#మూలికలు

6 Nov, 2026

రైతునేస్తం0 commentsNovember 6, 2026agri news

ఔషధమొక్క… పులివాయి / గొల్లపుల్లేడు / బండేడ

గొల్లపుల్లేడు 1-3 మీ. ఎత్తు పెరిగే ఒక పొద లేక 9 మీ. ఎత్తు పెరిగే ఒక చిన్న చెట్టు. ఆకులు వివిధ రూపాలలో ఉంటాయి. కొన్ని ఆకులు అండాకారంలో ఉంటాయి. మరికొన్ని బల్లెం ఆకారంలో ఉంటాయి. ఆకులు 4-7.5 సెం.మీ. పొడవు, 1-1.5 సెం.మీ. వెడల్పు కలిగి ఉంటాయి. ఆకులు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి ఏర్పడి, రెసిన్ లాంటి పదార్థాన్ని స్రవిస్తాయి. ఆకులు తోలు లాగా గట్టిగా ఉంటాయి. పూలు సాధారణంగా కొమ్మల చివర ఏర్పడతాయి. పూలు పసుపు రంగు నుండి నారింజ ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. కాయ 1.5 సెం.మీ. వెడల్పున్న కాప్సూల్. కాయలు ఎరుపు రంగులో ఉండి పండినపుడు గోధుమరంగులోకి మారతాయి.

సాధారణ నామం : హాప్‌బుష్ శాస్త్రీయ నామం : డోడొనియా విస్కోసా కుటుంబం: సాపిండేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సాంప్రదాయ ఔషధరంగంలో గొల్లపుల్లేడు అనేక ప్రయోజనాలు కలిగి ఉంది. దీనిని అనేక జబ్బుల చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. కాండం లేదా ఆకుల కషాయాలను గొంతునొప్పి చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. కాండాన్ని కీళ్ళ నొప్పుల నివారణకు ఫ్యూమిగెంట్‌గా ఉపయోగిస్తారు.
వేరు కషాయాన్ని జలుబు పోగొట్టడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఆకులను దురద, జ్వరం, వాపులు, నొప్పుల నివారణకు ఉపయోగిస్తారు. ఆకులు, వేర్లను పంటి నొప్పులు, తలనొప్పి నివారణకు ఉపయోగిస్తారు. మొక్కభాగాల నుండి తయారు చేసిన లోషన్‌ని బెణుకులు, కాలిన గాయాలు, వ్రణాల చికిత్సకు ఉపయోగిస్తారు. అజీర్తి, అల్సర్లు, డయేరియా, మలబద్ధకం వంటి జీర్ణాశయ సమస్యలను ఆకులు లేదా వేర్ల కషాయం త్రాగించి నివారిస్తారు. ఈ మొక్క వేర్ల కషాయం లేదా తాజా వేర్లను బాలింతలు పాల ఉత్పత్తి పెరగడానికి తీసుకుంటారు. పూల నుండి తయారు చేసిన పానీయాన్ని టానిక్‌గా ఉపయోగిస్తారు.

వ్యవసాయరంగంలో …

గొల్లపుల్లేడు పెట్రోలియం ఈథర్ ద్రావణం (3%) ప్రత్తి, బెండ, వంగ పంటలనాశించే మచ్ౘ్ల కాయతొలుచు పురుగు, ఈరియాస్ విట్టేల్లా పై అత్యధిక యాంటీఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది.
గొల్లపుల్లేడు ద్రావణం అలసంద బీటిల్ కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్ పెద్ద పురుగులను 100% చంపింది (డిమెట్రి, అతని అనుచరులు, 2015).
లెపిడాప్టెరా పురుగులపై ఈ మొక్క కీటకనాశన లక్షణాలు రిపోర్టు చేయబడ్డాయి (మలర్‌వన్నన్ అండ్ సుభాషిణి, 2007; మలర్ వన్నన్, అతని అనుచరులు, 2008, 2009, షార్బి, అతని అనుచరులు, 2009).
ఈ మొక్క నుండి అనేక ఫ్లేవనాయిడ్లు, డైటెర్పెనిక్ యాసిడ్లు, సపోనిన్లు వేరు చేయబడ్డాయి (నియు, అతని అనుచరులు, 2010).
ఇథనాల్ ఆకు ద్రావణం రొఫాలోసైఫం మేడిస్ (పేనుబంక), ఎపిలాక్న పీన్యులేట (అక్షింతల పురుగు)లను పంటల ఆకులపై రసం పీల్చకుండా, తినకుండా డిటరెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది. ఇతర ఫ్రాక్షన్స్ మైజస్ పెర్సికె (పేనుబంక), స్పోడోప్టెరా లిట్టురాలిస్ (లద్దెపురుగు) పైన కూడా డిటరెంట్ చర్యలను ప్రదర్శించాయి. ఆకు ద్రావణం నుండి వేరు చేసిన మిశ్రమం, లుపియాల్, మైజస్ పెర్సికె, ఎపిలాక్న పీన్యులేట రెండింటిపై డిటరెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది. స్టిగ్మాస్టెరాల్ మిశ్రమం కేవలం పేనుబంక పురుగులపైన మాత్రమే డిటరెంట్ చర్య ప్రదర్శించింది. స్టిగ్మాస్ 7ఎన3ఆల్ కేవలం మైజస్‌పెర్సికె పైన మాత్రమే ఈ చర్య ప్రదర్శించింది. కాంపౌండ్ (మిశ్రమం) 4 కేవలం ఎపిలాక్న పీనిక్యులేట పైన మాత్రమే డిటరెంట్ చర్య ప్రదర్శించింది (మార్టినడయాజ్, అతని అనుచరులు, 2015).
ఈ మొక్క ఆకుల పెట్రోలియం ఈదర్, హెక్సేన్, క్లోరోఫాం, ఎసిటోన్, నీటి ద్రావణాలు క్షేత్ర ప్రయోగాలలో ఈరియాస్ విట్టేటు లార్వాలను సమర్ధవంతంగా అరికట్టాయి (మలర్వన్నన్, అతని అనుచరులు, 2007). అంతేగాక ఈ ద్రావణాలు హెలికోవర్ప ఆర్మిజరా గుడ్లపై గుడ్లనాశక చర్యను కూడా ప్రదర్శించాయి (మలర్వన్నన్, 2003)
ఆకులు, కాడల నుండి తీసిన ద్రావణాలు పేనుబంక (రొపాలోసైఫం పడి, మైజస్‌పెర్సికె) పురుగులు, అక్షింతలపురుగు (ఎపిలాక్న పీనిక్యులేట)పై మంచి డిటరెంట్ చర్యను ప్రదర్శించాయి. ప్రయోజనకర తేనెటీగల (ఎపిస్ మెల్లిఫెర్)కు ఎటువంటి హాని కలిగించలేదు (కాస్టిల్లో, అతని అనుచరులు, 2009).
గింజల ద్రావణం సైటోఫిలస్ ఒరైజె పై బలమైన స్పర్శ చర్యను ప్రదర్శించింది (జావొ, అతని అనుచరులు, 2006).
గొల్లపల్లేడు మొక్క క్రూడ్ ద్రావణం చెదలు, ఒడొంటోటెర్మస్ ఒబెసస్ వర్కర్ పురుగులను చంపింది. చెట్లలో చెదలు చేసే టనెల్ నిర్మాణాన్ని కూడా నివారించింది. దీనిని చెదల నివారణకు శక్తివంతమైన పురుగు మందుగా కూడా ఉపయోగించవచ్చు. (నిసార్, అతని అనుచరులు, 2015).
కోళ్ళ నుండి వేరు చేసిన సాల్మొనెల్లా స్పీసీస్ పెరుగుదలని గొల్లపల్లేడు మొక్క ఇథనాల్ ద్రావణం 71.19% అరికట్టింది. ఈ ఔషధ మొక్క నుండి తయారు చేసిన సహజ మందులు యాంటిబాక్టీరియల్ లక్షణాలు కలిగి ఉండటం వలన వైద్యరంగంలో ఉపయోగించవచ్చు. (ఆల్‌బకర్, అతని అనుచరులు, 2014).
గొల్లపల్లేడు ఆకుల ద్రావణం ట్రోగోడెర్మా గ్రానోరియం 3వ దశ లార్వాలను వికర్షణ చర్య ద్వారా సమర్ధవంతంగా నివారించింది (యూసఫ్ అండ్ సత్తి, 2012).
……………………………………………………………………………………………………………………………..
రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

