ఔషధ మొక్క…..కచోరము

సాధారణ నామం
తెల్లపసుపు / జెడోమరి

శాస్త్రీయ నామం
కర్కుమా జిడోమారియా

కుటుంబం: జింజిబెరేసి²

కచోరము ఒక హెర్బల్ బహువార్షిక మొక్క. ఇది భూమిలో ఉన్న దుంప నుండి నిటారుగా ఉన్న 75 సెం.మీ. పొడవున్న సూడోకాండాల మొద్దులను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ప్రతి సూడోకాండం 5 ఆకులను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఆకు 35 సెం.మీ. పొడవు, 13 సెం.మీ. వెడల్పు కలిగి ఉంటుంది. దీనిని అలంకరణ మొక్కగాను, కొన్నిసార్లు వాణిజ్యపరంగా సుగంధ ద్రవ్యంగా, ఔషధ మొక్కగా పెంచుతారు. పూవులు పసుపు రంగులో మెరుస్తుంటాయి. ఆకులు కోడిగుడ్డు ఆకారంలో 1 నుండి 2 అ. పొడవుంటాయి. కాయలు ముక్కోణాకారంలో ఉంటాయి. గింజలు అండాకారం లేదా బల్లెం ఆకారంలో ఉంటాయి.

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

  • కచోరం పేస్టుని వాపు, గాయాలు, చర్మ వ్యాధులు, నొప్పి నివారణలో ఉపయోగిస్తారు. శరీర ఉత్ప్రేరకంగా పని చేసి రక్తాన్ని శుద్ధి చేస్తుంది.
  • శ్వాస సంబంధిత వ్యాధులను సమర్ధవంతంగా నివారిస్తుంది. జీర్ణశక్తిని, కాలేయ పరిస్థితిని మెరుగుపరచి శరీర ఉష్ణోగ్రతను సాధారణ స్థితిలో ఉంచుతుంది. కచోరాన్ని పొడి రూపంలో తీసుకుంటే రుతుస్రవాన్ని క్రమబద్ధీకరిస్తుంది.
  • మూత్ర సంబంధ సమస్యలకు, మూత్రకోశ వ్యాధులకు మొక్క రసాన్ని త్రాగిస్తారు. పేగు అల్సర్ వత్తిడి తగ్గించడానికి ఉపయోగిస్తుంది.
  • దగ్గు, జలుబు, వాంతులు తగ్గించడానికి ఉపయోగిస్తారు. పొత్తికడుపు నొప్పి, కీళ్ళ నొప్పులకు ఉపశమనం కల్గిస్తుంది.
  • త్రాచుపాము విషానికి విరుగుడుగా పనిచేస్తుంది. భారతదేశంలో ఈ మొక్కని తాజాగా వండి తినడానికి లేదా పచ్ౘ్ళ్ళు తయారీలో ఉపయోగిస్తారు. పేస్టుగా నూరి కూరలలో ఉపయోగిస్తారు.

