ఈ సంవత్సరంతో పాటు రాబోయే 4-5 సంవత్సరాల వరకు వేసవి తీవ్రత చాలా ఎక్కువగా ఉంటుందని, ఇందుకు విశ్వంలోని ఎల్‌నినో ప్రభావమే కారణమని వాతావరణ నిపుణులు అంటున్నారు. దీని ప్రభావంతో రాబోయే వానాకాలం, శీతాకాలంలలో సైతం గతంలో మనకు కనిపించని వాతావరణ వైపరీత్యాలను ఎదుర్కొనే ముప్పులేకపోలేదు. ఉదాహరణకు గత ఏప్రిల్‌-మే నెలల్లో అనూహ్యంగా ఎదురైన అకాల వర్షాలు, వడగళ్ల వానలు, గాలి దుమారాలు, పిడుగుపాట్ల వల్ల మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లో భారీ స్థాయిలో జరిగిన పంట నష్టాలు, వాననీటిలో మునిగిన కల్లాలు, తడిసిన ధాన్యాలు, నీట తడిచిన మొక్కజొన్న, మిరప, పత్తి పంటలకేకాక తడిచిన గడ్డివాములకు కూడా జరిగిన నష్టాలు అపారం. పిడుగు పాట్లు, వడగళ్ల వానల వల్ల వందల సంఖ్యలో జీవాలు, పశువులు ప్రాణాలు కోల్పోవటమో లేదా తీవ్రంగా గాయపడటమో జరిగి పశుపోషకులు కూడా తీవ్ర నష్టానికి గురైనారు. కొందరు రైతులు ఈ నష్ట భారాన్ని తట్టుకోలేక ఆత్మహత్యలకు కూడా పాల్పడ్డారు. ఇటువంటి విపత్తులను రాబోయే రోజుల్లోనైనా సమర్ధవంతంగా ఎదుర్కొనేందుకు ముందు ప్రణాళికలతో రైతాంగము మరియు ప్రభుత్వాలు సిద్ధంగా ఉండుట చాలా అవసరం. పటిష్టమైన సమాచార వ్యవస్థ ద్వారా వాతావరణ హెచ్చరికలను రైతాంగానికి సకాలంలో అందించవలసిన బాధ్యత ప్రభుత్వాల మీద ఉంది.
ఇక నైరుతి రుతుపవనాలు ప్రవేశించిన తర్వాత సహజమైన వర్షాలు పడినప్పటికీ, గత వేసవి తీవ్రతలకు ఆకస్మికంగా మారిన వాతావరణ మార్పులకు, మేత సమస్యలకు గురైన పశువులలో వ్యాధినిరోధక శక్తి క్షీణించి, అవి సులువుగా అనేక రకాల వ్యాధులకు లోనై, ప్రాణాలను సైతం కోల్పోయే ముప్పు ఉండవచ్చు. ఇంతేకాక వేసవి తీవ్ర తాపానికి గురైన ఆరేడు నెలల చూడి పశువులలో గర్భస్రావాల సమస్య కూడా తీవ్రంగానే ఉండవచ్చు. మేపు లోపాలు, వాతావరణ తీవ్రతల కారణాల వల్ల చూడి థలోని పశువులలో పాల ఉత్పత్తి వ్యవస్థ కూడా కుంటుపడి రాబోయే ఈతలో ఆశించిన పాల ఉత్పత్తి ఉండక పోవచ్చును. కాబట్టి వేసవిలోనే కాక వర్షాకాలంలో కూడా చూడి పశువులకు అవసరమైన అన్ని రకాల జాగ్రత్తలనూ తీసుకోవలసిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. లేని ఎడల పాడి రైతు భారీగా నష్టపోయే ముప్పు ఉంటుంది.
వానలు, ముసురు, తుపాన్లు, వరదల రోజుల్లో గాలికుంటు, జబ్బవాపు, గురక, కుందేటి వెర్రి, ఎర్రమూత్ర వ్యాధి, లంపీస్కిన్‌ డిసీజ్‌, జీవాలలో చిటుక రోగం వంటి అనేక రకాల వ్యాధి క్రిముల్ని వ్యాపింప చేసే దోమలు, ఈగలు, పిడుదులు, గోమార్ల నిర్మూలన పట్ల ప్రత్యేక వ్రద్ధ వహించాలి. ఇందుకు పశువులను, పాకలను, పాకల పరిసరాలను పరిశుభ్రంగా, పొడిగా ఉంచుకోవాలి. మురుగు నిల్వ లేకుండా పటిష్టమైన మురుగు పారుదల ఏర్పాట్లు చేసుకొనుట చాలా అవసరం. కేవలం పాకలలోని అశుభ్రత వల్లనే ఎదురయ్యే పొదుగువాపు వ్యాధిని నివారించుటలో పాకల పరిశుభ్రత కీలక పాత్ర వహిస్తుంది. పాకలలో నాపరాళ్లను పరచి నేలను ఏర్పాటు చేసే పద్ధతి మంచిది కాదు. ఏదైనా ఒక నాపరాయి గిట్టల తాకిడికి పగిలినప్పుడు లేదా వాటి అతుకులు ఊడినప్పుడు వాటి క్రింద చేరిన మురుగు, బురదల వల్ల ఇతర నాపరాళ్లు కూడా కృంగిపోయి పగిలి పోవటం, పాక అంతా మురుగుమయమై పోయి పొదుగు వాపు వ్యాధి ప్రబలటమే కాక, పాల నాణ్యత కూడా క్షీణిస్తుంది. ఈ అశుభ్రత వల్ల దూడల మరణాలు కూడా పెరుగుతాయి. పటిష్టమైన కాంక్రీటు నేలను, తగిన వాలు, గరుకుతో ఏర్పాటు చేసుకొనుట ఉత్తమం.
వాతావరణంలో ఆకస్మిక మార్పులు నిర్వహణ లోపాలు అశుభ్రత, పోషణ లోపాల వల్ల వానాకాలంలో చూడి పశువులలో గర్భస్రావాలు, మెయ్యదిగటం వంటి సమస్యలు ఎక్కువగా ఎదురుకావచ్చు. దీనిని నివారించుటకు పశువైద్య నిపుణుడితో సంప్రదించి అవసరమైతే అవసరమైన హార్మోన్ల ఇంజక్షన్లు వాడవలసి ఉంటుంది.
గత మూడేళ్లుగా మన పశు సంపదను, తీవ్రంగా దెబ్బ తీస్తున్న లంపీస్కిన్‌ డిసీజ్‌ నివారణకు కూడా టీకాలు వేయించుట చాలా అవసరం. రోగగ్రస్త పశువులను గుర్తించిన వెంటనే వాటిని ఇతర పశువుల నుండి దూరంగా వేరు చేయుట చాలా అవసరం.
గర్భస్రావాలకు లోనైన పశువుల్ని, జీవాలను కక్షుణ్ణంగా గమనించి, వాటి మాయతో పాటు, స్రావాలను కూడా దగ్ధం చేయుట లేదా లోతుగా నేలలో పూడ్చి వేయాలి తప్ప, ఆరుబయళ్ల లోనూ నీటి వనరులలోనూ వదలివేయకూడదు. ఈ స్రావాలు, రక్తపు నమూనాలు మాయలను సమీపంలోని ప్రభుత్వ పశు వ్యాధి నిర్ధారణ కేంద్రాలకు తీసుకు వెళ్లి పరీక్షలు చేయించి అంటురోగాలను గుర్తించి తగిన నివారణ చర్యల్ని చేపట్టాలి.
ముర్రా గేదెల పోషకుల పాలిట కొరకరాని కొయ్యగా ఉన్న ఎలర్జిక్‌ మామైటిస్‌ (ఖైలైటిస్‌) రొమ్ము వాపులను ఎంతో కొంత మేరకు నివారించేందుకు, ఆఖరి నెల చూడి థలో ఐవర్‌మెక్టిన్‌ ఇంజక్షను 7-8 మిల్లీలీటర్లు చర్మం క్రిందకు ఇంజక్షను 20 రోజులకొకసారి చేయిస్తే ఎలర్జిక్‌ మామైటిస్‌ వచ్చే అవకాశాలు తగ్గటంతో పాటు, పశువులకు అనేక రకాల ఇతర అంటు రోగాలను ప్రత్యక్షంగానే కాక, పరోక్షంగా కూడా కలిగించే వివిధ రకాల బాహ్య (దోమలు, కీటకాలు, పేలు, పిడుదులు వగైరా) మరియు అంతర్గత (నులిపురుగులు, జలగ వ్యాధి క్రిములు, ప్రేగులు, రక్తం మరియు వివిధ శరీర అవయవాలలో వృద్ధి చెందే) పరాన్న జీవుల బెడద చాలా వరకు తగ్గుతుంది.
భారీవర్షాలు వరదల వల్ల నీటి వనరులు బురద మయమై పోవుట, మురుగునీరు త్రాగునీటి వనరులతో కలిసి పోవుట వల్ల అనేక రకాల వ్యాధి క్రిములు, కీటకాలు వృద్ధి చెంది పశువుల ఆరోగ్యాలకు, ప్రాణాలకు హాని చేయవచ్చును. వాతావరణ తేమ వల్ల వరిగడ్డితో పాటు దాణాలు కూడా బూజు పట్టి ఎఫ్లాటాక్సిన్లతో విషతుల్యమై దూడలతో పాటు పెద్ద పశువుల ప్రాణాలకు సైతం ముప్పు వాటిల్ల వచ్చును. బురద నీటి తేటపరచుటకు పటిక పొడి లేదా మునగ గింజల పొడి లేదా చిల్ల (ఇండుప) గింజ పొడులను వాడి తేట నీటిని పశువులు త్రాగుటకు అందించాలి. లేదా స్వచ్ఛంగా ఉండే బావి నీరు కూడా శ్రేష్టమే! అవసరమైతే మరిగించి చల్లార్చిన నీటిని సైతం అందించవలసి ఉంటుంది. పశువుల్ని బైటకు వదిలే ముందే శుభ్రమైన నీటిని సమృద్ధిగా త్రాగనిస్తే బైట కలుషితమైన, అశుభ్రమైన నీటిని త్రాగవలసిన అవసరం వాటికి ఉండదు.
వరదల సమయంలో పశునష్టం జరుగకుండా వాతావరణ శాఖ సూచనలను గుర్తించి పశువుల్ని ముందుగా ఎత్తైన ప్రాంతాలకు తరలించటం, విపత్తు సమయాలలో పశువుల్ని సులువుగా కట్టుకొయ్యల నుండి విడుదల చేసే ఏర్పాట్లు చేయటం మంచిది. ముసురు రోజుల్లో మేత కొరత ఏర్పడితే నేరేడు, మారేడు, గుర్రపు డెక్క, మునగ, అవిసె, అరటి, మల్బరీ, సుబాబుల్‌ వంటి ఆకులతోను, కూరగాయలు, పండ్లు, ఆకుకూరల వ్యర్థాలతోనూ కొంతవరకైనా పశువుల ఆకలి తర్చీవచ్చును.
ముసురు, వరద, తుపాను సమయాలలో చలులు, అశుభ్రతల కారణంగా దూడలు ఎక్కువ సంఖ్యలో మరణించవచ్చును. కనీసం ఈ రోజుల్లోనైనా దూడలకు వెచ్చని శుభ్రమైన వసతి ఏర్పాట్లు చేసి సంరక్షించుట చాలా అవసరం! నేటి దూడలే కదా రేపటి కామధేనువులు!
మానవ అంచనాలకు అందని ప్రకృతి విపత్తుల వల్ల పశువుల ప్రాణాలకు ముప్పు వాటిల్లినప్పుడు సంభవించే నష్టాలకు పరిహారం పొందుటకు పశువులన్నింటికీ వెంటనే బీమా చేయించుకోవాలని, ఇందుకు ప్రభుత్వాలు, పాల సహకార సంఘాలు, ప్రైవేటు డెయిరీ యాజమాన్యాలు అందిస్తున్న సబ్సిడీలు, సహాయ సహకారాలను సద్వినియోగ పరచుకోవాలనీ నా సూచన.
ఎండాకాలంలో తీవ్రమైన ఎండల వల్ల పశువులు అధిక వేడి లేదా తాపానికి గురై ఉత్పాదక శక్తి కోల్పోవడమే కాకుండా కొన్ని సందర్భాలలో మరణం కూడా సంభవించే అవకాశం ఉంటుంది. కనుక వేసవి కాలంలో వేడి నుండి పశువులను మరియు గొర్రెలు, మేకలను సంరక్షించుకోవడానికి తగిన సూచనలను పాటించవలసి ఉంటుంది. మొదటగా పశువులను గాని గొర్రె, మేక పిల్లలను గాని వీలైనంత వరకు ఉదయం 10 గంటల లోపు మరియు సాయంత్రం 4 గంటల తర్వాత మాత్రమే బయటకు మేపుకు తీసుకెళ్లాలి. ఎండ తీవ్రత ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు పశువుల కొట్టాలలోనే ఉంచాలి. పశువుల కొట్టాలు లేదా షెడ్‌ సౌకర్యం లేని వారు చెట్ల నీడలో పశువులను ఉంచవచ్చును. పశుగ్రాస వసతి సమృద్ధిగా ఉన్నప్పుడు షెడ్లలో మేపడమే శ్రేయస్కరము. కొట్టాలు లేదా షెడ్‌ చుట్టుపక్కల నీడనిచ్చే చెట్లను పెంచుకుంటే పశువులకు వేసవికాలంలో చల్లదనాన్ని అందిస్తాయి. పగటి సమయాలలో ఎండ తీవ్రత ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు కొట్టాలు లేదా షెడ్లకు గోనె సంచులు కట్టి తడపడం వలన లోపల వాతావరణం చల్లగా మారి పశువులకు అనుకూలంగా ఉంటుంది.