8 Oct, 2026

రైతునేస్తం0 commentsOctober 8, 2026agri news

బ్రహ్మి

బ్రహ్మి లేదా గోటుకోలా మొక్కలో ట్రైటెర్పినాయిడ్స్ అదికంగా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా ఇందులో ఉండే ఆసియాటికోసైడ్స్ గాయాలు త్వరగా మానడానికి సహాయపడతాయి.

ఈ మొక్క చర్మ ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడంతో పాటు యాంటీఆక్సీడెంట్ స్థాయిలను పెంచుతుంది. గాయపడిన ప్రాంతానికి రక్తప్రసరణ మెరుగుపడటానికి, కొత్త కణాలు మరియు కణజాలం ఏర్పడటానికి సహాయపడుతుంది. అలాగే సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదలను అరికట్టడంలో కూడా ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

బ్రహ్మి ఆకుల రసాన్ని చిన్న గాయాలు, కాలిన గాయాలు, మచ్చలు మరియు ఇతర చర్మ సమస్యలపై సంప్రదాయంగా లేపనంగా ఉపయోగిస్తారు. గాయపడిన లేదా కాలిన భాగంలో కొత్త కణాల ఏర్పాటుకు, కణజాల వృద్ధికి మరియు చర్మ దృఢత్వం పెరగడానికి ఇది సహాయపడుతుంది. దీనిలోని ఆసియాటికోసైడ్స్ సంధాన కణజాలం ఏర్పడటాన్ని ప్రోత్సహించి, యాంటీ ఆక్సిడెంట్ స్థాయిలను పెంచడంలో సహాయపడతాయి. అందువల్ల చిన్న గాయాలు, మచ్చలు, శస్త్రచికిత్స అనంతరం ఏర్పడే గాయాలు, కాలిన చర్మ గాయాలు మరియు వెరికోస్ అల్సర్లలో సహాయకంగా ఉపయోగించబడుతుంది.

బ్రహ్మీ ఆకులను శుభ్రంగా కడిగి తయారు చేసిన పసరును సంప్రదాయంగా గాయంపై లేపనంలా పూసి, గాజు గుడ్డతో కట్టు కడతారు. అయితే లోతైన గాయాలు, తీవ్రమైన కాలిన గాయాలు లేదా ఇన్ఫెక్షన్ ఉన్న గాయాలకు స్వయంగా ఆకు పసరు లేదా ఇతర పదార్థాలు ఉపయోగించకుండా వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.

బ్రహ్మీ/గోటుకోలా ఆధారిత గుళికలు, క్రీములు మరియు ఆయింట్‌మెంట్లు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి. వీటిని వైద్యుల లేదా అర్హత కలిగిన ఆరోగ్య నిపుణుల సూచన మేరకు ఉపయోగించడం మంచిది.

బ్రహ్మీ/గోటుకోలా సాగు సాంకేతికతః

అనుకూలమైన నేల
సారవంతమైన, మంచి నీటి పారుదల కలిగిన ఇసుక-లోమి లేదా లోమి నేలలు అనుకూలం. నేలలో సేంద్రియ పదార్థం అధికంగా ఉండటం మంచిది. నీరు నిలిచిపోయే నేలలను నివారించాలి. సుమారు ఉదజని 5.5-7.0 మధ్య నేల అనుకూలంగా ఉంటుంది. తేమను నిలుపుకునే నేలలో మంచి పెరుగుదల ఉంటుంది.
వాతావరణం:
ఉష్ణమండల మరియు ఉపఉష్ణమండల వాతావరణం అనుకూలం.

సుమారు 20-30 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్ ఉష్ణోగ్రత మంచి పెరుగుదలకు అనుకూలంగా ఉంటుంది.
అధిక తేమ మరియు మితమైన నీడలో కూడా బాగా పెరుగుతుంది.
నీటి లభ్యత ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఏడాది పొడవునా సాగు చేయవచ్చు.

