“మేము పండించిందే మా కుటుంబానికి పౌష్టికాహారం!”– నాని, ఒక ఆదర్శ మహిళా రైతు
చిన్న ప్రయత్నం… పెద్ద మార్పు!
ఒడిశా రాష్ట్రానికి చెందిన 48 ఏళ్ల నాని, తన భర్త కుమార్తో కలిసి వ్యవసాయ పనులు చేస్తూ జీవనం సాగిస్తున్నారు. ఇతర రైతులకు చెందిన సుమారు నాలుగు ఎకరాల వ్యవసాయ క్షేత్రం నిర్వహణలో ఈ దంపతులు భాగస్వాములుగా ఉంటున్నారు. రోజంతా వ్యవసాయ పనులతో బిజీగా ఉండే వీరికి తమ కుటుంబం కోసం ప్రత్యేకంగా కూరగాయలు పండించుకోవాలనే ఆలోచన ఉన్నప్పటికీ, సరైన అవగాహన, విత్తనాలు, మార్గదర్శకత్వం లేకపోవడంతో అది కార్యరూపం దాల్చలేదు.
ఈ నేపథ్యంలో పోషకాహార సున్నిత వ్యవసాయం (Nutri-Sensitive Agriculture – NSA) కార్యక్రమంలో భాగంగా నిర్వహించిన కిచెన్ గార్డెన్ జోక్యం నాని జీవితంలో ఒక కొత్త ఆలోచనకు నాంది పలికింది. ‘అన్నదాత కిచెన్ గార్డెన్’ నమూనాపై దంపతులకు అవగాహన కల్పించి, వారి ఖాళీ సమయాన్ని సద్వినియోగం చేసుకుంటూ ఇంటి అవసరాల కోసం సొంతంగా కూరగాయలు పండించుకోవచ్చని ప్రోత్సహించడం జరిగింది.
ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా పరిశోధక విద్యార్థిని డా. దీప ఆంగోత్ స్వయంగా నాని దంపతులకు కిచెన్ గార్డెనింగ్ కోసం వివిధ రకాల కూరగాయల విత్తనాలను అందించారు. విత్తనాలు నాటినప్పటి నుంచి మొక్కల పెరుగుదల, తోట నిర్వహణ, పంట కోత వరకు క్రమం తప్పకుండా క్షేత్రస్థాయిలో పర్యవేక్షిస్తూ అవసరమైన సూచనలు, సాంకేతిక మార్గదర్శకత్వం అందించారు. ఆమె నిరంతర ప్రోత్సాహం, నాని దంపతుల ఆసక్తి, శ్రమ కలిసివచ్చి ఈ చిన్న కిచెన్ గార్డెన్ను విజయవంతమైన పోషకాహార జోక్యంగా మార్చాయి.
వంకాయ మొక్కల పెంపకం
ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా 12కు పైగా రకాల కూరగాయల విత్తనాలతో కూడిన కిచెన్ గార్డెన్ విత్తనాల కిట్ను వారికి అందించడం జరిగింది. విత్తనాల ఎంపిక నుంచి మడుల ఏర్పాటు, విత్తనాలు నాటడం, మొక్కల సంరక్షణ, మల్చింగ్ వంటి అంశాల్లో వారికి నిరంతరం మార్గదర్శకత్వం అందిస్తూ, క్షేత్రస్థాయిలో పంట ఎదుగుదలను క్రమం తప్పకుండా పరిశీలించడం జరిగింది. దంపతులు కూడా తమ పనివేళల అనంతరం లభించే ఖాళీ సమయంలో ఎంతో ఆసక్తితో తోట పనులను చేపట్టారు.
క్షేత్రస్థాయిలో తోటను పరిశీలిస్తున్న డా. దీప ఆంగోత్ మరియు కుమార్
చిన్న తోటలో ఎన్నో రకాల పోషకాలు!
సరయిన సమయంలో కూరగాయల కోత ప్రారంభమై మిరప, వంకాయ, బీరకాయ, అలసంద, ఆకుకూరలు, కొత్తిమీర, మెంతికూర వంటి వివిధ రకాల కూరగాయలు, ఆకుకూరలు వారి తోటలో కళకళలాడాయి. రోజూ మార్కెట్పై ఆధారపడకుండా తమ కళ్లముందే పెరిగిన తాజా కూరగాయలను కోసుకుని వంటల్లో ఉపయోగించుకోవడం వారికి ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చింది.
ఇంటి అవసరాల కోసం కొత్తిమీర, మెంతి మైక్రోగ్రీన్స్ సాగు
గతంలో పరిమిత రకాల కూరగాయలతోనే సాగిన వారి భోజనంలో ఇప్పుడు వివిధ రకాల ఆకుకూరలు, కూరగాయలు చోటు చేసుకున్నాయి. ఫలితంగా కుటుంబ ఆహారంలో వైవిధ్యం పెరిగింది. విభిన్న రంగులు, రుచులు, పోషక విలువలతో కూడిన కూరగాయలు వారి రోజువారీ భోజనంలో భాగమయ్యాయి. ముఖ్యంగా తాజా కూరగాయలను సొంతంగా పండించుకుని వండుకోవడం వల్ల ఆహారంపై నమ్మకం, సంతృప్తి పెరిగాయని నాని దంపతులు ఆనందంగా తెలిపారు.