ఎండాకాలంలో ప్రతి పశువుకు రోజుకు సుమారు 60 నుంచి 70 లీటర్ల త్రాగునీరు అవసరం అవుతుంది. కావున వేసవిలో తగినంత త్రాగునీరు పశువులకు ఎల్లప్పుడూ అందుబాటులో ఉండేలా చూసుకోవాలి. వీలైనంత ఎక్కువగా పచ్చి మేత అందించాలి. మరియు దాణాను తడిపి ఇవ్వడం మంచిది. వాణిజ్యపరంగా పాడి పశువులు మరియు గొర్రెల, మేకల పెంపకం చేపట్టేవారు షెడ్లలో ఫ్యాన్లు, ఫాగర్సు, స్ప్రింక్లర్స్‌ ఏర్పరచుకొని ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించే ప్రయత్నం చేయవచ్చును. అతి ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే దాణాతో పాటు ఖనిజ లవణాల మిశ్రమము మరియు పుష్కలంగా త్రాగునీరు ఇవ్వడం వలన పశువులు బలహీన పడకుండా తొందరగా డీహైడ్రేషన్‌కు గురికాకుండా సంరక్షించుకోవచ్చు. వేసవి తాపానికి గురైన పశువులు అధిక శరీర ఉష్ణోగ్రతను కలిగి, అధిక శ్వాస తీసుకుంటూ ఇబ్బంది పడుతుంటాయి. అలాంటి పశువులను గమనించి వెంటనే తల మరియు శరీర భాగాలను నీటితో తడుపుతూ సమీప పశు వైద్య అధికారిచే చికిత్స చేయించుకోవాలి. అదేవిధంగా కోళ్లకు వేసవి కాలంలో వడదెబ్బ తగలకుండా షెడ్‌పై స్ప్రింక్లర్లను మరియు షెడ్లు లోపల ఫాగర్స్‌ను ఏర్పాటు చేసుకున్నట్లయితే చల్లటి వాతావరణాన్ని అందించగలం. పైన తెలిపిన విషయాలన్నీ దృష్టిలో ఉంచుకొని వేసవికాలంలో పశువుల యాజమాన్య పద్ధతులను సరిగ్గా పాటించినట్లయితే ఎండ వేడి నుంచి పశువులను సంరక్షించుకోవచ్చు. దీ
ఒక నమ్మకం… రోగి గొంతులో అమృతమవుతుంది. ఒక విశ్వాసం… ఆటగాడికి ఊపిరి అవుతుంది. ఒక భరోసా… చంటి పిల్ల ఆకలి తీరుస్తుంది. దైనందిన జీవితంలో అంతర్బాగమైన పాలు, పాల ఉత్పత్తులు కేవలం నాణ్యత, నమ్మకం, విశ్వసనీయత పునాదులపై నిలుస్తుంది.
చిన్న, సన్నకారు రైతుల నుండి ప్రామాణిక పద్ధతుల్లో సేకరించి, నాణ్యతా పరీక్షలు చేసి, 24 గంటల్లో శుద్ధీకరించి ప్యాకింగ్‌ చేసి ఇవ్వగల సత్తా ఒక్క సహకార డెయిరీలకే సాధ్యం.
పాడి రైతుల నుండి మంచి పాలకు మంచి ధర అందించాలనే సమాఖ్య ఛైర్మన్‌ సోమ భరత్‌ కుమార్‌, ఎం.డి. అధర్‌ సిన్హాల స్వప్నం ఫలించి ‘పాలమిత్ర యాప్‌’ అందుబాటులోకి తేబడింది. రైతు చెంతనే పాల పరీక్ష జరిపి, వెనువెంటనే అతడి చరవాణికి పాల కొలత, ధర, పాలకు వచ్చే మొత్తం డబ్బులు సంక్షిప్త సమాచారం రూపంలో అందించే దిశగా ‘విజయ తెలంగాణ’ పారదర్శకతకు పెద్దపీట వేసింది. పైలట్‌ ప్రాజెక్టుగా మొదట జనగామ, రంగారెడ్డి, నాగర్‌కర్నూల్‌ జిల్లాల్లో ప్రారంభించి, క్రమేపి అన్ని జిల్లాల్లో ఈ విధానాన్ని విస్తరించడం జరుగుతుంది.
రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ఉన్న 16 పాల పరిధుల్లో 5250 పై చిలుకు పాల ఉత్పత్తిదారుల సహకార సంఘాల ద్వారా, 1,50,000 పైగా పాడి రైతులు పాలను విజయ డెయిరీకి అందిస్తున్నారు.
ఈ యాప్‌ ద్వారా 15 రోజులకోసారి పాల పైకం, రైతు బ్యాంక్‌ అకౌంట్‌లో జమ అవుతుంది. పాల సేకరణ స్థాయిలోనే పాల కొలత, నాణ్యత నమోదు చేయబడతాయి. అంతేకాక, పాడి రైతులకు వెనువెంటనే సంక్షిప్త సందేశం రూపంలో పాల వివరాలు చేరవేయబడతాయి. రిజిస్టర్లలో, పుస్తకాల్లో కాకుండా పాల కొనుగోలు వివరాలు మొబైల్‌ యాప్‌ ద్వారా సరళంగా నమోదు చేసే వాలున్న ఈ ‘యాప్‌’ సహకార రంగంలోనే ఒక మైలు రాయి. నేషనల్‌ ఇన్ఫర్మేటిక్స్‌ సెంటర్‌ ద్వారా ఈ యాప్‌ వెలువరించబడగా, రోజు వారీ పాల ధర తెలవడం రైతు కష్టానికి తగు ప్రతిఫలం అందించినట్లవుతుంది.
అంతేకాక, స్టేట్‌బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా ద్వారా పాడి పశువుల కొనుగోలుకు ఒప్పందం చేసుకుని పాడి రైతులకు భరోసా కల్పిస్తోంది విజయ తెలంగాణ.
పాడి పరిశ్రమ పసిడి బాటలో నడవడానికి కావలసిన పశుదాణా, లవణ మిశ్రమం, దాణా పోషఖాలు అందిస్తోంది.
మౌలిక స్థాయిలో పాడి రైతుల సంఘాల ఏర్పాటు, మూతబడిన సుమారు 70 బల్క్‌కూలింగ్‌ యూనిట్లను పాడిరైతులు/ప్రైవేట్‌ భాగస్వామ్యంతో నిర్వహణ ఖర్చులు అందించి నడిచేలా కార్యాచరణ ప్రణాళిక తయారు చేసుకుని, రాబోవు కొన్ని నెలల్లో అందుబాటులోకి వచ్చే మెగా డెయిరీ పాల నిర్వహణ సామర్థ్యం పూర్తిగా వినియోగించుకునేలా అడుగులు వేస్తోంది.
శిక్షణలు, సామర్థ్యాల వినియోగంపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించి, గ్రామ స్థాయిలో నాణ్యమైన పాలసేకరణ, గ్రామాల్లో వినియోగించే పాల పరీక్షా పరికరాల పనితీరు మెరుగుపర్చడం లాంటి చర్యలు చేపట్టింది. అవకాశమున్న చోట తెలంగాణ ఆగ్రో కేంద్రాల ద్వారా పాలసేకరణ కూడా చేపడుతూ పాడి పశువుల కొనుగోలుకై ముద్ర, పిఎంఈజిపి, కెసిసి ఋణాలు, పశుసంవర్థక శాఖతో వైద్యశిబిరాలు, గోపాలమిత్రల సేవలను పాల ఉత్పత్తి పెంపుదలకు ఉపయోగించుకోవడం లాంటి పలు చర్యలతో స్వయం సమృద్ధి దిశగా విజయ తెలంగాణ అడుగులు వేస్తోంది.
మధుసూదనరావు, ఉప సంచాలకులు, విజయ డెయిరీ, ఆదిలాబాద్‌
మనది వ్యవసాయక దేశం. ఆది నుంచి మన ప్రజల ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయం. ఒకప్పుడు 90 శాతానికి పైగా ప్రస్తుతం 70 శాతానికి పైగా ప్రజలు వ్యవసాయం మరియు దాని అనుబంధ రంగాలపై ఆధారపడి జీవనాన్ని కొనసాగిస్తున్నారనే విషయం అందరికీ తెలిసిందే. వ్యవసాయాన్ని మన ప్రజలు మన సంస్కృతి, సంప్రదాయాలలో భాగంగానే చూస్తారు. అందుకనే చాలామంది పొలాన్ని అమ్మటానికి ఇష్టపడరు. కొంతమంది పొలం ఉండికూడా వ్యవసాయ రంగానికి దూరంగా జరిగిన వారు కూడా తమ పొలాన్ని అమ్మకుండా కొనసాగిస్తుండటము మన దేశంలో సహజం. వ్యవసాయం లాభసాటిగా లేకపోవడం మరియు వివిధ రకాల కారణాల వలన చాలామంది వ్యవసాయ రంగం నుండి వేరే రంగాలవైపు వెళ్ళినా కాని తమ మూలాలను మరవకుండా తమ ఆలోచనలను వ్యవసాయరంగం చుట్టూ తిప్పుతూనే ఉంటారు. ఒకప్పుడు వ్యవసాయంలో ఆర్థికంగా అభివృద్ధి చెందడము కుదరదు కాబట్టి వ్యవసాయరంగాన్ని వదలి వేరే ఉద్యోగ, వ్యాపార రంగాలలో అడుగు పెట్టి ఆర్థికంగా ఒకస్థాయికి చేరుకున్న తరువాత తిరిగి వ్యవసాయం గురించి ఆలోచించే వారి సంఖ్య ప్రస్తుత తరుణంలో రోజు రోజుకి పెరుగుతూ ఉంది.
గతంతో పోల్చుకుంటే సేంద్రియ సాగు గురించి అవగాహన పెరిగిన తరువాత, ప్రధానంగా కరోనా తరువాత వ్యవసాయ రంగం గురించి ఆలోచించడంలో వేగం పెరిగిందని నిస్సందేహంగా చెప్పవచ్చు. అందులో భాగంగానే గతంలో వ్యవసాయ రంగం నుంచి వేరే రంగంవైపు వెళ్ళిన వారు తిరిగి వ్యవసాయరంగం వైపు ఆలోచిస్తూ తమ మూలాలను మరవకూడదు అనే తపనతోపాటు ఆరోగ్యం కాపాడుకోవాలంటే వ్యవసాయ రంగమే సరైన రంగం అని తలచి వ్యవసాయ రంగం వైపు వేగంగా అడుగులు వేసే వారి సంఖ్య క్రమేపి పెరుగుతూ ఉంది. ఇదే విధంగా ఆలోచించి తమ మూలాలను మరవకూడదనే తలంపుతో పారిశ్రామిక రంగంలో రాణిస్తూ కూడా తమ వ్యవసాయ నేపధ్యాన్ని మరవకుండా తిరిగి వ్యవసాయ రంగంలో అడుగుపెట్టి వినూత్న ఆలోచనలలో వివిధ రకాల పంటలను పూర్తి సేంద్రియ పద్ధతులలో పండిస్తూ మన దేశీయ గోజాతులతో గో-శాలను నిర్వహిస్తున్నారు కృష్ణా జిల్లా, గన్నవరం మండలం, చిక్కవరం గ్రామానికి చెందిన సురేంద్రబాబు.
సురేంద్రబాబు గారిది వ్యవసాయ నేపథ్యం. వీరి పూర్వీకుల నుంచి వ్యవసాయం చేస్తున్న చరిత్ర వీరిది. అయినా కాని అందరిలాగానే వ్యవసాయరంగాన్ని వీడి పారిశ్రామిక రంగంలో అడుగుపెట్టడం జరిగింది. పారిశ్రామిక రంగంలో అన్ని ఒడిదుడుకులను ఎదుర్కొంటు రాణించగలిగి ఒక గుర్తింపు సంపాయించారు. గుర్తింపుతో పాటు ఆర్థికంగా ఎదిగిన తరువాత తమ మూలాలను మరవకూడదు అని గ్రహించి 2020వ సంవత్సరంలో తిరిగి వ్యవసాయ రంగంలోకి అడుగుపెట్టారు. వీరికి ఎలాంటి ఆర్థిక ఇబ్బందులు లేవు కాబట్టి తాము చేసే వ్యవసాయం నలుగురికి ఉపయోగపడేదిగా, మన సంస్కృతి, సాంప్రదాయ, సనాతన ధర్మాలను కొనసాగించేదిగా, తమ ఆరోగ్యాలను కాపాడేదిగా ఉండాలనే తలంపుతో అడుగులు వేయడం జరిగింది. సురేంద్రబాబు తన ఆలోచనలతో పాటు తన అర్థాంగి విశాలాక్షి అభీష్టం మేరకు అందరికి ఉపయోగపడేలా ఈ క్షేత్రాన్ని ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రంగా తీర్చిదిద్దాలని నిర్ణయించుకోగా అందుకు రంగారావు మరియు ఇతరుల సలహాలు, సంప్రదింపులతో తన వ్యవసాయ క్షేత్రాన్ని ఒక నందనవనంగా తీర్చిదిద్ది వివిధ రకాల పంటలను పూర్తి సేంద్రియ పద్ధతులతో సాగు చేస్తున్నారు.