వ్యవసాయరంగంలో…

  • కచోరం మొక్క వివిధ భాగాలనుపయోగించి తయారు చేసిన ద్రావణం వేరుశనగ పంటనాశించే పేనుబంక, ఎఫిన్‌గాసిపిని గణనీయంగా అధిక సంఖ్యలో (56-90%) చంపింది. క్యాబేజి పంటనాశించే డైమండ్ బ్యాక్‌మాత్, ప్లూటెల్లా క్ౙెåలోస్టెల్లా పై కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది. తక్కువ ప్యూపాలు ఏర్పడ్డాయి. తక్కువ పెద్ద పురుగులు ప్యూపాల నుండి వెలువడ్డాయి. యాంటిఫీడెంట్ చర్యను కూడా ప్రదర్శించింది (హెవేజ్, అతని అనుచరులు, 1997).
  • కచోరం వోలటైల్ ఆయిల్ (2000 పిపియం) కొల్లెటోట్రైకం ఫాల్కేటం పెరుగుదలను పూర్తిగా అరికట్టింది. చెరకు పంటనాశించే చెదపురుగు, ఒడొంటోటెర్మస్ ఒబెసస్‌పై కూడా మంచి కీటకనాశన చర్యను ప్రదర్శించింది. (గుర్దీప్‌సింగ్, అతని అనుచరులు, 2002)
  • అటవీ తోటలలో కచోరం మొక్కలను కమ్మర్షియల్‌గా పెంచి వోలటైల్ ఆయిల్‌ని డిస్టిలేషన్ ద్వారా పొందవచ్చు. (పట్టనసెరీ అండ్ పన్ బూన్‌మీ, 2016).
  • కచోరం ద్రావణం త్రాగించి పాడి ఆవుల రూమెన్ ద్రవంలో అత్యధిక రూమెన్ బాక్టీరియల్ అసిటిక్ యాసిడ్, ప్రోపియానిక్ యాసిడ్, బ్యుటిరిక్ యాసిడ్, అతి తక్కువ భార లోహాలను నమోదు చేశారు (నూర్డిన్, సుశాన్టి, 2015).
  • కచోరం ద్రావణాలు మానవులలో రొమ్ము క్యాన్సర్ కణాలు వృద్ధి చెందడాన్ని అరికడతాయి (మార్టిన్, అతని అనుచరులు, 2002).
  • కచోరం అనేక రకాల సూక్ష్మజీవులపై యాంటి మైక్రోబియల్ చర్యను ప్రదర్శించింది. దీనిని ఆహార పరిశ్రమలో ఆహార సంరక్షణకు ఉపయోగించవచ్చు. (వొరవుత్తు కుంచాయ్, 2007).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

Read More

ఔషధ మొక్క…. మామిడి అల్లం

ఇది ఒక చిన్న బహువార్షికపు మొక్క, కాండము భూమిలోపలే ఉంటుంది. దీని ఆకులు లేతగా, బల్లెం ఆకారములో చిన్నవిగా ఉంటాయి. పసుపు పచ్చ పువ్వులు పూస్తాయి. ఫలాలు, విత్తనములు నల్లగా దీర్ఘచతురస్రాకారంలో ఉంటాయి. సన్నగా సుమారు 10 సెం.మీ. పొడవు దుంపలుంటాయి. ఇది దుంపల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది.

సాధారణ నామం : మ్యాంగో జింజర్, ఆమ్ అద్రక్ శాస్త్రీయ నామం : కర్కుమా అమాడ కుటుంబం: జింజిబెరేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

  • మామిడి అల్లం దుంప, కొమ్ములు ఆవిరయ్యే తైలం మరియు కొన్ని ఘాటైన రసాయనాలు కలిగి ఉండి ఔషధములలో వాడబడుతుంది. తైలం (1.1%) నందు లినాలూల్, మిర్సిన్, ఆసిమిన్, శాఫ్రోల్ మరియు లినాలైల్ ఎసిటేట్ అనబడు రసాయనాలు ఉంటాయి.
  • మామిడి అల్లం చలవ చేయుటకు, జీర్ణశక్తిని పెంచుటకు, వంటలలో ఉపయోగిస్తారు. దీని దుంపలను నూరి అందులో సారాయిని, కోడిగుడ్డు సొనను వేసి కలిపి తట్టువేసిన, కనబడని దెబ్బలు, గాయాలు, నొప్పులు హరించును. దీని దుంపలు సెగరోగం, నీళ్ళవేరచనాలను అరికడతాయి. కామ ప్రవృద్ధికి, మూత్రమును సులువుగా జారీచేయుటకు, కడుపులో పుండ్లకు, చర్మవ్యాధులు, శ్వాసకోశవ్యాధులు, మలబద్ధకం నివారణకు, చెవినొప్పిని తగ్గించుటకు దీనిని ఉపయోగించెదరు. దుంప కొమ్ములతో చట్నీచేసి ఉపయోగించిన ఆకలి వృద్ధి చేస్తుంది.

