#MedicinalPlants

24 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 24, 2026agri news

శంఖుపుష్పం / దింతెన

సాధారణ నామం : బ్లూ పీ / బటర్‌ఫ్లైపీ శాస్త్రీయ నామం : క్లిటోరియా టెర్నేటియా కుటుంబం: ఫాబేసి

శంఖుపుష్పం ఒక బహువార్షిక హెర్బల్ మొక్క. ఆకులు అండాకారంలో ఉంటాయి. ఇది ఒక తీగ లేదా క్రీపర్‌లా పెరుగుతుంది. ఈ మొక్కలో కొట్ట వచ్చినట్లు కనిపించేవి వాటి ముదురు నీలం రంగు పూలు. అవి 4 సెం.మీ. పొడవు, 3 సెం.మీ. వెడల్పు కలిగి ఉంటాయి. కొన్ని రకాలు తెలుపు రంగు పూలు పూస్తాయి. కాయలు 5-7 సెం.మీ. పొడవుండి, ప్రతి కాయలో 6 నుండి 10 గింజలుంటాయి. లేత కాయలను తింటారు. దీనిని అలంకరణ మొక్కగా పెంచుతారు. దీని వేర్లు రైజోబియంతో కలిసి జీవిస్తూ పరస్పర సహకారమందించుకుంటాయి.

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

వాపు, నొప్పిని తగ్గిస్తుంది.
రక్తం పడే మొల్లల చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. మొల్లలను ఆకుల కషాయంతో శుభ్రపరుస్తారు. మొత్తం మొక్క పేస్టుని మొల్లలపై పూస్తారు.
తలనొప్పి నివారణకు ఆకు రసాన్ని ముక్కులో చుక్కలుగా వేస్తారు.
రుమాటాయిడ్ ఆర్థ్రెåటిస్ చికిత్సలో థామాసాతో మరగించిన నూనెతో మర్ధన చేస్తారు.
నోటిలోపల వాపుకు ఆకు కషాయంతో పుక్కిలిస్తారు. గాయాలను శుభ్రపరచడానికి కూడా ఈ కషాయాన్ని ఉపయోగిస్తారు. చీము ఏర్పడకుండా నివారిస్తుంది.
వ్యవసాయరంగంలో
శంఖుపుష్పం ద్రావణం నుండి తయారు చేసిన మేళనం కీటకనాశక చర్య మరియు / లేదా వికర్షక చర్య మరియు / లేదా పురుగు గుడ్లు పెట్టకుండా నిరోధించడం మరియు / లేదా గుడ్లు పెట్టే స్థానంపై ప్రభావం చూపడం మరియు / లేదా పురుగు మొక్కపై తినకుండా అవరోధించడం వంటి చర్యల ద్వారా పురుగులనరికడుతుంది.
ఈ మేళనం కీటకనాశక చర్య ద్వారా వ్యవసాయ పంటలనాశించే పెద్ద పురుగులు, లార్వాలను లేదా రసంపీల్చే పురుగులను నివారిస్తుంది. దీనిని ప్రత్తి పంటనాశించే హెలికోవర్మా ఆర్మిజరాపై ఉపయోగించి ప్రయోగాలు చేశారు. (రాబర్ట్ మెన్సా, 2012).
శంఖు పుష్పం గింజల ద్రావణం రైజోక్టోనియా సొలాని పై బలమైన శిలీంద్రనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది.
ద్రావణంలోని ప్రోటీన్ ఫినోటిన్ చిక్కుడునాశించే ఆంత్రాక్నోస్ ఆకుమచ్చ తెగులు శిలీంద్రం, కొల్లెటోట్రైకం లిండముథియానం మరియు బాక్టీరియల్ బ్లెåట్‌కారకం క్ౙాంతో మోనాస్ ఆక్సొనోపొడిస్ ఫేసియోలి; వరి నాశించే బైపొలారిస్ ఒరైజే, పైరిక్యులేరియా గ్రిసియా, బ్రాకియేరియా స్పీ, నాశించే రైజోక్టోనియా సొలానిలపై శిలీంద్రనాశక, బాక్టీరియానాశక చర్యను ప్రదర్శించింది. ఈ ప్రోటీన్ జాబ్రోటెస్ సబ్‌ఫాసియేటస్ మరియు అకాంతోసీలిడియస్ ఒబెక్టస్ బ్రూచిడ్ల మొదటి దశ లార్వాలపై అధిక విష ప్రభావాన్ని ప్రదర్శించింది (కెలెము, అతని అనుచరులు, 2004).
శంఖుపుష్పం ఆకు ద్రావణాలు మలేరియా, ఫైలేరియా జ్వరం, ఎన్సెఫెలైటిస్, డెంగ్యూ, చికెన్‌గున్యా వ్యాప్తి చేసే వాహకాలు ఈడెస్ ఈజిప్టి, అనోఫెలెస్ స్టెఫెన్స్, క్యూలెక్స్ క్వింక్విఫాసియేటస్ పెద్ద పురుగుల విడుదలను అరికట్టింది (అరివోలి, అతని అనుచరులు, 2015).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

23 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 23, 2026agri news

వైరస్ నివారిణి పునర్నవ (ఎర్రగలిజేరు) కషాయం

పునర్నవ కషాయం వైరస్ నివారిణిగా టమాట ఆకు ముడత వైరస్, టమాట మొజాయిక్, పొటాటో వైరస్, కుకుంబర్ గ్రీన్ మాటల్ వైరస్, వంగ మొజాయిక్, టమాట ఎల్లోమొజాయిక్ వైరస్, పెసర ఎల్లో మొజాయిక్ వైరస్, బీన్ కామన్ మొజాయిక్ వైరస్, సార మొజాయిక్ వైరస్, పుచ్చ మొజాయిక్ వైరస్, కుకుంబర్ గ్రీన్ మొజాయిక్ వైరస్, కుకుంబర్ గ్రీన్ మాటిల్ వైరస్‌లను నివారిస్తుంది.
5 శాతం పునర్నవ వేరు కషాయం క్షేత్ర స్థాయిలో బెండ ఎల్లోవీన్ మొజాయిక్ వైరస్‌ని మొక్కదశ నుండి వారం రోజుల వ్యవదిలో పిచికారి చేయడం ద్వారా నివారించింది.
అన్ని రకాల వైరస్, బాక్టీరియా తెగుళ్ళ నుండి పునర్నవ కషాయం కాపాడుతుంది.

23 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 23, 2026agri news

ఔషధ మొక్క… వడిసె / కడిసె

వడిసె కాలానుగుణంగా ఆకులు రాల్చుతూ మరల పుట్టించు ఒక చిన్న చెట్టు. బెరడు ముదురు గోధుమ రంగు, ఎరుపు రంగుతో కూడిన నలుపు రంగులో గరుకుగా ఉండి, నలుచదరపు కొయ్య పొలుసులుగా ఊడిపోతుంది. ఆకులు ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా ఏర్పడి, రబ్బరులాగా, గుండ్రంగా లేదా కోడిగుడ్డు ఆకారంలో 1.53 అం. పొడవు, రంగుతో ఆకు మొదలులో గుత్తులుగా ఏర్పడతాయి. క్యాప్సూల్ కొయ్యలాగా తొడిమ లేకుండా, గుండ్రంగా, 3 లేదా 4 చీలిన భాగాలు కలిగి ఉంటుంది. దక్షిణ భారతదేశంలో దీని విషపూరిత స్వభావం ఒక సమస్య.