సురేంద్ర బాబు గారికి ఆర్థికంగా ఎలాంటి ఇబ్బందులు లేవు కాబట్టి తన వ్యవసాయంలో వ్యాపార ధోరణిని ప్రక్కనబెట్టి ఆరోగ్యానికి, ఆధ్యాత్మకతకు ప్రాధాన్యాన్ని ఇచ్చారు. అందులో భాగంగానే నక్షత్రవనాన్ని నిర్మించి ఆ నక్షత్రవనంలో వివిధ రకాల ఔషధ గుణాలున్న ఆయుర్వేద మొక్కలను పూర్తి సేంద్రియ పద్ధతులతో సాగు చేస్తున్నారు. ఈ నక్షత్ర వనంలో మల్టి విటమిన్‌, కొవెల్‌ బంక, కుందేటి చెవులు, రుద్రాక్ష, మిరియాలు, తిప్పతీగ, రణపాల, లక్ష్మితరు, ఇన్సులిన్‌, బిర్యాని ఆకు, యాలకులు మొదలగు ఔషధ మొక్కలను నక్షత్రపు ఆకారపు తోటలో పెంచుతూ మధ్యలో వన దుర్గ మరియు ధన్వంతరి స్వామి విగ్రహాలను ఏర్పాటు చేసి ప్రతి పౌర్ణమి రోజున వివిధ రకాల పోటీలను నిర్వహిస్తున్నారు. పౌర్ణమి రోజున అనేకమంది హోమంతో పాటు ఇక్కడ జరిగే పలు కార్యక్రమాలలో పాల్గొని ఒక వేడుకలాగా జరుపుతుంటారు. ఈ హోమం ద్వారా వచ్చిన బూడిదను పంటల సాగులో వినియోగిస్తూన్నారు. ఈ నక్షత్ర వనంలో వివిధ రకాల ఔషధ గుణాలున్న మొక్కల మధ్య ధ్యానం చేయడం వలన ఆరోగ్యం బాగుంటుందనే తలంపుతో ఈ నక్షత్రవనాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.
నక్షత్రవనంలో వివిధ రకాల ఔషధ గుణాలున్న మొక్కల పెంపకంతో పాటు అవకాశం ఉన్న చోట వివిధ రకాల ఆకుకూరలు మరియు కూరగాయలను సాగు చేస్తున్నారు. సుమారు 15 కుటుంబాల అవసరాలను తీర్చటానికి అవసరమయిన అన్ని రకాల ఆకుకూరలు, టమాట, వంగ, మిరప, సొర, బీర, కాకర వంటి కూరగాయలను సాగు చేస్తూ తమ సొంత వినియోగానికి ఉపయోగిస్తున్నారు. వీటి సాగుకు ఎలాంటి రసాయనాలు ఉపయోగించకుండా కేవలం పంచగవ్య, హోమంలో లభించే బూడిద, గోవ్యర్థాలను మాత్రమే ఉపయోగిస్తున్నారు.
సేంద్రియ సాగులో మన దేశీయ జాతి గోవు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుందనే విషయం తెలిసిన వీరు వివిధ రకాల దేశీ గోజాతుల గోశాలను నిర్వహిస్తున్నారు. ప్రస్తుతానికి వీరి గోశాలలో 80 దూడలు 100 పెద్ద పశువులు ఉన్నాయి. ప్రధానంగా గిర్‌, పుంగనూరు, తార్‌పార్కర్‌, రాఠి, సాహివాల్‌ జాతికి చెందిన గోవులను పోషిస్తున్నారు. రోజుకి 80 లీటర్ల చొప్పున పాల దిగుబడి పొందుతున్నారు. గోవులను ఒకే ప్రాంతంలో కట్టివేయకుండా ఫ్రీగ్రేజింగ్‌ పద్ధతిలో పెంచుతున్నారు. ఈవిధంగా ఫ్రిగ్రేజింగ్‌ పద్ధతిలో పెంచటం వలన ఆవులకు నడవటానికి అవకాశం ఉండటంతో పాటు తమకు ఇష్టం వచ్చినగ్రాసాలను తినటానికి అవకాశం ఉంటుంది కాబట్టి ఆ ఆవుల ద్వారా వచ్చిన పాలు, పేడ, మూత్రం లాంటివి నాణ్యంగా ఉంటాయనే లక్ష్యంతో ఈ పెంపక విధానాన్ని ఎన్నుకున్నారు. గోవులకు మేతగా సూపర్‌ నేపియర్‌, పిల్లిపెసర, అలసంద మొదలగు పంటలను పూర్తి సేంద్రియ పద్ధతులతో సాగు చేస్తున్నారు. దాణాగా ఎండుగడ్డి, పెసరపొట్టు, మినుపపొట్టు, వేరుశనగ పొట్టు లాంటివి వినియోగిస్తున్నారు.
వివిధ రకాల కూరగాయలు, ఆకుకూరలు, పండ్ల మొక్కలు, ఔషధ మొక్కలతో పాటు వరి, మామిడి పంటలను కూడా పూర్తి సేంద్రియ పద్ధతులతో పండిస్తున్నారు. 1262 రకం వరిలో కేవలం ఎకరానికి 20,000/-ల ఖర్చుతో ఎకరం నుంచి సుమారు 39 బస్తాల వడ్లను దిగుబడి పొందడము జరిగింది. సుమారు 25 సంవత్సరాల వయస్సు గల మామిడి తోటను గత మూడు సంవత్సరాల నుంచి సేంద్రియ సాగు పద్ధతులు పాటిస్తూ ఆరోగ్యకరమైన దిగుబడి పొందుతున్నారు. ముందు ముందు మామిడి కాయలను వేరే దేశాలకు ఎగుమతి చేయాలనే ధ్యేయంతో ఉన్నారు. వీరు సాగు చేసే పంటలకు పశువుల ఎరువు, పంచగవ్య, థపర్ణి కషాయం, జీవామృతాలను ఉపయో గిస్తుంటారు. పశువుల పాక శుభ్రం చేసే సమయంలో వచ్చే వ్యర్థాలను నేరుగా పొలానికి పంపించే ఏర్పాటు చేసుకున్నారు కాబట్టి ఈ క్షేత్రంలో ఆరోగ్యకర వాతావరణం ఏర్పడి ఉదయం, సాయంకాలం సమయంలో వివిధ రకాల పకక్షులు దర్శనమిస్తుంటాయి. మరిన్ని వివరాలు 99856 92555కి ఫోను చేసి తెలుసుకోగలరు.
మన దేశ జనాభా ఏఏటికాయేడు పెరుగుతూనే ఉంది. ఇటీవలే మన జనాభా చైనాను దాటి జనాభాలో ప్రపంచంలో మొదటి స్థానాన్ని సంపాదించింది. జనాభాతో పాటు నిరుద్యోగ సమస్య కూడా పెరుగుతూనే ఉంది. పెరుగుతున్న నిరుద్యోగులకు అనుగుణంగా ఉద్యోగ అవకాశాలు పెరగడము లేదు. కొంతమంది నిరుద్యోగులకు మాత్రమే ఉద్యోగ అవకాశాలు అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి. మిగతా నిరుద్యోగులు ఉపాధి అవకాశాల కోసం అన్వేషించాలి. ఉపాధి అవకాశాల గురించి ఆలోచిస్తే ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రజల జీవనశైలి ప్రకారం అందరికి నచ్చే ఉపాధి అవకాశాలు సరైన మొత్తంలో అందుబాటులో ఉండడము లేదు. మనది వ్యవసాయక దేశం కాబట్టి వ్యవసాయం, దాని అనుబంధ రంగాలలోనే ఉపాధి అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. పెరుగుతున్న నిరుద్యోగుల సంఖ్యకు సరైన ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించే సత్తా మన దేశంలో వ్యవసాయం మరియు దాని అనుబంధ రంగాలకే ఉందని నిస్సందేహంగా చెప్పవచ్చు. కాబట్టి నిరుద్యోగులు తమ జీవన శైలిని మార్చుకొని వ్యవసాయం, దాని అనుబంధ రంగాలను స్వయం ఉపాధిగా మలచుకున్నట్లయితే ఫలితాలు ఆశాజనకంగా ఉంటాయి. కాని ఈ రంగాలలో శారీరక శ్రమతో పాటు ఇతర సమస్యలు ఉంటున్నాయి కాబట్టి ఈ రంగాలను ఉపాధి అవకాశాలుగా ఎంచుకోవటానికి ఎక్కువమంది యువత ముందుకు రావడము లేదనే విషయం ప్రస్తుత సమాజాన్ని పరిశీలిస్తే అర్థం అవుతుంది. కాని కొంతమంది యువత అన్ని సమస్యలను ఎదుర్కోగలమనే నమ్మకంతో వ్యవసాయం మరియు దాని అనుబంధ రంగాలవైపు అడుగులు వేస్తూ స్వయం ఉపాధి మార్గాలుగా ఎంచుకుని విజయం సాధిస్తున్నారు. కొంతమంది ఇంకొంత ఆదర్శంగా ఆలోచించి చేస్తున్న ఉద్యోగాలను వదలి కూడా వ్యవసాయం మరియు వ్యవసాయ అనుబంధ రంగాలను స్వయం ఉపాధి మార్గాలుగా ఎంచుకుని విజయం సాధిస్తున్నారు. ఈ రంగాలలో విజయం సాధించిన వారిని పరిశీలించినట్లయితే శారీరక శ్రమకు వెనుకంజ వేయకుండా, సొంత మార్కెటింగ్‌ వ్యవస్థను సృష్టించుకున్న వారు తప్పనిసరిగా వ్యవసాయం రంగంలో విజయం సాధిస్తూ ఉద్యోగంలో వచ్చిన జీతం కంటే ఎక్కువ ఆదాయాన్ని తమ ఆరోగ్యాలను కాపాడుకుంటూ ఆనందకరమైన జీవితాలను గడుపుతూ ఆడుతూ, పాడుతూ, శ్రమిస్తూ… సంపాయిస్తున్నారు. ఈ కోవకే చెందుతాడు హైదరాబాదు శివారు తురకపల్లి మండలం మాధపురం గ్రామంకి చెందిన జైపాల్‌రెడ్డి.
వ్యవసాయ నేపధ్యానికి చెందిన జైపాల్‌రెడ్డి ఐఐటి చదివి ఇసిఐఎల్‌లో ఉద్యోగ బాధ్యతలు స్వీకరించి కొనసాగిస్తున్నాడు. 2009లో ఉద్యోగ బాధ్యతలు చేపట్టి తన చదువుకు సంబంధించిన ఉద్యోగ బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తూ ముందుకు సాగుతున్న సమయంలో ప్రకృతి వ్యవసాయం గురించి, ఆరోగ్యం గురించి, మన ఆరోగ్యం కాపాడుటలో ప్రకృతి వ్యవసాయం ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుందనే విషయాలను రాజీవ్‌ దీక్షిత్‌ మరియు సుభాష్‌ పాలేకర్‌ వంటి వారి ద్వారా తెలుసుకుని తాను కూడా సమాజానికి మంచి ఆహారాన్ని అందించాలని ఆలోచించ సాగాడు. తన లక్ష్యం నెరవేరాలంటే చేస్తున్న ఉద్యోగాన్ని వదలడముతో పాటు అప్పటి వరకు తన తల్లిదండ్రులు చేస్తున్న రసాయనిక సేద్యాన్ని సేంద్రియంలోకి మార్చగలగాలి. ఈ రెండు పనుల వలన కొన్ని ఇబ్బందులు ఉంటాయని తెలిసి కూడా చేస్తున్న ఉద్యోగాన్ని 2019 సం||లో వదలి వేసి తల్లిదండ్రులు వ్యతిరేకిస్తున్నా కూడా ఏ మాత్రం లెక్కచేయకుండా ప్రకృతి వ్యవసాయంలోకి అడుగు పెట్టాడు.
