#NaturalPestControl

4 Nov, 2026

రైతునేస్తం0 commentsNovember 4, 2026agri news

ఔషధ మొక్క… పులిదుంప

ఇది 5 మీ. ఎత్తు వరకు పెరిగే తీగ జాతి మొక్క. తీగకు బాగా ముళ్ళుంటాయి. ఎడమవైపుకు మెలి తిరుగుతుంది. కణుపుకు ఒకటి చొప్పున పత్రములు వస్తాయి. బల్బిల్స్ ఉండవు. దుంపలు కొద్దిగా నొక్కబడి, గుండ్రంగా ఉంటాయి. అప్పుడప్పుడు గుండ్రటి తమ్మెలుగా కనపడుతుంది. భూమికి దగ్గరగా లోపల తయారవుతుంది. దుంప చర్మం ఎండుగడ్డి లేదా బూడిద రంగులోను, లోపలి కండ నిమ్మ పసుపు రంగులో ఉండి విషపూరితంగా ఉంటుంది. దుంపలలో అల్బుమినాయిడ్లు (7.2 -9.12%), బూడిద (4.054-.61%), కొవ్వు (0.97-1.1%), కార్బోహైడ్రేట్లు (81.45-81.89%), పీచు (3.28-6.28%), భాస్వరము (0.52-0.77%) కలిగి ఉంటాయి. దీని దుంప కంద దుంపను పోలియుంటుంది. ఈ దుంప పులి అడుగువలె ఉంటుంది కనుక దీనిని పులి దుంప అంటారు.

సాధారణ నామం : టైగరఫుట్ డయాస్కోరియా, తెల్లగినిగెడ్డలు శాస్త్రీయ నామం : డయోస్కోరియా హిస్పిడ కుటుంబం: డయోస్కోరియేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

దుంపలలో డయాస్కోరిన్ అనబడు విషపదార్థం (0.19%) ఉంటుంది.
ఇది విషపూరితమైన దుంప. దీని రసం పాము కాటుకు విరుగుడుగా వాడుతారు. కరువు పరిస్థితులలో దీనిని ఏడు దినాలపాటు పారే నీళ్ళలో నానబెట్టి వండుకుని తింటారు.

వ్యవసాయరంగంలో …

పులిదుంప నీటి ఆధారిత క్రూడ్ ద్రావణం (5%) కర్రపెండలాన్నాశించు పొలుసు పురుగు, సూడౌలాకాస్పిస్ పెంటగోనాని అత్యంత సమర్ధవంతంగా నివారించింది (వాస్క్వెజ్, 1991).
పులిదుంప దుంపలో ఉండే టోటాకోరిన్ అనే రసాయనం (5%) ద్రావణం పేను బంకను అత్యంత సమర్ధవంతంగా నివారించింది. కాని 25% వరి నల్లులను మాత్రమే చంపింది (సులిట్, 1967).
స్పోడోపైరాలిట్టొరాలిస్ లార్వాలు డయోస్కోరియా బటాటాస్ ఆకులను ఆహారంగా తీసుకోలేవు (వాడ, అతని అనుచరులు, 1970).
పులిదుంప దుంప నుండి వేరు చేసిన డయాస్కోరిన్, డయాస్కోరిన్ ఎనఆక్సైడ్ క్యాబేజి డైమండ్ బ్యాక్‌మాత్, ఫ్లూటెల్లాక్ౙెåలోస్టెల్లా, రైస్ ఆర్మివర్మ్, సూడలెటియాసపరేట లార్వాలను ఆకులను తినకుండా నివారించాయి (బనాగ్, అతని అనుచరులు, 2005).
పులిదుంపని ఎలుకల నివారణలో ఉపయోగిస్తారు (కటెగొరి, 2017).
పులిదుంప మిథనాల్ ద్రావణంలోని ఆల్కలాయిడ్ 8ఎ’ క్యాబేజి పంటనాశించే డైమండ్ బ్యాక్‌మాత్, ప్లూటెల్లాక్ౙెåలోస్టెల్లాపై ఆల్కలాయిడ్ ‘బి’ కన్నా బలమైన ఫీడింగ్ డిటరెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది. (అలెక్సి, అతని అనుచరులు).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

9 Oct, 2026

రైతునేస్తం0 commentsOctober 9, 2026agri news

అన్నిపంటల్లో పురుగుల నివారణకు ఐదు శాతం వేప ద్రావణం

వేపలో ఉండే ‘అజాడిరెక్టిన్’ అనే పదార్థం పురుగు జీవిత దశలపై ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది. ఇది పురుగు గుడ్డు, లార్వా, ప్యూపా మరియు తల్లి పురుగులపై ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది. ఇది పురుగులపై ఉదర, స్పర్శ చర్యలను చూపుతుంది.
వేప ద్రావణాన్ని పొగాకు లద్దెపురుగు, శనగపచ్చ పురుగు, నామాల పురుగు, ఆకుముడత పురుగు మరియు రసంపీల్చే పురుగుల నివారణలో అన్ని పంటలలోను వాడవచ్చు.
వేప ద్రావణాన్ని నారుమడులలో కూడా పురుగుల నివారణలో ఉపయోగించవచ్చు.

కావలసిన పదార్థాలు :

వేపగింజలు – 5 కిలోలు * కుంకుడు కాయలు – 500 గ్రా.
సబ్బుపొడి – 100 గ్రా.

తయారు చేసే విధానం :

నీడలో బాగా ఎండిన (పై పొట్టు తీసిన) 5 కిలోల మంచి వేప గింజలను మెత్తగా రుబ్బి పిండి చేయాలి.
ఈ విధంగా తయారైన వేపపిండిని ఒక మూటలో కట్టి 10 లీటర్ల నీటిలో 10-12 గంటలు నానబెట్టాలి.
తర్వాత నీటిలో మూటను ముంచి పట్టుకొని 15-20 నిముషాల పాటు ద్రావణాన్ని పిండాలి. మధ్య మధ్యలో మూటను నీటిలో ముంచుతూ ద్రావణాన్ని సేకరించాలి.
ఈ ద్రావణాన్ని పలుచని గుడ్డతో వడపోయాలి.
వడపోసిన ద్రావణానికి 100 గ్రాముల సబ్బుపొడిని లేదా అరకిలో కుంకుడు కాయ రసాన్ని కలపాలి.
ఈ వేప ద్రావణాన్ని 100 లీటర్ల నీటితో కలిపి, ఒక ఎకరం పొలంలో సాయంత్రం సమయంలో పంటపై పిచికారి చేసుకోవాలి.

ఉపయోగాలు :

రైతులు వేపగింజలను మే-జూన్ నెలలలో సేకరించుకొని గోనె సంచులలో నిల్వ చేసుకోవాలి. ఈ విధంగా నిల్వ చేసిన వేప గింజలను సుమారు ఒక సంవత్సరం వరకు ఉపయోగించుకోవచ్చు.
నీడలో ఎండిన వేప గింజల పొడిని ఉపయోగించిన యెడల 10-15 కిలోల వేపపొడి అవసరపడుతుంది. (పంట దశను మరియు పురుగుల ఉధృతిని బట్టి)
వేప ద్రావణాన్ని తయారు చేసిన వెంటనే పంటపై పిచికారి చేసుకోవాలి. నిల్వ ఉంచరాదు.
పంట దశను బట్టి, పురుగుల ఉధృతిని బట్టి మోతాదు పెంచుకోవలసి ఉంటుంది.
వేప ద్రావణాన్ని అన్ని పంటల లోను, నారుమళ్ళలోను వాడవచ్చు.
వేప ద్రావణాన్ని పండ్ల తోటలలో కూడా పిచికారి చేసుకొని మంచి ఫలితాలు సాధించవచ్చు.
వేప ద్రావణం చేయగా వచ్చిన పిప్పిని, పెరటి మొక్కలకు, పూల కుండీలకు వాడుకోవచ్చు.
సబ్బు పొడికి బదులుగా కుంకుడుకాయ లేదా శీకాకాయ పొడిని 500 గ్రా. వాడవచ్చు.
వేప ద్రావణాన్ని అన్ని పంటలలోను వారం రోజుల వ్యవధిలో 2-3 సార్లు ఉపయోగించవచ్చు.
పంట తొలిదశలలో ఆశించే రసం పీల్చే పురుగులు, చిన్న సైజు లార్వాల నియంత్రణలో వేప ద్రావణాన్ని ఉపయోగించి మంచి ఫలితాలు సాధించవచ్చు. పంటల తొలి దశలో (30-45 రోజులు) ఎకరాకు సుమారు 100 లీ. ద్రావణం అవసరమవుతుంది.
పంట పెరిగిన కొలదీ వేప ద్రావణం మోతాదు పెంచుకోవాలి.

వేప పప్పు ద్రావణం వలన లాభాలు :

పంట పూత దశలో పిచికారి చేస్తే రెక్కల పురుగులు వేప వాసనకు పంటపై గుడ్లు పెట్టవు.
గుడ్డు దశ, పిల్ల పురుగుదశలను వేప ద్రావణం నాశనం చేస్తుంది. వేప ద్రావణం చల్లిన ఆకులు చేదుగా ఉండడం వలన పిల్ల పురుగులు ఆకులను తినలేవు.
వేపలో ఉండే ‘అజాడిరెక్టిన్’ అనే పదార్థం పురుగు జీవిత దశలపై ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది. పురుగు తన జీవితచక్రం పూర్తి చేయలేక లార్వాగానో లేక నిద్రావస్థలోనో చనిపోతుంది.
వేప ద్రావణం మన ఆరోగ్యానికి గాని, మేలు చేసే పురుగులకు గాని, వాతావరణానికి గాని హానికరం కాదు.
వేప ద్రావణంలో ఉన్న అనేక ‘లిమోనాయిడ్స్’ పంటను ఆరోగవ్యవంతంగా ఉంచడానికి సహాయపడతాయి.

