వ్యవసాయంలో దీర్ఘకాలిక, మధ్యకాలిక, స్వల్పకాలిక పంటల సాగు విధానాలను రైతులు పాటిస్తుంటారు. దీర్ఘకాలిక పంటల జాబితాలో పండ్ల తోటలు ప్రధానంగా ఉంటాయి. పండ్లతోటలు సాగు చేసే రైతులు ఆయా పంటల నుండి దిగుబడి పొందాలంటే కనీసం ఒక సంవత్సరంపైనే ఎదురు చూడవలసి ఉంటుంది. మామిడి, బత్తాయి లాంటి పంటలు సాగు చేసే రైతులయితే ఇలాంటి పండ్ల తోటలలో దిగుబడి పొందాలంటే కనీసం 3 సంవత్సరాలు ఎదురు చూడవలసి వస్తుంది. కాబట్టి ఇలాంటి పంటలు సాగు చేసే రైతులకు ప్రతినిత్యం ఆదాయం అందుబాటులో లేకపోవడం వలన ఆర్థికంగా ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవలసి వస్తుంది. ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా వ్యవసాయ అనుబంధ రంగాలను ఆశ్రయించటం, అంతర పంటలు సాగు చేయడం లాంటి ఎన్నో విధానాలను వివిధ ప్రాంతాలలోని రైతులు తమకు అనుకూలంగా సాగు చేసుకుంటూ ముందుకు నడుస్తున్నారు. ఈ అంతర పంటల విధానాన్ని కొద్దిగా మార్పులు చేసి కొంత శాస్త్రీయత జోడించి భూమిని సక్రమంగా సద్వినియోగంతో పాటు రైతులకు పలు రకాలుగా ఉపయోగకరంగా ఉండే పద్ధతులను ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వారి జీరోబడ్జెట్ నాచురల్ ఫామింగ్ శాఖకు చెందిన అధికారులు ఏటిఎం మోడల్ నమూనాను రైతులకు పరిచయం చేస్తున్నారు. ఈ మోడల్లో రైతు ప్రతినిత్యం పంటల సాగు నుంచి ఆదాయం గడించవచ్చు. తనకున్న మూడు ఎకరాల మామిడి తోటలో 45 సెంట్ల పొలంలో ఈ ఏటిఎం మోడల్లో వివిధ రకాల పంటలు సాగు చేస్తున్నాడు అనంతపురం జిల్లా, కళ్యాణదుర్గం మండలం మల్లాపురంకి చెందిన రైతు నారాయణ.
నారాయణది వ్యవసాయ నేపథ్యం. తన అర్థాంగి పార్వతి సహకారంతో తమకున్న మూడు ఎకరాలలో వివిధ రకాల పంటలు సాగు చేస్తూ వస్తూ వివిధ రకాల కారణాల వలన ఇతర పంటల సాగును ఆపి 2014వ సంవత్సరములో ఎకరానికి 70 మొక్కలు వచ్చే విధంగా వివిధ రకాల మామిడి మొక్కలు నాటారు. 2 అడుగుల లోతులో గుంతలు తీసి గుంతలలో మట్టి, పశువుల ఎరువు మిశ్రమాన్ని నింపి మామిడి మొక్కలు నాటారు. ఒకే రకమైన మామిడిని నాటకుండా మార్కెట్కి ఇబ్బంది లేని రకాలైన మల్లిక, నీలం, బంగినపల్లి మరియు బెంగుళూరు రకాలను ఎంపిక చేసుకుని నాటించాడు. 2016లో మొక్కలు నాటించి 2018 వరకు రసాయన వ్యవసాయం కొనసాగిస్తూ వస్తున్న సమయంలో 2018లో ప్రకృతి వ్యవసాయం గురించి తెలుసుకుని అప్పటి నుంచి రసాయనాలు ఆపి పూర్తి ప్రకృతి వ్యవసాయ పద్ధతులను పాటిస్తూ మామిడి సాగును కొనసాగిస్తున్నాడు. అవసరాన్ని బట్టి జీవామృతం మరియు ఘనజీవామృతం లాంటి వాటిని భూమికి అందించడంతో పాటు నీమాస్త్రం, కొబ్బరినీరు లాంటి వాటిని మామిడి మొక్కలపై అవసరాన్ని బట్టి పిచికారి చేస్తూ వస్తున్నాడు. రసాయనిక సేద్యాన్ని ప్రకృతి సేద్యంలోకి మార్చిన తరువాత తన పొలంలో వానపాముల సంచారము పెరగడము నారాయణ గమనించాడు. దానికి తోడు ప్రకృతి వ్యవసాయ పద్ధతిలో పెట్టుబడులు బాగా తగ్గాయి. ప్రకృతి వ్యవసాయంలో ఉపయోగపడే వివిధ రకాల కషాయాలు మరియు ద్రావణాలను తన భార్య పార్వతి సహకారంతో సొంతంగా తయారు చేసుకుంటూ పంటలకు ఉపయోగించుకుంటూ రావడము వలన బయట నుంచి కొనుగోలు చేయవలసిన రసాయనాలు తగ్గి తమకు పెట్టుబడి తగ్గింది అని నారాయణ వివరించారు. తమ శ్రమనే పెట్టుబడిగా పెట్టి మామిడి సాగును కొనసాగిస్తున్నాడు.