మంచి జీతాన్ని వదులుకొని వ్యవసాయంలోకి అదీను శారీరక శ్రమ ఎక్కువగా ఉండే సేంద్రియ సాగులోకి జయపాల్‌రెడ్డి అడుగు పెట్టడము వారి తల్లిదండ్రులకు ఇష్టం లేదు. వారికి ఇష్టం లేకపోవడానికి మన సమాజ పరిస్థితులే ప్రధాన కారణం అని చెప్పవచ్చు. మన సమాజంలో ఎక్కువ మంది ప్రజలు డబ్బు సంపాదనే ధ్యేయంగా పెరుగుతున్నారనే విషయం అక్షర సత్యం. ప్రస్తుతంతో పోల్చుకుంటే గత రెండు మూడు థాబ్దాల క్రితం ఈ పరిస్థితులు మన సమాజంలో ఇంకా ఎక్కువగా ఉండేవి. గతాన్ని అంటే 30, 40 సంవత్సరాల క్రితం పరిస్థితులు ఒక్కసారి గుర్తు చేసుకున్నట్లయితే మనిషి పుట్టింది డబ్బు సంపాదన కొరకు, సుఖాలను అనుభవించుట కొరకే అని భావించే వారే అప్పటి సమాజంలో 90 శాతానికి పైగా ఉన్నారనే విషయం అక్షర సత్యం. కాబట్టే అప్పట్లో ప్రజలు అన్నీ ఫణంగా పెట్టి డబ్బు సంపాదనే ధ్యేయంగా జీవితాలను కొనసాగించే వారు. కొంతమంది అయితే తమ ఆరోగ్యాలను, ప్రాణాలను ఫణంగా పెడుతూ డబ్బు సంపాదన కోసం వెంపర్లాడేవారు అనే విషయం అందరికీ తెలిసిందే. అందువలన అప్పట్లో ఆరోగ్యం కోసం పెద్దగా ఆలోచించే వారు కాదు. కాని రాను రాను ఎక్కువమంది ప్రజలకు డబ్బు అందుబాటులోకి రావడము, కొంతమందికి అవసరానికి మించి డబ్బు అందుబాటులోకి రావడము మొదలవటం, ఉపాధి అవకాశాలు పెరగడము లాంటి వివిధ రకాల పరిస్థితుల వలన గతంతో పోల్చుకుంటే ప్రస్తుత పరిస్థితులలో ఎక్కువమందికి కనీస అవసరాలు తీర్చుకోవటానికి అవసరమయినంత డబ్బు అందుబాటులోకి వచ్చిందని చెప్పవచ్చు. గతంలో కనీస అవసరాలు తీర్చుకోవడానికి అందుబాటులో లేని డబ్బు ప్రస్తుత పరిస్థితులలో కనీస అవసరాలతో పాటు విలాస వంతమైన, సౌకర్యవంతమైన జీవితాలను కొనసాగించటానికి కూడా అవసరమైన డబ్బు ఎక్కువమందికి అందుబాటులోకి రావటం వలన కొంతమందికి కోల్పోతున్న ఆరోగ్యం గురించి చర్చ మొదలయ్యింది. కరోనా సమస్య, సామాజిక మాధ్యమాలు వేగంగా అభివృద్ధి చెందడంతో సమాచారం చాలా వేగంగా ప్రపంచం మొత్తం తెలవటానికి అవకాశాలు అందుబాటులో ఉండడము లాంటి కారణాల వలన ప్రజలకు ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెరిగి ఆరోగ్యానికి సరైన దారి సేంద్రియ ఆహారం అని అందరికీ తెలిసి వచ్చింది కాబట్టి ఎక్కువ మంది యువత సేంద్రియం వైపు అడుగులు వేస్తున్నారు. జయపాల్‌ రెడ్డి కూడా ఈ బాటలోనే నడుస్తానంటే అప్పటి పరిస్థితులు ప్రత్యక్షంగా అనుభవించిన వీరి తల్లిదండ్రులు జయపాల్‌ రెడ్డిని వ్యతిరేకించారు. ఇంకా వ్యతిరేకిస్తూనే ఉన్నారు. అయినాకాని జయపాల్‌ రెడ్డి వెనుకంజ వేయకుండా చేస్తున్న ఉద్యోగాన్ని వదలి సేంద్రియ సాగులో అడుగు పెట్టి ఇందులోనే తన ఆదాయం పెంచుకొనే మార్గాలను అన్వేషిస్తూ 2019 నుంచి ప్రకృతి వ్యవసాయాన్ని కొనసాగిస్తున్నాడు.
2019లో ప్రకృతి సాగులోకి అడుగు పెట్టిన జయపాల్‌ రెడ్డి చేస్తున్న ఉద్యోగాన్ని వదలి వచ్చాడు కాబట్టి ఉద్యోగంలో వచ్చిన డబ్బు తప్పనిసరిగా పొందాలనే లక్ష్యంతో మార్గాలు అన్వేషిస్తూ సొంత మార్కెటింగ్‌ మరియు అనుబంధ రంగాలను ఆదరించడమే అని గ్రహించి తాము పండించిన సేంద్రియ ఉత్పత్తులను నేరుగా వినియోగదారులకు మంచి ధరలకు అమ్మడంతో పాటు మన దేశీయ జాతి ఆవులను కొనుగోలు చేసి వాటి ద్వారా వచ్చిన పాలను, నెయ్యిని మంచి ధరలకు నేరుగా వినియోగదారులకు అమ్ముతూ వస్తూ ఉద్యోగంలో సంపాదించిన దానికంటే ఎక్కువగానే సంపాదిస్తున్నాడు.
పూర్తి సేంద్రియ పద్ధతులతో వివిధ రకాల కూరగాయలు, మామిడి, మన పురాతన వరి రకాలను పండిస్తూ వస్తున్నాడు. ప్రస్తుతం మామిడి, వరి పంటలు సాగులో ఉన్నాయి. గత సంవత్సరం వరకు వివిధ రకాల కూరగాయలు సాగు చేశాడు. ప్రస్తుతం కూరగాయలు సాగులో లేవు. వాటితో పాటు మన దేశీ జాతి ఆవులను పోషిస్తూ వాటికి అవసరమయిన పశుగ్రాసాలను సొంతంగా సాగు చేస్తున్నాడు.
వరి: ప్రతి సంవత్సరం వరి సాగు చేస్తుంటాడు. ప్రకృతి వ్యవసాయ పద్ధతులు మొదలు పెట్టిన తరువాత నూతన వరి వంగడాలను ప్రక్కన పెట్టి మన పురాతన వరి రకాలను మాత్రమే సాగు చేస్తూ వస్తున్నాడు. ఇప్పటి వరకు నవారా, బహురూపి, కర్పూరకేలి, రత్నచోడి, మైసూర్‌ మల్లిక, ఇంద్రాణి, కుజుపటాలియా లాంటి రకాలను మాత్రమే సాగు చేశాడు. మన పురాతన వరి రకాలలో మన ఆరోగ్యాన్ని కాపాడే లక్షణాలు ఉంటాయని భావించి ఆ రకాలనే సాగు చేస్తున్నాడు. ప్రస్తుతం మూడు ఎకరాలలో మైసూర్‌ మల్లికు మరియు కుజుపటాలియా రకాలు సాగులో ఉన్నాయి. సొంత విత్తనాలను ఎకరానికి 10 కిలోల చొప్పున నారు పోసుకుని 20 రోజులు పెరిగిన నారుని ప్రధాన పొలంలో నాటించాడు. సొంత ఆవుల ద్వారా వచ్చిన ఎరువు కుప్పపై జీవామృతాన్ని చల్లి ఆ ఎరువుకుప్పను ఘనజీవామృతంగా మార్చుకుని దుక్కిలో ఎకరానికి ఒక ట్రక్కు చొప్పున ఘనజీవామృతాన్ని అందించారు. నవంబరు 20న నారు పోసుకుని డిసెంబరు 10న నారు నాటించారు. నారు నాటిన తరువాత ప్రతి 10 లేదా 15 రోజులకు ఒకసారి ఎకరానికి 200 లీటర్ల చొప్పున జీవామృతం మరియు గో-కృపామృతాలను మార్చి మార్చి భూమికి అందిస్తూ వస్తున్నాడు. అవసరాన్ని బట్టి పుల్లటి మజ్జిగ, జీవామృతం, వేపకషాయాలను పంటపై పిచికారి చేయించారు. అంతకు మించి ఏమీ చేయలేదు. పంట మే మూడవ వారంలో కోత కోయించాడు. ఎకరానికి 70 కిలోల బస్తాలు 25 వరకు దిగుబడి వచ్చింది. గత పంటకాలంలో 3 ఎకరాలకు గాను 4200 కిలోల బియ్యాన్ని పొంది కిలో 70/- నుంచి 80/- ల వరకు అమ్మకం చేశాడు.
మామిడి: తెలిసిన వారికి చెందిన 7 ఎకరాల మామిడి తోటలో ప్రకృతి వ్యవసాయ పద్ధతులు పాటిస్తూ తాను మార్కెటింగ్‌ చేసుకోగలిగిన మొత్తంలో మామిడి కాయలను తోట యజమాని నుంచి కొనుగోలు చేస్తూ నేరుగా వినియోగదారులకు మంచి ధరలకు అమ్మకం చేస్తుంటాడు. ప్రతి 30 రోజులకు ఎకరానికి 200 లీటర్ల చొప్పున జీవామృతం లేదా గోకృపామృతాలను మార్చి మార్చి డ్రిప్పు ద్వారా మామిడి మొక్కల పాదులలో అందిస్తుంటారు. అవసరాన్ని బట్టి థపర్ణి కషాయం, పుల్లటి మజ్జిగలను పంటపై పిచికారి చేయిస్తుంటారు. తనకున్న ఆవులను 7 ఎకరాల మామిడి తోటలో తిరగనిస్తుంటారు. బంగినపల్లి, రసాలు, థేరి రకాలను సాగు చేస్తూ కిలో 100 నుంచి 120/-లకు నేరుగా వినియోగదారులకు అమ్మకం చేస్తూ ఉంటాడు.
ఆవులు: ప్రస్తుత పరిస్థితులలో మనదేశీ జాతి ఆవులయిన ఒంగోలు, గిర్‌, సాహివాల్‌, తార్‌పార్కర్‌ మొదలగు గోవుల పాలు మరియు నెయ్యిలకు గిరాకీ రోజు రోజుకు పెరుగుతూ ఉంది. దానిని గమనించి జయపాల్‌ రెడ్డి దేశీ జాతి ఆవులతో పశుపోషణ మొదలు పెట్టాడు. పశుపోషణలో ఆర్థికంగా ఫలితాలు సాధించాలంటే గిర్‌, కాంగ్రెజ్‌, సాహివాల్‌ జాతులు మొదటి వరుసలో ఉంటాయని గ్రహించి ఈ జాతులనే కొనుగోలు చేస్తూ తన పశు సంపదను అభివృద్ధి పరుస్తున్నాడు. మొదటలో 2020వ సంవత్సరములో రెండు గిర్‌ ఆవులను కొనుగోలు చేశాడు. ప్రతి సంవత్సరం కొన్ని ఆవులను కొనుగోలు చేసుకుంటూ వస్తున్నాడు. ఇటీవల అంటే రెండు నెలల క్రితం 1,20,000/-లు వెచ్చించి గిర్‌ ఆవును కొనుగోలు చేశాడు. ఆ ఆవు మే 2వ తారీఖున ఈనింది. ప్రస్తుతం అది రెండు పూటలా కలిపి 8 లీటర్ల పాలు ఇస్తుంది. పూటకి లీటరు చొప్పున దూడకు వదలగా పూటకు 4 లీటర్ల పాలు ఇస్తుంది. ఈ ఆవు పాల దిగుబడి పెరుగుతూ కొన్ని రోజులు గడిచే సరికి రోజుకి 16 నుంచి 20 లీటర్లు పాలు పొందగలననే నమ్మకంతోనే జయపాల్‌ రెడ్డి ఆ ఆవును 1,20,000/-లకు కొనుగోలు చేశాడు. మొత్తం 15 ఆవులను, ఒక ఎద్దును, 10 దూడలను పోషిస్తున్నాడు. 15 ఆవులలో 9 ఆవులు ప్రస్తుతానికి పాలు ఇస్తున్నాయి. ఆవులలో గిర్‌, కాంగ్రెజ్‌, సాహివాల్‌, రాఠి, రెడ్‌సింధి రకాలు ఉన్నాయి. దూడలలో 5 మగవి, 5 ఆడవి ఉన్నాయి. 9 ఆవుల నుండి రోజుకు రెండు పూటలు కలిపి సగటున 60 లీటర్ల పాల దిగుబడి పొందుతున్నాడు. ఒక రోజు పాలను నెయ్యి చేస్తుంటాడు. ఒక రోజు పాలను వినియోగదారులకు అమ్ముతుంటాడు. అంటే రోజు మార్చి రోజు అంటే నెలలో 15 రోజుల పాలను నెయ్యి (పాలను పెరుగు చేసి, ఆ పెరుగు చిలికి వెన్న చేసి వెన్న నుంచి నెయ్యి) చేస్తుంటాడు. నెలకు 50 నుంచి 60 లీటర్ల నెయ్యి పొంది లీటరు 2500/-లు (మిషను సహాయంతో వెన్న పొంది, ఆ వెన్నతో చేసిన నెయ్యి) మరియు లీటరు 3500/- (మనిషి చిలికి వెన్న పొంది ఆ వెన్న నుంచి పొందిన నెయ్యి) ల చొప్పున అమ్మకం చేస్తున్నాడు. నెలకు 15 రోజులు రోజుకు 60 లీటర్ల చొప్పున పాలను లీటరు 100/- నుంచి 120/-లకు నేరుగా వినియోగదారులకు అమ్మకం చేస్తున్నాడు. ఆవులను సాధ్యమయినంత వరకు స్వేచ్ఛగా తిరగనిస్తుంటాడు. వీటికి పశుగ్రాసంగా సూపర్‌ నేపియర్‌, మొక్కజొన్నలను సాగు చేస్తున్నాడు. ఈ పశుగ్రాసాలను కూడా పూర్తి సేంద్రియ పద్ధతులతోనే సాగు చేస్తున్నాడు. ఈ పశుగ్రాసాలతో పాటు వేరుశనగ చెక్క, దాణాలను కూడా అందిస్తున్నాడు. తాను పోషించే ఆవుల గర్భధారణ కొరకు ఎలాంటి కృత్రిమ పద్ధతులవైపు ఆలోచించకుండా తాను పోషిస్తున్న గిర్‌, కాంగ్రెజ్‌ కలయికలతో ఉన్న ఎద్దునే ఉపయోగిస్తున్నాడు.