8 Oct, 2026

రైతునేస్తం0 commentsOctober 8, 2026agri news

ఔషధమొక్క…. ఉలిమిడి

ఉలిమిడి ఒక పవిత్ర టెంపుల్ ప్లాంట్. ఇది ఒక పుష్పించే చెట్టు. ఈ చెట్టుని కొన్నిసార్లు సాలీడు చెట్టు అంటారు. ఎందుకంటే అందంగా ఉండే దీని పూలు పొడవాటి సాలీడు వంటి పుప్పొడి కాడలను కలిగి ఉంటుంది. ఇది ఒక చిన్న విస్తరించు చెట్టు. ఆకులు 3చిన్న ఆకులు కలిగి ఉంటాయి. వీటిని నలిపినపుడు సువాసన వస్తుంది. ఆ పూలు పెద్దవిగా, తెలుపు నుండి పసుపు. ఎరుపు రంగు, నీలి రంగు కలిగి ఉంటాయి. అండాశయం చిన్నకాడపై ఉంటుంది. బెర్రి కండ కలిగి గుండ్రంగా 2.5 – 5.0 సెం.మీ. వ్యాసం కలిగి ఉంటుంది.

సాధారణ నామం : వరుణ / క్రటీవ శాస్త్రీయ నామం : క్రటీవా రెలిజియోసా కుటుంబం: కాప్పరేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

చెట్టు ఆకులు, బెరడుని ఔషధ ప్రయోజనాలకు ఉపయోగిస్తారు. దీనిని రక్తం శుద్ధి చేయడానికి విస్తారంగా ఉపయోగిస్తారు.
ప్రోస్ట్రీట్ ఎన్‌లార్ౙ్‌మెంట్ చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. యూరినరిబ్లాడర్ సమస్యలను నయం చేస్తుంది.
జీర్ణశక్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది. గుండె సమస్యలను సరిచేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
రక్త సమస్యలను సరిచేస్తుంది. కడుపులో నులి పురుగుల చికిత్సకు ఉపయోగపడుతుంది.
మూత్ర పిండాలలో రాళ్ళను కరిగిస్తుంది. మైగ్రెయిన్, తలనొప్పికి ఉపశమనమిస్తుంది. డయేరియా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు.

వ్యవసాయరంగంలో

ఉలిమిడి క్లోరోఫాం ద్రావణం మొక్కజొన్న గింజల నిల్వ సమయంలో ఆశించే సైటోఫిలస్ జియామెయిస్, కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్ పురుగులను 4, 5, 6, 7వ రోజున సమర్ధవంతంగా నివారించింది. కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్ పురుగులపై దీని ప్రభావం అధికంగా ఉంది. ఈ ద్రావణంలో ఉన్న ఆల్కలాయిడ్స్, ఫ్లేవనాయిడ్స్, టానిన్స్ కీటకనాశక చర్యకు కారణం (డయఫ్, అతని అనుచరులు, 2014).
క్రటీవారెలిజియోసా, ఫైకస్ తోనింగీ, టపినాంతెస్ బాంగ్‌లెన్సిస్ ద్రావణాలను సైటోఫిలస్ ఒరైజె, కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్‌పై పరీక్షించారు. క్రటీవా రెలిజియోసాక్లోరోఫాం ద్రావణం కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్, సైటోఫిలస్ ఒరైజెలను సమర్ధవంతంగా నివారించింది. కాని సైక్లోహెక్సాన్ మరియు మిథనాల్ ద్రావణాలు కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్ పైన మాత్రమే సమర్ధవంతంగా పనిచేశాయి. ఫైకస్‌తో నింగీ సైక్లోహెక్సేన్ మరియు మిథనాల్ ద్రావణాలు కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్‌పై సమర్ధవంతంగా పనిచేశాయి. టాపినాంతెస్ బాగ్వెన్సిస్ సైక్లోహెక్సాన్, క్లోరోఫాం, మిథనాల్ ద్రావణాలు సైటోఫిలస్ ఒరైజెపై సమర్ధవంతంగా పనిచేశాయి. కాల్లసోబ్రూకస్ లేటస్, సైటోఫిలస్ జియామేస్, రెండు పురుగులపై, పైరిల్లా, ఫైకస్‌ల కన్నా టపినాంతిస్ బాంగ్వెన్సిస్ ద్రావణం మాత్రమే అతి సమర్ధవంతంగా పని చేసింది. (డయోఫ్, అతని అనుచరులు, 2016).
అలసంద నిల్వ గింజలకు అత్యధిక నష్టం కలిగించే పురుగు కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్ పెద్ద పురుగులపై క్రటీవా నలగ్గొట్టిన ఆకులు స్పర్శ చర్య ద్వారా 100% పెద్ద పురుగులు చంపబడ్డాయి (0.0218 గ్రా. /సె.మీ.3) ఇదే మోతాదు 90% పురుగు గుడ్లను బయోసైడ్ చర్య ద్వారా చంపింది. ఫ్యూమిగేషన్ ప్రయోగాలలో 0.0291 గ్రా./సెం.మీ.3 మోతాదు వద్ద 100% పెద్ద పురుగులను, 86.49% గుడ్లను చంపింది. క్రటీవా ఆకు పొడి నీటి ద్రావణం (0.1 గ్రా./సెం.మీ.3) 57.7% గుడ్లను చంపింది. ఇదే మోతాదు 7వ మరియు 9వ రోజు 100% పెద్ద పురుగులను చంపింది (ఫయె, అతని అనుచరులు, 2012).
క్రటీవ, వేప, సెన్నా మొక్కలు ఫ్యూమిగేషన్ ప్రభావాన్ని కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్ గుడ్లు, పెద్ద పురుగులపై పరీక్షించారు. నలగ్గొట్టిన ఆకుల పొగను పెద్ద పురుగులపై ప్రయోగించారు. అన్ని మొక్కలలో గుడ్ల చావు పెరిగిన పొగ మోతాదుతో పెరిగింది. కాని వేప ఫ్యూమిగేషన్ చర్య మిగతా మొక్కల కన్నా అధికంగా ఉంది. పెద్ద పురుగులపై క్రటీవ ఆకుల ఫ్యూమిగేషన్ చర్య మిగతా రెండు మొక్కల కన్నా అధికంగా ఉంది. ఈ మూడు మొక్కల ఆకులను కలిపి ఫ్యూమిగేట్ చేస్తే కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్‌పై దీని ప్రభావం అత్యధికంగా ఉంటుంది (పాయె, అతని అనుచరులు, 2017).
క్రటీవా బెరడు ఇథనాల్ ద్రావణం ప్రభావం క్లోరోఫాం మరియు హెక్సేన్ ద్రావణాల కన్నా ఎంటరోకోకస్ ఫీకాలిస్, ఎస్కరిచియా కోలి, స్టెఫైలోకోకస్‌లపై అధికంగా ఉంది. ఎంటరోకోకస్ ఫీకాలిస్ పెరుగుదల అత్యధికంగా అరికట్టబడింది (గౌసల్య అండ్ శరవన్ బాబు, 2013)

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

5 Oct, 2026

రైతునేస్తం0 commentsOctober 5, 2026agri news

ఔషధ మొక్క…. కొత్తిమీర

కొతిమీర 50 సెం.మీ. ఎత్తు పెరిగే మెత్తని మొక్క. ఆకులు అనేక ఆకారాలలో ఉంటాయి. మొక్క మొదలు వద్ద ఆకులు వెడల్పుగా ఉండి అనేక భాగాలుగా ఉంటాయి. పూత వచ్చే కాండాలపై ఆకులు సన్నగా ఈకలులా ఉంటాయి. పూలు చిన్న అంబెల్‌పై ఏర్పడతాయి. తెలుపు లేదా లేత పింకు రంగులో ఉంటాయి. కాయ గుండ్రంగా 2-6 మి.మీ. పొడవు, 3-5 మి.మీ. వ్యాసం కలిగి ఉంటుంది.

సాధారణ నామం : కోరియాండర్ శాస్త్రీయ నామం : కోరియాండ్రం సెటైవం కుటుంబం: ఎపియేసి (అంబెల్లిఫెరే)