నీటి పారుదలః
బ్రహ్మీకి నేలలో తగినంత తేమ నిరంతరం ఉండటం అవసరం. వేసవిలో సాధారణంగా 3-5 రోజులకొకసారి, నేల పరిస్థతిని బట్టి నీరు ఇవ్వవచ్చు. డ్రిప్ లేదా స్ప్రింక్లర్ పద్ధతులను ఉపయోగించవచ్చు. నీరు నిలిచిపోకుండా జాగ్రత్త తీసుకోవాలి.
ఎరువుల యాజమాన్యం:
భూమిని సిద్ధం చేసేటప్పుడు బాగా కుళ్లిన పశువుల ఎరువు లేదా కంపోస్ట్ వేయాలి. సాధారణంగా హెక్టారుకు సుమారు 10-15 టన్నుల సేంద్రియ ఎరువు ఉపయోగించవచ్చు. నేల పరీక్ష ఆధారంగా నత్రజని, భాస్వరం, పొటాష్ ఎరువులను ఇవ్వడం మంచిది. సేంద్రియ సాగులో వర్మీకంపోస్ట్, జీవ ఎరువులను ఉపయోగించవచ్చు. సమతుల్య పోషక యాజమాన్యం పాటించాలి.
కోత మరియు దిగుబడి:
నాటిన తరువాత సుమారు 3-4 నెలలకు మొదటి కోత తీసుకోవచ్చు. నేలకు దగ్గరగా ఆకులు మరియు కొమ్మలను కోయాలి. తగిన నీరు, పోషకాలు అందిస్తే తదుపరి కోతలు కూడా తీసుకోవచ్చు. సాగు విధానం, నేల, వాతావరణం మరియు నిర్వహణను బట్టి సాధారణంగా హెక్టారుకు సుమారు 10-20 టన్నుల తాజా ఆకులు/హెర్బ్ లభించవచ్చు.
విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తులు:
బ్రహ్మీ ఆకులను తాజా రూపంలో లేదా ఎండబెట్టి వివిధ ఉత్పత్తులుగా మార్చుకోవచ్చు.
- బ్రహ్మీ ఆకుల పొడి
- బ్రహ్మీ టీ
- బ్రహ్మీ హెర్బల్ డ్రింక్
- బ్రహ్మీ జ్యూస్/స్క్వాష్
- బ్రహ్మీ ఎక్స్‌ట్రాక్ట్
- బ్రహ్మీ క్యాప్సూల్స్ మరియు టాబ్లెట్లు
- బ్రహ్మీ హెర్బల్ ఆయింట్‌మెంట్/క్రీమ్
- బ్రహ్మీ సబ్బులు మరియు చర్మ సంరక్షణ ఉత్పత్తులు
- హెర్బల్ హెయిర్ ఆయిల్
- బ్రహ్మీ ఆధారిత న్యూట్రాస్యూటికల్ ఉత్పత్తులు
విలువ జోడింపు ద్వారా తాజా ఆకులు కంటే నిల్వ కాలం పెంచడంతో పాటు రైతులకు అదనపు ఆదాయం పొందే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఔషధంగా లేదా వ్యాధి చికిత్స కోసం విక్రయించే ఉత్పత్తులకు సంబంధిత నాణ్యత, భద్రత మరియు నియంత్రణ ప్రమాణాలను పాటించాలి.

డా. యం.ఆర్. భానుశ్రీ, డా. వి. జయశ్రీ, డా. యం. జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి
వ్యవసాయ కళాశాల, పాలెం, నగర్ కర్నూల్ జిల్లా. ఫోన్ : 9618874445

7 Oct, 2026

రైతునేస్తం0 commentsOctober 7, 2026agri news

ఔషధ మొక్క… చెంగల్వ కోస్టు

సాధారణ నామం: ఎలిగెంట్ కాస్టన్, కేవుకంద, బోగచ్చిక దుంప, బేసికదుంప
శాస్త్రీయ నామం: కోస్టస్ స్పీసియోసస్
కుటుంబం: జింజిబెరేసి

ఇది అల్లం దుంప వంటి వేరుగల మొక్క. దుంప అల్లం కంటే పెద్దగా ఉంటుంది. కొమ్మలు సాధారణంగా వర్తులాకారపు వంపు కలిగి 1-2 మీ. ఎత్తు పెరుగుతాయి. కణుపుకు ఒకటి చొప్పున సామాన్య పత్రాలు దీర్ఘచతురస్రాకారములో ఉండి మెత్తని నూగు కలిగి ఉంటాయి. పుష్పాలు తెల్లగా, పెద్దవిగా కొమ్మచివర దట్టమైన గుత్తివలె ఏర్పడతాయి. రక్షక పత్రాలు ఎర్రగా ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి. ఫలాలు కూడా ఎర్రగా ఉంటాయి. దీనిని దుంపల ద్వారా వ్యాప్తి చేయవచ్చు.

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

దుంపలకు లేదా కొమ్ములకు ఔషధ గుణాలున్నాయి. ఈ దుంపల నుండి డయోస్ జెనిన్ అనే స్టిరాయిడ్ లభిస్తుంది.
విరేచనకారి, క్రిమిసంహారి, జీర్ణశక్తిని అభివృద్ది చేస్తుంది. జ్వరము, చర్మవ్యాధులు, ఉబ్బు కామెర్లకు ఉపయోగపడుతుంది. పాము కాటుకు విరుగుడుగా ఉపయోగిస్తారు. గర్భనిరోధక మందుల తయారీలో డయోస్‌జెనిన్ స్టిరాయిడ్ ఉపయోగపడుతుంది.

వ్యవసాయరంగంలో

చెంగల్వకోస్టుని విస్తృతంగా అలంకరణ మొక్కగా పెంచుతారు. చెంగల్వకోస్టు ద్రావణాలు (2500, 5000, 10000, 20000 పిపియం) ప్లూటెల్లా క్లైలోస్టెల్లా లార్వాలపై గణనీయమైన నివారణ చర్య చూపాయి. ఇథనాల్ ద్రావణం అత్యంత సమర్ధవంతంగా ప్లూటెల్లా క్ౙెåలోస్టెల్లా లార్వాలను నివారించింది. లార్వాలపై ద్రావణాల ప్రభావం ఈ క్రింది క్రమంలో ఉంది.
ఇథనాల్ & క్లోరోఫాం & బ్యూటనాల్ & నీరు (అశిష్ కుమార్, అతని అనుచరులు, 2016).
చెంగల్వకోస్టు ద్రావణం షిగెల్లా, స్టెఫైలోకోకస్ ఆరియస్, ఎస్కెరిచియా కోలి, క్లెబ్సియెల్లా న్యుమోనియే, సూడోమోనాస్, బాసిల్లస్ సబ్‌టైలిస్, సాల్మొనెల్లాపై గణనీయమైన యాంటిబాక్టీరియల్ చర్యను ప్రదర్శించాయి. చెంగల్వకోస్టు ద్రావణం నుండి వేరు చేసిన అవినోకోసైడఎ, ట్రెగోజెనిన్, సపోనిన్‌బి, సపోనిన్‌సి, బోట్రైటిస్ సినరియా, ఆల్టర్నేరియా టెన్యుస్సిమా, ఫ్యుజేరియంపై యాంటిఫంగల్ చర్యను ప్రదర్శించాయి (సింగ్, అతని అనుచరులు, 1992).
చెంగల్వకోస్టు ద్రావణం రెండు మచ్ౘ్ల ఎర్రనల్లి, టెట్రానైకస్ అర్టికె ఆడపురుగుల పునరుత్పత్తిని, పొదిగిన గుడ్ల శాతాన్ని, గుడ్లు పెద్ద పురుగుల దశకు చేరే శాతాన్ని, జీవిత చక్రంలో ప్రతిదశ సమయాన్ని సమర్ధవంతంగా అరికట్టింది. ఈ ద్రావణం 79.67% లార్వాలను అకారిసైడల్ చర్య ద్వారా చంపింది. గుడ్లు పొదిగే సమయాన్ని బాగా పెంచింది (ఇస్మాయిల్, 2017).
చెంగల్వ కోస్టు (కోస్టస్ స్పీసియోసా), కోస్టస్ లాసెరస్, కోస్టస్ గ్లోబోసస్ దుంపల నుండి వేరు చేసిన డయోస్‌జెనిన్ ప్లూటెల్లా క్లైలోస్టెల్లాపై తక్కువ స్పర్శ, ఓవిసైడల్ చర్యను ప్రదర్శించింది. కాని అధిక శక్తివంతమైన కీటకపెరుగుదల క్రమబద్ధీకరణ చర్య, అధిక గుడ్లు పెట్టకుండా నిరోధించే చర్యను ప్రదర్శించింది. లార్వా, ప్యూపాల రూపాలలో కూడా మార్పు తెచ్చింది. కాని ప్లూటెల్లా క్లైలోస్టెల్లా నాశించే పారసైటాయిడ్, కొటీసియా ప్లూటెల్లాకు ఎలాంటి హాని చేయలేదు (పిపిత్‌సంగ్‌చన్ అండ్ మొరాల్లోరెజెసస్, 2005).
చెంగల్వకోస్టు వేరు ద్రావణం డెంగ్యూ మరియు యెల్లో ఫీవర్ వాహకం ఈడెస్ ఈజిప్టిపై గణనీయమైన లార్విసైడల్ చర్యను ప్రదర్శించింది. అందువలన దీనిని డెంగ్యు మరియు యెల్లోఫీవర్ నివారణలో ఉపయోగించవచ్చు (అడెబాజొ, అతని అనుచరులు, 2012).
చెంగల్వకోస్టు దుంపను నలగ్గొట్టి పేస్టు చేసి దాని నుండి రసం పిండాలి. ఈ రసాన్ని నీటిలో కలిపి వరి చేలో పంటపై పిచికారి చేసి రైస్‌హిస్పా (తాటాకు తెగులు)ని నివారించవచ్చు. ఈ పద్ధతిని అస్సామ్‌లో కామ్‌రూప్ జిల్లాలోని అమ్‌టోలా గ్రామ రైతులు ఆచరిస్తున్నారు (హరేన్‌కల్టియా, 2003).
చెంగల్వకోస్టు ద్రావణం రెండు మచ్చల ఎర్రనల్లి టెట్రానైకస్ అర్టికెని అకారిసైడల్ చర్య ద్వారా నియంత్రించింది (ఇస్మాయిల్).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

