భారతదేశంలో ప్రజలకు సగటున 2400 కిలోకేలరీల శక్తి, 60 గ్రాముల మాంసకృత్తులు, 50 గ్రాముల కొవ్వు పదార్థాలు రోజుకి అవసరం అని జాతీయ ఆహార పర్యవేక్షణ బోర్డు సిఫార్సు చేసింది. తాజా అంచనాల ప్రకారం దేశంలో ప్రజలకు సగటున 2500 కిలోకేలరీల శక్తి, 60 గ్రాముల మాంసకృత్తులు, 52 గ్రాముల కొవ్వు పదార్థాలు లభ్యమౌతున్నట్లు తెలుస్తున్నది. మాంసకృత్తుల లభ్యత సిఫార్సు మేరకు ఉన్నా, కేలరీలు, కొవ్వు పదార్థాల విషయంలో అవసరం కన్నా లభ్యతే ఎక్కువగా ఉన్నాయని అర్థమవుతుంది. అయినా దేశం ఆహార భద్రత, ఆకలి సూచీల విషయంలో ప్రపంచ దేశాల్లో భారత్‌ చాలా వెనకబడటం ఆలోచించదగ్గ విషయం. తీవ్రమైన ఆర్థిక అసమానతల వల్ల చాలామంది గ్రామీణ, పట్టణ పేదలు అవసరానికి తగ్గ పోషకాహారాన్ని పొందలేకపోతుండవచ్చు. కొనుగోలు శక్తితో పాటు అవగాహన కూడా లోపించటం వల్ల పోషకాహార లోపం వల్ల పిల్లలు ఎదగలేకపోవటం, బక్కచిక్కి ఉండటం, చనిపోవడం వంటి సూచికల వల్ల ఆకలి సూచీలో దేశం వెనకబడుతున్నది.

కొవ్వు పదార్థాల లభ్యత

కొవ్వు పదార్థాలు పాలు, పాల పదార్థాలు, కొన్ని చేపలు, మాంసం, రొయ్యలు వంటి జంతు సంబంధ వనరుల ద్వారా లభ్యమౌతున్నా, ముఖ్యంగా మొక్కల ద్వారా లభించే గింజలు, ఎండుపళ్ళు, కాయల నుండే ఎక్కువగా లభిస్తున్నాయి. వంటనూనెల గిరాకీ గత 73 సంవత్సరాల్లో బాగా పెరిగింది. 1950లో దేశంలో వంటనూనెల తలసరి వినియోగం సంవత్సరానికి కేవలం నాలుగు కిలోలే. ఇప్పుడది 19 కిలోలకు పెరిగింది. ఆహార ధాన్యాల లభ్యత 1950లో సంవత్సరానికి 170 కిలోలుండగా ఇప్పుడు అది 220 కిలోలకు పెరిగింది. పప్పు ధాన్యాల లభ్యత కొంతమేరకు తగ్గింది. కాని కూరగాయలు, ఎండుపళ్ళు లభ్యత పెరగటం వల్ల మాంసకృత్తుల లభ్యత తగ్గలేదు. కేలరీల శక్తి లభ్యత కొద్దిగా పెరగ్గా, మాంసకృత్తుల లభ్యత స్థిరంగా ఉండగా, కొవ్వు పదార్థాల లభ్యత మాత్రం నాలుగైదు రెట్లు పెరిగింది. వంటనూనెల వినియోగం అవసరాన్ని మించి ఉందని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. జాతీయ పోషకాహార సంస్థ సిఫార్సు ప్రకారం సంవత్సరానికి ఒక్కొక్కరికి 12 కిలోల వంటనూనెలు సరిపోతాయి. దానితో పోలిస్తే ప్రస్తుత వినియోగం 55 శాతం ఎక్కువగా ఉంది. మాంసాహారం ఎక్కువగా తీసుకునే అమెరికా, యూరోప్‌ దేశాల్లో కూడా వంట నూనెల వాడకం ఎక్కువ. ఆఫ్రికన్‌ దేశాల్లో వంటనూనెల వాడకం బాగా తక్కువ. భారత్‌ వంటి పేదదేశంలో వంట నూనెల వాడకం ప్రపంచ సగటు వినియోగంతో సమానంగా ఉంది. మాంసాహార వాడకం భారత్‌లో తక్కువే ఐనా, పాలు, పాలపదార్థాల వాడకం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల కొవ్వు పదార్థాల లభ్యతలో కొరత లేదు. దేశంలో స్థూలకాయులు, మధుమేహ పీడితులు పెరుగుతున్న సందర్భంలో వంటనూనెల వాడకంపై నియంత్రణ అవసరం. కాని ఆదాయాలు పెరుగుతున్నకొద్దీ వంటనూనెల వాడకం పెరుగుతున్నది. ధరలు పెరిగినప్పుడు వాడకం తగ్గటం, ధరలు తగ్గినప్పుడు వాడకం పెరగటం జరుగుతున్నది. 1994లో ప్రపంచ వాణిజ్య ఒప్పందం జరిగినప్పటి నుండీ దిగుమతులపై ఆంక్షలు, సుంకాలు తగ్గటం వల్ల వంటనూనెల ధరలు సాపేక్షికంగా తగ్గాయి. ఫలితంగా గిరాకీ హెచ్చింది. వాడకం పెరిగింది. 1950లో 4 కిలోలు, 1990లో 7 కిలోలుగా ఉన్న వంటనూనెల తలసరి వాడకం ఇప్పుడు 19 కిలోలకు చేరుకున్నది. కేంద్ర ప్రభుత్వాలకు ఒక దీర్ఘకాలిక వ్యూహం లేకుండా ప్రపంచ మార్కెట్‌లో ధరలు తగ్గినప్పుడు దిగుమతి సుంకాలను పెంచడం, ధరలు పెరిగినప్పుడు దిగుమతి సుంకాలను తగ్గించడం చేస్తున్నాయి. నూనె గింజల ఉత్పత్తిదారుల ప్రయోజనాలను విస్మరించి, వినిమయదారుల మెప్పుకోసం దిగుమతి సుంకాలను తగ్గించడం వల్ల వంటనూనెల వాడకం పెరుగుతున్నది.

ప్రపంచ మార్కెట్‌ పరిస్థితి

2022లో ప్రపంచ వంటనూనెల మార్కెట్‌ విలువ 21,260 కోట్ల అమెరికన్‌ డాలర్లుగా అంచనా వేయబడ్డది. ఇది ప్రతి సంవత్సరం 4.8 శాతం చొప్పున పెరిగి 2027 నాటికి 26,890 కోట్ల డాలర్లకు చేరుతుందని అంచనా వేశారు. ప్రపంచంలో ఉత్పత్తవుతున్న నూనెల్లో సోయా చిక్కుడు వాటా 30 శాతంగా ఉంది. 27 శాతం వాటాతో పామోలిన్‌ ఆయిల్‌, 15 శాతం వాటాతో ఆవాలనూనె, 10 శాతం వాటాతో పొద్దు తిరుగుడు గింజలనూనె వరుసగా రెండు, మూడు, నాలుగు స్థానాలను ఆక్రమిస్తున్నాయి. వేరుశనగ నూనె వాటా 5 శాతం గానూ, పత్తిగింజల నూనె వాటా 4 శాతంగానూ, ఆలివ్‌ నూనె వాటా 3 శాతంగానూ ఆ తర్వాత స్థానాల్లో ఉన్నాయి. మిగిలిన వంటనూనెలన్నీ కలిపి 6 శాతం వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. సోయాచిక్కుడు నూనె ఉత్పత్తిలో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, బ్రెజిల్‌, అర్జెంటీనా, మెక్సికోలు అగ్రస్థానాల్లో ఉన్నాయి. ఆ దేశాల నుండే ఎక్కువగా సోయాచిక్కుడు నూనెల ఎగుమతులు జరుగుతున్నాయి. ఇక పామోలిన్‌ ఆయిల్‌ ఉత్పత్తిలో ఇండోనేషియా, మలేసియాలు అగ్రస్థానానికి పోటీపడుతున్నాయి. ఎగుమతుల