సాధారణ నామం : గరారి శాస్త్రీయ నామం : క్లిస్టాంతస్ కోల్లినస్ కుటుంబం: ఫిల్లాంతేసి

ఉపయోగాలు : వ్యవసాయరంగంలో

వడిసాకు డికాక్షన్ (50%) వరి నాశించే తాటాకు తెగులు (హిస్పా), ఆకుచుట్టు పురుగు, కాండంతొలుచు పురుగులను నివారించింది. ప్రత్యేకంగా గొట్టం పురుగు (నిమ్‌ఫ్యులా డిపంక్టాలిస్)ని సమర్ధవంతంగా నివారించింది. ఈ ద్రావణాన్ని ఒకసారి పిచికారి చేస్తే అన్ని పురుగులు 12 గంటలలో సంహరించబడ్డాయి.. పంటకోత వరకు పురుగులు ఆశించలేదు (భారతి అహిర్వార్, ఆమె అనుచరులు, 2011).
జార్ఖండ్‌లోని రాంచి జిల్లాకి చెందిన రైతులు వరిలో ఉల్లికోడు నివారణకు వడిసాకులను సేకరించి ఎకరానికి 40 కి. చొప్పున వేస్తారు.
100 చ.మీ.కి 5 కి. వడిసె తాజా ఆకులను చల్లి గొట్టం పురుగుని నివారించవచ్చు. (శ్రీవాస్తవ, అతని అనుచరులు, 2009)
వడిసె ఆకులోని రసాయనాలు నిల్వ ధాన్యాన్ని ఆశించే పురుగులను, పిండినల్లులను, లద్దె పురుగులు / లార్వాలను సమర్ధవంతంగా నివారిస్తాయి. దీనిని జీవ పురుగు మందుగా ఉపయోగించవచ్చు.(నమ్రతాకుమారి, ఆమె అనుచరులు, 2016).
వడిసె మొక్కలోని పాలిఫినాలిక్ పదార్థం పల్స్ బీటిల్, చెదలు, ప్రత్తి ఆకు తినే ఆర్మివర్మ్‌పై కీటకనాశక చర్య ప్రదర్శించింది. అనేక నిల్వ ధాన్యాలనాశించే పురుగుల లార్వాలను సంహరించే శక్తిని ప్రదర్శించింది (పరితోష్ భట్టాచార్య, 2016).
తోటకూర పంటపై వడిసె ద్రావణాన్ని వారం రోజుల వ్యవధిలో రెండు సార్లు పిచికారి చేసి తోటకూర ఆకులను తినే లార్వా (హైమెనియా రికర్వాలిస్)ల సంఖ్యను తగ్గించవచ్చు. (అరివుడైనంబి, అతని అనుచరులు, 2010)
వడిసె ఆకు ద్రావణం ప్రయోగశాలలో ప్రత్తికాయతొలుచు పురుగు, హెలికోవర్ప ఆర్మిజరాపై కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది (దేశ్‌ముఖ్, అతని అనుచరులు, 2013).
వడిసె లేత కొమ్మలను, పొడి ఆకుపొడిని వరి పొలంలో పురుగుల నివారణకు, నిల్వ ధాన్యంలో ఆశించే పురుగుల నివారణకు ఉపయోగించవచ్చు. (సౌమిత్‌బెహరా, అతని అనుచరులు, 2006).
వడిసె ఆకులనుపయోగించి హెర్బల్ ద్రావణం తయారు చేసి అనేక పురుగులను నివారించవచ్చు.

హెర్బల్ ద్రావణం తయారు చేసే పద్ధతి :
కావలసిన పదార్థాలు :
వడిసె ఆకులు – 1కి.
ఉమ్మెత్త కాయలు – 1 కి.
మధుక లాంగిఫోలియాపిండి – 1 కి.
గన్నేరు పప్పు – 1 కి.
పొగాకు రద్దు – 500 గ్రా.
సున్నం – 250 గ్రా.
ఆవుమూత్రం – 5 లీ.
మట్టికుండ – 1

తయారు చేసే పద్దతి :

ఒక మట్టి కుండలో వడిసె మొక్క ఆకులు, సన్నగా తరిగిన ఉమ్మెత్త కాయల ముక్కలు, గన్నేరు గింజలు అన్నింటినీ నూరి, మధుకలాంగి ఫోలియాపిండి, పొగాకు రద్దు, సున్నం కలిపి 5 లీ. ఆవు మూత్రం పోయాలి.
మట్టి పాత్రను మూతతో కప్పి ఎరువు గుంత / మట్టిలో 7 రోజులు పూడ్చి ఉంచాలి.
పై మిశ్రమాన్ని వడపోసి 1:10 నిష్పత్తిలో నీటితో కలిపి పిచికారి చేసి అన్ని పురుగులను నివారించవచ్చు.
వడిసె ఆకులు వికర్షక చర్యతో చెదలను అరికడతాయి.
వరిలో పసుపు రంగు కాండంతొలుచు పురుగు నివారణకు ఎకరానికి 80 కి. వడిసె ఆకులను వేయాలి.
పశ్చిమ బెంగాల్‌కి చెందిన పురులియా గ్రామ రైతులు వరి చేలో ఎకరానికి 150 కి. వడిసె ఆకులను వేసి పసుపుపచ్చ కాండంతొలుచు పురుగు, గొట్టపు పురుగు, హిస్పాలను సమర్ధవంతంగా నివారించడమేగాక 20-40% అధిక దిగుబడులను పొందారు (కళ్యాణ్ కెవికె, పశ్చిమబెంగాల్, 2017)

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

22 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 22, 2026agri news

ఔషధ మొక్క… హార్స్ ఉడ్

ఒక పొద లేదా చిన్న చెట్టు. ఇది 10 మీ. ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. దీనికి బెరడు నునుపు దనంతో, పలుచని, గచ్ౘ్కాయ – ఆకుపచ్చ రంగులో ఉండి వయసుతోపాటు గోధుమ రంగుకి మారుతుంది. ఆకులు చిన్న ఆకులతో 30 సెం.మీ. పొడవుంటాయి. పెద్ద ఆకులో 11-37 చిన్న ఆకులుంటాయి. చిన్న ఆకులు కొడి గుడ్డు ఆకారంలో ఉంటాయి. ఆకు ఉపరితలంలో అనేక గ్రంథులుండి సువాసన కలగి ఉంటాయి. పూలు సువాసన కలిగిన పూలు. కాయ అండాకారంలో 3.3 -7.0 మి.మీ. వ్యాసం కలిగి ఉంటుంది.

సాధారణ నామం : హార్సఉడ్ శాస్త్రీయ నామం : క్లాసెనా అనిసాట కుటుంబం: రూటేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

వివిధ ఆఫ్రికా దేశాలలో ఈ మొక్కని అనేక వ్యాధుల చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. నైజీరియాలో క్లాసెనా అనిసేట, అప్రీగిల్‌పానిక్యులేట, వేప మిశ్రమంతో తయారు చేసిన ‘ఆబ్గో’ అనే కషాయాన్ని మలేరియా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. టాంజెనియాలో సంప్రదాయ వైద్యులు దీనిని నోటి కాండిడియాసిస్, చర్మవ్యాధుల చికిత్సకుపయోగిస్తారు. టాంజెనియాలో దీనిని మూర్ఛ రోగ చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. దక్షిణాఫ్రికాలో ఈ మొక్క ఆకులను అధిక రక్తపోటు నివారణకు ఉపయోగిస్తారు. ఆఫ్రికాలో కొన్ని ప్రాంతాలలో, ఫిలిప్పెåన్స్‌లో దోమలను వికర్షించడానికి తాజా ఆకులను కాలుస్తారు.
ఆహారం ద్వారా కలిగే జబ్బులను వ్యాప్తి చేసే కొరినిబాక్టీరియం డిఫ్తీరియా, ఎస్కరిచియా కోలి, సూడోమోనాస్ యీరూజనోసా బాక్టీరియాల నివారణకు ఉపయోగిస్తుంది.