29 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 29, 2026agri news

ఔషధ మొక్క…. పాషాణభేది

పాషాణభేది మెత్తని కాండం కలిగి వాము ఆకును పోలి వుండే ఏక లేదా ద్వివార్షిక మొక్క. దీని ఆకుల నుండి ఎలాంటి వాసన రాదు. సుమారు 0.5-1.0 మీ. ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. బాగా శాఖలు తొడిగి చిన్నపాటి పొదలా తయారవుతుంది. ప్రతికణుపు దగ్గర రెండు చొప్పున ఆకులు వస్తాయి. ఈ ఆకుల మొదళ్ళ నుండి మళ్ళీ ఆకులు పుడతాయి. అంచులు దంతాలు కలిగి ఉంటాయి. ఆకులు, కొమ్మలు నూగు కలిగి ఉంటాయి. దీనిని లేత కొమ్మల కత్తిరింపుల ద్వారా వ్యాప్తి చేస్తారు. వేర్లు క్యారట్ దుంపలలాగా ఉండి ప్రతి మొక్కకు 4-5 దుంపలు ఉంటాయి.

సాధారణ నామం : కోలియస్ / మెడిసినల్ కోలియస్ శాస్త్రీయ నామం : కోలియస్ ఫోర్‌స్కాహ్లీ కుటుంబం: లామినేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

కోలియస్ దుంపలను అనేక వ్యాధుల చికిత్సకు ఉపయోగిస్తున్నారు. దుంపల నుండి ఫోర్‌స్కోలిన్ అనబడు డైటెర్పనాయిడ్ (కోలియోనాల్) లభిస్తుంది.
పాషాణ భేది హృద్రోగాలు, ఊబకాయం, బ్రాంకైటిస్, ఉబ్బసం, నరాల బలహీనత, రక్తక్షీణత మొదలగు వ్యాధుల చికిత్సకు మరియు బలవర్థకమైన ఔషధంగా ఉపయోగపడుతుంది.
క్యాన్సర్ చికిత్సలో కూడా ఉపయోగించబడుతున్నది.

వ్యవసాయరంగంలో

పాషాణ భేది నుండి వేరు చేసిన ఫోర్‌స్కోలిన్ ద్రావణం నిమ్మ ఆకులను తినే పాపిలియో డెమోలియస్ 4వ దశ లార్వాలపై గణనీయమైన యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది (శ్రీనివాసరావు, అతని అనుచరులు, 2014).
పాషాణభేది వేర్ల నుండి వేరు చేసిన డైటెర్పిన్, ఫోర్‌స్కోలిన్ పాపిలియో డెమోలియస్ నివారణకు సురక్షితమైన యాంటిఫెర్టిలిటి కారకం (శ్రీనివాసరావు అండ్ సబిత, 2017).
పాషాణ భేది ఆకుల ఇథనాల్ ద్రావణం (0.1%) ఈడెస్ ఈజిప్టి గుడ్లు పెట్టదాన్ని 77.3%, కూలెక్స్ క్వింక్విఫేసియెన్స్ గుడ్లు పెట్టడాన్ని 39.22% తగ్గించాయి (స్వాతి, ఆమె అనుచరులు, 2010).
పాషాణభేది వేర్ల ఇథనాల్ ద్రావణం కాండం, ఆకుల ఇథనాల్ ద్రావణం కన్నా క్లెబ్సియెల్లా న్యుమోనియే పై అత్యధిక యాంటిబ్యాక్టీరియల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (రాజ్‌కుమార్ అండ్ మాలతి, 2015).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

8 Sep, 2026

రైతునేస్తం0 commentsSeptember 8, 2026agri news

ఔషధ మొక్క…. జ్యోతిష్మతి

ఇది బహువార్షిక పొద. కొమ్మలు తీగలవలె సాగి 4-5 మీ. పొడవు వరకు పెరుగుతాయి. ఆకులు దళసరిగా, దంతాల వంటి పళ్లు కలిగి, ఒంటరిగా అమిరి ఉంటాయి. పూలు లేత ఆకుపచ్చ, పసుపు రంగులో కొమ్మల చివర క్రిందకు వేలాడుతూ ఉంటాయి. ఒక్కొక్క కాయలో 4-5 గింజలుండి, నారింజ ఎరుపు రంగు పొరతో కప్పబడి ఉంటాయి. గింజలు గోధుమ రంగులో ఉంటాయి. బాగా ఎండిన ఫలాలు చివరలో మూడుగా చీలి గింజలు వెదజల్లుతాయి. ఫిబ్రవరి-సెప్టెంబర్ మధ్యలో పుష్పించి ఫలిస్తుంది.