విషయంలో కూడా ఆదేశాలే ప్రముఖంగా నిలుస్తున్నాయి. ఆవనూనె ఉత్పత్తిలోనూ, ఎగుమతుల్లోనూ కెనడా ముందువరసన నిలుస్తున్నది. పొద్దుతిరుగుడు గింజల నూనె ఉత్పత్తి ఎక్కువగా రష్యా, యుక్రెయిన్‌లలో జరుగుతున్నది. మధ్యధరా దేశాల్లో ఉత్పత్తవుతున్న ఆలివ్‌ ఆయిల్‌కు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గిరాకీ ఉంది. ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు బాగున్నాయనే నమ్మకంతో అత్యధిక ధర పలుకుతున్నది. ఆసియా, ఆఫ్రికాల్లో సాగయ్యే వేరుశనగ పప్పులనూనె వాటా క్రమేపీ తగ్గుతుంది. అనేక దేశాల్లో ఉత్పత్తవుతున్న పత్తిగింజల నూనెను కొన్ని దేశాల్లో వంట నూనెగానూ, మరికొన్ని దేశాల్లో ఇతర అవసరాలకు వాడుతున్నారు. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో సేంద్రియ పద్ధతుల్లో ఉత్పత్తయిన వంటనూనెలకు గిరాకీ పెరుగుతూ 2022లో 270 కోట్ల అమెరికన్‌ డాలర్లకు చేరింది. వంటనూనెలను ఎక్కువగా ఉత్పత్తి చేస్తున్న దేశాల్లో కొన్ని వాటిని బయోడీజిల్‌ ఉత్పత్తికి వినియోగిస్తున్నాయి. మొక్కజొన్న నుండి, చెరకు నుండి ఇథనాల్‌ తయారవుతున్నట్లుగా, వంటనూనెల నుండి బయోడీజిల్‌ తయారీ ఊపందుకుంటున్నది. ముడి చమురు కొరత భవిష్యత్తులో సమస్య కానుందనే భయంతో పెట్రోల్‌లో ఇథనాల్‌ను, డీజెల్‌లో బయోడీజిల్‌ను పది నుండి 20 శాతం వరకు కలుపుతున్నాయి. కర్బన ఉద్గారాలను తగ్గించడానికి కూడా బయోడీజిల్‌ ఉపకరిస్తుందనే ఉద్దేశ్యంతో ధనిక దేశాలు వంటనూనెలను బయోడీజిల్‌ తయారీకి వాడుతున్నాయి. ముడిచమురు, వంటనూనెల ధరల మధ్య ఉండే వ్యత్యాసం తగ్గే కొద్దీ బయోడీజిల్‌ రంగం నుండి వంటనూనెలకు గిరాకీ పెరుగుతున్నది. ప్రపంచంలోని వివిధ దేశాల్లో ఏర్పడే అనావృష్టి, అతివృష్టి పరిస్థితుల కారణంగానూ, దేశాల మధ్య యుద్ధాల కారణంగానూ వంటనూనెల ధరల్లో హెచ్చుతగ్గులుంటున్నాయి. 2022లో రష్యా, యుక్రెయిన్‌ల మధ్య యుద్ధం ప్రారంభం కాగానే వంట నూనెల ధరలు 30 శాతం పెరిగాయి. పొద్దు తిరుగుడు గింజల నూనె ఎగుమతులు తగ్గటం వల్ల, పామాయిల్‌ ధరలు టన్నుకి రెండు వేల డాలర్లకు చేరుకున్నాయి. 2023 నవంబరు నాటికి వాటి ధరలు వెయ్యి డాలర్లకు తగ్గాయి. ముడిచమురు ధరల లాగానే వంటనూనెల ధరల్లో భారీ హెచ్చు తగ్గులుంటున్నాయి. ఈ రెండింటినీ అధిక మొత్తంలో దిగుమతి చేసుకుంటున్న భారతదేశం భారీగా విదేశీమారక ద్రవ్యాన్ని ఖర్చు చేయాల్సి వస్తున్నది.