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

కొతిమీర బహుళ ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు గల మొక్క. ఇది అద్భుతమైన ఆకలిని కలిగిస్తుంది. కడుపులో జీర్ణాశయంలో అనేక ఎంజైములు, జీర్ణ రసాలు స్రవించడానికి సహాయపడుతుంది. జీర్ణశక్తిని పెంచి విరేచనం సాఫీగా అయేలా చేస్తుంది. ఇది ఆహారంలో పీచు పదార్థం అందిస్తుంది. జీర్ణకోశంలో వాయువులను విడుదల చేస్తుంది. మలబద్దకం, మొల్లలు, కడుపునొప్పికి ప్రయోజనకారి. దగ్గు తగ్గించడానికి, నోటి దుర్వాసన పోగొట్టడానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఒక అద్భుత యాంటిసెప్టిక్. కఫాన్ని తగ్గించి, జ్వరాన్ని పోగొట్టి చల్లదనాన్ని ఇస్తుంది.
కొతిమీరలో అనేక పోషక విలువలుండటం వలన దీనిని “ప్రపంచ అద్భుత హెర్బల్ మొక్క”గా పరిగణిస్తారు. ఇది అనేక పోషకాలు, యాంటిఆక్సిడెంట్లు, ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్, యాంటిసెప్టిక్, బాధనాశక, ఉత్తేజిత, శిలీంద్రనాశక లక్షణాలు కలిగి ఉంటుంది.
కొతిమీర విటమిన్ ఎ, విటమిన్ సి, విటమిన్ కె, ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్, ఆమ్లాలు సమృద్ధిగా కలిగి ఉంటుంది. ఆకులలో కాల్షియం, పొటాషియం, ఐరన్, మాంగనీస్, సోడియం ఉంటాయి.
100 గ్రా. కొతిమీరలో 3.67 గ్రా. పిండిపదార్థాలు, 2.13 గ్రా. ప్రోటీన్లు, 0.52 గ్రా. కొవ్వు, 2.80 గ్రా. పీచు, 23 కి. క్యాలరీల శక్తి, 62 మైక్రోగ్రాముల ఫోలియేట్స్, 1.11 మి.గ్రా. నియాసిన్, 0.55 మి.గ్రా. పాంటోథీనిక్ యాసిడ్, 0.14 మి.గ్రా. పైరిడాక్సిన్, 0.16 మి.గ్రా. రైబోఫ్లేవిన్, 0.067 మి.గ్రా. థయామిన్, 6748 ఐయు విటమిన్ ఎ, 27 మి.గ్రా. విటమిన్ సి, 2.50 మి.గ్రా. విటమిన్ ఇ12, 310 మైక్రోగ్రాముల విటమిన్ కె ఉంటాయి.
కొతిమీర కొలెస్టరాల్‌ని తగ్గిస్తుంది. జీర్ణకోశ కదలికలు సాఫీగా ఉండేలా చేస్తుంది. డయాబెటిస్‌కి మంచిది. అల్ౙీమర్ వ్యాధిని తగ్గిస్తుంది. కీళ్ళ నొప్పులను నివారిస్తుంది. మూత్ర పిండాల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతుంది. మూత్రనాళ వ్యాధులను నివారించి మూత్రం సాఫీగా పారేలా చేస్తుంది. మూత్ర పిండాలలో రాళ్ళు ఏర్పడకుండా చేస్తుంది.
కొతిమీరలో ఉన్న ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ కీళ్ళ నొప్పుల వల్ల కలిగే శరీర వాపుని తగ్గిస్తుంది. మొటిమలను తొలగిస్తుంది. గ్యాస్ ఏర్పడటాన్ని తగ్గిస్తుంది. కండ్ల కలక చకిత్సకు అద్భుత ఔషధం కొతిమీరలో ఉండే బీటాకెరోటిన్, యాంటిఆక్పిడెంట్లు కంటి సంబంధిత సమస్యలను నివారిస్తాయి. నోటి పుండ్ల నివారణకు ఇంటిమందు. ఎముకలను బలపరుస్తుంది. జీర్ణ సంబంధ సమస్యలను నివారిస్తుంది. రుతు సమస్యలకు మహిళలు 5 గ్రా. కొత్తిమీర, ఒక చెంచా పంచదార అర లీటరు నీటిలో కలిపి మరగించిన కషాయాన్ని వడపోసి రోజుకి 3 సార్లు సేవించాలి. కేశ నష్టాన్ని తగ్గిస్తుంది. మలబద్ధకాన్ని పోగొడుతుంది. కోలన్ క్యాన్సర్‌ని నివారిస్తుంది.
కొతిమీర చట్నీ తయారు చేసి వడ్డించవచ్చు. పొడి చేసిన గింజలను కేకుల తయారీలో ఉపయోగించవచ్చు. గ్రైప్ వాటర్ తయారీలో ఉపయోగిస్తారు. కొతిమీర యాంటిసెప్టిక్, అనాల్ౙెసిక్, అఫ్రోడియాసిక్, యాంటిస్పాస్మోడిక్, డియోడరెంట్, ఫంగిసైడల్, స్టిమ్యుటెంట్, స్టమకిక్, యాంటి బయాటిక్ లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. కొతిమీరలో ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్ ఉంటాయి. యాంటిక్యాన్సర్, యాంటిమైక్రోబియల్ లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. రోగ నిరోధక శక్తిని పెంచుతుంది.

వ్యవసాయరంగంలో

కొతిమీర గింజలలోని ఎసెన్షియల్ ఆయిల్‌లో లినలూల్ (57.57%), జిరానిల్ అసిటేట్ (15.09) ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఈ రసాయనాలు ట్రైబోలియం కాస్టానియం కంటే కొల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్‌పై అధిక కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించాయి. (ఖని, రహ్‌దారి, 2012).
టమాట పంటలో కొతిమీరని అంతరపంటగానే వేయడం వల్ల వివిధ రసం పీల్చే పురుగులు, తెల్లదోమ (బెమిసియా టబాసి), పేనుబంక (ఎఫిస్‌గాసిపి), జాసిడ్స్ (ఎంపోవాస్కాస్పీసీస్), తామర పురుగులు (త్రిప్స్ టబాసి), రెండు మచ్ౘ్ల ఎర్రనల్లి (టెట్రానైకస్ అర్టికె) సమర్ధవంతంగా, గణనీయంగా నివారించబడ్డాయి. ఈ పరిశోధనా ఫలితాలు ఆర్థిక పంటలతో ఆకర్షక మొక్కలను పెంచే పద్ధతిని సమగ్ర సస్యరక్షణ పథకాలలో ఒక భాగంగా సిఫారసు చేసి ఆర్థిక పంటలను పురుగుల బారి నుండి రక్షించవచ్చని వెల్లడించాయి (అబోషనాబ్, అతని అనుచరులు, 2017).
సహజ సుగంధపంటలైన పైపర్‌నైగ్రం, క్యూమినం సిమ్నియం, సిన్నమోమం వెరం, అల్లియం సెటైవం, కోరియాండ్రం సెటైనం, కర్కుమ, ఫీనిక్యులం వుల్గేర్, ట్రైగొనెల్లా ఫీనం గ్రీకం, సైజిగియం ఆరోమాటికం, క్యాప్సికం, జింజిబర్ అఫిసినాలిస్, మురయూ కోయినిగీ, బ్రాసికా నైగ్రా, సోడియం క్లోరైడ్‌లను కలిపిన మిశ్రమాన్ని పాటింగ్ మట్టితో కలిపి మొక్కలకు వేయాలి. ఈ జీవ పురుగు మందు వికర్షక చర్య, జీర్ణాశయంలో నిలిచిపోవడం, పక్షవాతం, ఊపిరాడకుండా చేయడం ద్వారా పురుగులను నివారిస్తాయి. ఈ జీవమందుని పొడిరూపంలో లేదా ద్రవరూపంలో పంటపై పిచికారి చేసి పురుగులను 48-72 గంటలలో నివారించవచ్చు. (గండిఐషాడోటి, 2012). ఈ జీవ పురుగు మందుని చ.మీ.కి. 100-500 గ్రా. చొప్పున వేయాలి.

జీవపురుగుమందులోని పదార్థాలు
మొక్క శాతం
పైపర్ నైగ్రమ్ 25.75
క్యుమినం సైమినం 15.45
సిన్నమోమం వెరమ్ 11.05 కోరియాండ్రం సెటైవం 12.80
కర్కుమ 7.44
ఫీనిక్యులం వుల్గేర్ 2.37
ట్రైగోనెల్లా ఫీనంగ్రీకం 3.65
సైజిగియం ఆరోమాటికం 2.58
క్యాప్సికం 1.38
జింజబర్ అఫిసినానిస్ 3.36
మురయా కోయినిగీ 1.60
బ్రాసికా నైగ్రా 0.03
సోడియం క్లోరైడ్ 0.17

కొతిమీర ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ఆల్టర్నేరియా టెన్యుయిస్, ఆస్పర్ౙిల్లస్ ఒరైజె, పెనిసిలియంక్రైసోజినం శిలీంద్రాలనరికట్టాయి (డోవిగిచ్, 1971)
జాన్‌కౌస్కా & జైట్కా (2016) క్యారట్ పంటలో కొతిమీర (కోరియాండ్రం సెటైవం), సమ్మర్ సావొరి (సాటురేజ హార్టెన్సిస్) అంతర పంటలప్రభావంపై అధ్యయనం చేశారు. అంతర పంటలు క్యారట్‌రస్ట్‌ఫ్లెå (సైలారోజే) వలన వేర్లకు కలిగే నష్టాన్ని గణనీయంగా తగ్గించాయి. అంతర పంటలు వేసిన క్యారట్ క్షేత్రంలో ఆకులపై సిల్లిడ్ (ట్రైయజా విరిడ్యులా), పేనుబంక, వేర్లపై నులిపురుగుల నష్టం గణనీయంగా తక్కువగా ఉంది. కొతిమీర, సావరి అంతర పంటలుగా వేయడం వలన క్యారట్ పంటలో ప్రయోజనకర కీటకాల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది. ప్రయోగాలు జరిపిన అన్ని సంవత్సరాలలో కొతిమీరని అంతర పంటగా వేసిన క్యారట్ క్షేత్రంలో బదనికలు అక్షింతల పురుగులు, సిర్పిడ్ ఈగల సంఖ్య అధికంగా ఉంది.
కొతిమీరలో ఉన్న లిమలూల్ (68.2%), పైనీన్ (5.5%), టెర్పినిన్ (5.5%) అనే ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్ నిల్వ ధాన్యంలో ఆశించే అకాంతోసెరిడస్ ఒబ్టెక్షన్‌పై ఫ్యూమిగెంట్ చర్యను ప్రదర్శించాయి (రిగ్నాల్ట్‌రోగర్, 1997).
కొతిమీర మొక్కలు పురుగుల సహజశత్రువులైన అల్లిక రెక్కల పురుగు (క్రైసోవా), అక్షింతల పురుగులు (కాక్సినెల్లిడ్స్), హోవర్ ఈగలు, పరాన్నజీవులైన చిన్న కందిరీగలను ఆకర్షిస్తాయి.
కాలీఫ్లవర్ పంటనాశించే డైమండ్ బ్యాక్‌మాత్, ప్లూటెల్లాకెå్ౙలోసెల్లా సమగ్ర సస్యరక్షణ పథకంలో కొతిమీరని కాలీఫ్లవర్‌లో అంతర పంటగా వేయడం ఒక పద్ధతి.

కాలీఫ్లవర్ పంటలో డైమండ్ బ్యాక్ మాత్ యాజమాన్యానికి సిఫారసు చేసిన సమగ్ర సస్యరక్షణ పథకం
క్ర.సం. ట్రీట్‌మెంట్ మోతాదు/ప్లాట్ ఎన్నిసార్లు ఉపయోగించాలి
1. కొతిమీరని అంతర పంటగా సాగు చేయడం అర కిలో విత్తనం ఒకసారి
2. రసాయన పురుగుమందు లోర్స్‌బాన్ (2%) పిచికారి 16 మి.లీ/8 లీ. 3 సార్లు
3. 2% వేపగింజల కషాయం పిచికారి 16 మి.లీ./8 లీ. 3 సార్లు
4. 2% వేపనూనె పిచికారి 16 మి.లీ./8 లీ. 3 సార్లు
5. జీవనియంత్రణట్రైకోగ్రామాకిలోనిస్ (పారసైటాయిడ్) ప్యూపాల కార్డు
(పర్వీన్, ఖాన్)

కొతిమీర గింజలలోని ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ స్పోడోప్టెరా లిట్టొరాలిస్ 3వ దశ లార్వాలపై అత్యధిక ఫ్యూమిగెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది. (సౌగ్విర్, అతని అనుచరులు, 2013).
కూరగాయల సాగులో కొతిమీరను సహవాస పంటగా వేస్తే పేనుబంకను వికర్షిస్తుంది. ఎర్రనల్లి, పొటాటో బీటిల్స్ ఆశించకుండా చేస్తుంది.
కొతిమీర సహజ శత్రువుల జీవిత కాలాన్ని పెంచుతుంది. అల్లిక రెక్కల పురుగు, హోవర్ ఈగ, ట్రైకోగ్రామా కిలోనిస్ పారసైటాయిడ్‌ని ఆకర్షిస్తుంది (టినాకా, 2014).
ఇర్వింగ్, అతని అనుచరులు (2014) కొత్తిమీర డాలికోగెనిడియా టస్మానికా సహజ శత్రువు జీవిత కాలాన్ని పెంచుతుందని నిరూపించారు.
కొతిమీర నుండి సృష్టించిన కొత్త సస్యరక్షణ ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ఉత్పత్తులు మూడు పేనుబంక జాతులు మాక్రోసైఫం రోజే, ఎఫిస్ నెరీ, ఎఫిస్ పోమి లపై గట్టి కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించాయి (అటనసోప, 2017).
బెల్‌పెప్పర్‌లో అధిక నష్టం కలిగించే యూరోపియన్ కార్న్‌బోరర్, ఆస్ట్రినియా న్యూబిలాలిస్ సంరక్షణ జీవనియంత్రణకు అధ్యయనం జరిపారు. కొతిమీర, డిల్, బక్‌వీట్ అంతర పంటలను 3 బదనికలు చిన్నపైరేట్‌నల్లి (ఓరియస్ ఇన్సిడియోసస్), పింక్ మచ్చల అక్షింతల పురుగు (కోలియోయెగిల్లా మాక్యులేటస్), ఆకుపచ్చ అల్లిక రెక్కల పురుగు (క్రైసోపాస్పీ.)ని ఆకర్షించడానికి ఎంచుకున్నారు. వీటిని బెల్ పెప్పర్ ప్లాట్ల దక్షిణహద్దులో ఒకదాని తర్వాత ఒకటి 5వరుసల్లో నాటారు. బెల్ పెప్పర్ పంటలో కొతిమీర, డిల్‌ని కలిపి రెండు వరుసల్లో నాటారు. బక్ వీట్‌ని పంటలేని భూమిలో ఒక వరుసలో నాటారు.
పరిశోధనా ఫలితాలు అంతర పంటలు బెల్‌పెప్పర్‌ని తీవ్రంగా ఆశించే యూరోపియన్ కార్న్‌బోరర్‌ని సమర్ధవంతంగా నివారించాయని వెల్లడించాయి. అంతర పంటలు చిన్నపైరేట్ నల్లి, పింక్ మచ్చల అక్షింతల పురుగులు అధికంగా యూరోపియన్ కార్న్‌బోరర్ గుడ్లను తినడాన్ని ప్రోత్సహించాయి. (బికర్‌టన్, హోమిల్టన్, 2017).
ఫాబా చిక్కుడు రకాలలో కొతిమీరని అంతరపంటగా వేయడం వలన పేనుబంక పురుగులు, ఎఫిస్ క్రాక్సివొర గణనీయంగా తగ్గిపోయాయి. బదనికలు, గింజ దిగుబడులు గణనీయంగా పెరిగాయి. ప్లాట్ చుట్టూ కొతిమీర స్ట్రిప్ వేసిన 843 రకం ఫాబి చిక్కుడు ప్లాటులో అతి తక్కువ పేను బంక పురుగుల సంఖ్య నమోదైంది (రిజ్క్, 2011).
గ్రీన్‌హౌస్ టమాట సాగులో తెల్లదోమ, ట్రైఎల్యురాడెస్ వేపొరేరియంపై వికర్షక పంటలు తులసి, పుదిన, డిల్, వెల్లుల్లి, ఉల్లి, పార్ల్సీ, కొతిమీర ప్రభావంపై అధ్యయనం చేపట్టారు. ముందుగా వికర్షక పంటల విత్తనాలను చల్లి తర్వాత టమాట నారు మొక్కలను నాటారు. కొతిమీరపై అతి తక్కువ తెల్లదోమలు నమోదవడం వలన దీనిని అత్యుత్తమ వికర్షక మొక్కగా సిఫారసు చేశారు (తస్లి, అతని అనుచరులు, 2017).
కొతిమీర పురుగు వికర్షిణిగా పనిచేస్తుంది. కొతిమీర కషాయం తయారు చేయడానికి 200 గ్రా. ధనియాలను దంచి 1 లీ. నీటిలో కలిపి 10ని. మరిగించాలి. తర్వాత ఈ కషాయాన్ని 2 లీ. నీటిలో కలపాలి. ఉదయంవేళ ఈ కషాయాన్ని 2 లీ. నీటిలో కలిపి పురుగాశించిన మొక్క భాగాలపై పిచికారి చేసి ఎర్రనల్లిని నివారించవచ్చు. (పట్నాయక్, 2017).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

24 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 24, 2026agri news

శంఖుపుష్పం / దింతెన

సాధారణ నామం : బ్లూ పీ / బటర్‌ఫ్లైపీ శాస్త్రీయ నామం : క్లిటోరియా టెర్నేటియా కుటుంబం: ఫాబేసి

శంఖుపుష్పం ఒక బహువార్షిక హెర్బల్ మొక్క. ఆకులు అండాకారంలో ఉంటాయి. ఇది ఒక తీగ లేదా క్రీపర్‌లా పెరుగుతుంది. ఈ మొక్కలో కొట్ట వచ్చినట్లు కనిపించేవి వాటి ముదురు నీలం రంగు పూలు. అవి 4 సెం.మీ. పొడవు, 3 సెం.మీ. వెడల్పు కలిగి ఉంటాయి. కొన్ని రకాలు తెలుపు రంగు పూలు పూస్తాయి. కాయలు 5-7 సెం.మీ. పొడవుండి, ప్రతి కాయలో 6 నుండి 10 గింజలుంటాయి. లేత కాయలను తింటారు. దీనిని అలంకరణ మొక్కగా పెంచుతారు. దీని వేర్లు రైజోబియంతో కలిసి జీవిస్తూ పరస్పర సహకారమందించుకుంటాయి.

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

వాపు, నొప్పిని తగ్గిస్తుంది.
రక్తం పడే మొల్లల చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. మొల్లలను ఆకుల కషాయంతో శుభ్రపరుస్తారు. మొత్తం మొక్క పేస్టుని మొల్లలపై పూస్తారు.
తలనొప్పి నివారణకు ఆకు రసాన్ని ముక్కులో చుక్కలుగా వేస్తారు.
రుమాటాయిడ్ ఆర్థ్రెåటిస్ చికిత్సలో థామాసాతో మరగించిన నూనెతో మర్ధన చేస్తారు.
నోటిలోపల వాపుకు ఆకు కషాయంతో పుక్కిలిస్తారు. గాయాలను శుభ్రపరచడానికి కూడా ఈ కషాయాన్ని ఉపయోగిస్తారు. చీము ఏర్పడకుండా నివారిస్తుంది.
వ్యవసాయరంగంలో
శంఖుపుష్పం ద్రావణం నుండి తయారు చేసిన మేళనం కీటకనాశక చర్య మరియు / లేదా వికర్షక చర్య మరియు / లేదా పురుగు గుడ్లు పెట్టకుండా నిరోధించడం మరియు / లేదా గుడ్లు పెట్టే స్థానంపై ప్రభావం చూపడం మరియు / లేదా పురుగు మొక్కపై తినకుండా అవరోధించడం వంటి చర్యల ద్వారా పురుగులనరికడుతుంది.
ఈ మేళనం కీటకనాశక చర్య ద్వారా వ్యవసాయ పంటలనాశించే పెద్ద పురుగులు, లార్వాలను లేదా రసంపీల్చే పురుగులను నివారిస్తుంది. దీనిని ప్రత్తి పంటనాశించే హెలికోవర్మా ఆర్మిజరాపై ఉపయోగించి ప్రయోగాలు చేశారు. (రాబర్ట్ మెన్సా, 2012).
శంఖు పుష్పం గింజల ద్రావణం రైజోక్టోనియా సొలాని పై బలమైన శిలీంద్రనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది.
ద్రావణంలోని ప్రోటీన్ ఫినోటిన్ చిక్కుడునాశించే ఆంత్రాక్నోస్ ఆకుమచ్చ తెగులు శిలీంద్రం, కొల్లెటోట్రైకం లిండముథియానం మరియు బాక్టీరియల్ బ్లెåట్‌కారకం క్ౙాంతో మోనాస్ ఆక్సొనోపొడిస్ ఫేసియోలి; వరి నాశించే బైపొలారిస్ ఒరైజే, పైరిక్యులేరియా గ్రిసియా, బ్రాకియేరియా స్పీ, నాశించే రైజోక్టోనియా సొలానిలపై శిలీంద్రనాశక, బాక్టీరియానాశక చర్యను ప్రదర్శించింది. ఈ ప్రోటీన్ జాబ్రోటెస్ సబ్‌ఫాసియేటస్ మరియు అకాంతోసీలిడియస్ ఒబెక్టస్ బ్రూచిడ్ల మొదటి దశ లార్వాలపై అధిక విష ప్రభావాన్ని ప్రదర్శించింది (కెలెము, అతని అనుచరులు, 2004).
శంఖుపుష్పం ఆకు ద్రావణాలు మలేరియా, ఫైలేరియా జ్వరం, ఎన్సెఫెలైటిస్, డెంగ్యూ, చికెన్‌గున్యా వ్యాప్తి చేసే వాహకాలు ఈడెస్ ఈజిప్టి, అనోఫెలెస్ స్టెఫెన్స్, క్యూలెక్స్ క్వింక్విఫాసియేటస్ పెద్ద పురుగుల విడుదలను అరికట్టింది (అరివోలి, అతని అనుచరులు, 2015).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

22 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 22, 2026agri news

ఔషధ మొక్క… హార్స్ ఉడ్

ఒక పొద లేదా చిన్న చెట్టు. ఇది 10 మీ. ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. దీనికి బెరడు నునుపు దనంతో, పలుచని, గచ్ౘ్కాయ – ఆకుపచ్చ రంగులో ఉండి వయసుతోపాటు గోధుమ రంగుకి మారుతుంది. ఆకులు చిన్న ఆకులతో 30 సెం.మీ. పొడవుంటాయి. పెద్ద ఆకులో 11-37 చిన్న ఆకులుంటాయి. చిన్న ఆకులు కొడి గుడ్డు ఆకారంలో ఉంటాయి. ఆకు ఉపరితలంలో అనేక గ్రంథులుండి సువాసన కలగి ఉంటాయి. పూలు సువాసన కలిగిన పూలు. కాయ అండాకారంలో 3.3 -7.0 మి.మీ. వ్యాసం కలిగి ఉంటుంది.