సాధారణ నామం : క్లయింబింగ్ స్టాఫ్‌ప్లాంట్ / మాల్‌కంగని / ఇంటలెక్స్ ట్రీ శాస్త్రీయ నామం : సెలాస్ట్రస్ పానిక్యులేటస్ కుటుంబం: సెలాస్ట్రేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

ఆకులు, గింజలు, నూనె, చెక్క ఔషధగుణాలు కలిగి ఉంటాయి. గింజలలో చేదైన రెసిస్, టానిన్లు, సెలాస్ట్రిన్, పానిక్యులేటన్ అనే ఆల్కలాయిడ్లు ఉంటాయి. ఎరుపు – పసుపు రంగు గల సుగంధ తైలం లభిస్తుంది.
ఆకులు, బెరడు, గింజల నుండి లభించే తైలాన్ని జ్యోతిష్మతి తైలం అంటారు. దీనిని మతిస్థిమితం లేని వారికి బ్రెయిన్‌టానిక్ లాగా ఉపయోగిస్తారు. ఇది జ్ఞాపక శక్తిని పెంపొందిస్తుంది. బెరిబెరి వ్యాధిని నయం చేస్తుంది.
గింజల నూనెను శరీరానికి రాసుకుంటే దోమలు కుట్టవు. గింజలను ఆవుమూత్రంలో కలిపి దంచి లేపనం చేస్తే పుండ్లు, గజ్జి, తామర, వాపులు హరిస్తాయి. ఆకులు స్త్రీలలో ఋతుస్రావాన్ని నియంత్రిస్తాయి.

వ్యవసాయరంగంలో

సెలాస్ట్రేసి కుటుంబానికి చెందిన మొక్కలు బీటాడైహూడ్రోఅగారోఫ్యురాన్ సెస్క్విటెర్పిన్ పాలియెస్టర్స్ మరియు పిరిడిన్ ఆల్కలాయిడ్స్ కలిగి ఉంటాయి. వీటిలో కొన్ని యాంటి ఫీడెంట్, కీటకనాశక చర్యలను ప్రదర్శిస్తాయి(బ్రూనింగ్ అండ్ వాగ్నర్, 1978; యమాడ, అతని అనుచరులు, 1978, టు, 1991).
సెలాస్టస్ జీనస్‌కి చెందిన అనేక జాతులు యాంటిఫీడెంట్ మరియు కీటకనాశక లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. సెలాస్టస్ యాన్‌గ్యులేటస్ ద్రావణాలు యాంటి ఫీడెంట్ మరియు గణనీయమైన కీటకనాశక చర్యలు కలిగి ఉంటాయి. సంప్రదాయకంగా వేరుబెరడు పొడిని చైనాలో మొక్కలను పురుగుల నష్టాల నుండి కాపాడటానికి ఉపయోగిస్తారు. ఈ వేరుపొడి కుకుంబర్ బీటిల్, ఆలకోఫొరా ఫెమొరాలిస్‌కైనెన్సిస్, క్రూసిఫెరస్ లీఫ్‌బీటిల్, కొలాఫెల్లస్ బేరింగి, విల్లో లీఫ్‌బీటిల్, ప్లాగియోడెరా వెర్సిక…ర్, క్యాబేజి సాఫ్లెå, అతాలియా ఫ్లాక్, హమవాయిమన్ బీట్‌వెబ్ వర్మ్, హైమెనియా రీకర్వాలిస్, ఇంపోర్టెడ్ క్యాబేజివర్మ్, పిమెరిస్ రాపే, టెంట్ క్యాటర్‌పిల్లర్, మలకోసోమ న్యూస్ట్రియాటేస్టేసియా, మైగ్రేటరిలోకస్ట్‌లు, లోకస్టా మైగ్రటోరియా, లోకస్టామైగ్రటోరియా మానిలెన్సిస్‌లపై చర్యలను ప్రదర్శించాయి. ఈ ద్రావణాలలో ఉన్న ఆంగ్యులాటిన్ ఎ, సెలాంగ్యులిన్స్ మరియు సెస్విటెర్పిన్స్ వల్ల జీవ చర్యలు సంభవిస్తాయి. సెలాంగ్యులిన్ వేరు బెరడు, గింజల నూనెలోని అతిముఖ్యమైన సమర్ధవంతమైన రసాయనం (చిము, 1989).
జికాయ్, అతని అనుచరులు సెలియాస్ట్రస్ యాన్‌గ్యులేటస్ నుండి 7 బలహీన ఆల్కలాయిడ్లను వేరు చేసి పియెరిస్ రాపే, ఆస్ట్రినా ఫర్మకాలిస్‌పై పరీక్షించి బలమైన యాంటిఫీడెంట్స్‌గా గుర్తించారు. వారు సెలాస్ట్రస్ యాంగ్యులేటస్ వేరు బెరడు నుండి వేరు చేసిన 4 సెస్క్విటెర్పిన్ ఆల్కలాయిడ్స్ నిర్మాణాన్ని రిపోర్టు చేశారు. ఇవి అనేక పురుగులపై బలమైన యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించాయి.
మాఓటియన్, అతని అనుచరులు (1991) సెలాస్ట్రస్ యాంగ్యులేటస్ వేరు బెరడు నుండి కీటకనాశక సెస్క్విటెర్పిన్‌పోలియెస్టర;్ ఆంగ్యులాటిన్ ఎ ని వేరు చేశారు. ఈ సెస్క్విటెర్పిన్ ఆల్కలాయిడ్ మిశ్రమం ఆంగ్యులాటిన్ ఎ ని కలిగి ఉండి ఎఫిస్ గాసిపి, పియెరిస్ రాపేలపై కీటకనాశక మరియు యాంటిఫీడెంట్ ప్రభావాలను చూపాయి.
డగాంగ్, అతని అనుచరులు (1992) సెలాస్ట్రస్ యాంగ్యులేటస్ గింజల నుండి రెండు సెస్క్విటెర్పిన్స్ ఆంగ్యువాల్యుమాయిడ్ జి మరియు హెచ్‌ని వేరు చేశారు. వీటిలో యాంగ్యులాట్యుయాయిడ్ జి (100 పిపియం) ఆలకోఫొరా ఫెమొరాలిస్ మరియు ఫ్లూటెలా ్లక్ౙెåలోస్టెల్లా లపై యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది.
సెలాస్ట్రస్ ఫ్లాజెల్లారిన్ నుంచి సెలాస్ట్రియన్ ఎ మరియు బి అనే రెండు క్రొత్త సెస్క్విటెర్పిన్ పాలిమర్ ఎస్టర్స్‌ని గుర్తించారు. వీటిలో సెలాస్ట్రిన్ ఎ (500 మి.గ్రా) మితిమా ఉపినె పై యాంటిఫీడెంట్ (93%) చర్యను ప్రదర్శించింది (దీప అండ్ బాయ్, 2010)

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

31 Aug, 2026

రైతునేస్తం0 commentsAugust 31, 2026agri news

ఔషధ మొక్క… తంగేడు

తంగేడు లెగ్యూమ్ జాతికి చెందిన పూలు పూసే మొక్క. పెద్ద ఆకులో 16-24 చిన్న ఆకులుంటాయి. చిన్న ఆకుల కాడలు 2.2-2.5 సెం.మీ. పొడవు, 1þ1.3 సెం.మీ. వెడల్పు, రెండు చివరలు కోడిగుడ్డు ఆకారంలో ఉంటాయి. లేత ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటాయి. పూలు క్రమాకారం లేకుండా, కాంతివంతమైన పసుపు రంగులో పెద్దవిగా 2.5 సెం.మీ. పొడవు కలిగి ఉంటాయి. కాయలు 7.5 సెం.మీ. పొడవు, 1.5 సెం.మీ. వెడల్పు కలిగి ఉంటాయి. కాయలో 12-20 విత్తనాలుంటాయి..