ఏది ఏది ఏమైనా కాని చేస్తున్న ఉద్యోగాన్ని వదలి తల్లిదండ్రులను ఎదిరించి సేంద్రియ సాగు చేస్తూ తన భూమిని, ప్రకృతిని తనవంతుగా కాపాడుతూ తాము ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తింటూ సమాజానికి ఆరోగ్యకర ఆహారాన్ని అందిస్తూ ఉద్యోగంలో కంటే ఎక్కువగా సంపాదిస్తూ శారీరక శ్రమ, సొంత మార్కెటింగ్‌ చేయగలిగితే ఉద్యోగం చేయనవసరం లేదు అని జయపాల్‌ రెడ్డి నిరూపిస్తున్నాడు. మరిన్ని వివరాలు 9666167923కి ఫోను చేసి తెలుసుకోగలరు.
శారీరక శ్రమ తప్పనిసరి
తాను చేసే సేంద్రియ సాగు మరియు పశుపోషణలో శారీరక శ్రమ తప్పనిసరిగా ఉంటుంది. సేంద్రియ సాగులో వినియోగించే వివిధ రకాల కషాయాలు మరియు ద్రావణాలు సొంతంగా తయారు చేయవలసి ఉంటుంది. అదేవిధంగా వచ్చిన దిగుబడికి మంచి ధర లభించాలంటే సొంతంగా మార్కెటింగ్‌ చేసుకోవలసి ఉంటుంది. కాబట్టి శారీరక శ్రమ చేయగల వారికి సేంద్రియ పద్ధతులు ఆరోగ్యకరమైన వ్యాపకం అని నిస్సందేహంగా చెప్పవచ్చని జయపాల్‌ రెడ్డి అంటున్నాడు.
రోజుకి 20 లీటర్ల పాలు ఇచ్చే గిర్‌ ఆవు
మన దేశీ జాతి ఆవులు అనగానే పాలు సక్రమంగా పొందలేము అనే అభిప్రాయం రైతులలో ఉంది. అందువలననే విదేశీ జాతులవైపు పశుపోషకులు మొగ్గు చూపుతున్నారు. తాను పోషించే ఆవులలో రోజుకు 10 నుంచి 12 లీటర్ల పాలు ఇచ్చే గిర్‌, కాంగ్రెజ్‌, సాహివాల్‌ ఆవులు ఉన్నాయి. రోజుకు రెండు పూటలు కలిపి 16 నుంచి 20 లీటర్ల పాలు ఇచ్చే గిర్‌ ఆవును రెండు నెలల క్రితం 1,20,000/-లు వెచ్చించి కొనుగోలు చేయడం జరిగింది. ఈ ఆవు ఇటీవల ఈనడము జరిగింది. ప్రస్తుతానికి పూటకు 5 లీటర్ల చొప్పున (దూడ తాగే పాలతో కలిపి) రోజుకు 10 లీటర్ల చొప్పున ఇస్తుంది. క్రమేపి పాల దిగుబడి పెరిగి రోజుకు రెండు పూటలు కలిపి 16 నుంచి 20 లీటర్ల పాలను ఈ ఆవు నుంచి పొందుతానని జయపాల్‌రెడ్డి అంటున్నాడు.
ఎక్కడికి అక్కడే మార్కెట్లు సృష్టించుకోవాలి
మార్కెట్‌ గురించి దూరం ఆలోచించకుండా ఈ పద్ధతులు పాటించే వారు తమ ప్రాంతాలకు సమీపములోనే మార్కెట్‌ను సృష్టించుకుంటే ఎలాంటి ఇబ్బందులు లేకుండా తమ జీవితాలను కొనసాగించవచ్చు. ఇష్టం లేకుండా ఒకరి దగ్గర ఉద్యోగం చేయకుండా తమ కాళ్ళపై తామే నిలబడుతూ ఆరోగ్యకరమైన, ఆనందకరమైన జీవితాలకు ఇదే సరైన దారి కాబట్టి ఈ దారిలో నడవటానికి లక్షల మందికి అవకాశం ఉంది కాబట్టి నిరుద్యోగులు ఈ దిశగా ఆలోచన చేయాలని జయపాల్‌ రెడ్డి కోరుతున్నాడు.
నాణ్యమైన ఉత్పత్తులు వినియోగదారులకు అందించడము ముఖ్యం
ప్రస్తుత సమాజంలో ఎక్కువ మంది ప్రజలకు ఆరోగ్యం గురించి, ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే మంచి ఆహారం తినాలనే విషయాల గురించి అవగాహన పెరిగింది. ఇంకా పెరుగుతూనే ఉంది కాబట్టి ఈ పరిస్థితులను మనము అనుకూలంగా మలచుకోవాలంటే నాణ్యమైన ఉత్పత్తులను వినియోగదారులకు అందించగలిగితే ఫలితాలు ఆశాజనకంగా ఉంటాయనే దానికి తానే ఉదాహరణ అని జయపాల్‌ రెడ్డి అంటున్నాడు. తాను మొదటలో బియ్యం, కూరగాయలను వినియోగదారులకు ఇవ్వడంతో మొదలు పెట్టి ప్రస్తుతం మామిడి కాయలు, ఆవు పాలు, ఆవు నెయ్యి లాంటి ఉత్పత్తులను నేరుగా వినియోగదారులకు అమ్మగలుగుతున్నాడు. ఒక పంట కాలానికి తాను పొందే 4000 కిలోలపైగా దేశీ రకం బియ్యం, నెలకు 50 నుండి 60 లీటర్ల నెయ్యి, నెలకు 800 నుంచి 900 లీటర్ల ఆవు పాలు, సంవత్సరానికి సుమారుగా 5000 కిలోల మామిడి కాయలు నేరుగా వినియోగదారులకు అమ్మగలుగు తున్నాను. నాణ్యమైన ఉత్పత్తులను అందిస్తూ వినియోగదారులకు నమ్మకం కలిగించగలిగితే ఉజ్వల భవిష్యత్తుకు అవకాశాలు మెండుగా ఉంటాయని జయపాల్‌ రెడ్డి నిరూపిస్తున్నాడు.
మనుషులలో కరోనా వైరస్‌ లాగానే పశుగణాలను కూడా వేధిస్తున్న అంటువ్యాధుల్లో మహా ప్రమాదకరమైన గాలికుంటు వ్యాధిని ఆంగ్లంలో ‘ఫుట్‌ అండ్‌ మౌత్‌ డిసీజ్‌’ అని అంటారు.
కలుషితమైన గాలి ద్వారా సోకే ఈ గాలికుంటు వైరస్‌ వ్యాధి ఒకప్పుడు మార్చి నుండి సెప్టెంబర్‌ మాసాల మధ్య వ్యాపించేది, కానీ ఈ మధ్యకాలంలో ఏడాది పొడవునా పశువులు ఈ వ్యాధి బారిన పడే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఈ వ్యాధి పశువులలోనే కాక సన్నజీవాలకు వ్యాప్తి చెందుతుంది.
పరిచయం: ఎఫ్‌.యం.డి. (ఫుట్‌ అంట్‌ మౌత్‌ డిసీజ్‌) అనగా గాలికుంటు వ్యాధి అని అంటారు. ఈ వ్యాధి ముఖ్యంగా వైరస్‌ (జుచీశినీళిఖీరిజీతిరీ) వలన వ్యాప్తి చెందుతుంది. ఎఫ్‌.యం.డి. (గాలికుంటు వ్యాధి) అనేది వేగంగా ఒక పశువు నుండి మరొక పశువుకు వ్యాప్తి చెందును. (ఇది ఇన్ఫెక్షియస్‌ మరియు కంటేజియస్‌ వ్యాధి). ఈ వ్యాధి ప్రత్యేకంగా రెండు గిట్టలు కలిగినటువంటి జంతువులు ఉదా: ఆవులు, గేదెలు, గొర్రెలు, మేకలు మరియు పందులకు వ్యాపిస్తుంది.
కారకము
ఈ వ్యాధి 7 రకములు కలిగి ఉన్న జుచీశినీళిఖీరిజీతిరీ వలన కలుగుతంది.
మన దేశంలో ం, జు, ్పు, జురీరిబి-| రకాలు వలన వ్యాప్తి చెందుతుంది.
ఈ వ్యాధి పశువులకు అన్నింటికీ సోకుతుంది కానీ. ఈ వ్యాధి బారిన పడినటువంటి పశవుల మరణాలు చాలా తక్కువగా ఉంటాయి.
వ్యాధి వ్యాప్తి
పశువులు తినే గడ్డి, మేత, కలుషితమైన గాలి ద్వారా సోకే అవకాశం కలదు. అలాగే పశువుల శాఖలో పనిచేయువారి వలన, గడ్డి కోయు యంత్రాల ద్వారా ఈ వ్యాధి సోకుతుంది.
తల్లి పాల ద్వారా దూడలకు వ్యాప్తి చెంది మొత్తం పశుగణం అంతా వ్యాధిబారిన పడే ప్రమాదం కలదు. కావున రైతులు జాగ్రత్త వహించి, తగిన నివారణ చర్యలు ముందుగా తీసుకోవలెను.
వ్యాధి లక్షణాలు:
వ్యాధి సోకిన పవువులు ఈ క్రింది తీవ్రమైన లక్షణాలను చూపుతాయి.
ఈ వ్యాధిబారిన పడిన పశువులు అధిక జ్వరం (105-106 డిగ్రీ ఫారెన్‌హీట్‌) (40-41 డిగ్రీ సెంటీగ్రేడ్‌)తో బాధపడుతుంటాయి. మరియు మేత తినడం ఆపివేయును.
పాలిచ్చే పశువుల యందు పాలదిగుబడి గణనీయంగా తగ్గిపోవును.
ఒకటి లేదా రెండు రోజులలో జ్వరం తగ్గుముఖం పట్టినప్పటికీ నోరు మరియు గిట్టల మధ్య పుండ్లు ఏర్పడి ఉండును, నోటి నుండి తీగల వంటి జొల్లు కారడం మరియు అధికంగా లాలాజలం ఊరడం అనేది జరుగుతుంది.
వ్యాధి సోకిన పశువు నోరు తెరచి గమనించినట్లయితే నోటి లోపల మరియు నాలుకపై పుండ్లు (1-2 సెం.మీ. డయామీటర్‌) కనిపించును. అంతేకాక గిట్టల మధ్యన పుండ్లు ఉండటంవలన పశువు సరిగా నడవలేక పోతుంది. వీటిని గమనించిన వెంటనే పశువైద్యులని సంప్రదించాలి.
చికిత్స: పొటాషియం పర్మాంగనేట్‌ ద్రావణంతో గిట్టల మధ్య పుండ్లను బాగా శుభ్రంగా కడగవలెను.
నోటిలోని పుండ్లను ఉప్పు నీటితో కడగవలెను. అలాగే బోరిక్‌ పౌడర్‌+గ్లిసరిన్‌ పేస్ట్‌ను పూత ముందుగా రాసినట్లయితే పుండ్లు తగ్గుముఖం పడతాయి.
నోటిలో పుండ్లు ఉండటం చేత మేత తీసుకొనలేవు కాబట్టి మెత్తటి పదార్థాలను అనగా రాగి జావ త్రాగించడం వంటివి, గంజి లాంటి ద్రవ పదార్థాలను మేతగా ఇవ్వవలెను.
పుండ్ల పైన ఈగలు వాలకుండా మరియు యాంటిసెప్టిక్‌ ఆయింట్‌మెంట్‌లని ఉపయోగించవలెను.
బ్రాడ్‌ స్పెక్ట్రమ్‌ ఆంటిబయోటిక్‌ మందులు మరియు శ్రీఐజు|ఈని మూడు నుండి ఐదు రోజుల వరకు వాడవలెను.
ఈ వ్యాధి సోకడం వలన శక్తి కోల్పోతాయి. కాబట్టి మల్టీ విటమిన్‌ సిరప్‌లు మరియు లివర్‌ టానిక్‌ మందులను వాడుకోవలెను.
నివారణ చర్యలు
వ్యాధి సోకిన తరువాత మందులు వాడినప్పటికీ తక్కువ ఫలితాలను ఇచ్చును. కాబట్టి ముందస్తు టీకాలు వేయించుకోవాలి.
ఈ వ్యాధి సోకకుండా ఉండుటకు వేయు టీకాలు ముఖ్యంగా రెండు దఫాలుగా వేస్తారు. అనగా 6 నెలలకి ఒకసారి టీకాలు వేయించుకోవాలి.
ఈ వ్యాధి సోకకుండా వేయు టీకా మందులను ఫిబ్రవరి/మార్చి మరియు ఆగస్టు/సెప్టెంబర్‌ మాసాల యందు వేస్తూ ఉంటారు.
చిన్నపాటి జ్వరం మరియు పాలు తగ్గినప్పటికీ అధైర్యపడకుండా ఈ టీకాలు వేయించుకున్నట్లయితే పశువులలో ఈ వ్యాధి వ్యాపించకుండా నివారించవచ్చును.
4 నెలలు మరియు ఆపై వయస్సు కలిగిన దూడలకి, పశువులకి టీకాలు వేయించాలి.
నియంత్రణ: వ్యాధి సోకిన పశువుల నుండి ఆరోగ్యకరమైన పశువులను దూరంగా ఉంచాలి. పశువులు ఉండు ప్రదేశం నందు వాషింగ్‌ సోడా లేదా సున్నం పిచికారి చేయడం వలన వైరస్‌ తగ్గుముఖం పట్టే అవకాశాలు ఉన్నాయి. ఆరోగ్యకరమైన పశువులకు కూడా టీకాలు వేయించాలి.