వ్యవసాయరంగంలో

క్లాసెనా అనిసాట ద్రావణం దోమలు, ఈగలు, వీవిల్స్‌ని నివారించింది (ముకండివ, అతని అనుచరులు, 2016).
చిక్కుడు గింజలపై బంకమట్టి, ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ మిశ్రమం పొడి ఫార్ములేషన్ పూత నిల్వ సమయాలలో గింజలను ఆశించే పురుగు అకాంతోసెలిడస్ ఓబ్టెక్టస్ సంతతి ఉత్పత్తిని నివారించింది. (ఎన్‌డోమ్, అతని అనుచరులు, 2008). సువాసన గల బంకమట్టి పొడి ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ కన్నా ఎక్కువ విషపూరిత చర్య కలిగిఉంది. ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ మధ్యమ వికర్షణ చర్య, అధిక ఫ్యూమిగెంట్ విషపూరిత చర్య ప్రదర్శించింది.
క్లాసెనా అనిసాట ద్రావణం మిడత (జోనోసెరస్ వెరైగేట్స్) నివారణలో ఉపయోగిస్తుంది (ఒకునడె అండ్ ఒలైఫా, 1987).
క్లాసెనా అనిసాట ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ మొక్కజొన్న నిల్వ సమయంలో ఆశించే ట్రైబోలియం కాస్టానియం, సైటోఫిలస్ జియా మెయిస్ పెద్ద పురుగులను స్పర్శ, ఇన్‌హలేషన్ ప్రక్రియల ద్వారా నివారించింది (గౌడౌమ్, అతని అనుచరులు, 2013).
క్లాసినా అనిసాట ఆకుల పొడి మొక్కజొన్న నిల్వ సమయంలో ఆశించే ప్రోస్టెఫోనస్ ట్రంకీటస్, సైటోఫిలస్ జియామెయిస్ పురుగులను గణనీయంగా అరికట్టాయి (నూకెనైన్, అతని అనుచరులు, 2010).
క్లాసినా ఆకుల నుండి తీసిన ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ మలేరియా వ్యాప్తి చేసే దోమలు క్యూలెక్స్ క్వింక్విఫేసియన్స్, ఈడెస్ ఈజిప్టి, అనోఫెలెస్ స్టిఫెన్సిలను గణనీయంగా చంపాయి (గోవింద రాజన్, 2010).
సాంప్రదాయకంగా ఆఫ్రికాలోని అనేక కమ్యూనిటీలలో ఈ మొక్కని దోమలు, ఈగలు, వీవిల్స్ వంటి పురుగుల నివారణలో ఉపయోగిస్తున్నారు. క్రూడ్ ద్రావణాలు, ఇథనాల్ ద్రావణాలను అనేక పురుగులపై పరీక్షించి వాటి సమర్ధతను నిరూపించారు. కౌమారిన్లు, కార్బజోల్ ఆల్కలాయిడ్లు, లియొనాయిడ్లు, ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్ వంటి సుమారు 50 మిశ్రమాలను వేరు చేసి గుర్తించారు. వీటిలో కొన్ని పురుగు మందుల లక్షణాలు కలిగి ఉన్నాయని నిరూపించబడ్డాయి (ముకుండివ, అతని అనుచరులు, 2016). ఈ మొక్క ద్రావణం పాలిచ్చే జంతువుల చర్మాన్ని ఆశించే ఈగల లార్వాలను, పెద్ద పురుగులను సమర్ధవంతంగా నివారించింది (ముకుండివ, అతని అనుచరులు, 2012).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

19 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 19, 2026agri news

ఔషధ మొక్క…. నల్లేరు

నల్లేరు పొదలు, చెట్ల మీద దాదాపు 10 మీ. ఎత్తు పెరిగే బహు వార్షిక తీగ. దీని శాఖలు నాలుగు పలకల కాడల్లా ఉంటాయి. ఈ మొక్క కణుపులు కలిగి ఉండి ప్రతి కణుపు వద్ద హృదయాకారంలో గానీ, గుండ్రంగా గానీ పెళుసైన పత్రాలు కలిగి ఉంటుంది. ఈ కణుపుల వద్ద సన్నని తీగలు కూడా వస్తాయి. పూలు వంగ పండు రంగులోను, ఫలాలు సన్నగా, ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. నల్లేరు కాడ అంతా నారతో కూడి ఉండి చేతితో నలిపితే చేయి దురద పెడుతుంది. కాండం గుండ్రంగాను, బల్ల పరుపుగాను ఉండే మొక్కలు కూడా అక్కడక్కడ అరుదుగా కనిపిస్తాయి.

సాధారణ నామం : అడమెంట్ క్రీపర్ / ఎడిబుల్ స్టెమ్‌డ్‌లైన్ / హడ్‌జోడ్ శాస్త్రీయ నామం : సిస్సస్ క్వాడ్వాంగ్యులారిస్ కుటుంబం: వైటేసి²

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

నల్లేరు కాడలు ఔషధగుణాలు కలిగి ఉంటాయి. ఈ మొక్కల నుండి టెట్రాసైక్లిన్ ట్రైటెర్పినాయిడ్లు మరియు స్టెరాయిడ్లు లభిస్తాయి. నల్లేరు లేత కాడలను దంచి ఉప్పు, కారం, జీలకర్ర, మిరియాలు చేర్చి తింటే జీర్ణ శక్తి పెరుగుదలకు, కీళ్లనొప్పులు తగ్గడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
బాగా ముదిరి లావుగా ఉన్న నల్లేరు కాడల్ని ఎండబెట్టి చూర్ణం చేసి పిప్పిళ్ళ చూర్ణం కలిపి తేనెతో సేవిస్తే దగ్గు, ఆయాసం తగ్గుతాయి. నల్లేరు చూర్ణం మూలవ్యాధికి, బహిష్టు క్రమబద్ధం చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది. నల్లేరు రసం చెవి నుంచి చీము కారడం తగ్గిస్తుంది. నల్లేరుకి విరిగిన ఎముకలను అతికించే గుణం కూడా ఉంది.

వ్యవసాయరంగంలో

నల్లేరు కాండం పెట్రోలియం ఈదర్ ద్రావణం క్యూలెక్స్ క్వింక్విఫేసియేటస్ లార్వాలను, ప్యూపాలను అత్యంత సమర్ధవంతంగా నివారించింది (రమేష్ కుమార్ అండ్ నట్టుతురాయ్, 2012).
నల్లేరు తాజా మరియు ఎండిన కాండాల ఇథైల్ అసిటేట్ ద్రావణం మరియు మిథనాల్ ద్రావణాలు బాసిల్లస్ సబ్‌టైలిస్, బాసిల్లస్ సీరియస్, స్టెఫైలోకోకస్ ఆరియస్, స్ట్రెప్టోకోకస్ స్పీసీస్‌పై యాంటిబాక్టీరియల్ చర్యను ప్రదర్శించాయి (చిదంబర మూర్తి, అతని అనుచరులు, 2004).
నల్లేరు ఆకు ద్రావణం అనాఫిలెస్ స్టెఫెన్సిపై గుడ్లనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది. 100% గుడ్లను చంపింది (కృష్ణప్ప, అతని అనుచరులు, 2013).
వేప ఆకులు, నల్లేరు ఆకులు సమపాళ్ళలో కలిపి నూరి ఆవుమూత్రంలో ఒక వారం నానబెట్టి వడపోసి, 1:9 నిష్పత్తిలో నీటిలో కలిపి 15 రోజుల వ్యవధిలో 2 సార్లు పిచికారి చేసి వరిలో పురుగులను నివారించవచ్చు (పిఒపి, తమిళనాడు)

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

17 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 17, 2026agri news

ఔషధ మొక్క…. కర్పూరం

కర్పూరం 3-5 మీ. ఎత్తు పెరిగే బహువార్షిక వృక్షం. లేత ఆకులు ఎర్రగా ఉంటాయి. ముదిరిన కొద్దీ ఆకులు పచ్చగా మారతాయి. పసుపుపచ్చ పూలు సువాసన కలిగి ఉంటాయి. కాయలు ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. ఇదివిత్తనాల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది. ఈ మొక్కలోని ఆకులు, కొమ్మలు, వేర్లు, ఇతర భాగాల నుండి వెలికి తీయబడు పదార్థాన్నే కర్పూరం అంటారు.

సాధారణ నామం
క్యాంఫర్‌ట్రీ / పచ్చ కర్పూరం / కర్పూర్
శాస్త్రీయ నామం సిన్నమోమం కాంఫొర
కుటుంబం: లారేసి²

ఉపయోగాలు : ఔషధ రంగంలో …

ఆకులు, కొమ్మలు, వేర్లు, చెక్క ఔషధ గుణాలను కలిగి ఉంటాయి. వీటిలో ఆవిరయ్యేనూనె, కాంఫర్, శాప్రోల్, యూజినాల్, టర్పినియోల్, సిన్నమిక్ ఆల్డిహైడ్, కౌమారిన్ అనబడు రసాయనాలు ఉంటాయి.
దీనిని జ్వరాలు, కురుపులు, పొంగులు, కోరింతదగ్గు, శ్వాసకోశ వ్యాధులు, తలనొప్పి, కీళ్ళనొప్పులు నివారించుటకు ఉపయోగిస్తారు.
ఈ మొక్క నుంచి తయారు చేసిన కర్పూరాన్ని హారతి ఇచ్చుటకు, చర్మ సమస్యలకు కూడా ఉపయోగిస్తారు.