సాధారణ నామం : ట్యానర్స్ క్యాసియా శాస్త్రీయ నామం : క్యాసియా ఆరిక్యులేటా కుటుంబం: ఫాబేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

తంగేడు పూలను ఆరబెట్టి, మెత్తని పొడి చేసి ఫేస్ పౌడర్, పెరుగుతో కలిపి అనేక మంది భారతీయ మహిళలు గరుకు చర్మం, నల్ల మచ్ౘ్లు పోగొట్టుకోవడానికి ఉపయోగిస్తారు.
డయాబెటిస్ వ్యాధిగ్రస్తులలో రక్తంలో గ్లూకోస్ స్థాయిని నియంత్రిస్తుంది. తంగేడు పానీయం పసిపిల్లలు, చిన్న పిల్లలలో జ్వరాన్ని తగ్గించడానికి ఉపయోగపడుతుంది. తంగేడు పూల రసం మూత్ర సంబంధ సమస్యలను నివారిస్తుంది. తంగేడు విత్తనాలు యాంటీ బాక్టీరియల్ లక్షణాలు కలిగి గనోరియా, కళ్ళకలక చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. దీనిని ఆయుర్వేద మందు…లÕ టానిక్‌గా, డయాబెటిస్ మందుగా ఉపయోగిస్తారు.
తంగేడు పూలు, ఆకులు, కాండం, వేరు, పచ్చి కాయలు ఆయుర్వేదంలో కీళ్ళు, కండరాల నొప్పులు, మలబద్ధకం, పచ్ౘ్కామెర్లు, మూత్రకోశ వ్యాధుల నివారణలో ఉపయోగిస్తారు.

వ్యవసాయరంగంలో

తంగేడు ఆకు ద్రావణం (1%) వంగ పంట నాశించే అక్షింతల పురుగు (హెనోసెపిలాక్న లిగ్నింటియో పంక్టేట, స్పోడోప్టెరా లిటూర, 2వ, 4వ దశ లార్వాలపై ఆకులు తినడాన్ని ఆటంక పరిచే చర్య (యాంటీఫీడెంట్), కీటకనాశక చర్యలను ప్రదర్శించింది (చిత్ర, 1991).
తాజా తంగేడు ఆకులను సేకరించి నీటిలో బాగా కడిగి తర్వాత డిస్టిల్డ్ వాటర్‌లో కడిగి నీడలో ఆరబెట్టి, పొడి చేయాలి. 5 గ్రా. పొడిని 100 మి.లీ. నీటికి చొప్పున కలిపి 5 గంటలుంచాలి. తర్వాత వాట్‌మన్ నెం.1 ఫిల్టర్ పేపర్ ద్వారా వడపోయాలి. దీనికి 0.05% సర్ప్ పొడి కలిపి పిచికారి చేసి టీ పంటనాశించే ఎర్రనల్లి (ఓలిగోనైకస్ కాఫియే)ని సమర్ధవంతంగా నివారించవచ్చు. ఇది ఎర్రనల్లిని నివారించడానికి సులభమైన, ప్రత్యామ్నాయ, పర్యావరణహిత పద్ధతి (కుమార్, అతని అనుచరులు, 2016).
తంగేడు, గన్నేరు, ఉమ్మెత్త, అడవి ఆముదం, వేప, జిల్లేడు, ఈశ్వరవేరు, తుమ్మ, పెద్దమాను, మొక్కలన్నింటినీ ఆరబెట్టి పొడి చేసి ఆవుపేడ, ఆవు మూత్రంలో కలిపి 20 రోజులు పులియబెట్టాలి. తర్వాత దీనిని వడపోసి 1 లీ. ద్రావణాన్ని 20 లీ. నీటికి చొప్పున కలిపి పిచికారి చేసి పంటల్లో పురుగులు, తెగుళ్ళును సమర్ధవంతంగా నివారించవచ్చు. దీనినుపయోగించడం వలన మొక్కలలో రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది.

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

25 Aug, 2026

రైతునేస్తం0 commentsAugust 25, 2026agri news

ఔషధ మొక్క… బుడ్డకాకర

తీగ జాతి హెర్బల్ మొక్క. టెండ్రిల్స్ ద్వారా పైకి ప్రాకుతూ 1.5-2 మీ. పొడవు పెరుగుతుంది. కాండం 5 నిలువు ఉబ్బుచారలు కలిగి ఉంటుంది. ఆకులు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి ఏర్పడతాయి. చిన్న ఆకులు నూగు కలిగి ఉంటాయి. చిట్టచివరి ఆకు బల్లెం ఆకారంలో ఉండి 2-3.5 సెం.మీ. పొడవుంటుంది. చిన్న ఆకు అండాకారంలో 1-2.5 సెం.మీ. పొడవు కలిగి ఉంటుంది. ఆకు కాడ 2-3 సెం.మీ. పొడవుంటుంది. టెండ్రిల్స్ జంటలలో ఉంటాయి. ఆడ, మగ పూలు విడివిడిగా ఏర్పడతాయి. కాప్సూల్ గోధుమ రంగులో 1.53 x 2.4 సెం.మీ. పరిమాణంలో ఉండి 5 మి.మీ. వ్యాసం కలిగి ఉంటాయి.

సాధారణ నామం : బెలూన్‌వైన్ శాస్త్రీయ నామం : కార్డియోస్పెర్మం హోలికకబమ్ కుటుంబం : సాపిండేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

మొత్తం మొక్క డయాఫోరెటిన్, మూత్రవర్థకం, విరేచనకారి లక్షణాలు కలిగి ఉంది. దీనిని కీళ్ళనొప్పులు, నరాల సంబంధిత వ్యాధులు, కాళ్ళు, చేతులు బిగుసుకు పోవడం, పాముకాటు చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు.
ఆకులను కీళ్ళ నొప్పుల చికిత్సలో పట్టీగా వేస్తారు. ఆకుల టీని చర్మ దురదల చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. వాపులపై ఉప్పుతో కూడిన ఆకులతో కట్టుకడతారు. ఆకు రసాన్ని చెవి నొప్పి చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు.
వేరుని మూత్రవర్థకం, విరేచనకారిగా ఉపయోగిస్తారు. కీళ్ళనొప్పులు, నరాల సంబంధిత వ్యాధుల చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు.