డా. యం. వెంకట ప్రసన్న, ఎం.వి.ఎస్‌.సి., పశువైద్యురాలు, మైదుకూరు. సెల్‌: 83097 24436
‘విత్తనపు పొట్టేలు మందకు సగం బలం’ అనే నానుడి ఉంది. అంటే గొర్రెల మంద త్వరగా అభివృద్ధి చెంది, తద్వారా గొర్రెల కాపరికి ఆర్థిక అభివృద్ధి లభిస్తుంది. మందలో సంతానోత్పత్తికి పనికిరాని పొట్టేళ్లు ఉండడము వలన, సరైన సంఖ్యలో పొట్టేళ్ళు లేకపోవడం వలన మంద అభివృద్ధి కుంటుపడుతుంది.
విత్తనపు పొట్టేలు సామర్థ్యమును ఆ పొట్టేలు ఉత్పత్తి చేసే వీర్య పరిమాణము వీర్యం యొక్క నాణ్యత మరియు వీర్యాన్ని ఆడ గొర్రెలలో ప్రవేశపెట్టడముపై ఆధారపడి ఉంటుంది. విత్తనపు పొట్టేలు యొక్క సామర్థ్యానికి రుజువు వాటి ద్వారా జన్మించే గొర్రె పిల్లలు.
విత్తనపు పొట్టేలు వలన కలిగే ప్రయోజనాలు:
మంచి లక్షణాలు కలిగిన విత్తనపు పొట్టేలు వలన పుట్టే గొర్రె పిల్లలు అధిక బరువును కలిగి, తక్కువ శాతము మరణాల బారిన పడతాయి. వ్యాధి నిరోధక శక్తి కలిగి ఉంటాయి.
కవల పిల్లలు పుట్టే అనువంశిక లక్షణాలు ఉన్న జాతి విత్తనపు పొట్టేలును ఉపయోగించిన పుట్టే పిల్లలలో కవలలు పుట్టే లక్షణాలు కలిగి మంద అభివృద్ధికి తోడ్పడుతుంది.
ఒక గొర్రె లేదా మేక 2 సంవత్సరాలలో 3 ఈతలు ఈనడం వలన జీవాల పెంపకము లాభసాటిగా ఉండాలంటే మందలో తగినన్ని సంఖ్యలో పొట్టేళ్లు ఉండాలి.
విత్తనపు పొట్టేలు ఎంపికలో తీసుకోవలసిన సూచనలు:
గొర్రెల మందలో ప్రతి 20 లేదా 25 గొర్రెలకు ఒక విత్తనపు పొట్టేలు లేదా పోతు ఉండాలి. సాధారణంగా ఒక పొట్టేలు 2 లేదా 3 గొర్రెలను ఒక రోజులో దాటుతుంది. (జత కలుస్తుంది) ముఖ్యంగా ఎక్కువ శాతం (70%) గొర్రెలు వర్షాకాలంలో (జూన్‌-జూలై నెలల్లో) ఎదకు వస్తాయి. ఆ సమయంలో విత్తనపు పొట్టేళ్ల సంఖ్య తక్కువగా ఉంటే జత కలిసే అవకాశం మరియు చూలు నిలిచే అవకాశం తక్కువగా ఉంటుంది.
మందలో పుట్టిన పొట్టేలుపిల్లనే విత్తనపు పొట్టేలుగా కాపరులు ఎంపిక చేసుకుంటారు. దీని వలన పుట్టే పిల్లలు బలహీనంగా, తక్కువ బరువుతో పుట్టడం, పెరుగుదల లోపించడం అనువంశిక జబ్బులతో పుట్టడం జరుగుతుంది.
మందలో ఒక విత్తనపు పొట్టేలును 3 సంవత్సరాల కన్నా ఎక్కువ రోజులు ఉంచిన, తన రక్త సంబంధికులైన గొర్రెలను దాటడం వలన పుట్టే పిల్లలు బలహీనంగా తక్కువ బరువుతో పుడతాయి.
విత్తనపు పొట్టేలుగా 2-21/2 సంవత్సరాల వయసు ఉన్న పొట్టేళ్లను ఎన్నుకోవాలి. ఆ విధంగా ఎంపిక చేసుకున్నచో 21/2-5 సంవత్సరాల వరకు బాగా జత కలిసి చూలు కడతాయి. 2 సంవత్సరాల లోపు వయసున్న పొట్టేలు జత కలిసినా వీర్య నాణ్యత సరిగా ఉండకపోవడం వలన చూలు కట్టే శాతం తక్కువగా ఉంటుంది. 6 సంవత్సరాల పైబడిన పొట్టేళ్లలో జత కలిసే ఆసక్తి తగ్గి, చూలు కట్టే శాతం తక్కువగా ఉంటుంది. కావున 2-21/2 సంవత్సరాల పొట్టేళ్లను ఎన్నుకోవాలి. 5-6 సంవత్సరాల తరువాత వాటిని మంద నుండి తీసివేయాలి.
కవల పిల్లలలో ఒకటైన పొట్టేలు పిల్లను విత్తనపు పొట్టేలుగా ఎన్నుకుంటే, కవలలు పుట్టే అవకాశాలు అధికంగా ఉంటాయి.
మంచి జాతులైన పెరుగుదల ఎక్కువగా ఉండి, తొందరగా కోత వయసు వచ్చే జాతులైన నెల్లూరు, మాండ్యా, మేకలయితే బోయర్‌/బీటిల్‌/ఉస్మానిబాదీల పొట్టేలు/పోతులను ఎన్నుకోవాలి.
విత్తనపు పొట్టేలు యొక్క పుట్టిన బరువును, పెరుగుదలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
విత్తనపు పొట్టేలు ద్వారా పుట్టిన పిల్లల పెరుగుదలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
విత్తనపు పొట్టేలు భౌతిక/శారీరక లక్షణాలు:
ఆరోగ్యంగా, చురుకుగా ఉండాలి. ఎటువంటి అంటువ్యాధులు ఉండకూడదు.
కాలిగిట్టలు బలంగా ఉండాలి. కాలిగిట్టల వాపు, గాయాలు ఉండకూడదు.
మోకాళ్ళు, భుజాలు, కాలి పిక్కలు, తొడలు బలంగా ఉండి కండపుష్టి కలిగి ఉండాలి.
పొట్టేలు యొక్క శరీర స్థితి (బాడీ స్కోరింగ్‌ 3-3.5) మంచిగా ఉండాలి. బలహీనంగా ఎక్కువ కొవ్వు పట్టి ఉండకూడదు.
మెడ భాగం బలిష్టంగా ఉండాలి.
నడుము, వీపు భాగము బాగా విస్తరించి బలంగా ఉండాలి.
ప్రక్కటెముకలు బాగా అభివృద్ధి చెంది ఉండాలి.
దంతాలు, కళ్ళు ఆరోగ్యంగా ఉన్నాయో లేదో పరీక్షించుకోవాలి.
వృషణాలు పెద్దవిగా, ఎక్కువ చుట్టుకొలత (32 సెం.మీ. కన్నా ఎక్కువ) ఉండాలి. అంటే దాదాపు / గ్రాము కణజాలము నుండి 20 మిలియన్ల వీర్యకణాల ఉత్పత్తి అవుతాయి. కాబట్టి 32 సెం.మీ. కన్నా ఎక్కువ చుట్టుకొలత ఉన్నట్లయితే ఎక్కువ స్కలించే వీర్య పరిమాణము, వీర్య నాణ్యత కలిగి ఉంటాయి.
వృషణాల చుట్టూ ఉండే చర్మము (స్క్రోటమ్‌) వృషణాలు అతుక్కొని, దగ్గరగా ఉండాలి. వదులుగా ఉండరాదు.
వృషణాలు వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా వేసవి నందు శరీరానికి దూరంగా, చలికాలం నందు శరీరానికి దగ్గరగా ఉండాలి.
విత్తనపు పొట్టేలు ఎద లక్షణాలు గుర్తించగలిగి, ఆడ గొర్రెలను దాటుటకు (జత కలుపుటకు) ఆసక్తి చూపాలి.
విత్తనపు పొట్టేలు / పోతును జత కలిపే సమయానికి ముందు సంసిద్ధము చేయుట
బ్రీడింగ్‌ సమయం ముందు విత్తన పొట్టేలు ఆరోగ్యంగా, సంతానోత్పత్తికి సిద్ధంగా ఉండడము వలన ఎక్కువ శాతం గొర్రెలు చూలు నిలిచి, రైతుకు లాభదాయకంగా ఉంటుంది. కావున పొట్టేలును 30-60 రోజుల ముందు భౌతికంగా పరీక్షించి, ఎటువంటి పద్ధతులు పాటించాలో కాపరులు తెలుసుకోవాలి.
సాధారణ ఆరోగ్యం: చురుకుగా ఉండాలి. మేత బాగా తీసుకోవాలి. నెమర బాగా వేయాలి. ఎటువంటి గాయాలు చీము గడ్డలు ఉండకూడదు.
అనారోగ్య లక్షణాలు: అసాధారణంగా ప్రవర్తన, నడక, పడుకోవడం లాంటివి ఉన్నప్పుడు తగిన చికిత్స చేయించడం, దగ్గు, జ్వరం, విరేచనాలు లాంటి అనారోగ్య లక్షణాలు ఉంటే గమనించి వైద్యం చేయించాలి.
వ్యాధి నిరోధక చర్యలు చేపట్టడం:
అంటువ్యాధులు సంభవించకుండా, టీకాలు ఇవ్వడం
గర్భస్రావాలు కలిగించే వ్యాధులైన బ్రూసెల్లోసిస్‌, విబ్రియోసిస్‌, ట్రైకొమోనియాసిస్‌ లాంటి వ్యాధులు లేకుండా చూసుకోవాలి.
బ్రీడింగ్‌ సీజన్‌ ముందే అంతర, బాహ్య పరాన్నజీవులను నిర్మూలించి పొట్టేలు ఆరోగ్యంగా ఉండేటట్లు చూసుకోవాలి.
బ్రూసెల్లోసిస్‌ లాంటి వ్యాధులు ఉన్నచో ఆ పొట్టేలును మంద నుండి తీసివేయాలి.
శరీర స్థితి (బాడీ స్కోరింగ్‌): మంచి శరీరస్థితి (బాడీ స్కోరింగ్‌ 3-4) ఉండాలి, బలహీనంగా లేదా ఎక్కువ కొవ్వు పట్టి ఉండకూడదు.
కళ్ళు మరియు కంటి శ్లేష్మ పొరలు:
కంటిచూపు ఉందో లేదో పరీక్షించాలి. కళ్ళ నుండి నీరు కారడము, అనువంశిక కంటి సంబంధ (ఎంటిరోపియాన్‌ లాంటి) సమస్యలు ఏమైనా ఉన్నచో చికిత్స చేయించాలి.
కంటిలోని శ్లేష్మ పొరలు గులాబి రంగులో ఉంటే ఆరోగ్యంగా ఉన్నట్టు, పాలిపోయి, ఎర్రగా కంది ఉన్నట్లయితే అనారోగ్యంగా ఉన్నట్టు. శ్లేష్మ పొరలు వాపు ఉండకూడదు.
మెడ మరియు తలను పరీక్షించాలి: గజ్జి క్రిములు, నీలినాలుక వలన నాలుక వాపు, కంటేజియస్‌ ఎక్తిమా (మూతి పుండ్లు, నాసల్‌ బాట్‌) లాంటి వ్యాధులు ఉన్నాయేమో పరీక్షించుకోవాలి.
కాళ్ళు మరియు కాలి గిట్టలు:
గిట్టలు ఆరోగ్యంగా ఉండి, ఎక్కువ పెరిగిన వాటిని కత్తిరించాలి.
గిట్టలు మధ్య భాగంలో ఏవైనా పుండ్లు గాయాలు ఉన్నాయో పరీక్షించాలి.
గిట్టలు ఆరోగ్యంగా ఉండి కుంటుబడకుండా ఉండే పొట్టేలు బాగా జత కలుస్తుంది.
కాళ్ళ నొప్పులు, కుంటుతూ ఉండడం గమనించి వైద్యం చేయించాలి.
ఉన్నిని కత్తిరించడం: ఉన్నినిచ్చే జాతులలో కళ్ళు చుట్టూ, పురుషాంగం చుట్టూ ఉన్నిని, శరీరంపైన ఉన్న ఉన్నిని బ్రీడింగ్‌ సీజన్‌ ముందు కత్తితరించాలి.
పురుషాంగం, పురుషాంగం చుట్టూ ఉన్న చర్మం:
పురుషాంగం యొక్క శ్లేష్మమును పరీక్షించాలి.
పురుషాంగము చుట్టూ ఉన్న చర్మము వాపుకు గురై వ్యాధి కలిగి ఉన్నట్లయితే దీనిని ”ఫిజిల్‌ రాట్‌” అంటారు. చికిత్స చేయించాలి. సంభోగ సమయంలో నొప్పి కలిగి ఉంటుంది.
యురేత్రాను పరీక్షించాలి.
వృషణాలు:
వృషణాలు రెండు సమాన పరిమాణము కలిగి ఉండాలి.
వృషణాలు మెత్తగా లేదా గట్టిగా లోపల గడ్డలు ఉండకూడదు.
నొక్కి చూసినప్పుడు దృఢంగా ఉండాలి.
వృషణాలు గాయాలు బారిపడి ఉండకూడదు, గాయాల నుండి కోలుకున్నను వీర్యోత్పత్తి తక్కువగా ఉంటుంది.