వ్యవసాయరంగంలో

కర్పూరం మొక్క ఆకుల ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ సిగరెట్ బీటిల్, లాసియోడెర్మా సెర్రికోర్నె పై బలమైన ఫ్యూమిగెంట్ మరియు కాంటాక్ట్ విష చర్యలను ప్రదర్శించింది. ఈ ఎసెన్షియల్ ఆయిల్‌లో డిక్యామ్ఫర్ (40.54%), వినలూల్ (22.92%), సినియోల్ (11.26%), 3, 7, 11 ట్రైమిథైల3హైడ్రాక్సి6, 10డోడికాడియెన1ఐలఎసిటేట్ (4.50%) ఉంటాయి. సిన్నమోమం క్యామ్‌ఫర్ ఎసెన్షియల్ ఆయిల్, దాని రసాయనాలను లాసియోడెర్మా సెర్రికార్నె నివారణకు సహజ ఫ్యూమిగెంట్స్ మరియు కీటకనాశనులుగా వృద్ధి చేయవచ్చు (చెన్, అతని అనుచరులు, 2014).
సిన్న మోమం క్యాంఫొరా వెరైటి లినలూలిఫెరా, సిన్నమోమం క్యాంఫొరావెరైటి హోస్యో ఆకులలోని ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్ సైటోఫిలస్ జియామెయిస్‌పై ప్రయోగశాలలోను, మినిసైలోస్‌లోను వికర్షక చర్యను ప్రదర్శించాయి (కాన్సియన్, అతని అనుచరులు, 2015).
కర్పూరం మొక్క ఎసెన్షియల్ ఆయిల్‌లో 36.61% క్యామ్ఫర్ మరియు 30.05% సినియోల్ ఉంటాయి. కర్పూర్ ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ రెడ్ ఇంపోర్టెడ్ ఎర్రచీమ (ఆరఐయఫఎ) మైనర్ మరియు మేజర్ వర్కర్స్‌పై ఫ్యూమిగెంట్ విషచర్యను, బలమైన వికర్షక చర్యను ప్రదర్శించాయి. (ఫు, అతని అనుచరులు, 2015).
కర్పూర్ పొడి, ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ట్రైబోలియం గ్రానేరియం, ట్రైబోలియం కాస్టానియంపై కీటక నాశక చర్యను ప్రదర్శించాయి (నెనా అండ్ ఇబ్రహీం)
కర్పూర్ ఆకుల (100-300) పొడి నిల్వ ధాన్యంలో ఆశించే కాల్లసోబ్రూకస్ కైనెన్సిస్, కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్, కాల్లసోబ్రూకస్ రోడిసియానస్ గుడ్లు పెట్టడాన్ని నిరోధించడం, గుడ్లు పొదగడాన్ని గణనీయంగా తగ్గించాయి (రాజపాక్సె అండ్ వాన్‌మ్డెన్, 1997)
కర్పూర్ ఆకుల (10-50) పొడి నిల్వ ధాన్యం లోపల లార్వా, ప్యూపా బ్రతికి ఉండటం తగ్గించాయి (ధర్మసేన, అతని అనుచరులు, 1998).
కర్పూర్ మిథనాలిన్ ద్రావణాలు పీచ్‌పండు ఈగ బాక్ట్రోసిరా జోనేట ఆడ పురుగులను అదికంగా చంపాయి (సైరాఖాన్, అతని అనుచరులు, 2016).
సిన్నమోమం జీలానికం, సిన్నమోమం బుర్మాన్ని, సిన్నమోమం ఇనర్స్ ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్ ఆర్టెమియ సలిన లార్వాలను అరికట్టాయి (నూర్ ఫెసిహ ఒంటిహసన్, 2011).
కర్పూర్ క్ౙెåలం ద్రావణాలు కోరియోలస్ వెర్సికలర్, గ్లియోఫిల్లం ట్రాబియం శిలీంద్రాలపై యాంటిఫంగల్ చర్యను ప్రదర్శించాయి (లి, అతని అనుచరులు, 2014).
సిన్నమోమం జీలానికిం ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ మరియు నానోఎమల్షన్ మీల్‌వర్మ్, ఆల్ఫిటోబియస్ డయాపెరినస్‌ని నివారించాయి (వోల్పటొ, అతని అనుచరులు, 2016).
ఆర్టెమిసియా ప్రిన్సెప్స్ ఆకులు, సిన్నమోమం క్యాంఫొరా గింజల నుండి వేరు చేసిన ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్ నిల్వ ధాన్యంలో ఆశించే పురుగులు, సైటోఫిలస్ ఒరైజె, బ్రూకస్ రూజిమానస్‌లపై మంచి వికర్షక చర్యలను ప్రదర్శించాయి. కాని వాటి మిశ్రమం (1:1) అత్యధిక వికర్షక చర్యను ప్రదర్శించింది (లియు, అతని అనుచరులు, 2005). ఈ రెండు ఆయిల్స్‌ని విడివిడిగా ఉపయోగించినపుడు గోధుమ విత్తనాల మొలక శాతాన్ని తగ్గించాయి. కాని రెండింటిని కలిపి ఉపయోగించినపుడు మొలకశాతం పెరిగింది.
రసాయన ఎరువులు, పురుగు మందులనుపయోగిస్తే ఆహార గొలుసులో విషపూరిత అవశేషాలు, జీవ అసమతుల్యత, వాతావరణ కాలుష్యం వంటి సమస్యలు రావచ్చు. వృక్ష సంబంధ పురుగు మందులను రసాయన పురుగు మందులకు ప్రత్యామ్నాయంగా వాడితే ఈ సమస్యలను అదిగమించవచ్చు. పేనుబంక ఆశించిన గ్రీన్ ఆల్ఫాల్ఫ నారు మొక్కలను మలైఫాస్ మరియు సహజ ఆయిల్ ద్రావణాల (ఒరిగానో, తైమ్.వేప, కానుగ, కర్పూర్, తేయాకు చెట్టు)తో శుద్ధి చేసినపుడు పేనుబంక పురుగులు నివారింపబడ్డాయి (కస్పిమి, అతని అనుచరులు, 2016).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

16 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 16, 2026agri news

ఔషధ మొక్క… రాచ ఉసిరి

ఇది 4-5 మీ. ఎత్తు పెరిగే బహువార్షిక చిన్న చెట్టు. కొమ్మలు నిటారుగా చెట్టు అగ్రభాగంలో వస్తాయి. కాయలు నక్షత్రం ఆకారంలో ఉండి పుల్లగా ఉంటాయి. దీనిని విత్తనాల ద్వారా వ్యాప్తి చేస్తారు. సంవత్సరంలో రెండుసార్లు (ఏప్రిల్-మే మరియు ఆగస్టు-సెప్టెంబరు) కాపు తీసుకోవచ్చు.

సాధారణ నామం : కంట్రిగూస్‌బెర్రి / స్టార్‌గూస్‌బెర్రి శాస్త్రీయ నామం : సిక్కా అసిడ కుటుంబం: యూఫర్బియేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

దీనిలో కాయలు ఉపయోగపడతాయి. వీటిలో విటమిన్ ‘సి’ అధికంగా ఉంటుంది.
ఇవి కామెర్లు మరియు జీర్ణకోశ వ్యాధులకు ఉపయోగపడతాయి.

వ్యవసాయరంగంలో

రాచ ఉసిరిలో గ్లెåకోసైడ్, టానిన్, రెసిన్ వంటి రసాయనాలుంటాయి. దీని ద్రావణం బాసిల్లస్ సబ్‌టైలిస్, బాసిల్లస్ మెగాథీరియం, స్టెపైలోకోకస్‌టైఫి, స్టెఫైలోకోకస్ డీసెంటిరియేలపై యాంటి మైక్రోబియల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (రెహ్మాన్, అతని అనుచరులు, 2011).
రాచ ఉసిరి ద్రావణం పైన్ వుడ్ నెమటోడ్, బర్సాఫెలెంకస్ క్ౙెåలోఫిలస్‌లపై బలమైన యాంటినెమటోడల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (మకీన్, అతని అనుచరులు, 1997).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

12 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 12, 2026agri news

ఔషధ మొక్క…. రెడ్‌బడ్

ఇది ఒక చిన్న అలంకరణ చెట్టు. 12 మీ. ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. 10 మీ. వెడల్పు ఉంటుంది. ఒక సంవత్సరం లేదా ఎక్కువ వయసున్న చెట్టు, కాండంతో సహా ముదరు పింకు రంగు పూలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. పూలు ఏర్పడిన కొద్ది సమయం తర్వాత ఆకులు ఏర్పడతాయి. ఈ చెట్టు పొడవైన బల్లపరుపు కాయలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇవి చెట్టు నుండి వ్రేలాడుతుంటాయి. పూలను తినవచ్ౘ్ు. ఇవి తీయని ఆమ్ల రుచి కలిగి ఉంటాయి.

