జీలకర్ర క్యుమినం సైమినం మొక్క యొక్క ఎండబెట్టిన గింజలు. ఈ మొక్క 30-35 సెం.మీ. ఎత్తు పెరుగుతుంది. జీలకర్ర ఒక పుష్పించే మొక్క. ఇది ఒక వార్షిక హెర్బల్ మొక్క. కాండం నుండి సన్నని కొమ్మలు వస్తాయి. కాండం 20-30 సెం.మీ. పొడవు, 3-5 సెం.మీ. వ్యాసం కలిగి ఉంటుంది. ప్రతి కొమ్మ 2-3 ఉపకొమ్మలు కలిగి ఉంటుంది. అన్ని కొమ్మలు ఒకే ఎత్తుకు పెరుగుతాయి కనుక మొక్క ఒకే విధమైన క్యానపి కలిగి ఉంటుంది. కాండం బూడిద వర్ణం లేదా ముదురు ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటుంది. ఆకులు 5-10 సెం.మీ. పొడవుండి దారం వంటి చిన్న ఆకులు కలిగి ఉంటుంది. పూలు చిన్నవిగా, తెలుపు లేదా పింకు రంగులో ఉంటాయి. కాయ 4-5 మి.మీ. పొడవుండి రెండు మీసోకార్ప్‌లను కలిగి ఉంటుంది. ప్రతి మీసోకార్ప్‌లో ఒక గింజ ఉంటుంది. జీలకర్ర గింజలకు 8 నిలువాటి బోదెలుంటాయి. ఇవి పసుపుగోధుమ రంగులో ఉంటాయి.
సాధారణ నామం : క్యూమిన్ శాస్త్రీయ నామం : క్యూమినం సైమినం కుటుంబం: ఎపియేసి
ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …
- జీలకన్రు పురాతన కాలం నుండి ఆహారం రుచి పెంచడానికి, ఔషధ ప్రయోజనాలకు, అనేక సంప్రదాయ వంటిళ్లలో ఉపయోగిస్తున్నారు. దీనికి జీర్ణశక్తిని పెంచడం, రోగనిరోధక శక్తిని పెంచడం, మొలలు, ఆస్త్మా, బ్రోంకైటిస్ చికిత్స వంటి అనేక ఆరోగ్య ప్రయోజనాలను కల్గించే గుణం ఉంది.
- దీనిని భోజనానికి ముందు ఆకలి పెరగడానికి (అపెటైజర్‌గా) ఉపయోగిస్తారు.
- మజ్జిగ, కొన్ని నూనె చుక్కల మిశ్రమాన్ని జీలకర్రతో కలిపి వేయిస్తే జీర్ణశక్తి పెరుగుతుంది. దీనిని సాధారణంగా సుగంధ ద్రవ్యాలు, నూనె అధికంగా ఉపయోగించిన ఆహారం తిన్న తర్వాత తీసుకుంటారు.
- భోజనానికి ముందు వేడి నీటిలో 2 చెంచాల జీలకర్రను కలిపి త్రాగితే తీవ్ర అజీర్తి నయమవుతుంది.
- 2 గ్రా. జీలకర్రను కొతిమీర రసం, యాలకులు, ఉప్పుతో కలిపి తీసుకుంటే ఎసిడిటి, హైపర్ ఎసిడిటి, కడుపులో మంటలు, గ్యాస్ సమస్యలకు మంచి ఫలితాలు లభిస్తాయి. భోజనానికి ముందు కొంచెం జీలకర్ర నమిలితే నోటి దుర్వాసనకి అద్భుత ఫలితాలనిస్తుంది.
- మలబద్ధకం, కడుపులో నులిపురుగులు, జ్వరంతో బాధపడేవారు వేడి నీటిలో ఒక చెంచా జీలకర్ర కలిపి రోజుకి 3-4 సార్లు తీసుకుంటే మంచి ఫలితాలు వస్తాయి.
- పురుగులు కాటు వేసిన చోట జీలకర్ర, నెయ్యి పేస్టు పూస్తే బాధ తగ్గుతుంది. దీనిని అన్ని వంటకాలలో ఉపయోగిస్తారు. నోటి దుర్వాసన పోవడానికి జీలకర్ర రసం నోటిలో పోసుకొని పుక్కిలించాలి. బాలింతరాళ్ళకు జీలకర్ర ఇస్తే గర్భాశయం శుభ్రపరచబడి, పాల ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది.