నిరంతర కొరతలో భారతదేశం

వంటనూనెల విషయంలో భారతదేశం అనేక థాబ్దాలుగా కొరతను ఎదుర్కొంటూ దిగుమతులపై ఆధారపడుతున్నది. 1984లో రాజీవ్‌ గాంధీ ప్రధానిగా ఎన్నికైన తర్వాత నూనెగింజల ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించటానికి ఒక టెక్నాలజీ మిషన్‌ని ఏర్పాటు చేశారు. దిగుమతి సుంకాలను పెంచి, నూనె గింజల పంటలకు మద్దతు ధరను పెంచారు. 1990 నాటికి నూనె గింజల ఉత్పత్తి పెరిగి, వంటనూనెల దిగుమతి తగ్గింది. వంటనూనెల దిగుమతి ఖర్చుకి దీటుగా నూనెతీసిన చెక్క, పిండి ఎగుమతుల ద్వారా ఆదాయం లభించడంతో, దేశం స్వయం పోషకత్వాన్ని సాధించిందని గర్వంగా చెప్పుకున్నాము. కాని అప్పుడు దేశంలో వంటనూనెల తలసరి వినియోగం సంవత్సరానికి ఏడు కిలోలు మాత్రమే. 1994లో ప్రపంచ వాణిజ్య ఒప్పందం తర్వాత దిగుమతి సుంకాలను తగ్గించడం, ప్రపంచ మార్కెట్‌లో పామోలిన్‌ ఆయిల్‌ చౌకగా లభించడంతో దిగుమతులు బాగా పెరిగాయి. నూనెగింజల ధరలు దేశీయంగా తగ్గటం వల్ల రైతులకు నూనెగింజల పంటల సాగుపై ఆసక్తి తగ్గింది. 1980ల్లో వేసిన పామాయిల్‌ తోటల్ని 2000 ప్రాంతంలో రైతులు తీసివేసారు. ప్రపంచ మార్కెట్‌లో నూనెగింజలు, వంటనూనెల ధరలు పెరగటంతో ప్రభుత్వాలు మళ్లీ పామాయిల్‌ తోటలను పెంచటానికి మద్దతునందిస్తున్నాయి. అనేక కొత్త రాష్ట్రాలకు, జిల్లాలకు పామాయిల్‌ సాగుని విస్తరిస్తున్నది. సాంప్రదాయంగా పండించే వేరుశనగ, ఆవ, సోయాచిక్కుడు, నువ్వులు, అవిసె, కుసుమలను ఎక్కువగా వర్షాధారంగా పండిస్తున్నారు. కాని పామాయిల్‌ను మాత్రం నీటి వసతితోనే పండిస్తున్నారు. వాటి దిగుబడులు హెచ్చుగా ఉండటం వల్ల రైతులు ఉత్సాహం చూపుతున్నారు. అయినా పామాయిల్‌ తోటలు ఇండోనేషియా, మలేషియాల్లో వర్షాధారంగానే పెరుగుతుండటం వల్ల ఉత్పత్తి వ్యయం తక్కువ. ప్రపంచ మార్కెట్‌లో పామాయిల్‌ ధరలు తగ్గినప్పుడు దేశంలో పామాయిల్‌ ఉత్పత్తిని కొనసాగించడానికి ప్రభుత్వాల మద్దతు అవసరమౌతుంది. పామాయిల్‌ ఉత్పత్తి కొంత పెరిగినా, ఇతర నూనెగింజల ఉత్పత్తిలో చెప్పుకోదగ్గ పెరుగుదల లేకపోవటంతో వంటనూనెల విషయంలో దిగుమతులపైనే ఎక్కువ ఆధారపడాల్సి వస్తుంది. దేశంలో 287.6 లక్షల హెక్టార్లలో 2021-22 సంవత్సరంలో నూనెగింజల సాగు జరిగింది. నూనెగింజల ఉత్పత్తి 385 లక్షల టన్నులుగా నమోదైంది. హెక్టారుకి 1339 కిలోల సగటు దిగుబడి నమోదైంది. దేశీయంగా వంటనూనెల ఉత్పత్తి 12.64 మిలియన్‌ టన్నులుగా ఉంది. 14.07 మిలియన్‌ టన్నుల వంటనూనెలు దిగుమతి జరిగింది. మొత్తం వంటనూనెల వినియోగంలో52 శాతం దిగుమతుల ద్వారా లభించాయి. మొత్తం దిగుమతులకు ఒక లక్షానలభై వేల కోట్ల రూపాయలు ఖర్చయ్యాయి.