వ్యవసాయరంగంలో

  • మామిడి అల్లం ఆకుద్రావణాలు స్టెఫైలోకోకస్ ఆరియస్, బాసిల్లస్ సీరియస్, ప్రోటియస్ మిరాబిలిస్, ప్రోటియస్ వుల్గారిస్, సెర్రేషియా మార్సెసెన్స్, ఎస్కెరిచియా కోలి, క్లెబ్సియెల్లా న్యుమోనియే, బాసిల్లస్ సబ్‌టైలిస్, ఎంటరోబాక్టర్ ఈరూజినెస్, సూడోమోనాస్ ఈరూజినోసా, విబ్రియో కలరా, స్ట్రెప్టోకోకస్ న్యుమోనియే, సాల్మొనెల్లా పారాటైఫిలపై యాంటిబాక్టీరియల్ చర్యను ప్రదర్శించాయి (జార్ౙి అండ్ బ్రిట్టో, 2016).
  • మామిడి అల్లం దుంపపొడి గోధుమ నిల్వ ధాన్యంలో ఆశించే సైటోఫిలస్ ఒరైజెని అత్యంత సమర్ధవంతంగా ఎక్కువ పురుగులను చంపి, పెద్ద పురుగుల విడుదలను తగ్గించింది (పటేల్, 2006).
  • మామిడి అల్లం ఇథనాల్ ద్రావణం యాంటీబాక్టీరియల్, యాంటిఫంగల్ చర్యలను ప్రదర్శించింది (హారిట్, అతని అనుచరులు, 2013).
  • మామిడి అల్లం దుంపలో శక్తివంతమైన కీటకనాశక చర్య ప్రదర్శించే రసాయనాలున్నాయి (జగజీవన్‌రామ్, అతని అనుచరులు, 2014).
  • మామిడి అల్లం ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ హౌస్‌ఫ్లెå, మస్కాడొమెస్టికపై 100% వికర్షక చర్యను ప్రదర్శించింది (సింగ్ అండ్ సింగ్, 1991)
  • మామిడి అల్లం ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ చెరకు పంట నాశించే ఒడొంటో టెర్మెస్ ఒబెసస్‌పై కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది (గుర్దీప్‌సింగ్, అతని అనుచరులు, 2002).
  • మామిడి అల్లం ద్రావణం యాంటీమైక్రోబియల్ లక్షణాలను కలిగి ఉందని ఋజువు చేయబడింది. పర్యావరణహిత పురుగు మందు, కర్కుమా అమడక్రూడ్ ఎక్స్‌ట్రాక్ట్స్ (సియెసిఇ) ఆపిల్ మరియు పియర్ పంటలలో ఫైర్ బ్లెåట్ బాక్టీరియా తెగులు కలిగించే ఎర్వినియా ఎమైలోవోర పై యాంటీబాక్టీరియల్ చర్యను ప్రదర్శించింది.
  • మామిడి అల్లం దుంప క్లోరోఫాం ద్రావణం నుండి మొట్టమొదటిసారి వేరు చేసిన లాబ్డేన్ డైటెర్పీన్ డయాల్డిహైడ్ మైకోబాక్టీరియం ట్యూబర్‌క్యులోసిస్‌పై యాంటి ట్యూబర్‌క్యులార్ చర్యను ప్రదర్శించింది (శైలేంద్రసింగ్, అతని అనుచరులు, 2010).
  • మామిడి అల్లం ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ మోనోటెర్పెనాయిడ్ కాంపౌండ్స్‌ని అధికంగా కలిగి ఉండి మంచి యాంటిఆక్సిడెంట్, యాంటీ బాక్టీరియల్ లక్షణాలను కలిగి ఉంది (జార్జి, అతని అనుచరులు, 2015).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

Read More

బ్రహ్మి

బ్రహ్మి లేదా గోటుకోలా మొక్కలో ట్రైటెర్పినాయిడ్స్ అదికంగా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా ఇందులో ఉండే ఆసియాటికోసైడ్స్ గాయాలు త్వరగా మానడానికి సహాయపడతాయి.

ఈ మొక్క చర్మ ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడంతో పాటు యాంటీఆక్సీడెంట్ స్థాయిలను పెంచుతుంది. గాయపడిన ప్రాంతానికి రక్తప్రసరణ మెరుగుపడటానికి, కొత్త కణాలు మరియు కణజాలం ఏర్పడటానికి సహాయపడుతుంది. అలాగే సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదలను అరికట్టడంలో కూడా ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