సాధారణ నామం : జుడాస్ ట్రీ
శాస్త్రీయ నామం : సెర్సిస్ సిలిక్వాస్ట్రం
కుటుంబం: ఫాబేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

రెడ్‌బడ్‌ని అనీమియా, నిస్సత్తువ చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. శతాబ్దాల నుండి దీనిని మూత్రపిండాలలో రాళ్ళు ఏర్పడటం, శ్వాసకోశ సమస్యలు, గర్భవతుల్లో కాళ్ళ వాపుల చికిత్సలో ఉపయోగిస్త్తున్నారు. మూత్ర వర్ధకంగా పనిచేస్తుంది.
పూలలో కెరోటిన్, విటమిన్లు, మినరల్స్ అధికంగా ఉంటాయి. వీటిని పార్ల్సేతో కలిపి రక్తం, లివర్‌లోని కొవ్వు డిపాజిట్లను కరిగించడానికి ఉపయోగిస్తారు. మెత్తని క్రీం చర్మ వ్యాధుల చికిత్సలో ఉపయోగిస్తుంది. 1 కప్పు పూలను 1 కప్పు నీరు కలిపిన క్రీంలో కలిపి 20 ని. ఉడికించాలి. వడపోసి పూలను తొలగించి 3 చెంచాల విటమిన్ ఇ నూనెని క్రీమ్‌కి కలిపి, బాగా కలియత్రిప్పి స్టెరిలైజ్ చేసిన జాడీలో పోయాలి. ఈ క్రీంని గోళ్ళు లేదా చర్మంపై సమస్య వున్న చోట పూసి మసాజ్ చేయాలి.
హెల్త్ టీ తయారు చేయడానికి పావుకప్పు తాజాపూలను ఒక పాత్రలో తీసుకుని వాటిపై ఒక కప్పు వేడి నీటిని పోసి 5 ని. నిల్వ ఉంచి వడపోయాలి. దీనికి కొద్దిగా తేనె, నిమ్మరసం కలిపి తాగాలి. అమెరికన్ ఇండియన్స్, రెడ్‌బడ్‌ని పంటి నొప్పి నుండి బ్లాడర్ ఇన్‌ఫెక్షన్ వరకు, చర్మ మచ్ౘ్ల నుండి చీలిన కాలి గోర్ల వరకు అనేక సమస్యలకు పూలను నలగ్గొట్టి కట్టు కట్టడానికి లేదా లోషన్‌గా పూయడానికి, పూలను హెల్త్‌టీ తయారు చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.
యూరోపియా ఖండంలో ప్రస్తుతం రెడ్‌బడ్ కషాయాన్ని విరేచనకారిగా ఉపయోగిస్తున్నారు. (రాబర్ట్స్, 2000)

వ్యవసాయరంగంలో

రెడ్‌బడ్ ఇథనాల్ ద్రావణం (30 మైక్రో లీటర్లు / మి.లీ.) లోని రసాయనాలు 12 రోజుల తామర పురుగులు, త్రిప్స్ టబాసి పై అత్యధిక విష ప్రభావాన్ని చూపాయి (నజ్‌మిజాడె, అతని అనుచరులు, 2013).
రెడ్‌బడ్ ద్రావణం { బదనికనల్లి, ఓరియస్ హోర్వాతి విడుదల వెస్టర్న్ ఫ్లవర్ త్రిప్స్, ప్రాంక్లినియెల్లా ఆక్సిడెంటాలిస్ పిల్ల పురుగులపై మంచి ప్రభావాన్ని చూపాయి. రెడ్‌బడ్ ద్రావణం పిల్ల తామర పురుగులను చంపింది (రజావి అండ్ అహ్మరి, 2016). తామర పురుగులు సమర్ధవంతంగా నివారించబడ్డాయి.

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

9 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 9, 2026agri news

ఔషధ మొక్క…. దేవదారు

దేవదారు పశ్చిమ హిమాలయ వాలుల్లో పెరిగే అతి సుందరమైన అలంకరణ చెట్టు. ఇది ఒక పెద్ద నిత్యహరిత కోనిఫెర్ జాతికి చెందిన చెట్టు. 40-50 మీ. ఎత్తు పెరుగుతుంది. దీని కాండం 3 మీ. వ్యాసం కలిగి ఉంటుంది. కొమ్మలు సమాంతరంగా పెరుగుతాయి. ఆకులు నీడిల్ లాగా ఉండి 2-5.5 సెం.మీ. పొడవుంటాయి. 20-30 నీడిల్స్ ఒక గుత్తిలో ఏర్పడతాయి. ఇవి కాంతివంతమైన ఆకుపచ్ౘ్రంగు నుండి నీలిఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటాయి. ఆడకోన్స్ బ్యారల్ ఆకారంలో 7-13 సెం.మీ. పొడవు, 5-8 సెం.మీ. వెడల్పు కలిగి ఉంటాయి. గింజలు రెక్కలు కలిగి ఉంటాయి. మగకోన్స్ 4-6 సెం.మీ. పొడవుంటాయి.

సాధారణ నామం : దేవ్‌దార్ శాస్త్రీయ నామం : సెడ్రస్ డియోడెరా కుటుంబం: పైనేసీ

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

గాయాలను శుభ్రపరచడానికి ఉపయోగపడుతుంది. కడుపులో నులి పురుగుల నివారణకు ఉపయోగపడుతుంది. చర్మవ్యాధుల చికిత్సకి ఉపయోగిస్తుంది.
నరాల బలహీనత నదుపు చేస్తుంది. దగ్గు, జలుబులను నివారిస్తుంది. అజీర్తిని తగ్గిస్తుంది. జ్వరాన్ని తగ్గిస్తుంది.
మూత్రకోశ వ్యాధులు, డయాబెటిస్ చికిత్సలో ఉపయోగకరం. మలబద్ధకాన్ని తగ్గిస్తుంది. కడుపుబ్బరాన్ని, వాయువులను తగ్గిస్తుంది. అధిక దురదలను తగ్గిస్తుంది. వాపు, ఎడిమ, నొప్పులను తగ్గిస్తుంది. రక్త సమస్యలను నివారిస్తుంది.
ముక్కు కారడం, సైనొసైటిస్ చికిత్సలో ఉపయోగిస్తుంది. డయాబెటిస్ వ్యాధిగ్రస్తులకు మంచి మందు. ఊబకాయం చికిత్సలో ఉపయోగిస్తుంది.