వ్యవసాయరంగంలో

మొక్క క్రూడ్ ద్రావణాలు దోమకాటుకు రక్షణ నిస్తాయి (గోవిందరాజన్ అండ్ శివకుమార్, 2012).
బుడ్డ కాకర ఆకు ద్రావణాలను జొన్న, మొక్కజొన్న, వరి విత్తనాల నుండి వేరు చేసిన ఆస్పర్ౙిల్లస్ ఫ్లేవస్, ఆస్పర్ౙిల్లస్ నైగర్, కర్వులేరియా లునేట, డ్రెష్లరా హాలోడెస్, ఫ్యుజేరియం మొనిలిపార్మె, ఫ్యుజేరియం సొలాని, ఫ్యుజేరియం ఆక్సిస్పోరంపై పరీక్షించారు. ఆకుల నీటి ద్రావణం ఆస్పర్ౙిల్లస్ స్పీసీస్ పెరుగుదలను గణనీయంగా అరికట్టింది. ఆకుల నీటి ద్రావణం ఆకుల కాలస్ ద్రావణం కన్నా సమర్ధవంతంగా పని చేసింది (గిరీష్, అతని అనుచరులు, 2011).
మదురై, దిండిగల్, తెని జిల్లాల్లోని మారుమూల గ్రామాలలోని గ్రామస్థులు వేప, బుడ్డకాకర, బూడిద చెట్టు, గ్లోరియోసా సుపర్పా, జట్రోపా, మునగ, ఫిల్లాంథస్ అమరస్, అవిశ, చింత, వావిలాకు, ట్రైడాక్స్ పొకంబెన్స్‌లను దైనందిన జీవితంలో పురుగుల నివారణలో ఉపయోగిస్తారు (రాజేంద్రన్, అతని అనుచరులు, 2008).
బుడ్డకాకర ఆకుల నీటి ద్రావణం శనగ పచ్చ పురుగు, హెలికోవర్పా ఆర్మిజరా లార్వాలపై యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది (రమ్య అండ్ జయకుమార్ రాజ్, 2009).
బుడ్డకాకర ఆకుల ఇథనాల్ ద్రావణం ట్రైబోలియం కాస్టానియం పెద్ద పురుగులపై కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది (శ్రీనివాసన్, అతని అనుచరులు, 2014)

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

1 Aug, 2026

రైతునేస్తం0 commentsAugust 1, 2026agri news

ఔషధ మొక్క… గొబ్బి

గొబ్బి 60-100 సెం.మీ. ఎత్తు పెరిగే ఒక పొద. ఆకుల పైభాగం ముదురు ఆకుపచ్చ రంగులో, అడుగుభాగం లేత ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటుంది. ఆకులు అండాకారం నుండి వెడల్పు తక్కువ గుడ్డు ఆకారంలో ఉంటాయి. పూలు సుమారు 5 సెం.మీ. పొడవు కలిగి గరాట ఆకారంలో ఉంటాయి. ఊదారంగు, లేత గులాబి రంగు లేదా తెలుపు రంగులో ఉంటాయి. కాయ 1.5 సెం.మీ. పొడవుండి కోడిగుడ్డు ఆకారంలో చిన్న సంచివలె ఉంటుంది. కాయ ముదిరినపుడు మెరుస్తూ ఉంటుంది.

సాధారణ నామం : హైగ్రోఫిలా/టెంపుల్‌ప్లాంట్/మార్ష్‌బార్బెల్ శాస్త్రీయ నామం : బార్లేరియా క్రిస్టేట కుటుంబం: అకాంథేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

థాయ్‌లాండ్‌లో గొబ్బిని సంప్రదాయ మూలికా సంబంధ మందుగా ఉపయోగిస్తారు. ఇది టానిక్, మూత్ర వర్థకం, మరియు రక్తశుద్దికారిణిగా పనిచేస్తుంది. తమిళనాడులో మహిళలు ఈ పూలను పూల చెండుగా ఉపయోగిస్తుంటారు.
దీని ఆకులు, వేర్ల వగరు రసం యాంటిబాక్టీరియల్, స్వేదనకారి, కఫహర లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. దీనిని తీవ్ర జలుబు చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు.
ఆకులు, వేర్ల కషాయాన్ని ఉడుకు, పుండుపై వాపులను తగ్గించడానికి పూస్తారు. గొబ్బి విత్తనాలను పాముకాటుకు విరుగుడుగా ఉపయోగిస్తారు.
ఆకుల మిథనాల్ ద్రావణం వాపు, నొప్పి తగ్గించే చర్యలను ప్రదర్శిస్తుంది. ఈ మొక్కలను అలంకరణ హెడ్ౙిగా పెంచుతారు.
ఈ మొక్కకి యాంటి ఆక్సిడెంట్, యాంటి డయాబెటిక్ లక్షణాలున్నాయి. బార్లేరియా ఇమ్‌ప్యూలినా మొక్కకి గాయం నయం చేసే ప్రభావముంది.

వ్యవసాయరంగంలో…

బార్లేరియా లాంగిఫోలియా ఇథైల్ ఎసిటేట్ ద్రావణంలోని కౌమారిన్, సపానిన్స్, టానిన్స్, స్టీరాయిడ్స్, స్పోడోప్టెరా లిటూరాపై అధికంగా 79.40% యాంటి ఫీడెంట్ చర్య, 77.36% లార్వానాశక చర్య ప్రదర్శించాయి. హెలికోవర్పా ఆర్మిజరాపై 70.96% యాంటి ఫీడెంట్ చర్య, 68-70% లార్వానాశక చర్య ప్రదర్శించింది. రూపుమారిన లార్వాలు, ప్యూపాలు, పెద్ద పురుగుల శాతం కూడా ఇథైల్ ఎసిటేట్ ద్రావణంలో నమోదైంది. పెద్ద పురుగులు విడుదలయ్యే శాతం కూడా తగ్గింది (చెన్నియన్, అతని అనుచరులు, 2016).
బార్లేరియా ప్రయోనిటిస్ యాంటిఆక్సిడెంట్, యాంటిమైక్రోబియల్ చర్యలను ప్రదర్శించింది. దీనిని పాముకాటు చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు (కరుప్పుసామి, 2007)

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

21 Jul, 2026

రైతునేస్తం0 commentsJuly 21, 2026agri news

ఔషధ మొక్క… సముద్రపాల

సముద్రపాల అడవిలో ఇతర పొదలపై లేదా చెట్లపై ప్రాకే పెద్ద తీగ. దాదాపు 10-15 మీ. వరకు ప్రాకుతుంది. దాదాపు మొక్కలోని అన్ని భాగాలు తెల్లని రోమాలతో కప్పబడి ఉంటాయి. కొమ్మలు కత్తిరించినపుడు తెల్లని పాలవంటి జిగట పదార్థం వస్తుంది. ఆకులు పెద్దవిగా, హృదయాకారంలో ప్రతికణుపు వద్ద ఒకటి చొప్పున వస్తాయి. ఆకుల అడుగు భాగాన నూగు ఉంటుంది. పూలు పెద్దవిగా, గంట ఆకారంలో లేత వంగపండు రంగు లేదా లేత ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. కాయలు గుండ్రంగా ఉండి రక్షణ పత్రావళిలో కప్పబడి ఉంటాయి.