సాధారణ నామం : హార్సఉడ్ శాస్త్రీయ నామం : క్లాసెనా అనిసాట కుటుంబం: రూటేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

వివిధ ఆఫ్రికా దేశాలలో ఈ మొక్కని అనేక వ్యాధుల చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. నైజీరియాలో క్లాసెనా అనిసేట, అప్రీగిల్‌పానిక్యులేట, వేప మిశ్రమంతో తయారు చేసిన ‘ఆబ్గో’ అనే కషాయాన్ని మలేరియా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. టాంజెనియాలో సంప్రదాయ వైద్యులు దీనిని నోటి కాండిడియాసిస్, చర్మవ్యాధుల చికిత్సకుపయోగిస్తారు. టాంజెనియాలో దీనిని మూర్ఛ రోగ చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. దక్షిణాఫ్రికాలో ఈ మొక్క ఆకులను అధిక రక్తపోటు నివారణకు ఉపయోగిస్తారు. ఆఫ్రికాలో కొన్ని ప్రాంతాలలో, ఫిలిప్పెåన్స్‌లో దోమలను వికర్షించడానికి తాజా ఆకులను కాలుస్తారు.
ఆహారం ద్వారా కలిగే జబ్బులను వ్యాప్తి చేసే కొరినిబాక్టీరియం డిఫ్తీరియా, ఎస్కరిచియా కోలి, సూడోమోనాస్ యీరూజనోసా బాక్టీరియాల నివారణకు ఉపయోగిస్తుంది.

వ్యవసాయరంగంలో

క్లాసెనా అనిసాట ద్రావణం దోమలు, ఈగలు, వీవిల్స్‌ని నివారించింది (ముకండివ, అతని అనుచరులు, 2016).
చిక్కుడు గింజలపై బంకమట్టి, ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ మిశ్రమం పొడి ఫార్ములేషన్ పూత నిల్వ సమయాలలో గింజలను ఆశించే పురుగు అకాంతోసెలిడస్ ఓబ్టెక్టస్ సంతతి ఉత్పత్తిని నివారించింది. (ఎన్‌డోమ్, అతని అనుచరులు, 2008). సువాసన గల బంకమట్టి పొడి ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ కన్నా ఎక్కువ విషపూరిత చర్య కలిగిఉంది. ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ మధ్యమ వికర్షణ చర్య, అధిక ఫ్యూమిగెంట్ విషపూరిత చర్య ప్రదర్శించింది.
క్లాసెనా అనిసాట ద్రావణం మిడత (జోనోసెరస్ వెరైగేట్స్) నివారణలో ఉపయోగిస్తుంది (ఒకునడె అండ్ ఒలైఫా, 1987).
క్లాసెనా అనిసాట ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ మొక్కజొన్న నిల్వ సమయంలో ఆశించే ట్రైబోలియం కాస్టానియం, సైటోఫిలస్ జియా మెయిస్ పెద్ద పురుగులను స్పర్శ, ఇన్‌హలేషన్ ప్రక్రియల ద్వారా నివారించింది (గౌడౌమ్, అతని అనుచరులు, 2013).
క్లాసినా అనిసాట ఆకుల పొడి మొక్కజొన్న నిల్వ సమయంలో ఆశించే ప్రోస్టెఫోనస్ ట్రంకీటస్, సైటోఫిలస్ జియామెయిస్ పురుగులను గణనీయంగా అరికట్టాయి (నూకెనైన్, అతని అనుచరులు, 2010).
క్లాసినా ఆకుల నుండి తీసిన ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ మలేరియా వ్యాప్తి చేసే దోమలు క్యూలెక్స్ క్వింక్విఫేసియన్స్, ఈడెస్ ఈజిప్టి, అనోఫెలెస్ స్టిఫెన్సిలను గణనీయంగా చంపాయి (గోవింద రాజన్, 2010).
సాంప్రదాయకంగా ఆఫ్రికాలోని అనేక కమ్యూనిటీలలో ఈ మొక్కని దోమలు, ఈగలు, వీవిల్స్ వంటి పురుగుల నివారణలో ఉపయోగిస్తున్నారు. క్రూడ్ ద్రావణాలు, ఇథనాల్ ద్రావణాలను అనేక పురుగులపై పరీక్షించి వాటి సమర్ధతను నిరూపించారు. కౌమారిన్లు, కార్బజోల్ ఆల్కలాయిడ్లు, లియొనాయిడ్లు, ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్ వంటి సుమారు 50 మిశ్రమాలను వేరు చేసి గుర్తించారు. వీటిలో కొన్ని పురుగు మందుల లక్షణాలు కలిగి ఉన్నాయని నిరూపించబడ్డాయి (ముకుండివ, అతని అనుచరులు, 2016). ఈ మొక్క ద్రావణం పాలిచ్చే జంతువుల చర్మాన్ని ఆశించే ఈగల లార్వాలను, పెద్ద పురుగులను సమర్ధవంతంగా నివారించింది (ముకుండివ, అతని అనుచరులు, 2012).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

19 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 19, 2026agri news

అన్నిరకాల పురుగుల నివారణకు సీతాఫల కషాయం

సీతాఫలం కషాయంతో బోల్‌వార్మ్‌తో పాటు పలు రకాల పురుగులను అరికట్టవచ్చు. సీతాఫలం దొరికే కాలంలో చక్కగా ముదిరిన కాయలను మధ్యకు పగలచీల్చి నీడకు ఎండించి పొడిచేసి పెట్టు కోవాలి. అవసరమైనప్పుడు లీటరు నీటికి వంద గ్రాముల చొప్పున పొడి వేసి మరిగించి కషాయం తీసుకోవాలి. మరిగించినప్పుడు సగం వరకు మిగిలిన కషాయం వడకట్టి పెట్టుకొని 5 శాతం చొప్పున పిచికారి చేసుకుంటే కాయతొలుచు పురుగుతో పాటు అన్ని రకాల పురుగుల మీద చక్కగా పనిచేస్తుంది.

అడ్డసరం ఆకులు, కానుగాకుల కషాయం
ఈ రెండు రకాల ఆకులను సేకరించి శుభ్రపరచుకోవాలి. ఆకుల బరువుకు 16 రెట్ల నీరు తీసుకోవాలి. ఆకులను సన్నగా తరిగి ఒక కుండలో పోసి మరగకాయాలి. పాత్రలో ద్రావణం సగం అయ్యేవరకు సన్నని సెగమీద మరిగించి దించి వడకట్టి ఉంచుకోవాలి. ఈ ద్రావణం లీటరు నీటికి 10 మిల్లీ లీటర్ల చొప్పున కలిపి పిచికారి చేసుకోవాలి.

తుమ్మికూర కషాయం
వినాయక చవితి పండుగ వచ్చిందంటే చాలు ఉండ్రాళ్లతోపాటు తుమ్మికూర తినడం ఆచారం. తుమ్మికూర, తిమ్మికూరగా పిలిచే దీని శాస్త్రీయ నామం లూకాసఅస్పెరా. ఇది భారతీయ ఆయుర్వేద విధానంలో ప్రాధాన్యత కలిగిన మొక్క. ఈ తుమ్మికూరను సేకరించి ఆవు మూత్రంతో కషాయం చేసి పిచికారి చేస్తే అన్ని రకాల లద్దెపురుగులు, పాకుడు పురుగులు నశిస్తాయి.

విషముష్టి కషాయం
అటవీ ప్రాంతానికి దగ్గరి ప్రాంతాల్లో విషముష్టి మొక్క విస్త్రృతంగా లభిస్తుంది. విషముష్టి పళ్లు, ఆకులు, బెరడుల నుంచి తీసిన కషాయం పత్తి కాయతొలుచు పురుగును దరిదాపులకు రాకుండా తరిమేస్తుంది. అటవీ పరిసర గ్రామాలకు చెందిన వరంగల్, ఖమ్మం, అదిలాబాద్ జిల్లాల్లో రైతులు దీన్ని విస్తృతంగా వినియోగించుకుంటున్నారు.

7 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 7, 2026agri news

ఔషధ మొక్క…. బిళ్ల గన్నేరు

సాధారణ నామం : మడగాస్కర్ పెరివింకిల్ / రోజ్‌పెరివింకిల్ శాస్త్రీయ నామం : కాథరాంథస్ రోసియస్ కుటుంబం: అపొసైనేసి²

బిళ్లగన్నేరు దీర్ఘకాలం జీవించే చిన్న పొద లేదా హెర్బల్ మొక్క. ఇది నిలువుగా 30-100 సెం.మీ. ఎత్తు పెరుగుతుంది. మొక్క మొదలు చెక్కలాగా ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు ప్రాకుతుంది. తెల్లని పాలు కలిగి ఉంటుంది. కాండం గుండ్రంగా నిలువు బోదెలు కలిగి ఉంటుంది. ఆకుపచ్చ లేదా ముదురు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. ఆకులు ఎదురెదురుగా చిన్న ఆకు కాడపై ఏర్పడతాయి. ఆకు కాడలు 2.5 నుండి 9.0 సెం.మీ. పొడవుంటాయి. ఆకులు గుడ్డు ఆకారంలో ఉంటాయి కాని మొదలువైపు సన్నగా ఉంటుంది. ఆకులు ఆకుపచ్చ రంగులో పాలిపోయిన ఈనెలు కలిగి ఉంటాయి. ఆకు చివర గుండ్రంగా ఉంటుంది. కాండం, ఆకులు నూగు కలిగి ఉంటాయి. కొన్నిసార్లు నూగు ఉండదు. పూలు ఆకు మొదలులో ఏర్పడతాయి. ఇవి ఒకటిగా లేదా జంటలుగా అతి చిన్న కాడలపై ఏర్పడతాయి. కాయ 2.0 నుండి 4.7 సెం.మీ. పొడవుండి అనేక గింజలు కలిగి ఉంటుంది.