వ్యవసాయరంగంలో
- జీలకర్ర ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ (1.25%) పేనుబంక, రైపిసెఫాలస్ మైక్రోప్లస్‌పై లార్విసైడల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (మార్టినెజ్‌వెలాజ్‌క్వెజ్, అతని అనుచరులు, 2011).
- జీలకర్ర ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ పేనుబంక నాశక చర్యను ప్రదర్శించింది (టుని అండ్ సాహిన్‌కయ, 1998).
- ఎండిన జీలకర్ర గింజల నుండి తీసిన ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ నీటి ద్రావణం (6.25-1000 పిపియం) ఈడెస్ ఈజిప్టి దోమ 2వ దశ లార్వాలను అతి సమర్ధవంతంగా నివారించింది (పురోహిత్, అతని అనుచరులు, 1983).
- జీలకర్రను జీవ పురుగు మందు తయారీలో ఉపయోగిస్తారు. ఈ జీవ పురుగు మందుని పాటింగ్ మట్టితో కలిపి, పంటపై చల్లి పురుగులను 72 గంటలలో చంపవచ్చు.
జీవ పురుగు మందు తయారీకి కావలసిన పదార్థాలు :
పాటింగ్ మట్టిలో కలిపే ఫార్ములేషన్
సుగంధ ద్రవ్యం శాతం సుగంధ ద్రవ్యం శాతం
నల్ల మిరియాలు 25.75 జీలకర్ర 15.45
దాల్చిన చెక్క 11.05 వెల్లుల్లి 12.03
ధనియాలు 12.80 పసుపు 7.44
సోపు 2.37 మెంతి 3.65
లవంగం 2.58 మిరప 1.38
అల్లం 3.36 కరివేపాకు 1.60
ఆవాలు 0.37 సోడియం క్లోరైడ్ 0.17
ఈ జీవ పురుగుమందుని పాటింగ్ మట్టిలో కలపాలి. ఇది 72 గంటలలో పురుగులను చంపుతుంది.
పంటపై చల్లే పురుగు మందు ఫార్ములేషన్
సుగంధ ద్రవ్యం శాతం సుగంధ ద్రవ్యం శాతం
నల్లమిరియాలు 20-30 జీలకర్ర 10-20
దాల్ౘ్ిన చెక్క 5-15 వెల్లుల్లి 5-20
ధనియాలు 5-20 పసుపు 3-15
సోపు 0.01-10 లవంగం 0.01-10
మిరప 0.01-10 అల్లం 0.01-10
కరివేపాకు 0.01-5 ఆవాలు 0.01-5- పైన పేర్కొన్న పదార్థాలన్నీ పొడి రూపంలో ఉంటాయి. ఈ జీవ పురుగు మందుని పొడి రూపంలో చదరపు మీటరుకి 100-500 గ్రా. పొడిని చల్లాలి (డోటి, 2012).
- జీలకర్ర ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ప్రత్తి, సోయాచిక్కుడు, మొక్కజొన్న, ఆలుగడ్డ, టమాట పంటలకు తీవ్ర నష్టం కలిగించే నల్ల లద్దె పురుగు అగ్రోటిస్ ఇప్సిలాన్‌పై ఉదర, స్పర్శ చర్యలను ప్రదర్శించింది
- అనేక యాంటి బయాటిక్స్‌ని తట్టుకునే క్ౙాంతోమోనాస్ కాంపెస్ట్రిస్ పలు కూరగాయల పంటల్లో తీవ్ర నష్టం కలిగిస్తుంది. యాలకలు, పసుపు, అల్లం, జీలకర్ర, లవంగం, పాప్పిగింజలు, ఫెనెల్, ఆవాలు, వెల్లుల్లి, మిరియాలు, మెంతులు, దాల్చిన చెక్క, ఇంగువ, ధనియాల నీటి ద్రావణాలు విడివిడిగా, 26 కలిపిన ద్రావణాలు ఈ బాక్టీరియం పెరుగుదల నరికట్టాయి (డిబ్రిట్టో, అతని అనుచరులు, 2011). అన్ని సుగంధ ద్రవ్యాలను కలిపిన ద్రావణం అత్యంత సమర్ధవంతంగా ఈ బాక్టీరియం పెరుగుదల నరికట్టింది.
- జీలకర్ర, ఇతర సుగంధ ద్రవ్యాలు అపరాల గింజలను పల్స్ బీటిల్, కాల్లసోబ్రూకస్ కైనెన్సిస్ వల్ల నష్టపోకుండా కాపాడాయి (మహ్ది, అతని అనుచరులు, 2008; ఇస్లాని, అతని అనుచరులు, 2013).
రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.