వృషణాలు శరీరం లోపల (క్రిప్టార్కిడ్‌) ఉన్న పొట్టేలును తీసివేయాలి.
వాపుకు గురి కాకూడదు, వాపుకు గురైనచో మంద నుండి తీసివేయాలి.
వ్యాధి కలిగి ఉన్నచో 2-3 వారాల పాటు వీర్య ఉత్పత్తిపై ప్రభావము చూపి, తక్కువగా ఉంటుంది.
ఎపిడిడమస్‌: వృషణాలు క్రింది భాగాన పరీక్షించిన బుడిపెలాంటి నిర్మాణం ఉంటుంది. దీనినే ‘ఎపిడిడమస్‌’ అంటారు. ఇది వాపునకు గురైనట్లయితే బ్రూసెల్లా వ్యాధి వలన వాపు కలిగినట్లు నిర్ధారణ అయితే పొట్టేలును మంద నుండి తీసివేయాలి.
వీర్యం: వీర్యం నీరు లాగా ఉంటే వంద్యత్వం ఉండే అవకాశం ఉంటుంది. వీర్యం ”క్రీమ్‌” రంగు ఉంటే వీర్య నాణ్యత బాగుంటుంది.
విత్తనపు పొట్టేలు మందలో ఉంచడం వలన పొట్టేలు యొక్క వాసన, శబ్దం మరియు పొట్టేలును చూడడం వలన ఎక్కువ శాతం గొర్రెలు ఎదకు వచ్చి చూలు కడతాయి. దీనినే పొట్టేలు ప్రభావం అంటారు.
విత్తనపు పొట్టేలును బ్రీడింగ్‌ సీజన్‌నకు 2-3 నెలలు ముందు మంద నుండి వేరు చేసి అకస్మాత్తుగా మందలోనికి తీసుకు రావడం వలన 70-80% గొర్రెలు ఎదకు వస్తాయి. దీనినే ”టెలిస్కోపింగ్‌” అంటారు.
యుక్త వయసుకు వచ్చిన కొత్త విత్తనపు పొట్టేళ్లను ఈతలు ఈనిన పాత గొర్రెలతో జత కలపవలెను.
అనుభవం ఉన్న పాత విత్తనపు పొట్టేళ్లుతో యుక్త వయసుకు వచ్చిన గొర్రెలను దాటించాలి.
ఎక్కువ వయసు (6 సం|| పైబడి) ఉన& పొట్టేళ్ల యందు బ్రూసెల్లోసిస్‌ వ్యాధి ఉండే అవకాశం ఉంది కావున వాటి రక్త నమూనాలు పరీక్షించి వ్యాధి ఉన్నవాటిని తీసి (ఏరి) వేయాలి. ఒక మంద నుండి ఇంకొక మంద వారు పొట్టేలు మార్పిడి చేసుకునే సమయంలో బ్రూసెల్లా లాంటి వ్యాధులు లేవని నిర్ధారణ చేసుకోవాలి.
అనువైన వాతావరణ పరిస్థితులు కల్పించాలి. శరీర ఉష్ణోగ్రత కన్నా వాతావరణ ఉష్ణోగ్రత ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు వీర్య ఉత్పత్తిపై ప్రభావం ఉంటుంది. కావున వేడి నుండి కలిగే ఒత్తిడిని తట్టుకొనే విధంగా చర్యలు చేపట్టాలి.
పోషణ:
పోషణ అనునది పొట్టేలు లేదా పోతు యొక్క శరీర స్థితిని ప్రభావితం చేస్తుంది. పోషణ లోపం వలన బలహీనంగా ఉన్న పొట్టేలు జత కలుపుటకు ఆసక్తి చూపదు. శక్తి తక్కువగా ఉండడం వలన వీర్య నాణ్యత తక్కువుండి చూలు కట్టే శాతం తక్కువగా ఉంటుంది. ఎక్కువగా బలసిన పొట్టేళ్ళు చురుకుగా ఉండక జత కలిసేందుకు ఆసక్తి చూపవు.
బ్రీడింగ్‌ సీజన్‌ 2 నెలల ముందు పొట్టేలు 12% మాంసకృత్తులు కలిగిన 250 గ్రాముల దాణా లేదా 500 గ్రాములు కాయజాతి ఎండు గడ్డిని ఇవ్వాలి. ఈ విధంగా పోషించిన జత కలిసే సమయంలో వృషణాలు చుట్టుకొలత పెరిగి వీర్యోత్పత్తి అధికంగా ఉంటుంది.
పచ్చిక బయళ్ళు మేసే మందలలో బ్రీడింగ్‌ సీజన్‌ తరువాత పొట్టేళ్ళు దాదాపు 15% శరీర బరువును కోల్పోతుంది.
బ్రీడింగ్‌ సీజన్‌ ముందు విత్తనపు పొట్టేలుకు విటమిన్‌ ఏ, డి, ఇ లు ఇవ్వాలి. దీ
డా. వి. రామచంద్రారెడ్డి, సహాయ సంచాలకులు, ప్రాంతీయ పశుసంవర్థక శిక్షణా కేంద్రం, రెడ్డిపల్లి, అనంతపురం జిల్లా.
మనిషి నిత్యం విద్యార్థే. ఎన్ని నేర్చుకున్నా, ఎన్ని తెలుసుకున్నా… ఇంకా నేర్చుకోవలసింది…. తెలుసుకోవలసింది… మిగిలే ఉంటుంది. మిగతా విషయాలతో పోల్చుకుంటే ప్రకృతి విషయంలో తెలుసుకోవటానికి, నేర్చుకోవటానికి అంతం ఉండదు. తెలుసుకొనేకొలది ఇంకా తెలుసుకోవలసింది ఎంతో మిగిలి ఉంటుందనే విషయం ప్రకృతిని పరిశీలిస్తే అర్థం అవుతుంది. మిగతా రంగాలకంటే వ్యవసాయం మరియు దాని అనుబంధ రంగాలపై ప్రకృతి ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి ఈ రంగాలలో ఉండేవారు ప్రతినిత్యం ప్రకృతిని పరిశీలిస్తూ ఉండవలసిందే. ఈ విషయం ఇంకా బాగా అర్థం అయ్యేలా తెలుసుకోవాలంటే మిరప పంటను ఉదాహరణగా తీసుకుంటే మన రైతులు కొన్ని థాబ్దాల నుంచి మిరప పంటను సాగు చేస్తూ వస్తున్నారు. ప్రతి సంవత్సరం ఏదో రకంగా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటూనే రైతులు మిరప సాగుని కొనసాగిస్తూ వస్తున్నారు. గత సంవత్సరం కొత్తరకం తామర పురుగులు మిరప పంటను సర్వనాశనం చేసినవి. వీటికి పరిష్కారం లేక చాలామంది రైతులు మధ్యలోనే మిరప పంటను పీకివేసి వేరే పంటలు వేసుకోవడము, కొంతమంది రైతులు ఏమీ చేయలేక పంటను వదిలివేయడం జరిగింది. అతికొద్దిమంది రైతులు మాత్రమే మిరప సాగును కొనసాగించి కొద్ది మొత్తంలో అంటే సాధారణ దిగుబడిలో 20 నుండి 30% దిగుబడిని మాత్రమే పొందగలిగారు. ఈ విధంగా ప్రకృతి ప్రభావం వ్యవసాయం మరియు వ్యవసాయ అనుబంధ రంగాలపై ఎక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి ప్రకృతిని పరిశీలిస్తూ, అవకాశం ఉన్న వాటిని తమకు అనుకూలంగా మార్చుకుంటూ కొనసాగించడమే మనము చేయగలము. ప్రకృతిలో అనంతకోటి జీవజాలం జీవనం కొనసాగిస్తూంది. ఈ అనంతకోటి జీవజాలంలో మనిషి కూడా ఒక జీవ జాలం, కాకపోతే మిగతా జీవరాశులతో పోల్చుకుంటే మనిషికి తెలివితేటలు, ఆలోచించే శక్తి ఉంది కాబట్టి మిగతా జీవరాశులను సక్రమంగా వినియోగించుకుంటూ ముందుకు సాగుతుంటారు. అందువలననే కాలం గడిచేకొలది కొత్త కొత్త పద్ధతులు తెలుసుకోవటం ఉపయోగపడే వాటిని పాటించటము, ఉపయోగపడని వాటిని ప్రక్కకు నెట్టడం జరుగుతుంది. ఈ ప్రయాణంలో భాగంగానే వానపాముల ఎరువు తయారీ, పుట్టగొడుగుల పెంపకం, తేనెటీగల పెంపకం, మిత్ర పురుగుల పెంపకం లాంటి వాటిని రైతులు చేపడుతున్నారు. ఇవన్నీ కూడా రైతులకు, వ్యవసాయ రంగానికి, ప్రజలకు ఉపయోగపడేవే అని నిస్సందేహంగా చెప్పవచ్చు. ఇప్పుడు వీటి సరసన బ్లాక్‌ సోల్జర్‌ ఫ్లై పెంపకం చేరింది. ఈ బ్లాక్‌ సోల్జర్‌ ఫ్లై రైతులకు, పర్యావరణానికి ప్రత్యేకించి కోళ్ళ రైతులకు వరం అని చెప్పవచ్చు. ఈ విషయాన్ని గ్రహించి బ్లాక్‌ సోల్జర్‌ ఫ్లై లార్వాలను తమ కోళ్ళకు మేతగా, కోడి ఎరువును కుళ్ళగొట్టడానికి వినియోగిస్తున్నారు గుంటూరు సమీపములోని చౌడవవరంకి చెందిన దాసయ్య.
దాసయ్య బావ మధుకోణార్క్‌ గారికి కోళ్ళ పెంపకంలో మంచి అనుభవం ఉంది. వీరికి ప్రత్యేకంగా లేయర్సు (గుడ్లు పెట్టే కోళ్ళు) పెంపకంలో 15 సంవత్సరాలకు పైగా అనుభవం ఉంది. దేశం మొత్తం మీద వీరికి అనేక బ్రాంచీలు ఉన్నాయి. రోజుకి 4,00,000 పైగా కోడిగుడ్లను దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు సరఫరా చేస్తుంటారు. వీరి అనుభవంలో కోళ్ళ ఫారాల దగ్గర పెద్దగా ఇబ్బంది పెట్టే సమస్య వాసన మరియు ఈగలు. ఈ సమస్యల వలన కోళ్ళ ఫారాలు గ్రామాలకు, మనుషుల సంచారానికి దూరంగా ఏర్పాటు చేస్తుంటారు. ఈ సమస్యలకు పరిష్కారం కోసం అన్వేషించి బ్లాక్‌ సోల్జర్‌ ఫ్లై వలన వాసన మరియు ఈగల సమస్య నుండి బయటపడటముతో పాటు కోడి ఎరువును పోషకాల గనిగా మార్చటంలో ఈ బ్లాక్‌ సోల్జర్‌ ఫ్లై బాగా ఉపయోగపడడంతో పాటు దాణా ఖర్చులు తగ్గించవచ్చు అని తెలుసుకుని బ్లాక్‌ సోల్జర్‌ ఫ్లైను ఉత్పత్తి చేస్తూ తమ కోళ్ళ ఫారంలో వినియోగిస్తున్నారు.
బ్లాక్‌ సోల్జర్‌ ఫ్లై పర్యావరణానికి ఉపయోగపడే ఈగ (ఇవి మామూలుగా మన చుట్టు ప్రక్కల కనిపించే ఈగలు కావు). ఈ ఈగలు పశువులు, కోళ్ళ వ్యర్థాలను కుళ్ళగొట్టి మంచి పోషకాలు గల ఎరువుగా మారుస్తాయి. సాధారణంగా కోళ్ళ ఎరువు వాసన వస్తుంది. కాని కోళ్ళ వ్యర్థాలలో ఈ బ్లాక్‌ సోల్జర్‌ ఫ్లై లార్వాను వదలినట్లయితే 45 రోజులలో మంచి ఎరువుగా మార్చి కోళ్ళ ఎరువును ఏ విధమైన వాసన రాకుండా చేయగలవు. లేయర్స్‌ కోళ్ళ ఫారమ్‌లలో పైన ఉన్న కోళ్ళు కిందకు రెట్టను వదులుతుంటాయి. ఈ రెట్టలో బ్లాక్‌ సోల్జర్‌ ఫ్లై యొక్క లార్వాలను వదులుతారు. ఈ లార్వాలు కోళ్ళ వ్యర్థాన్ని కుళ్ళగొడుతుంటాయి. 45 రోజులలో మంచి ఎరువుగా తయారవుతుంది. పూర్తిగా తయారయిన ఎరువు వాసన లేకుండా, తగు మొత్తంలో తేమ శాతంలో పొడి పొడిగా ఉంటుంది. పొడిగా ఉన్న ఎరువును జల్లెడపోసి లార్వాలను వేరు చేసి ఆ లార్వాను కోళ్ళకు దాణాగా వేస్తుంటారు. ఈ ప్రక్రియ వలన ఒకవైపు కోళ్ళ ఎరువులో పోషకాలు అభివృద్ధి చెందడముతోపాటు ఇంకో వైపు కోళ్ళ దాణా ఖర్చు తగ్గడంతో పాటు కోళ్ళ ఆరోగ్యం మెరుగుపడడం, కోడిగుడ్లలో పోషకాల శాతం పెరగడం లాంటివి జరుగుతుంటాయి. కాబట్టి బ్లాక్‌ సోల్జర్‌ ఫ్లై (ఈగ)లు రైతుల పాలిటి ప్రత్యేకించి కోళ్ళ రైతుల పాలిటి వరం అని దాసయ్య అంటున్నారు. మరిన్ని వివరాలు 90008 90909 కి ఫోను చేసి తెలుసుకోగలరు.