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

మొక్క సమూలంగా ఔషధగుణాలు కలిగి ఉంటుంది. దీని ఆకులు క్యాన్సర్‌ని తగ్గించే విన్‌క్రిస్టిన్, విన్‌బ్లాస్టిన్ అనే ఆల్కలాయిడ్లను కలిగి ఉంటాయి. దీనిలో 70 రకాల ఇండోల్ ఆల్కలాయిడ్లు ఉన్నాయి. వీటిలో ముఖ్యమైనవి అజ్మొలిన్, విన్‌బ్లాస్టిన్, విన్‌క్రిస్టిన్, ఆల్‌స్టోనైన్, అజ్మాలినిన్, రెసెర్పిన్. దీనిని కడుపు నొప్పికి, కందిరీగ, తేనెటీగల కాట్లకి, స్త్రీలలో ఋతుసంబంధ నొప్పులకి, నిద్రకలిగించడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు.
బిళ్ల గన్నేరు మొక్కని చిరకాలంగా ఆయుర్వేద, యునాని వైద్యంలో ఔషధంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ మొక్కలో ఆల్కలాయిడ్స్, టానిన్స్ అనే రెండు రిసెర్పిన్ రకాల చురుకైన రసాయన మిశ్రమాలు ఉన్నాయి. ఈ మొక్కలో రెసెర్పిన్ ఉంది. బిళ్ల గన్నేరు రక్తపోటుని తగ్గిస్తుంది. రక్తపోటు తగ్గడానికి అర్ౙున్ క్యాప్సూల్స్ వాడాలి.
ఈ మొక్క యాంటిడయాబెటిక్ అని రుజువైంది. హెల్త్‌విట్ జామున్ రసం తీసుకుంటే డయాబెటిస్ బాగవుతుంది. ఈ మొక్క యాంటిక్యాన్సర్ ఏజెంట్‌గా ఉపయోగపడుతుంది. ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ చికిత్సలో అతి సమర్ధవంతమైనది.
దీనిని ల్యుకేమియా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. ఇది యాంటి బాక్టీరియల్, యాంటివైరల్ లక్షణాలను కలిగి ఉంది. ఈ మొక్క ద్రావణం డీసెంట్రి, డయేరియా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు.
దీనికి సహజంగా వాపు, నొప్పి తగ్గించే గుణముంది. బిళ్లగన్నేరు మొక్కలోని ఆల్కలాయిడ్ నుండి తయారు చేసిన ఔషధం పిల్ల…లో హోడ్గ్‌కిన్ లింఫోయా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. ఈ పూవు పుష్పదళాలు, గింజలు యాంటిఆక్సిడెంట్ లక్షణాలు కలిగి ఉంటాయి
ఇది ముఖం మీద చిన్న మొటిమలు, ఎక్ౙిమ, డెర్మటైటిస్ వంటి అనేక చర్మ వ్యాధులను నయం చేస్తుంది. దీనిని ముక్కు నుండి రక్త స్రావం, చిగుళ్ళ నుండి రక్తస్రావం, రక్తం స్రవించే మూల వ్యాధి చికిత్సలో ఉపయోగపడుతుంది.
ఈ మొక్క కషాయం కంటి ఇన్‌ఫెక్షన్, కళ్ల ఇర్రిటేషన్‌కి కూడా ఉపయోగిస్తుంది. మహిళలలో రక్తస్రావ సమస్యను క్రమబద్ధీకరిస్తుంది.
ఈ మొక్కని నోటిలో అల్సర్ చికిత్సకు కూడా ఉపయోగిస్తారు. డిప్రెషన్, తొలనొప్పి, నాసియా, అలుపు సమయంలో ఈ మొక్క ద్రావణం ఊరడింపునిస్తుంది. బిళ్లగన్నేరు మలేరియా చికిత్సలో కూడా ఉపయోగపడుతుంది.
ఆస్త్మా చికిత్సలో కూడా ఈ మొక్క చాలా ఉపయోగకరం. గాయం నుండి నేరుగా రక్తస్రావాన్ని కూడా ఆపుతుంది. బిళ్లగన్నేరు ఇన్ఫెక్షన్, వాపు నుండి కూడా ఊరడింపు కల్గిస్తుంది. పురుగు కాట్లకు కూడా ఈ మొక్కని ఉపయోగిస్తారు. బిళ్ల గన్నేరు సహజంగా మూత్రవర్థకం, మూత్రాన్ని పెంచుతుంది