భవిష్యత్తులో లక్ష్యాలు

దేశంలో వంటనూనెలు, ఆయిల్‌పామ్‌ ఉత్పత్తిని పెంచటానికి ఒక జాతీయ మిషన్‌ పనిచేస్తున్నది. తమ వ్యూహం, మద్దతు వల్ల దేశంలో నూనెగింజల సాగు, ఉత్పత్తి, వంటనూనెల తయారీ ఊపందుకుంటాయని ఈ మిషన్‌ కొన్ని లక్ష్యాలను నిర్దేశించింది. నూనెగింజల సాగు 2025-26 కి 322.8 లక్షల హెక్టార్లకు, 2030-31కి 338.1 లక్షల హెక్టార్లకు పెరుగుతుందని అంచనా వేసింది. సగటు దిగుబడి 2025-26కి 1676 కిలోలకు, 2030-31కి 1781 కిలోలకు పెరుగుతుందని ఆశిస్తున్నారు. ఫలితంగా నూనెగింజల ఉత్పత్తి 2025-26కి 541 లక్షల టన్నులకు, 2030-31కి 602 లక్షల టన్నులకు చేరుకుంటుందని భావిస్తున్నారు. వంటనూనెల దేశీయ ఉత్పత్తి 2025-26 నాటికి 18.5 మిలియన్‌ టన్నులకు, 2030-31 నాటికి 22.8 మిలియన్‌ టన్నులకు పెరుగుతుందని ఊహిస్తున్నారు. అందువల్ల వంటనూనెల దిగుమతి 2025-26 నాటికి 9.5 మిలియన్‌ టన్నులకు, 2030-31 నాటికి 7.2 మిలియన్‌ టన్నులకు తగ్గుతుందని అచంనా వేశారు. దిగుమతుల విలువ 2025-26 నాటికి 95 వేల కోట్లకు, 2030-31 నాటికి 70 వేల కోట్లకు తగ్గుతాయని ఆశిస్తున్నారు. మొత్తం వంటనూనెల వాడకంలో దిగుమతుల వాటా 2025-26 నాటికి 36 శాతానికీ, 2030-31 నాటికి 23 శాతానికి తగ్గుతాయని భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం సగంపైగా దిగుమతుల ద్వారా వంటనూనెలు లభిస్తుంటే 2030-31 నాటికి పావు వంతు కన్నా తక్కువ స్థాయికి దిగుమతులుంటాయని భావించడం అత్యాశగానే కనిపిస్తున్నది. స్వాతంత్య్రం లభించినప్పటి నుండీ అనేక పథకాలు, మిషన్‌లు ప్రవేశపెట్టినప్పుడు భారీ లక్ష్యాలను ప్రకటించాయి. కాని అవి పాక్షికంగానే నెరవేరాయి. పథకాలు, మిషన్‌లు రూపొందించే అధికారులకు ఎగుమతి, దిగుమతి విధానాలను నిర్ణయించే అధికారం ఉండదు. దేశంలో నూనెగింజల ఉత్పత్తిని పెంచాలంటే రైతులకు నూనెగింజల సాగు గిట్టుబాటు కావాలి. 2023లో పామాయిల్‌ ధర టన్నుకి 980 డాలర్లుగా ఉంది. 