మంచి సేంద్రియ ఎరువు
ప్రస్తుతం అనేక సేంద్రియ ఎరువులు అందబాటులో ఉన్నాయి. వీటిలో వానపాముల ఎరువు, పశువుల ఎరువు, ఘనజీవామృతం, గొర్రెలు, మేకల ఎరువు, కోళ్ళ ఎరువులను ప్రధానంగా చెప్పవచ్చు. పశువు, గొర్రెలు, మేకల ఎరువులతో పోల్చుకుంటే కోళ్ళ ఎరువులో పోషకాల శాతం ఎక్కువగా ఉంటుంది. కానీ కోళ్ళ ఎరువు వలన వేడి ఉత్పన్నమవుతుందనే ఉద్దేశ్యముతో కోళ్ళ ఎరువును ఉపయోగించటానికి రైతులు వెనుకంజ వేస్తుంటారు. కొంతమంది బాగా కుళ్ళిన తరువాత అంటే 6 నుండి 10 నెలల తరువాత ఉపయోగిస్తుంటారు. కానీ ఈ బ్లాక్‌ సోల్జర్‌ ఫ్లై లార్వాలతో కుళ్ళగొట్టిన కోళ్ళ ఎరువు వేడిని ఉత్పత్తి చేయదు కాబట్టి వెంటనే అన్ని రకాల పంటలకు వినియోగించవచ్చు. ఈ ఎరువును ఉపయోగించి పంటల సాగు చేసినట్లయితే మొక్కలు దృఢంగా రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుకుంటూ పెరుగుతాయి కనుక పంటలపై చీడపీడల ప్రభావం తక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి ఈ ఎరువు సేంద్రియ రైతులకు బాగా ఉపయోగపడుతుందని దాసయ్య అంటున్నారు.
రసాయనాలకు దూరం జరగవచ్చు
కొంతమంది రైతులు తమ పంటల సాగులో రసాయనాలను వినియోగించకపోతే పంట దిగుబడులు తగ్గుతాయనే ఆలోచనతో రసాయనాలకు దూరం జరగలేకపోతున్నారు. అలాంటి రైతులు మెల్లమెల్లగా రసాయనాలను తగ్గిస్తూ ఈ ఎరువును ఉపయోగిస్తూ పంటల సాగు కొనసాగిస్తున్నట్లయితే 4, 5 సంవత్సరాలలో పూర్తిగా తమంతటతామే రసాయనాలను వదిలిపెడతారు అని దాసయ్య అంటున్నాడు.
విదేశీమారక ద్రవ్యం ఆదా అవుతుంది
ప్రస్తుతం రైతులు ఉపయోగించే రసాయన ఎరువులలో చాలా వరకు విదేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకునేవే. ఎంతో విలువైన విదేశీ మారక ద్రవ్యాన్ని ఖర్చుచేస్తూ విష రసాయనాలను దిగుమతి చేసుకుని పంటల సాగులో వినియోగిస్తూ నేల, నీరు, గాలి, ఆహారం లాంటివి కలుషితము చేయడంలో రైతులు తమ వంతు పాత్రను పోషిస్తున్నారు. ప్రాణాలు కాపాడవలసిన ఆహారాన్ని అందించవలసిన అన్నదాతలు తప్పని పరిస్థితులలో రసాయన అవశేషాలు కల ఆహారాలను అందిస్తున్నారు. రైతులు సేంద్రియ పద్ధతులు పాటిస్తూ అన్ని రకాల సేంద్రియ ఎరువులతో పాటు బ్లాక్‌ సోల్జర్‌ ఫ్లైతో తయారయిన ఎరువు కూడా వినియోగించినట్లయితే రసాయనాల అవసరం ఉండదు కాబట్టి రసాయనిక ఎరువుల కొనుగోలు నిమిత్తం ఖర్చుచేసే విదేశీ మారక ద్రవ్యం ఆదా అవుతుందని దాసయ్య అంటున్నారు.
పాడి పరిశ్రమను కొత్తగా చేపట్టే వారికి, పాడి పశువుల ఎంపిక పెద్ద సమస్యగా కనిపిస్తుంది. ముఖ్యంగా, ఇటీవల తెలంగాణలో ‘దళితబంధు’లో భాగంగా, పాడి పరిశ్రమ పట్ల కొంతమంది ఆసక్తి చూపడం సంతోషించదగిన విషయం. కానీ, పూర్తి అవగాహన, పాడి ఉత్పత్తుల మార్కెటింగ్‌ పట్ల నిర్దిష్ట దృక్పథం లేకపోతే, పాడిపరిశ్రమ లేదా గేదెలతోనా పాడి పరిశ్రమ చేపట్టడం, దాని వలన లాభనష్టాలు సరైన రీతిలో లబ్దిదారులకు వివరించకపోవడం వలన, ప్రభుత్వం ఆశిస్తున్న ఫలితాలు ఆశాజనకంగా ఉండకపోవచ్చు. వీలైనంత వరకు, పక్క రాష్ట్రాల నుండి పాడి పశువుల కొనుగోలు చేస్తే, వాతావరణపరంగా, అవి పాల దిగుబడి స్థిరంగా ఇస్తాయి. మంచి పాడిపశువుల ఎంపికలో పాడి పశువుల జాతి, వాటి వంశ చరిత్ర పాల ఉత్పత్తి వివరాలు, శరీర లక్షణాలు అనే నాలుగు ప్రధాన అంశాలు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి.
ఆవుల్లో మంచి దేశవాళీ ఆవులుగానీ, సంకరజాతి జెర్సీ, హెచ్‌.ఎఫ్‌. జాతులు, గేదెల్లో జాఫ్రాబాదీ, గ్రేడెడ్‌ ముర్రా జాతులు ఎంపిక చేయడం మంచిది. రోజుకు కనీసం 10 లీ. తక్కువగాకుండా పాల దిగుబడి ఉన్న పాడిపశువులు ఎంపిక చేయాలి. 2-6 పళ్ళు వేసిన పాడి పశువులను, దూడతో సహా కొనుగోలు చేయాలి. సాధారణ శరీర లక్షణాలకు 30 మార్కులు, పాడి లక్షణాలకు 20 మార్కులు, శరీర సామర్థ్యానికి 20 మార్కులు, పొదుగు ఆకారం, స్థితికి 30 మార్కుల స్కోర్‌ కార్డ్‌పై మార్కులు వేసుకుని అంచనా వేయాలి.
పాడి పశువు ఆరోగ్యంగా, చురుకుగా, ఆకర్షణీయంగా ఆడలక్షణాలు ఉండాలి. శాంత స్వభావం, వెనకనుండి త్రికోణాకారంలో ఉండి, పొదుగు, రోమాలు ఆరోగ్యంగా ఉండేలా చూడాలి. చర్మం శుభ్రంగా ఎలాంటి చర్మ వ్యాధులు లేకుండా, కాలిగిట్టలు మందమైన అరికాళ్ళతో, డొక్కలు నిండుగా ఉండేలా చూడాలి. పాలనరాలు పొదుగుకు ఇరువైపులా, స్పష్టంగా పైకి ఉబ్బి ఉండాలి.
వీలైనంతవరకు రైతువద్ద పశువుల కొనుగోలు చేయాలి. పాలను రెండు, మడు రోజులు పిండి, చూసి తీసుకోవాలి. టీకాలు వేయించినవి, పొదుగువాపు లాంటి వ్యాధులు లేని పాడి పశువులకు ఎంపిక చేయాలి. కొనేచోట, పాడిపశువుకు అలవాటైన ఆహారాన్ని తెలుసుకుని, పశువు కొనుగోలు, తర్వాత, 5-6 రోజులు అదే ఆహారాన్ని ఇస్తూ, స్థానికంగా దొరకే పశుగ్రాసాలు, దాణా అలవాటు చేయాలి. బీమా విషయంలో రవాణా బీమా పశువుకు బీమా తప్పకుండా చేయించాలి. పాడి పశువు కొనుగోలు చేయడానికి మూడు నెలల ముందు నుంచే పశుగ్రాసాల పెంపకం చేపట్టాలి.
ఏదిఏమైనా, దూడలు తెచ్చుకుని 1-2 సం|| మన ప్రాంతాల్లో మేపి, వాటితో పాడిపరిశ్రమ విస్తరించడం అనేది శ్రేయోదాయకం. అప్పుడే స్థిరమైన పాల దిగుబడి, పాడి విస్తరణ సాధ్యపడుతుంది.
ప్రకృతి అందించే పరిపూర్ణ ఆహారమైన పాలలో నీరు, చక్కెర (లాక్టోజ్‌), ఇతర విటమిన్లు, ఖనిజ లవణాలు ఉండగా వెన్నశాతం మాత్రమే ఎక్కువ మార్పులకు లోనవుతుంటుంది. పాలలోని ‘వెన్న’ను అసహజ పద్ధతుల్లో ఇతర పదార్థాలతో పూరించలేము.
డెయిరీల్లో సాధారణంగా గేదె పాలకైతే కిలో వెన్నకు ధర చెల్లిస్తుంటే, ఆవు పాలకైతే పాలలోని వెన్న, వెన్నేతర ఘనపదార్థాలను కలిపి కిలో ఘన పదార్థాల కింద ధర కడుతుంటారు. వాణిజ్యసరశిలో నడిచే డెయిరీలు, పాలే జీవనాధారంగా చేసుకున్న పాడిరైతులు పాలల్లో వెన్నశాతం పెంచుకోవడానికే ఆసక్తి చూపుతారు.
పాడి పశువుల జాతులు, జాతిభేదము, కాల ప్రభావము, ఈనిన తర్వాత రోజులు, ఈతల సంఖ్య, పాలుపితికే వేళల్లో మార్పులు, పశువు ఆరోగ్య పరిస్థితి, తినే మేత, పాలు పితికే విధానము మరియు పాలుపితికే చోటు తరచు మార్చడం లాంటి అంశాలు వెన్నశాతంలో వ్యత్యాసాలకు కారణమవుతుంటాయి.
వెన్నశాతం తగ్గడానికి కారణాలు
1) పశువుల ఆహారంలో పీచు పదార్థాల తగ్గుదల, పశువుల ఆహారంలో కనీసం 1.2% పీచు పదార్థం లేకపోతే వెన్న శాతం తగ్గుతుంది.
2) పచ్చిమేతలు లేకపోవుట: మేలు జాతి పచ్చిమేతలు పశువుల బరువుకు1.4% తప్పక మేపాలి.
3) దాణా ఇవ్వకపోవడం: పశువుల ఆరోగ్యసంరక్షణకై తగు మోతాదులో దాణా తప్పక ఇవ్వాలి.
4) పీచురహిత పిండిపదార్థాలు, అసిటిక్‌ ఆమ్ల ఉత్పత్తిని తగ్గించి, పాలలో వెన్నశాతాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి.
5) ఎక్కువ మోతాదులో నూనెచెక్కలను మేపితే క్రమేపి వెన్నశాతం తగ్గుతుంది.
8) అధిక పాలనిచ్చే థలో, శక్తినిచ్చే పదార్థాలతో కూడిన దాణా తగ్గినా, క్రమేపి పాలలో వెన్న శాతం తగ్గుతుంది.
9) వేసవి/ఎక్కువ తేమ ఉండేకాలంలో వెన్న శాతం తగ్గుతుంది.
10) అధిక మోతాదులో సొమెటిక్‌ కణాల సంఖ్య, వెన్న శాతం తగ్గిస్తుంది.
పాలు తీసేటపుడు చివరి థ పాలల్లో, పశువు ఎండిపోయే ముందు ఉత్పత్తి అయే పాలలో, శీతాకాలం ఉత్పత్తి అయే పాలలో, పోషకాల పచ్చిమేత మేపినా, తక్కువ పాలిచ్చే దేశీవాళీ పశువుల్లో అధిక వెన్న శాతం కనిపిస్తుంటుంది.
స్థానికంగా దొరికే ప్రత్యామ్నాయ దాణా తయారీ వస్తువుల వాడకం దానా తయారీ ఖర్చును తగ్గిస్తుంది.
పశువుకు ఎల్లవేళలా మేత, నీరు అందుబాటులో ఉంచడంతోబాటు మేత అందించే తొట్టెలు శుభ్రంగా ఉంచాలి.
రూమెన్‌ బైపాస్‌ ఫ్యాట్స్‌ దాణాతో జతచేసి మేపడం వలన పాలలో వెన్నశాతం పెరుగుతుంది. అయితే ఇవి 2శాతం మించకుండా జాగ్రత్తవహించాలి. అధికపాలనిచ్చే పశువులకై మార్కెట్లో డెయిరీలాక్‌, మెగాలాక్‌ పేరుతో ఇవి అందుబాటులో ఉన్నాయి.
పశువు పెద్దపొట్టలో పి.హెచ్‌. అదుపుచేసే సోడా ఉప్పు, 50-70 గ్రా. 2-3 దఫాలు దాణాలో చేర్చి అందిస్తే వెన్న పెరుగుతుంది.
వేసవిలో తగు జాగ్రత్తలతో వెన్నశాతం పెంచుకుని పాడి రైతులు లాభాలు గడించడమే పాడి రైతు ముందున్న తక్షణ కర్తవ్యం.