ప్రకృతి వ్యవసాయ పద్ధతిలోకి మారిన తరువాత దిగుబడి, నాణ్యత పెరగడముతో పాటు పెట్టుబడులు తగ్గాయి కాబట్టి మామిడి సాగు లాభదాయకంగా ఉంది కాని మామిడి దిగుబడి సంవత్సరంకు ఒక్కసారి మాత్రమే రావడం వలన సంవత్సరములో కొన్ని నెలలు మాత్రమే డబ్బు అందుబాటులో ఉండి మిగతా సమయాలలో ఆర్థిక అవసరాల కొరకు వేరే వారిని ఆశ్రయించ వలసి ఉంటుంది. ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా జీరోబడ్జెట్ నాచురల్ ఫార్మింగ్ అధికారులు ఏటిఎం పద్ధతి గురించి నారాయణకు వివరించగా నారాయణ ఆ దారిలో నడచి తన 3 ఎకరాల మామిడి తోటలో మమిడి మొక్కల మధ్యలో 45 సెంట్ల స్థలాన్ని ఏటిఎం మోడల్ అభివృద్ధికి కేటాయించారు.

ఈ ఏటిఎం మోడల్లో రైతులు నేలను సక్రమంగా సద్వినియోగం చేసుకోవడంతో పాటు మామిడి తోటలలాంటి పండ్ల తోటల మధ్యలో ఏటిఎం మోడల్లో పంటలు సాగు చేసినపుడు కలుపు సమస్య తగ్గడముతో పాటు ప్రధాన పంటకు పోషకాలు సక్రమంగా అంది దిగుబడి బాగా ఉంటుంది. తన మామిడి తోటలోని మామిడి చెట్ల మధ్యలో 45 సెంట్లు భూమిలో ఏటిఎం మోడల్ సాగు పద్ధతిలో భాగంగా నేలను సిద్ధం చేసుకుని, ఘనజీవామృతం అందించి వివిధ కాలాలలో దిగుబడిని అందించే పంటలు సాగు చేస్తున్నారు. ఈ మోడల్ యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం రైతుకు ప్రతి రోజు ఆదాయం కావాలి. అందుకు అనుగుణంగా వివిధ రకాల ఆకుకూరలు, వంగ, మిరప, టమాట, బెండ లాంటి కూరగాయలు, ముల్లంగి, క్యారెట్, బీట్రూట్ లాంటి దుంప జాతి కూరగాయలు, అలసందల లాంటి పప్పుజాతి పంటలు నీడ కొరకు మొక్కజొన్న లాంటి ధాన్యపు జాతి పంటలను ఎంపిక చేసుకుని సాగు చేస్తున్నారు. ఆకు కూరలు నాటిన 15-20 రోజుల నుంచి దిగుబడి మొదలవుతుంది. ఆ తరువాత వంగ, మిరప, టమాట లాంటి కూరగాయలు ఆ తరువాత ముల్లంగి, క్యారెట్ బీట్రూట్ లాంటి దుంప జాతి కూరగాయలు ఆ తరువాత అలసందలు, మొక్కజొన్నల దిగుబడి వస్తుంది. కాబట్టి రైతుకు ప్రతినిత్యం ఆదాయం రావాలనే లక్ష్యంతో మొదలు పెట్టిన ఏటిఎం మోడల్ని నారాయణ తన పొలంలో 45 సెంట్లలో సాగు చేసి విజయం సాధించాడు.
జీరోబడ్జెట్ నాచురల్ ఫార్మింగ్ సిబ్బంది ద్వారా ప్రకృతి వ్యవసాయ పద్ధతుల గురించి తెలుసుకుని తమ రసాయనిక సేద్యాన్ని ప్రకృతి సేద్యంలోకి మార్చడము వలన తమకు పెట్టుబడులు తగ్గడముతో పాటు దిగుబడి, నాణ్యత పెరిగింది. దానికి తోడు భూమిలో వానపాముల సంచారం పెరిగి భూమి దెబ్బతినకుండా ఉంటుందనే విషయం గ్రహించగలిగారు. ఇంకా ముఖ్యంగా మామిడి తోట వలన సంవత్సరంలో కేవలం ఒకే ఒకసారి ఆదాయం వస్తుంది కాబట్టి మామిడి దిగుబడి లేని సమయంలో ఆర్థిక అవసరాలు తీర్చుకోవడానికి ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. దానికి పరిష్కారంగా ఏటిఎం మోడల్ గురించి జీరో బడ్జెట్ నేచురల్ ఫార్మింగ్ సిబ్బంది తెలియచేసి మా పొలంలో ఏటిఎం మోడల్ పంటల సాగు మొదలు పెట్టించి దిగుబడి వచ్చే వరకు క్రమం తప్పకుండా మా క్షేత్రాన్ని సందర్శిస్తూ అవసరానికి అనుగుణంగా సలహాలు అందిస్తున్న జీరోబడ్జెట్ నాచురల్ ఫార్మింగ్ అనంతపురం డిపిఎం లక్ష్మీనారాయణ గారికి నారాయణ కృతజ్ఞతలు తెలియచేశారు. మరిన్ని వివరాలు 95504 84675లో తెలుసుకోగలరు.