వ్యవసాయరంగంలో

బిళ్ళగన్నేరు ఆకుల నీటి ద్రావణాలు (1000 పిపియం) హెలికోవర్పా ఆర్మిజరా ।, ॥, ॥।, IV, V, V।వ దశ లార్వాలపై 2.60, 3.94, 7.75, 30.83, 38.53, 63.34% లార్విసైడల్ చర్యలను ప్రదర్శించాయి. బిళ్ళగన్నేరు ఆకుల ద్రావణాన్ని హెలికోవర్ప ఆర్మిజరా యాజమాన్యంలో జీవ పురుగు మందుగా ఉపయోగించవచ్చు. (అలగుచామి అండ్ దేవేంద్రన్, 2016).
బిళ్ళగన్నేరు ఆకుల ఇథైల్ అసిటేట్ ద్రావణాలు హెలికోవర్పా ఆర్మిజరా ।, ॥, ॥।, ।V, V, V।వ దశ లార్వాలపై లార్విసైడల్ చర్యను ప్రదర్శించాయి. ఇథైల్ అసిటేట్ ఫ్రాక్షన్ ఆకు ద్రావణాన్ని హెలికోవర్పా యాజమాన్యంలో శక్తివంతమైన జీవ పురుగు మందుగా ఉపయోగించవచ్చు. (రమ్య, ఆమె అనుచరులు, 2008).
పొగాకు లద్దె పురుగు, స్పోడోప్టెరా లిటూర 4వ దశ లార్వాలపై బిళ్ళగన్నేరు ద్రావణం మరియు బాసిల్లస్ తురింజెన్సిస్‌లను పర్యావరణహిత పురుగు మందులుగా ఉపయోగించవచ్చు. (పన్నీర్ సెల్వం, అతని అనుచరులు, 2013).
బిళ్ళగన్నేరు ద్రావణం (0.5%) స్పోడోప్టెరా లిటూర లార్వాలపై పెరుగుదల క్రమబద్దీకరణ ప్రభావం అధికంగా చూపింది (సమ్మర్‌వార్ అండ్ పాండె, 2018).
బిళ్ళగన్నేరు, ఆముదం, బొప్పాయి, సీతాఫలం సేంద్రియ పురుగుమందుల ఆకు ద్రావణాలు తెగులు కారక శిలీంద్రాలయిన ఆస్పర్ౙిల్లస్ నైగర్, ట్రైకోడెర్మా రీసీ, పెనిసిలియం ఫ్యూమిక్సులోసమ్‌లను సమర్ధవంతంగా అరికట్టాయి. కాని వీటిలో బిళ్ళగన్నేరు ద్రావణం గణనీయమైన యాంటిఫంగల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (కునావత్, అతని అనుచరులు, 2016).
బిళ్ళగన్నేరు నీటి ద్రావణం క్యూలెక్స్ క్వింక్విఫాసియేటస్, ఈడెన్ ఈజిప్టిలార్వాలను పర్యావరణహిత పద్ధతిలో నివారించే సామర్థ్యం కలిగి ఉంది (కామాచి, అతని అనుచరులు, 2016).
బిళ్ళగన్నేరు వేరు మరియు ఆకు ద్రావణాలు అనేక లార్వాలపై కీటకనాశక, యాంటిఫీడెంట్ మరియు పెరుగుదలను విచ్ఛిన్నం చేసే లక్షణాలను కలిగి ఉన్నాయి. ఈ ద్రావణాలు వరిలో పసుపు రంగు కాండంతొలుచు పురుగును, ప్రత్తి పంటలో నల్లి (బగ్) పురుగులను చంపాయి (రిచర్డ్ విలియం హేప్లూక్, 1999).
బిళ్ళగన్నేరు ఆకుల ద్రావణం (2.0%) స్పోడోప్టెరా లిటూర 6వ దశ లార్వాల ప్యూపాలను 73.33% చంపింది (శాండీ అండ్ సమ్మర్‌వార్, 2016).
సమగ్ర సస్యరక్షణ పథకంలో మొక్క నుండి వేరుచేసిన ఇన్‌సెక్ట్ గ్రోత్ రెగ్యులేటర్ (ఐజిఆర్) మానవులకు, పర్యావరణానికి సురక్షితం. స్సోడోప్టెరా లిటూర లార్వాలపై బిళ్ళగన్నేరు అసిటోన్ ద్రావణం 84.21% ఐజిఆర్ చర్యను ప్రదర్శించింది. అదే ద్రావణం హెలికోవర్పా ఆర్మిజరాపై 57.14% ఐజిఆర్ చర్యను ప్రదర్శించింది (నెమోలియా, అతని అనుచరులు, 2003).
బిళ్ళగన్నేరు నుండి వేరు చేసిన రెండు సిస్టాటిన్స్ ఎస్కెరిచియా కోలి, స్టెఫైలోకోకస్ ఆరియస్‌పై యాంటిబాక్టీరియల్ చర్యను ప్రదర్శించాయి (శర్మ, అతని అనుచరులు, 2011).
బిళ్ళగన్నేరు ద్రావణం హిస్పిన్‌బీటిల్, బ్రోంటిస్పా లాంగిస్సిమాపై ప్రయోగశాలలో అధిక యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది. సెమీఫీల్డ్‌ట్రయల్‌లో ఈ ద్రావణం పురుగుల సంఖ్యను తగ్గించింది (చాయోజున్, అతని అనుచరులు, 2012).
బిళ్ళ గన్నేరు ద్రావణం కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్‌పై 50% కి పైగా తక్కువ గాఢత వద్ద గుడ్లు పెట్టడాన్ని నిరోధించే చర్యను ప్రదర్శించింది (వన్మతి, ఆమె అనుచరులు, 2010)
బిళ్ళగన్నేరు, తులసి ద్రావణాలు డిస్టెర్కస్ కోయెనిగీపై కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించాయి (కాయెస్థ్ అండ్ గుప్తా, 2015).
బిళ్ళగన్నేరు పూల మిథనాల్, నీటి ద్రావణాలు సెంటెల్లా మొక్కలలో బాక్టీరియా ఆకుమచ్చ కల్గించే జాంతోమోనాస్ క్యాంపెస్ట్రిస్ పాథోవర్ సెంటెల్లే పెరుగుదలను గణనీయంగా అరికట్టాయి (గ్రాసెలిన్, అతని అనుచరులు, 2011).
బిళ్ళ గన్నేరు మిథనాల్ (92.33%), ఇథైల్ అసిటేట్ (91.33%), బెంజీన్ (98.33%), అసిటోన్ (0.44%), క్లోరోఫాం (92.33%) ద్రావణాలు టమాట ఎండుతెగులు శిలీంద్రకారకం, ఫ్యుజేరియం ఆక్సిస్పోరం పెరుగుదల నరికట్టాయి. (చౌగులె అండ్ అండోజి, 2016).
బిళ్ల గన్నేరు, తులసి ఆకు ద్రావణాలు పొగాకు లద్దె పురుగు, స్పోడోప్టెరా లిటూర 4వ దశ లార్వాలపై యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించాయి. తులసి ఆకు ద్రావణం బిళ్లగన్నేరు ఆకు ద్రావణం కన్నా అధిక యాంటి ఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది (సుధ సమ్మర్ వార్ అండ్ జ్యోత్స్న పాండె, 2015).
బిళ్ల గన్నేరు ఆకుల క్రూడ్ ద్రావణం బెండకాండం, కాయతొలుచు పురుగు, ఈరియాస్ విట్టెల్లాపై యాంటి ఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది. దీనిని జీవపురుగు మందుగా ఉపయోగించవచ్చు. (పవన్‌రాజ్, అతని అనుచరులు, 2016).
బిళ్ల గన్నేరు ఆకుల నీటి, మిథనాల్ ద్రావణాలు మలేరియా వాహకం అనాఫెలిస్ స్టెఫిన్సి, బోదకాలు వాహకం, క్యులెక్స్ క్వింక్విఫాసియేటస్‌లను లార్విసైడల్, ప్యూపిసైడల్ చర్యల ద్వారా నియంత్రించే అద్భుత శక్తి కలిగి ఉన్నాయి (సెల్లాదురై సుబారాణి, ఆమె అనుచరులు, 2013).
బిళ్లగన్నేరు సేంద్రియ ద్రావణం ట్రైకోడెర్మా రీసీ, పెనిసిలియం ఫ్యూమిక్యులోసం శిలీంద్రాలపై గణనీయమైన యాంటి ఫంగల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (కుమవట్, అతని అనుచరులు, 2016).
బిళ్లగన్నేరు పెట్రోలియం ఈదర్ ద్రావణం, బాసిల్లస్ తురింజన్సిస్, అనోఫెలస్ స్టెఫెన్సి వాహకాల నియంత్రణ కార్యక్రమంలో పర్యావరణహిత కారకాలుగా ఉపయోగించడానికి సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాయి. ఈ రెండింటిని కలిపిన మిశ్రమం అనోఫెలిస్‌స్టెఫెన్సిపై అద్భుత లార్విసైడల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (పన్నీర్ సెల్వం, అతని అనుచరులు, 2013).
బిళ్ల గన్నేరు, బంతి, క్లీరోడెండ్రాన్ ఫిల్లోమెడిస్ ద్రావణాల మిశ్రమం డెంగ్యు వాహకం స్టెగోమియ ఈజిప్టీని సమర్ధవంతంగా నివారించింది. (కోకిల, ఆమె అనుచరులు, 2016).
బిళ్ల గన్నేరు పూల ద్రావణం అనోఫెలిస్‌స్టెఫెన్సి (మలేరియా వాహకం) లార్వాలను సమర్ధవంతంగా చంపాయి. బిళ్లగన్నేరు పూల ద్రావణాన్ని సమగ్ర పురుగు యాజమాన్య కార్యక్రమంలో ఉపయోగించవచ్ౘ్ు (ప్రసాద్, అతని అనుచరులు, 2014).
బిళ్లగన్నేరు కాండం ద్రావణం జీవ సేంద్రియ శిలీంద్రనాశినిగా మిరప నారు మొక్కల నాశించే ఫ్యుజేరియం ఆక్సిస్పోరమ్ పెరుగుదల నరికట్టింది. ఈ ద్రావణం గ్రీన్‌హౌస్‌లో మిరపనారు మొక్కలను ఫ్యుజేరియం ఆక్సిస్పరం ఆశించి నష్టపరచకుండా కాపాడింది. ఇది పర్యావరణ హిత పద్ధతి (జహారి అండ్ హలిమూన్, 2014).
బిళ్లగన్నేరు వేరు, ఆకు ద్రావణాలు అనేక లార్వాలపై కీటకనాశక, యాంటిఫీడెంట్, పెరుగుదల నరికట్టే లక్షణాలను ప్రదర్శించాయి. ఈ ద్రావణాలు వరిలో పసుపు రంగు కాండంతొలుచు పురుగుని, ప్రత్తినాశించే నల్లి పురుగులను చంపుతుంది (ఫ్లూక్, అతని అనుచరులు, 2001).
బిళ్లగన్నేరు, తులసి, లాంటానా ఇథనాల్ ద్రావణాల ప్రభావాన్ని ప్రత్తి పంటనాశించు రెడ్ కాటన్ బగ్, డిస్టెర్కస్ కోయినిగిపై “సీడ్‌డిప్ పద్ధతి” ద్వారా పరీక్షించారు. తులసి, లాంటానా ద్రావణాలు బిళ్లగన్నేరు ద్రావణం కంటే అధిక యాంటి ఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించాయి. 5వ దశ పురుగులను తులసి, లాంటానా ద్రావణాల కన్నా బిళ్లగన్నేరు ద్రావణం ఎక్కువగా చంపింది (కాయెస్థ్ అండ్ గుప్తా, 2016).
బిళ్లగన్నేరు మొక్కని “సేంద్రియ సాధారణ బహుళ పంటల వ్యవసాయ పురుగుమందు” తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.

కావలసిన పదార్థాలు :

పసుపు, వేప, మిరప, అల్లం, వెల్లుల్లి, జిల్లేడు (కెలాట్రోపిస్ జైగాంటియా), జిల్లేడు (కెలోట్రాపిస్‌ప్రోసెర), బొప్పాయి, దానిమ్మ, తులసి, పొగాకు, లాంటానా, ఉమ్మెత్త, నిమ్మగడ్డి, అకలైఫా ఇండిక, ఆముదం, బిళ్లగన్నేరు, గన్నేరు, వావిలాకు, ఉల్లి, నల్ల మిరియాలు, సీతాఫలం, టేకు, వస, నీలగిరి, జట్రోఫా, పుదీన, గరిక, గోమూత్రం, గోమయం.

ప్రయోజనాలు :

అన్ని రకాల పంటలకు అతి శక్తివంతమైన పురుగుమందు / కీటకనాశినిగా పనిచేస్తుంది. మొక్కలకు బాక్టీరియా, శిలీంద్రాలు, వైరస్‌లను తట్టుకునే శక్తినిస్తుంది. హానికర సూక్ష్మ జీవులను నాశనం చేస్తుంది. అనేక పురుగులను వికర్షిస్తుంది. ఫంగిసైడ్, లార్విసైడ్, జెర్మిసైడ్, వర్మిసైడ్, బాక్టీరిసైడ్, నెమటిసైడ్, మొల్లస్కిసైడ్‌గా పని చేస్తుంది. ఇది అన్ని పంటలలో సంపూర్ణ పురుగు మందు. దీనినుపయోగిస్తే ఏ ఇతర పురుగు మందును వాడనవసరం లేదు.
మోతాదు : 3% (30 మి.లీ. / 1 లీ. నీటిలో) ద్రావణం పిచికారి చేయాలి. ఒక ఎకరంలోని పంటపై ఒకసారి పిచికారి చేయడానికి 35 లీ. అవసరం.
నిల్వ : 36 నెలలు (శ్రీగోమాత గాయత్రి ఆర్గానిక్స్).
బిళ్లగన్నేరు ఆకు ద్రావణం (0.5%) 44.16% స్పోడోప్టెరా లిటూర రెండవ దశ లార్వాలను చంపింది (సుధ సుమ్మర్వార్ అండ్ జ్యోత్స్న పాండె, 2015).
బిళ్లగన్నేరు ఆకు ద్రావణం కొల్లెటోట్రైకం గ్లియోస్పోరియాయిడిస్ (72.5), ఫ్యుజేరియం మొనిలిఫార్మె (70.1), ఆల్టర్నేరియా ఆల్టర్నేట (73.0) లపై బలమైన శిలీంద్రనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది.

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

5 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 5, 2026agri news

పలు తెగుళ్ళ నివారిణి… 10 శాతం వావిలాకు కషాయం

వావిలాకు మనకు విస్తారంగా దొరుకుతుంది. ఇది పురుగుల నియంత్రణలోనే కాకుండా తెగుళ్ళ నియంత్రణలో కూడా ఉపయోగపడుతుంది. 10 కిలోల వావిలాకు తీసుకొని బాగా ఉడకబెట్టి చల్లార్చి కాచి వడపోయాలి. దీనిలో కుంకుడు కాయ రసం కలుపుకొని 100-150 లీటర్ల నీటిలో కలుపుకొని ఒక ఎకరాకు వాడుకోవచ్చు. దీనివలన వరిలో వచ్చు మచ్చ తెగులు, చాలా రకాల తెగుళ్ళు, పూతలో వచ్చు బూజు తెగులు, గింజ నల్లబారడం లాంటి తెగుళ్ళు నియంత్రించబడతాయి.

