్ సలహా మరియు ముగింపు
    పశుపోషణలో విజయం సాధించాలంటే కేవలం మంచి జాతి పశువులను ఎంచుకోవడం మాత్రమే సరిపోదు, వాటికి తగిన రక్షణ కల్పించడం కూడా అంతే ముఖ్యం. నూతనంగా పశువులను కొనుగోలు చేసే ప్రతి రైతు ఈ సూత్రాన్ని జీవితాంతం గుర్తుంచుకోవాలి.

డా.జి.రాంబాబు, పశువైధ్యాధికారి, పశువైద్యశాల, నందిమండలం, కడప జిల్లా 9618499184

Read More

దూడలకు వెంట్రుకలు ఊడిపోవటం (ALOPECIA)

సమస్య: పాలు త్రాగే దూడలలో ఎక్కువగా బొడ్డు దగ్గర, వెన్ను మీద తొడల దగ్గర, పొట్ట భాగంలో, ముట్టెపైన వెంట్రుకలు ఊడతాయి.

కారణాలు:
విటమిన్ ‘ఎ’ లోపం; అయోడిన్, జింకు ధాతు లోపం; ఫంగస్ వల్ల; బాహ్య పరాన్న జీవుల బెడద; లవణ లోపం; వివిధ చర్మ వ్యాధులు; అజీర్ణం; ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులు; తల్లి, దూడను నాకే ప్రదేశాలలో సాధారణంగా వెంట్రుకలు ఊడతాయి; రక్తహీనత

పశువైద్యుని సంప్రదించాలి. వ్యాధి భేదాత్మక పరిశీలన అవసరం.
ఈ వ్యాధిని VITAMIN ‘A’ DEFICIENCY, MANGE, WORM BURDEN, HYPOTRICHOSIS, ECZEMAగా భ్రమించే అవకాశం వుంది.

పరిష్కారాలు:

  1. పరాన్న జీవుల నిర్మూలన
  2. దూడపై తడిలేకుండా చూడటం
  3. ఎండ తగిలే ప్రదేశంలో దూడలను ఉంచటం

ఆయుర్వేదం: క్రింది వాటిలో ఏదైనా ఒక విధానం
గృహవైద్యం:

  1. పసుపు, కొబ్బరి నూనెలో కలిపి రాయాలి.
  2. కొబ్బరి కాయ కండ్ల దగ్గర ఉండే పీచు కాల్ౘ్ి (అది జిడ్డుగా వుంటుంది.), వెంట్రుకలు ఊడిన చోట రాయాలి.
  3. గంధకం 10 గ్రా॥, వేప నూనె 100 మి.లీ.లలో కలిపి పూతగా రాయాలి.

పెరటి వైద్యం:

  1. నల్ల ఉమ్మెత్త ఆకుల పసరు రాయాలి.
  2. రుద్ర జడ ఆకు పసరు, తులసి ఆకు పసరు, కొబ్బరి నూనెలో కలిపి రాయాలి.
  3. కసివిందాకు, కామంచి ఆకు నూరి చర్మంపై పూత పెట్టాలి.
  4. గాడిదగడపాకులు, పులిగోరాకులు, దిరిసెనాకులు మడు గుప్పెళ్ళు తొక్కి, రసం తీసి, 1/4 లీటరుకు 1/8 లీటరు నువ్వుల నూనె కలిపి పూత పెట్టాలి.

ఓషధులు:
మోదుగ గింజలు నూరి, నిమ్మ కాయ రసం కలిపి, వెంట్రుకలు ఊడిన చోట రాయాలి.

మూలికావైద్యం:
పెన్నేరు దుంపలు 15 గ్రా॥, ఊడుగ చెక్క 3 గ్రా॥, నీరుల్లి పాయలు 3, పచ్చి పసుపు 3 కొమ్ములు రాత్రి మజ్జిగలో ఊరబెట్టి, దానికి 1 గ్రా॥ మిరియాల చూర్ణం కలిపి, పై పూతగా రాయాలి.

హోమియో:

  1. సల్ఫర్ Q వెంట్రుకలు ఊడిన ప్రదేశంలో రాయాలి.
  2. ఆర్నికా Q + జబొరండి Q లను కొబ్బరి నూనెలో కలిపి వెంట్రుకలు ఊడిన ప్రదేశంలో రాయాలి.
  3. చర్మ వ్యాధులు ఉంటే సల్ఫర్ 30 మందు 5 మాత్రలు ఉదయం, సాయంత్రం చొప్పున 3 రోజులు తినిపించాలి.
  4. పరాన్న జీవుల నిర్మూలనకు సాంటోనినమ్ 30 లేదా సిన 30 ఏదో ఒక మందు 5 మాత్రలు చొప్పున 3 రోజులు తినిపించాలి.
  5. సెలీనియం 200 గానీ నేట్రం మర్ 200 గానీ కాలి కార్బ్ 200 గానీ, ఫ్లోరిక్ యాసిడ్ 200 గానీ రోజుకు 10 మాత్రలు చొప్పున తినిపించాలి.

అల్లోపతి:

  1. హైమాక్స్ (HIMAX) వంటి ఆయింట్‌మెంట్ వాడాలి.
  2. నెమ్లెంట్ (NEMLENT) లేదా వేప నూనె పూయాలి.
  3. పైపరజిన్ ఆడిపేట్ (PIPERAZINE ADIPATE) మందును తినిపించాలి.
  4. వైమిరాల్ టానిక్ (VIMEROL TONIC) 5 మి.లీ. చొ॥న 20 రోజులు త్రాగించాలి.
  5. షార్కోఫెరాల్ (SHARKOFERROL) 10 మి.లీ. చొ॥న 20 రోజులు త్రాగించాలి.
  6. మినరల్ మిక్చర్ రోజుకు 10 గ్రాముల చొప్ప్పున నోటిలో వేసి పాలు కుడవటానికి వదలాలి.
  7. విటమిన్ ఎ, డి3, ఇ Ð ఇంజక్షను 2 మి.లీ. కండకు (I/M) రోజుకు 1 పర్యాయం చొ॥న 5 రోజులు ఇంజక్షన్లు చేయించాలి.
    జాగ్రత్తలు:
  8. పౌష్టికాహారం పెట్టాలి. పాలు సక్రమంగా త్రాగనివ్వాలి.
  9. ఖనిజ లవణ బ్రిక్స్ పశువులశాలలలో దూడలకు అందుబాటులో వ్రేళ్ళాడదీయాలి.
    …………………………………………………………………………………..
    రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘గో-సంజీవని’ పుస్తకం కొరకు సంప్రదించండి: 96 76 79 77 77కు సంప్రదించండి.

Read More