2022లో 1276 డాలర్ల గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్న ధరలు ఈ సంవత్సరంలో 27 శాతం తగ్గాయి. దేశంలోకి దిగుమతి అవుతున్న ముడి పామ్‌ ఆయిల్‌, ముడి పొద్దుతిరుగుడు గింజనూనె, ముడి సోయాచిక్కుడు గింజ నూనెలపై గతంలో 2.5 శాతం దిగుమతి సుంకం ఉండేది. ఇప్పుడు దానిని పూర్తిగా తీసివేసారు. ఈ వంట నూనెలపై అగ్రికల్చరల్‌ సెస్‌ని 5 శాతానికి తగ్గించారు. మనదేశం దిగుమతి చేసుకుంటున్న వటనూనెల్లో 62 శాతం వాటా పామ్‌ ఆయిల్‌దే. సోయాచిక్కుడు గింజల నూనె వాటా 22 శాతం, పొద్దుతిరుగుడు గింజల నూనె వాటా మరో 15 శాతంగా ఉన్నాయి. ఈ మూడు రకాల వంటనూనెలు తక్కువ సుంకంతో దిగుమతి కావడం వల్ల దేశీయంగా నూనెగింజల ధరలు పెరగటం లేదు. ప్రస్తుతం వేరుశనగ ధర క్వింటాలుకి రూ.6724 గా ఉంది. కనీస మద్దతు ధర రూ. 6373తో పోలిస్తే మార్కెట్‌ ధర కొంచెం ఎక్కువగా ఉంది. కాని ఆవాల మద్దతు ధర క్వింటాలుకి రూ. 5450/- కాగా మార్కెట్‌ ధర రూ. 5,268గా ఉంది. అలాగే సోయాచిక్కుడు ధర రూ. 4494/- కూడా మద్దతు ధర రూ. 4600 కన్నా తక్కువగా ఉంది. ఇలా ముఖ్యమైన నూనెగింజల ధరలు మద్దతు ధరలకు కొంచెం అటూ ఇటూగా ఉంటున్నాయి. కనీస మద్దతు ధరల కన్నా పదిశాతం ఎక్కువగానైనా మార్కెట్‌ ధరలుంటే రైతులకు గిట్టుబాటుగా ఉంటుంది. అలా ఉండాలంటే దిగుమతులపై 10 శాతమైనా దిగుమతి సుంకాలుండాలి. వినిమయదారులకు తక్కువ ధరలకు వంటనూనెలు లభించాలని ప్రభుత్వం దిగుమతి సుంకాన్ని సున్నా శాతానికి తగ్గించింది. వినిమయదారులకు తక్కువ ధరకు వంటనూనె లభిస్తుంటే రైతులకు గిట్టుబాటు ధరలు లభించవు. ఇలా రైతుల, వినిమయదారుల ప్రయోజనాలు పరస్పర విరుద్ధంగా ఉంటాయి. ప్రభుత్వం ఎవరి పక్షాన నిలుస్తుందో అనేదానిపై వారిమధ్య ఆదాయ పంపిణీ ఉంటుంది. గత మూడు థాబ్దాలుగా ప్రభుత్వం వినిమయదారుల పక్షాన నిలవటం వల్ల నూనెగింజల్ని పండించే రైతులకు గిట్టుబాటు ధరలు లభించలేదు. ఫలితంగా రైతులకు ఆ పంటపై ఆసక్తి తగ్గి, ఉత్పత్తిని పెంచలేదు. దిగుమతుల్ని తగ్గించి, దేశీయంగా నూనెగింజల ఉత్పత్తిని పెంచాలంటే, కొంతవరకు వినిమయదారుల్ని బాధించక తప్పదు.  

డా|| కిలారు పూర్ణచంద్రరావు, ప్రముఖ వ్యవసాయార్థిక శాస్త్రవేత్త, (రిటైర్డ్‌ & కన్సల్టెంట్‌ ఇక్రిసాట్‌), ఫోన్‌: 83098 59517, 70328 11608