దానిమ్మ తొక్కల కషాయం
దానిమ్మ తొక్కలు ఒక కేజీ తీసుకొని బాగా రుబ్బి నానబెట్టాలి. వీటి నుండి తీసిన కషాయం అగ్గితెగులు నియంత్రించుటలో బాగా పని చేస్తుందని శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. ఇది అగ్గితెగులు శిలీంధ్ర తంతువుల పెరుగుదలను నిలిపివేస్తుంది.

తులసి-తమలపాకు-పారిజాతం ఆకుల కషాయం
ఈ ఆకుల కషాయాన్ని వరిలో వచ్చు అన్ని రకాల తెగుళ్ళ నివారణకు సాంప్రదాయంగా పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో రైతులు వాడేవారని విన్నీపియేరా తన పుస్తకం ‘టెండింగ్ ద ఎర్త’లో పేర్కొన్నారు.

10శాతం తుమ్మ ఆకుల కషాయం
తుమ్మ ఆకుల కషాయం చాలా రకాల వ్యాధుల నియంత్రణలో ఉపయోగ పడుతుంది. ఇది ముఖ్యంగా ఆకులపై వచ్చు వ్యాధుల నియంత్రణలో బాగా పనిచేస్తుంది.

26 Aug, 2026

రైతునేస్తం0 commentsAugust 26, 2026agri news

ఔషధ మొక్క… వాము

వాము భారతదేశంలో ఉద్భవించింది. వాము ఒక బహువార్షిక హెర్బల్ మొక్క. ఇది ఒక మీటరు ఎత్తు పెరుగుతుంది. ఇది చిన్న, నిలువుగా పెరిగే, పుష్పించే పొద. ఇది బిగుతుగా, కొయ్యలా ఉండే కాండంతో మెరుస్తూ ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు కాండం చిన్న నూగు కలిగి ఉంటుంది. కాండాలు అనేక కొమ్మలు కలిగి ఉంటాయి. పలుచని ఆకులు ఒకదాని కొకటి దూరంగా ఉంటాయి. ఆకులు 1 సెం.మీ. నుండి 2.5 సెం.మీ. పొడవు కలిగి ఉంటాయి. చిన్న, తెల్లటి పూలు ఏర్పడతాయి. పూలు గుత్తులుగా 4 సెం.మీ. వ్యాసం కలిగి ఉంటాయి. కాయలోని చిన్న గింజలు మంచి వాసన కలిగి లేత గోధుమ రంగు కాయలలో ఏర్పడతాయి. కాయలోని చిన్న గింజలు ముదురు గోధుమ రంగులో 2 మి.మీ. వ్యాసం కలిగి ఉంటాయి.

సాధారణ నామం : అజ్వైన్ శాస్త్రీయ నామం : కారం కాప్టికం కుటుంబం: ఎపియేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

వాము మొక్కలో ఉపయోగించే భాగాలు కాయ / గింజలు. ఈ మొక్కలో ఔషధ భాగం గింజ లాంటి కాయ. దీనిని పొరపాటుగా అనేక ఇతర గింజలు, సెలరి, కారవెగింజలుగా పొరబడతారు.
వాముని ముఖ్యంగా సుగంధ ద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తారు. దీనికి కీళ్ళనొప్పులను తగ్గించే ప్రభావముంది. జీర్ణశక్తిని పెంచే సామర్థ్యం కలిగి ఉంది. వాత, కఫదోషాలను నివారిస్తుంది.

వ్యవసాయరంగంలో

వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ధాన్యం గింజల నిల్వలో ఆశించే ట్రైబోలియం కాస్టానియంపై యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది (సహాఫ్ అండ్ మొహర్రమిపోర్, 2009).
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ధాన్యం నిల్వలో ఆశించే కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్ పెద్ద పురుగులు గుడ్లుపెట్టకుండా అరికట్టింది (సహాఫ్ అండ్ మొహర్రమిపోర్, 2007).
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్ గుడ్లు, లార్వా, పెద్ద పురుగులపై ఫ్యూమిగెంట్ విష ప్రబావం చూపింది (సహాప్ అండ్ మొహర్రిమిసోర్, 2008).
వాము గింజల మిథనాల్, ఇథనాల్ ద్రావణాలు పంటలలో తెగులు కలిగించే క్ౙాంతోమోనాస్ కాంపెస్ట్రిస్ వెసికటోరియా, క్ౙాంతోమోనాస్ ఆక్సొనోపోడిస్ మాల్వేసియారం, క్ౙాంతోమోనాస్ ఒరైజె ఒరైజె, ఎర్వినియా కెరటొవోర బాక్టీరియాల పెరుగుదలను గణనీయంగా అరికట్టాయి. (కవిత మరియు సతీష్, 2011).
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్‌తో నింపిన నానోజెల్స్ కంట్రోల్ కన్నా 8.9 రెట్లు అధిక విషపూరిత ప్రభావాన్ని, ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ 3.7 రెట్లు విషపూరిత ప్రభావాన్ని సైటోఫైలస్ గ్రానేరియస్ మరియు ట్రైబోలియం కాస్టానియం పురుగులపై ప్రదర్శించాయి. ఆయిల్ నింపిన నానోజెల్స్ విషపూరిత ప్రభావాన్ని సైటోఫిలస్ గ్రానేరియస్‌పై 21 రోజుల వరకు, ట్రైబోలియం కాస్టానియంపై 33 రోజుల వరకు కొనసాగించింది (జియాయీ, అతని అనుచరులు, 2013).
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ కుటుమ్ చేప (రూటిలస్ ఫ్రిసీకుటుం) నాశించే బాక్టీరియా లిస్టరియామోనో సైటోజెనెస్ సంఖ్యను నిల్వ చేసిన 12 రోజుల తర్వాత పూర్తిగా తగ్గించింది (సోగ్రారాబీమ్, అతని అనుచరులు, 2014)
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ మరియు ద్రావణం వరి ధాన్యం నిల్వ సమయంలో ఆశించే వరి ముక్కు పురుగు సైటోఫిలస్ ఒరైజె పురుగుల మరణ శాతాన్ని పెంచి వరి ధాన్యాన్ని కాపాడాయి.
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ధాన్యం నిల్వలో ఆశించే పురుగులు ట్రైబోలియం కన్‌ఫ్యూసం, రైజోపెర్తా డామినిక, ఒరైజోఫిలస్ సురినామెన్సిస్‌లను ఫ్యూమిగెంట్ విషచర్య ద్వారా నివారించాయి. రైజొపెర్తా డామినిక పురుగులకన్నా ఒరైజాఫిలస్ సురినామెన్సిస్ పురుగులు అధికంగా చనిపోయాయి (హబాషి, అతని అనుచరులు, 2011).
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ఆస్పర్ౙిల్లస్ పారసైటికస్ పెరుగుదలను అదుపుచేసి అఫ్లాటాక్సిన్ ఉత్పత్తిని అరికడుతుంది (రెజారెజీల్‌కక్కా, అతని అనుచరులు, 2014).
సమగ్ర సస్యరక్షణ పద్ధతిలో వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్‌ని డయాటమేసియస్ ఎర్త్‌తో కలిపితే దాని కీటకనాశక చర్య బాగా పెరుగుతుంది. కనుక వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్{డయాటమెసియస్ ఎర్త్ ట్రైబోలియం కన్ఫ్యూసం, సైటోపిలస్ గ్రానేరియస్‌లను సమర్ధవంతంగా అరికడుతుంది (మసుమేజియాఈ, అతని అనుచరులు, 2014).
వాము గింజల ద్రావణం క్యూమిన్ ఎండుతెగులు కారక శిలీంద్రం పెరుగుదలను, శిలీంద్ర బీజాల మొలక శాతాన్ని సమర్ధవంతంగా నివారించింది. కుండీలలో, క్షేత్రంలో జరిపిన ప్రయోగాలలో కూడా వాము గింజల ద్రావణం ఎండు తెగులు ఆశించడాన్ని తగ్గించింది. (గోర్బని, అతని అనుచరులు, 2010).
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ప్రత్తి పేనుబంక, ఎఫిస్‌గాసిపిపై ఫ్యూమిగెంట్ విష చర్య ద్వారా కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది. ఎసెన్షియల్ ఆయిల్‌కి బయలుపడిన 24 గంటలలో పేనుబంక పురుగులు గణనీయ శాతంలో మరణించాయి. వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్‌ని సమగ్ర సస్యరక్షణ పథకాలలో పురుగుల నివారణకుపయోగించవచ్చు. (లైలామహమారి, ఆమె అనుచరులు, 2015).
వాము (టెట్రాకైస్పెర్మం) ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ { డయాటమేసియస్ ఎర్త్ సమగ్ర సస్యరక్షణ పథకం నిల్వగింజలనాశించే అలసంద వీవిల్, కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్)ని అత్యంత సమర్ధవంతంగా అరికట్టింది (కొర్రామి అండ్ సోలిమాన్‌జేడ్ 2015).
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ఆస్పర్ౙిల్లస్ నైగర్, ఆస్పర్ౙిల్లస్ ఫ్లేవస్, ఆస్పర్ౙిల్లస్ ఒరైజే, ఆస్పర్ౙిల్లస్ ఓక్రేసియస్, ఫ్యుజేరియం మొనిలిఫార్మె, ఫ్యుజేరియం గ్రామినియేరం, పెనిసిల్లియం సిట్రియం, పెనిసిలియం విరిడి కేటం, పెనిసిలియం మాడ్రిటి, కర్వులేరియా ల్యునేటలపై శిలీంద్రనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది (సింగ్, అతని అనుచరులు, 2004, శ్రీధర్, అతని అనుచరులు, 2003).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

Recent Posts