వ్యవసాయరంగంలో

దేవదారు ఎసెన్షియల్ ఆయిల్, దానిలోని వివిధ రసాయనాలు క్యాబేజి డైమండ్ బ్యాక్‌మాత్ లార్వాలపై వాటిని చంపే ప్రభావం చూపింది. దీనిని పురుగుల యాజమాన్యంలో వృక్ష సంబంధ లార్విసైడ్‌గా ఉపయోగించవచ్చు. (చౌధరి, అతని అనుచరులు, 2011).
వస, దేవదారు, మారేడు, బంతి, కరివేపాకు ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్ ప్రభావాన్ని డైమండ్ బ్యాక్‌మాత్, ప్లూటెల్లా క్ౙెåలోస్టెల్లాపై పరీక్షించారు. వస ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ డైమండ్ బ్యాక్ మాత్ లార్వాలపై అత్యధిక వికర్షక చర్యను ప్రదర్శించింది. దీని తర్వాత దేవదారు ద్రావణం అధిక వికర్షక చర్యను ప్రదర్శించింది (ఈశ్వరరెడ్డి, అతని అనుచరులు, 2015).
దేవదారు అనేక పురుగులను సమర్ధవంతంగా నివారించింది (రఘురామన్ అండ్ సింగ్, 1997; రహమాన్, అతని అనుచరులు, 2009, రావ్ అండ్ సింగ్, 2009, డెల్బెకె, అతని అనుచరులు, 1997).
దేవదారు ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ఈడెస్ ఈజిప్టి, క్యూలెక్స్ క్వింక్విఫేసియాటిస్ దోమలను 2.5% ఎల్‌సి 50 వద్ద ఒక గంట తర్వాత సమర్ధవంతంగా చంపింది (మకాయిక్, అతని అనుచరులు, 2005).
దేవదారు క్రూడ్ ఆయిల్‌ని మీల్‌వర్మ్స్ (టెనెబ్రయొమా లిటర్) ఆఖరి దశ లార్వాలపై ఉపయోగించి ఎల్‌సి50 ని 3.4% గా గుర్తించారు. 12% క్రూడ్ ఆయిల్ 87% లార్వాలను చంపింది. దేవదారు క్రూడ్ ఆయిల్‌తోపాటు రసాయన పురుగు మందులు కార్బోసల్ఫాన్, ఇమిడాక్లోప్రిడ్‌లను కూడా ఉపయోగించారు. కార్బోసల్ఫాన్ యల్‌సి500.086%. కార్బోసల్ఫాన్ (0.5%) 92% లార్వాలను చంపింది. ఇమిడాక్లోప్రిడ్ ఎల్‌సి 500.23% ఇమిడాక్లోప్రిడ్ అత్యంత సమర్ధవంతంగా మీల్‌వర్మ్స్‌ని చంపింది. దేవదారు ఆయిల్‌ని ఉపయోగించిన లార్వాలలో ప్రోటీన్ పరిమాణం అత్యధికం (4.14 మి.గ్రా. / మి.లీ.) గా నమోదయింది. ఇమిడాక్లోప్రిడ్, కార్బోసల్ఫాన్ ఉపయోగించిన లార్వాలలో ప్రోటీన్ పరిమాణాలు 2.80, 2.68 మి.గ్రా / మి.లీ. గా నమోదయ్యాయి. దేవదారు ఆయిల్ లార్వాలపై అత్యధిక వికర్షక చర్యను ప్రదర్శించింది (బునేరి, అతని అనుచరులు, 2017).
సిడార్ ఉడ్ ఆయిల్ పల్స్‌బీటిల్, కాల్లసోబ్రూకస్ అనాలిస్, ఈగలపై శక్తివంతమైన కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది (సింగ్ అండ్ అగర్వాల్, 1988). అనోఫెలిస్‌స్టెఫెన్సి (దోమ) పై కూడా కీటకనాశక శక్తిని చూపింది. (సింగ్, అతని అనుచరులు, 1984).
జమ్ముప్రావ్సిలో డోడా జిల్లాలో రైతులు దేవదారు కొయ్యతో చేసిన స్టోరేజ్‌బిన్స్‌లో ధాన్యాన్ని నిల్వ చేస్తారు. ఇందులో నిల్వ చేసిన ధాన్యాన్ని పురుగులు, శిలీంద్రాలు నష్టపరచవు.
దేవదారు కొమ్మలు, ఆకులను వరి పంటలో కలుపు మందుగా ఉపయోగిస్తారు. కొమ్మలు, రెమ్మలు, ఆకులను వరి పొలంలో సమంగా వెదజల్లుతారు. సిడార్ ఉడ్ ఆయిల్ కలుపు మందు లక్షణాల వల్ల కలుపు మొక్కలు వీటిని తాకితే చనిపోతాయి.
మొక్కజొన్న విత్తనాలను విత్తేముందు సిడార్ ఉడ్ ఆయిల్‌తో శుద్ధి చేస్తే పురుగుల బారి నుండి కాపాడుతుంది. ఈ పద్ధతి చాలా సమర్ధవంతంగా పని చేస్తుంది.
సిడార్ ఉడ్ ఆయిల్ కీటకనాశక చర్యవల్ల లద్దె పురుగు నివారింపబడుతుంది.
వరి పండించే ప్రాంతాల్లో పురుగుల నివారణకు వరి నారు మడికి నీరు అధికంగా ఇస్తారు. దీని వలన నీటి స్థాయి పెరిగి లద్దె పురుగు మొక్కలపై ఆకుల మీదకు ప్రాకుతుంది. ఒక కర్ర చివరలో గుడ్డ కట్టి ఆయిల్‌లో ముంచి ఆకులపై చల్లాలి. ఆకులపై కొచ్చిన లార్వాలు ఆయిల్ కీటకనాశక చర్యల వల్ల చనిపోతాయి.
టిక్స్ ఆశించిన పెంపుడు జంతువులపై సిడార్ ఉడ్ ఆయిల్ కలిపిన నీటిని చల్లితే పురుగులు చనిపోతాయి. (స్లాతియా, అతని అనుచరులు, 2007).
దేవదారు కొయ్య/గుజ్జుకి చెదలను తట్టుకునే శక్తి ఉంది.
సిడార్ ఉడ్‌తో తయారు చేసిన కతార్, కొత్తి, బార, డొబ్లి వంటివి సంప్రదాయకంగా ధాన్యాన్ని నిల్వ చేసే నిర్మాణాలు (ఠాకూర్ అండ్ ప్రితి, 2011).
సిడార్ ఉడ్ ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ (1000 పిపియం) మినుము నిల్వ గింజలలో ఆశించే ఆస్పర్ౙిల్లస్ నైగర్, కర్వులేరియా ఒవాయిడియా శిలీంద్రాల పెరుగుదల నరికట్టాయి (సింగ్ అండ్ త్రిపాఠీ, 1999).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

7 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 7, 2026agri news

ఔషధ మొక్క…. బిళ్ల గన్నేరు

సాధారణ నామం : మడగాస్కర్ పెరివింకిల్ / రోజ్‌పెరివింకిల్ శాస్త్రీయ నామం : కాథరాంథస్ రోసియస్ కుటుంబం: అపొసైనేసి²

బిళ్లగన్నేరు దీర్ఘకాలం జీవించే చిన్న పొద లేదా హెర్బల్ మొక్క. ఇది నిలువుగా 30-100 సెం.మీ. ఎత్తు పెరుగుతుంది. మొక్క మొదలు చెక్కలాగా ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు ప్రాకుతుంది. తెల్లని పాలు కలిగి ఉంటుంది. కాండం గుండ్రంగా నిలువు బోదెలు కలిగి ఉంటుంది. ఆకుపచ్చ లేదా ముదురు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. ఆకులు ఎదురెదురుగా చిన్న ఆకు కాడపై ఏర్పడతాయి. ఆకు కాడలు 2.5 నుండి 9.0 సెం.మీ. పొడవుంటాయి. ఆకులు గుడ్డు ఆకారంలో ఉంటాయి కాని మొదలువైపు సన్నగా ఉంటుంది. ఆకులు ఆకుపచ్చ రంగులో పాలిపోయిన ఈనెలు కలిగి ఉంటాయి. ఆకు చివర గుండ్రంగా ఉంటుంది. కాండం, ఆకులు నూగు కలిగి ఉంటాయి. కొన్నిసార్లు నూగు ఉండదు. పూలు ఆకు మొదలులో ఏర్పడతాయి. ఇవి ఒకటిగా లేదా జంటలుగా అతి చిన్న కాడలపై ఏర్పడతాయి. కాయ 2.0 నుండి 4.7 సెం.మీ. పొడవుండి అనేక గింజలు కలిగి ఉంటుంది.