అలసంద సాగుతో పోషకాహారానికి తోడ్పాటు
రూ.100 పెట్టుబడి… రూ.3,000 ఆదా!
ఈ కిచెన్ గార్డెన్ విజయగాథలో ఆర్థిక ప్రయోజనం కూడా ఎంతో ప్రోత్సాహకరంగా నిలిచింది. కేవలం సుమారు రూ.100 విలువైన విత్తనాల కిట్తో ప్రారంభించిన ఈ చిన్న ప్రయత్నం, మూడు నెలల పాటు కుటుంబానికి అవసరమైన కూరగాయలను అందించింది. మార్కెట్లో కూరగాయలు కొనుగోలు చేయాల్సిన అవసరం గణనీయంగా తగ్గడంతో సుమారు రూ.3,000 వరకు ఆదా చేయగలిగామని దంపతులు తెలిపారు.
అంటే, తక్కువ పెట్టుబడితో తమ కుటుంబానికి తాజా కూరగాయలను అందించుకోవడమే కాకుండా, కుటుంబ ఖర్చులను తగ్గించుకునే అవకాశాన్ని కూడా ఈ కార్యక్రమం కల్పించింది. ముఖ్యంగా ఇతరుల పొలాల్లో పనిచేసే వ్యవసాయ కుటుంబాలు కూడా తమ ఖాళీ సమయాన్ని ఉపయోగించుకుని చిన్న స్థలంలోనే పోషకాహార భద్రతను సాధించవచ్చని నాని దంపతుల అనుభవం తెలియజేస్తోంది.
పండించిన కూరగాయలతో ఆనందంగా నాని, కుమార్
మన ఇంటి తోట… పొరుగింటికీ స్ఫూర్తి!
తమ తోటలో పండిన కూరగాయలను తమ కుటుంబ అవసరాలకే పరిమితం చేయకుండా పొరుగున ఉన్న ఇతర రైతు కుటుంబాలతో కూడా పంచుకోవడం నాని దంపతుల ప్రత్యేకత. వారి తోటలో పండిన కూరగాయలను చూసి, వాటి రుచిని ఆస్వాదించిన పొరుగువారు కూడా కిచెన్ గార్డెన్ పెంపకంపై ఆసక్తి చూపడం ప్రారంభించారు. ఇలా ఒక కుటుంబంతో ప్రారంభమైన చిన్న మార్పు, ఇతర కుటుంబాలకు కూడా స్ఫూర్తిగా మారింది.
బీరకాయ తీగల పెంపకాన్ని పరిశీలిస్తున్న కుమార్
ఇక తదుపరి లక్ష్యం… చిరుధాన్యాల సాగు!
NSA కార్యక్రమంలో భాగంగా చేపట్టిన జోక్యాల అనంతరం నాని దంపతుల్లో పోషకాహారంపై అవగాహనతో పాటు సొంతంగా ఆహారాన్ని పండించుకోవాలనే ఆసక్తి మరింత పెరిగింది. కిచెన్ గార్డెన్ను కొనసాగించడంతో పాటు, తమ కుటుంబ వినియోగం కోసం పొలంలో కొంత భాగంలో చిరుధాన్యాలను కూడా సాగు చేయాలని వారు తమ భవిష్యత్ ప్రణాళికను వెల్లడించారు.
వివిధ రకాల ఆకుకూరల సాగు
నాని దంపతుల ప్రయాణం మనకు ఒక గొప్ప సందేశాన్ని అందిస్తోంది. సొంతంగా పెద్ద వ్యవసాయ భూమి లేకపోయినా, ఇతరుల పొలాల్లో పనిచేస్తున్నప్పటికీ, కొద్దిపాటి స్థలం, తక్కువ పెట్టుబడి, సరైన అవగాహన, నిరంతర మార్గదర్శకత్వం ఉంటే కుటుంబానికి అవసరమైన పోషకాహారాన్ని మనమే పండించుకోవచ్చు.
“మేము పనిచేసేది ఇతరుల పొలాల్లోనే కావచ్చు… కానీ మా కుటుంబానికి అవసరమైన తాజా కూరగాయలను మేమే పండించుకుంటున్నాం. మా తోటలో పండిన కూరగాయలతో మా భోజనంలో రుచి పెరిగింది, ఖర్చు తగ్గింది, మనసుకు ఎంతో సంతోషం కలిగింది” అని నాని దంపతులు చిరునవ్వుతో తెలిపారు.
నిజంగా, నాని దంపతుల కిచెన్ గార్డెన్ ఒక చిన్న తోట మాత్రమే కాదు… పోషకాహారం, ఆర్థిక పొదుపు, కుటుంబ సంతోషం, సమాజ భాగస్వామ్యానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.
కిచెన్ గార్డెన్ నుంచి సేకరించిన వివిధ రకాల కూరగాయల దిగుబడి
చిన్న స్థలం… చిన్న పెట్టుబడి… పెద్ద పోషకాహార మార్పు! ఇదే నాని కిచెన్ గార్డెన్ విజయగాథ.
Dr. Deepa Amgoth
PhD Research scholar
Ph: 9542222697