సాధారణ నామం : చంద్రపాల / కొక్కిత తీగ / ఎలిఫెంట్ క్రీపర్ శాస్త్రీయ నామం : ఆర్ౙిరీయా నెర్వోసా కుటుంబం: కన్వోల్యులేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

వేర్లు, ఆకులు, లేతకాండాలను, గింజలను ఔషధాలుగా ఉపయోగిస్తారు.
గింజలలో అరజైన్, ఐసోఅరజైన్, పెన్నిక్లావైన్ అనే రసాయనాలున్నాయి.
ఆకులు మరియు లేత కాండాలను అజీర్ణం, మలబద్ధకం నివారణలో ఉపయోగిస్తారు.
ఆకుల నుండి తయారు చేసిన మాత్రలను మధుమేహ వ్యాధి నివారణకు ఉపయోగిస్తారు.

వ్యవసాయరంగంలో :

సముద్రపాల కాయలలో స్టీరాయిడ్స్, ఆల్కలాయిడ్స్, ఫినాల్స్, టెర్పినాయిడ్స్ ఉంటాయి. వీటిలో లైసర్గమైడ్, స్టిగ్మాస్టన3, 5డైయిన్, ఎర్గాటమైన్ అనే మొక్కలకు పర్యావరణపరంగా ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన జీవ చురుకుదనం గల పదార్థాలుంటాయి. వీటిని ఔషధాలు, డ్రగ్స్ ఫార్ములేషన్‌లో ఉపయోగిస్తారు (ఎకడె అండ్ మానిక్, 2015).
సముద్రపాల ఇథనాల్ ద్రావణాలు టెట్రోసైక్లిన్‌కి సమానంగా యాంటిమైక్రోబియల్ చర్యను ప్రదర్శించాయి. (మోడి, అతని అనుచరులు, 2010).
భారతదేశంలో సముద్ర పాల రసాన్ని, సమాన పరిమాణంలో నువ్వుల నూనె, కొంచం డిల్ గింజల పొడితో కలిపి స్కాబీస్ నివారణకు పైపూతగా పూస్తారు.

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి

11 Jul, 2026

రైతునేస్తం0 commentsJuly 11, 2026agri news

ఔషధ మొక్క… ఏడాకుల పొన్న

ఏడాకుల పొన్న 4-10 మీ. ఎత్తు వరకు పెరిగే వృక్షం. ప్రతి కణుపు నుండి 4-7 ఆకులు వస్తాయి. ఆకులు దాదాపు 9-12 x 2.5-3 సెం.మీ. పరిమాణంతో కోలగా ఉన్న దీర్ఘచతురస్రాకారంలో గాని, బళ్ళెం ఆకారంలో గాని ఉంటాయి. ఈనెలు దగ్గర దగ్గరగా ఉంటాయి. ఆకుల అడుగు భాగం పాలిపోయి ఉంటుంది. పూలు తెల్లగా ఉండి కొమ్మల చివర్లలో వస్తాయి. గింజలు ఒంటరిగా లేదా జతగా ఉంటాయి.

సాధారణ నామం : డెవిల్స్‌ట్రీ, సప్తపర్ణి శాస్త్రీయ నామం : ఆల్‌స్టోనియా స్కాలారిస్ / ఆల్‌స్టోనియా బూనీ కుటుంబం: అపోసైనేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

పండ్లు మరియు చెట్టు బెరడుకు ఔషధగుణాలున్నాయి.
దీనిలో ఎఖిటమైన్, వినోటర్పిన్, గ్లూకోసైడ్, డిటేమిన్, ఎఖిటోనైన్, ఎఖిటైన్ అనే రసాయనాలు ఉంటాయి.
బాగా పండిన పండ్లు సిఫిలిస్, మూర్ఛ, పిచ్చి మొదలగు వ్యాధుల నివారణకు ఉపయోగపడతాయి.
బెరడు కషాయం జ్వరం, శ్వాసకోశవ్యాధులు, కుష్టు మరియు పుండ్లను నివారిస్తుంది.

వ్యవసాయరంగంలో

ఆల్‌స్టోనియా బూనీ ఆకు మరియు కొమ్మ ద్రావణం గులాబి రంగు కాండం తొలుచు పురుగు, సెసేమియా కలామిస్టిస్ పెరుగుదల నిరోధకంగా పనిచేస్తాయి.
ఏడాకుల పొన్న పెట్ ఈథర్ ద్రావణం షిగెల్లా బాయ్‌డీ, విబ్రియో పారాహెమోలైటికస్‌పై కొద్దిపాటి నిరోధక చర్యను ప్రదర్శించింది. కార్బన్ టెట్రాక్లోరైడ్ ద్రావణం విబ్రియో మిమికస్, విబ్రియో పారాహెమోలైటికస్‌లపై బలమైన నిరోధక చర్యను ప్రదర్శించింది. క్లోరోఫాం ద్రావణాలు విబ్రియో పారాహెమోలైటికస్ పెరుగుదలను బలంగా అరికట్టింది. ఎస్కెరిచియా కోలిపై కూడా నిరోధక చర్యను ప్రదర్శించాయి (బెల్లా, అతని అనుచరులు, 2017).
ఈ చెట్లు కాండం బెరడు ద్రావణం నత్త, లిమ్నేయియా అక్యూమినేటపై బలమైన మొల్లస్కసైడల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (సింగ్ అండ్ సింగ్, 2003).
ఈ మొక్క ద్రావణం దోమల లార్వాలపై కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది. (జిజి, అతని అనుచరులు, 2012).
ఏడాకుల పొన్న కాండం బెరడు పెట్రోలియం ద్రావణం లిమ్నేయీ అక్యూమినేట, ఇండోప్లానోర్బిస్ ఎక్ౙస్టస్ అను నత్తలపై అధిక విషప్రభావం చూపింది (చౌహాన్ అండ్ సింగ్, 2014).
ఏడాకుల పొన్న మిథనాల్, నీటి ద్రావణాలలో ఉన్న అత్యధిక ఫైటోకెమికల్ సముదాయాలు అత్యుత్తమ యాంటీబాక్టీరియల్ చర్యలను ప్రదర్శించాయి (షకీల్, అతని అనుచరులు, 2014).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి

Recent Posts