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

మొక్క సమూలంగా ఔషధగుణాలు కలిగి ఉంటుంది. దీని ఆకులు క్యాన్సర్‌ని తగ్గించే విన్‌క్రిస్టిన్, విన్‌బ్లాస్టిన్ అనే ఆల్కలాయిడ్లను కలిగి ఉంటాయి. దీనిలో 70 రకాల ఇండోల్ ఆల్కలాయిడ్లు ఉన్నాయి. వీటిలో ముఖ్యమైనవి అజ్మొలిన్, విన్‌బ్లాస్టిన్, విన్‌క్రిస్టిన్, ఆల్‌స్టోనైన్, అజ్మాలినిన్, రెసెర్పిన్. దీనిని కడుపు నొప్పికి, కందిరీగ, తేనెటీగల కాట్లకి, స్త్రీలలో ఋతుసంబంధ నొప్పులకి, నిద్రకలిగించడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు.
బిళ్ల గన్నేరు మొక్కని చిరకాలంగా ఆయుర్వేద, యునాని వైద్యంలో ఔషధంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ మొక్కలో ఆల్కలాయిడ్స్, టానిన్స్ అనే రెండు రిసెర్పిన్ రకాల చురుకైన రసాయన మిశ్రమాలు ఉన్నాయి. ఈ మొక్కలో రెసెర్పిన్ ఉంది. బిళ్ల గన్నేరు రక్తపోటుని తగ్గిస్తుంది. రక్తపోటు తగ్గడానికి అర్ౙున్ క్యాప్సూల్స్ వాడాలి.
ఈ మొక్క యాంటిడయాబెటిక్ అని రుజువైంది. హెల్త్‌విట్ జామున్ రసం తీసుకుంటే డయాబెటిస్ బాగవుతుంది. ఈ మొక్క యాంటిక్యాన్సర్ ఏజెంట్‌గా ఉపయోగపడుతుంది. ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ చికిత్సలో అతి సమర్ధవంతమైనది.
దీనిని ల్యుకేమియా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. ఇది యాంటి బాక్టీరియల్, యాంటివైరల్ లక్షణాలను కలిగి ఉంది. ఈ మొక్క ద్రావణం డీసెంట్రి, డయేరియా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు.
దీనికి సహజంగా వాపు, నొప్పి తగ్గించే గుణముంది. బిళ్లగన్నేరు మొక్కలోని ఆల్కలాయిడ్ నుండి తయారు చేసిన ఔషధం పిల్ల…లో హోడ్గ్‌కిన్ లింఫోయా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. ఈ పూవు పుష్పదళాలు, గింజలు యాంటిఆక్సిడెంట్ లక్షణాలు కలిగి ఉంటాయి
ఇది ముఖం మీద చిన్న మొటిమలు, ఎక్ౙిమ, డెర్మటైటిస్ వంటి అనేక చర్మ వ్యాధులను నయం చేస్తుంది. దీనిని ముక్కు నుండి రక్త స్రావం, చిగుళ్ళ నుండి రక్తస్రావం, రక్తం స్రవించే మూల వ్యాధి చికిత్సలో ఉపయోగపడుతుంది.
ఈ మొక్క కషాయం కంటి ఇన్‌ఫెక్షన్, కళ్ల ఇర్రిటేషన్‌కి కూడా ఉపయోగిస్తుంది. మహిళలలో రక్తస్రావ సమస్యను క్రమబద్ధీకరిస్తుంది.
ఈ మొక్కని నోటిలో అల్సర్ చికిత్సకు కూడా ఉపయోగిస్తారు. డిప్రెషన్, తొలనొప్పి, నాసియా, అలుపు సమయంలో ఈ మొక్క ద్రావణం ఊరడింపునిస్తుంది. బిళ్లగన్నేరు మలేరియా చికిత్సలో కూడా ఉపయోగపడుతుంది.
ఆస్త్మా చికిత్సలో కూడా ఈ మొక్క చాలా ఉపయోగకరం. గాయం నుండి నేరుగా రక్తస్రావాన్ని కూడా ఆపుతుంది. బిళ్లగన్నేరు ఇన్ఫెక్షన్, వాపు నుండి కూడా ఊరడింపు కల్గిస్తుంది. పురుగు కాట్లకు కూడా ఈ మొక్కని ఉపయోగిస్తారు. బిళ్ల గన్నేరు సహజంగా మూత్రవర్థకం, మూత్రాన్ని పెంచుతుంది

వ్యవసాయరంగంలో

బిళ్ళగన్నేరు ఆకుల నీటి ద్రావణాలు (1000 పిపియం) హెలికోవర్పా ఆర్మిజరా ।, ॥, ॥।, IV, V, V।వ దశ లార్వాలపై 2.60, 3.94, 7.75, 30.83, 38.53, 63.34% లార్విసైడల్ చర్యలను ప్రదర్శించాయి. బిళ్ళగన్నేరు ఆకుల ద్రావణాన్ని హెలికోవర్ప ఆర్మిజరా యాజమాన్యంలో జీవ పురుగు మందుగా ఉపయోగించవచ్చు. (అలగుచామి అండ్ దేవేంద్రన్, 2016).
బిళ్ళగన్నేరు ఆకుల ఇథైల్ అసిటేట్ ద్రావణాలు హెలికోవర్పా ఆర్మిజరా ।, ॥, ॥।, ।V, V, V।వ దశ లార్వాలపై లార్విసైడల్ చర్యను ప్రదర్శించాయి. ఇథైల్ అసిటేట్ ఫ్రాక్షన్ ఆకు ద్రావణాన్ని హెలికోవర్పా యాజమాన్యంలో శక్తివంతమైన జీవ పురుగు మందుగా ఉపయోగించవచ్చు. (రమ్య, ఆమె అనుచరులు, 2008).
పొగాకు లద్దె పురుగు, స్పోడోప్టెరా లిటూర 4వ దశ లార్వాలపై బిళ్ళగన్నేరు ద్రావణం మరియు బాసిల్లస్ తురింజెన్సిస్‌లను పర్యావరణహిత పురుగు మందులుగా ఉపయోగించవచ్చు. (పన్నీర్ సెల్వం, అతని అనుచరులు, 2013).
బిళ్ళగన్నేరు ద్రావణం (0.5%) స్పోడోప్టెరా లిటూర లార్వాలపై పెరుగుదల క్రమబద్దీకరణ ప్రభావం అధికంగా చూపింది (సమ్మర్‌వార్ అండ్ పాండె, 2018).
బిళ్ళగన్నేరు, ఆముదం, బొప్పాయి, సీతాఫలం సేంద్రియ పురుగుమందుల ఆకు ద్రావణాలు తెగులు కారక శిలీంద్రాలయిన ఆస్పర్ౙిల్లస్ నైగర్, ట్రైకోడెర్మా రీసీ, పెనిసిలియం ఫ్యూమిక్సులోసమ్‌లను సమర్ధవంతంగా అరికట్టాయి. కాని వీటిలో బిళ్ళగన్నేరు ద్రావణం గణనీయమైన యాంటిఫంగల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (కునావత్, అతని అనుచరులు, 2016).
బిళ్ళగన్నేరు నీటి ద్రావణం క్యూలెక్స్ క్వింక్విఫాసియేటస్, ఈడెన్ ఈజిప్టిలార్వాలను పర్యావరణహిత పద్ధతిలో నివారించే సామర్థ్యం కలిగి ఉంది (కామాచి, అతని అనుచరులు, 2016).
బిళ్ళగన్నేరు వేరు మరియు ఆకు ద్రావణాలు అనేక లార్వాలపై కీటకనాశక, యాంటిఫీడెంట్ మరియు పెరుగుదలను విచ్ఛిన్నం చేసే లక్షణాలను కలిగి ఉన్నాయి. ఈ ద్రావణాలు వరిలో పసుపు రంగు కాండంతొలుచు పురుగును, ప్రత్తి పంటలో నల్లి (బగ్) పురుగులను చంపాయి (రిచర్డ్ విలియం హేప్లూక్, 1999).
బిళ్ళగన్నేరు ఆకుల ద్రావణం (2.0%) స్పోడోప్టెరా లిటూర 6వ దశ లార్వాల ప్యూపాలను 73.33% చంపింది (శాండీ అండ్ సమ్మర్‌వార్, 2016).
సమగ్ర సస్యరక్షణ పథకంలో మొక్క నుండి వేరుచేసిన ఇన్‌సెక్ట్ గ్రోత్ రెగ్యులేటర్ (ఐజిఆర్) మానవులకు, పర్యావరణానికి సురక్షితం. స్సోడోప్టెరా లిటూర లార్వాలపై బిళ్ళగన్నేరు అసిటోన్ ద్రావణం 84.21% ఐజిఆర్ చర్యను ప్రదర్శించింది. అదే ద్రావణం హెలికోవర్పా ఆర్మిజరాపై 57.14% ఐజిఆర్ చర్యను ప్రదర్శించింది (నెమోలియా, అతని అనుచరులు, 2003).
బిళ్ళగన్నేరు నుండి వేరు చేసిన రెండు సిస్టాటిన్స్ ఎస్కెరిచియా కోలి, స్టెఫైలోకోకస్ ఆరియస్‌పై యాంటిబాక్టీరియల్ చర్యను ప్రదర్శించాయి (శర్మ, అతని అనుచరులు, 2011).
బిళ్ళగన్నేరు ద్రావణం హిస్పిన్‌బీటిల్, బ్రోంటిస్పా లాంగిస్సిమాపై ప్రయోగశాలలో అధిక యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది. సెమీఫీల్డ్‌ట్రయల్‌లో ఈ ద్రావణం పురుగుల సంఖ్యను తగ్గించింది (చాయోజున్, అతని అనుచరులు, 2012).
బిళ్ళ గన్నేరు ద్రావణం కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్‌పై 50% కి పైగా తక్కువ గాఢత వద్ద గుడ్లు పెట్టడాన్ని నిరోధించే చర్యను ప్రదర్శించింది (వన్మతి, ఆమె అనుచరులు, 2010)
బిళ్ళగన్నేరు, తులసి ద్రావణాలు డిస్టెర్కస్ కోయెనిగీపై కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించాయి (కాయెస్థ్ అండ్ గుప్తా, 2015).
బిళ్ళగన్నేరు పూల మిథనాల్, నీటి ద్రావణాలు సెంటెల్లా మొక్కలలో బాక్టీరియా ఆకుమచ్చ కల్గించే జాంతోమోనాస్ క్యాంపెస్ట్రిస్ పాథోవర్ సెంటెల్లే పెరుగుదలను గణనీయంగా అరికట్టాయి (గ్రాసెలిన్, అతని అనుచరులు, 2011).
బిళ్ళ గన్నేరు మిథనాల్ (92.33%), ఇథైల్ అసిటేట్ (91.33%), బెంజీన్ (98.33%), అసిటోన్ (0.44%), క్లోరోఫాం (92.33%) ద్రావణాలు టమాట ఎండుతెగులు శిలీంద్రకారకం, ఫ్యుజేరియం ఆక్సిస్పోరం పెరుగుదల నరికట్టాయి. (చౌగులె అండ్ అండోజి, 2016).
బిళ్ల గన్నేరు, తులసి ఆకు ద్రావణాలు పొగాకు లద్దె పురుగు, స్పోడోప్టెరా లిటూర 4వ దశ లార్వాలపై యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించాయి. తులసి ఆకు ద్రావణం బిళ్లగన్నేరు ఆకు ద్రావణం కన్నా అధిక యాంటి ఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది (సుధ సమ్మర్ వార్ అండ్ జ్యోత్స్న పాండె, 2015).
బిళ్ల గన్నేరు ఆకుల క్రూడ్ ద్రావణం బెండకాండం, కాయతొలుచు పురుగు, ఈరియాస్ విట్టెల్లాపై యాంటి ఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది. దీనిని జీవపురుగు మందుగా ఉపయోగించవచ్చు. (పవన్‌రాజ్, అతని అనుచరులు, 2016).
బిళ్ల గన్నేరు ఆకుల నీటి, మిథనాల్ ద్రావణాలు మలేరియా వాహకం అనాఫెలిస్ స్టెఫిన్సి, బోదకాలు వాహకం, క్యులెక్స్ క్వింక్విఫాసియేటస్‌లను లార్విసైడల్, ప్యూపిసైడల్ చర్యల ద్వారా నియంత్రించే అద్భుత శక్తి కలిగి ఉన్నాయి (సెల్లాదురై సుబారాణి, ఆమె అనుచరులు, 2013).
బిళ్లగన్నేరు సేంద్రియ ద్రావణం ట్రైకోడెర్మా రీసీ, పెనిసిలియం ఫ్యూమిక్యులోసం శిలీంద్రాలపై గణనీయమైన యాంటి ఫంగల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (కుమవట్, అతని అనుచరులు, 2016).
బిళ్లగన్నేరు పెట్రోలియం ఈదర్ ద్రావణం, బాసిల్లస్ తురింజన్సిస్, అనోఫెలస్ స్టెఫెన్సి వాహకాల నియంత్రణ కార్యక్రమంలో పర్యావరణహిత కారకాలుగా ఉపయోగించడానికి సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాయి. ఈ రెండింటిని కలిపిన మిశ్రమం అనోఫెలిస్‌స్టెఫెన్సిపై అద్భుత లార్విసైడల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (పన్నీర్ సెల్వం, అతని అనుచరులు, 2013).
బిళ్ల గన్నేరు, బంతి, క్లీరోడెండ్రాన్ ఫిల్లోమెడిస్ ద్రావణాల మిశ్రమం డెంగ్యు వాహకం స్టెగోమియ ఈజిప్టీని సమర్ధవంతంగా నివారించింది. (కోకిల, ఆమె అనుచరులు, 2016).
బిళ్ల గన్నేరు పూల ద్రావణం అనోఫెలిస్‌స్టెఫెన్సి (మలేరియా వాహకం) లార్వాలను సమర్ధవంతంగా చంపాయి. బిళ్లగన్నేరు పూల ద్రావణాన్ని సమగ్ర పురుగు యాజమాన్య కార్యక్రమంలో ఉపయోగించవచ్ౘ్ు (ప్రసాద్, అతని అనుచరులు, 2014).
బిళ్లగన్నేరు కాండం ద్రావణం జీవ సేంద్రియ శిలీంద్రనాశినిగా మిరప నారు మొక్కల నాశించే ఫ్యుజేరియం ఆక్సిస్పోరమ్ పెరుగుదల నరికట్టింది. ఈ ద్రావణం గ్రీన్‌హౌస్‌లో మిరపనారు మొక్కలను ఫ్యుజేరియం ఆక్సిస్పరం ఆశించి నష్టపరచకుండా కాపాడింది. ఇది పర్యావరణ హిత పద్ధతి (జహారి అండ్ హలిమూన్, 2014).
బిళ్లగన్నేరు వేరు, ఆకు ద్రావణాలు అనేక లార్వాలపై కీటకనాశక, యాంటిఫీడెంట్, పెరుగుదల నరికట్టే లక్షణాలను ప్రదర్శించాయి. ఈ ద్రావణాలు వరిలో పసుపు రంగు కాండంతొలుచు పురుగుని, ప్రత్తినాశించే నల్లి పురుగులను చంపుతుంది (ఫ్లూక్, అతని అనుచరులు, 2001).
బిళ్లగన్నేరు, తులసి, లాంటానా ఇథనాల్ ద్రావణాల ప్రభావాన్ని ప్రత్తి పంటనాశించు రెడ్ కాటన్ బగ్, డిస్టెర్కస్ కోయినిగిపై “సీడ్‌డిప్ పద్ధతి” ద్వారా పరీక్షించారు. తులసి, లాంటానా ద్రావణాలు బిళ్లగన్నేరు ద్రావణం కంటే అధిక యాంటి ఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించాయి. 5వ దశ పురుగులను తులసి, లాంటానా ద్రావణాల కన్నా బిళ్లగన్నేరు ద్రావణం ఎక్కువగా చంపింది (కాయెస్థ్ అండ్ గుప్తా, 2016).
బిళ్లగన్నేరు మొక్కని “సేంద్రియ సాధారణ బహుళ పంటల వ్యవసాయ పురుగుమందు” తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.

కావలసిన పదార్థాలు :

పసుపు, వేప, మిరప, అల్లం, వెల్లుల్లి, జిల్లేడు (కెలాట్రోపిస్ జైగాంటియా), జిల్లేడు (కెలోట్రాపిస్‌ప్రోసెర), బొప్పాయి, దానిమ్మ, తులసి, పొగాకు, లాంటానా, ఉమ్మెత్త, నిమ్మగడ్డి, అకలైఫా ఇండిక, ఆముదం, బిళ్లగన్నేరు, గన్నేరు, వావిలాకు, ఉల్లి, నల్ల మిరియాలు, సీతాఫలం, టేకు, వస, నీలగిరి, జట్రోఫా, పుదీన, గరిక, గోమూత్రం, గోమయం.

ప్రయోజనాలు :

అన్ని రకాల పంటలకు అతి శక్తివంతమైన పురుగుమందు / కీటకనాశినిగా పనిచేస్తుంది. మొక్కలకు బాక్టీరియా, శిలీంద్రాలు, వైరస్‌లను తట్టుకునే శక్తినిస్తుంది. హానికర సూక్ష్మ జీవులను నాశనం చేస్తుంది. అనేక పురుగులను వికర్షిస్తుంది. ఫంగిసైడ్, లార్విసైడ్, జెర్మిసైడ్, వర్మిసైడ్, బాక్టీరిసైడ్, నెమటిసైడ్, మొల్లస్కిసైడ్‌గా పని చేస్తుంది. ఇది అన్ని పంటలలో సంపూర్ణ పురుగు మందు. దీనినుపయోగిస్తే ఏ ఇతర పురుగు మందును వాడనవసరం లేదు.
మోతాదు : 3% (30 మి.లీ. / 1 లీ. నీటిలో) ద్రావణం పిచికారి చేయాలి. ఒక ఎకరంలోని పంటపై ఒకసారి పిచికారి చేయడానికి 35 లీ. అవసరం.
నిల్వ : 36 నెలలు (శ్రీగోమాత గాయత్రి ఆర్గానిక్స్).
బిళ్లగన్నేరు ఆకు ద్రావణం (0.5%) 44.16% స్పోడోప్టెరా లిటూర రెండవ దశ లార్వాలను చంపింది (సుధ సుమ్మర్వార్ అండ్ జ్యోత్స్న పాండె, 2015).
బిళ్లగన్నేరు ఆకు ద్రావణం కొల్లెటోట్రైకం గ్లియోస్పోరియాయిడిస్ (72.5), ఫ్యుజేరియం మొనిలిఫార్మె (70.1), ఆల్టర్నేరియా ఆల్టర్నేట (73.0) లపై బలమైన శిలీంద్రనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది.

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

Recent Posts