బ్రహ్మి ఆకుల రసాన్ని చిన్న గాయాలు, కాలిన గాయాలు, మచ్చలు మరియు ఇతర చర్మ సమస్యలపై సంప్రదాయంగా లేపనంగా ఉపయోగిస్తారు. గాయపడిన లేదా కాలిన భాగంలో కొత్త కణాల ఏర్పాటుకు, కణజాల వృద్ధికి మరియు చర్మ దృఢత్వం పెరగడానికి ఇది సహాయపడుతుంది. దీనిలోని ఆసియాటికోసైడ్స్ సంధాన కణజాలం ఏర్పడటాన్ని ప్రోత్సహించి, యాంటీ ఆక్సిడెంట్ స్థాయిలను పెంచడంలో సహాయపడతాయి. అందువల్ల చిన్న గాయాలు, మచ్చలు, శస్త్రచికిత్స అనంతరం ఏర్పడే గాయాలు, కాలిన చర్మ గాయాలు మరియు వెరికోస్ అల్సర్లలో సహాయకంగా ఉపయోగించబడుతుంది.

బ్రహ్మీ ఆకులను శుభ్రంగా కడిగి తయారు చేసిన పసరును సంప్రదాయంగా గాయంపై లేపనంలా పూసి, గాజు గుడ్డతో కట్టు కడతారు. అయితే లోతైన గాయాలు, తీవ్రమైన కాలిన గాయాలు లేదా ఇన్ఫెక్షన్ ఉన్న గాయాలకు స్వయంగా ఆకు పసరు లేదా ఇతర పదార్థాలు ఉపయోగించకుండా వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.

బ్రహ్మీ/గోటుకోలా ఆధారిత గుళికలు, క్రీములు మరియు ఆయింట్‌మెంట్లు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి. వీటిని వైద్యుల లేదా అర్హత కలిగిన ఆరోగ్య నిపుణుల సూచన మేరకు ఉపయోగించడం మంచిది.

బ్రహ్మీ/గోటుకోలా సాగు సాంకేతికతః

  1. అనుకూలమైన నేల
    సారవంతమైన, మంచి నీటి పారుదల కలిగిన ఇసుక-లోమి లేదా లోమి నేలలు అనుకూలం. నేలలో సేంద్రియ పదార్థం అధికంగా ఉండటం మంచిది. నీరు నిలిచిపోయే నేలలను నివారించాలి. సుమారు ఉదజని 5.5-7.0 మధ్య నేల అనుకూలంగా ఉంటుంది. తేమను నిలుపుకునే నేలలో మంచి పెరుగుదల ఉంటుంది.
  2. వాతావరణం:
    ఉష్ణమండల మరియు ఉపఉష్ణమండల వాతావరణం అనుకూలం.
  • సుమారు 20-30 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్ ఉష్ణోగ్రత మంచి పెరుగుదలకు అనుకూలంగా ఉంటుంది.
  • అధిక తేమ మరియు మితమైన నీడలో కూడా బాగా పెరుగుతుంది.
  • నీటి లభ్యత ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఏడాది పొడవునా సాగు చేయవచ్చు.
  1. నీటి పారుదలః
    బ్రహ్మీకి నేలలో తగినంత తేమ నిరంతరం ఉండటం అవసరం. వేసవిలో సాధారణంగా 3-5 రోజులకొకసారి, నేల పరిస్థతిని బట్టి నీరు ఇవ్వవచ్చు. డ్రిప్ లేదా స్ప్రింక్లర్ పద్ధతులను ఉపయోగించవచ్చు. నీరు నిలిచిపోకుండా జాగ్రత్త తీసుకోవాలి.
  2. ఎరువుల యాజమాన్యం:
    భూమిని సిద్ధం చేసేటప్పుడు బాగా కుళ్లిన పశువుల ఎరువు లేదా కంపోస్ట్ వేయాలి. సాధారణంగా హెక్టారుకు సుమారు 10-15 టన్నుల సేంద్రియ ఎరువు ఉపయోగించవచ్చు. నేల పరీక్ష ఆధారంగా నత్రజని, భాస్వరం, పొటాష్ ఎరువులను ఇవ్వడం మంచిది. సేంద్రియ సాగులో వర్మీకంపోస్ట్, జీవ ఎరువులను ఉపయోగించవచ్చు. సమతుల్య పోషక యాజమాన్యం పాటించాలి.
  3. కోత మరియు దిగుబడి:
    నాటిన తరువాత సుమారు 3-4 నెలలకు మొదటి కోత తీసుకోవచ్చు. నేలకు దగ్గరగా ఆకులు మరియు కొమ్మలను కోయాలి. తగిన నీరు, పోషకాలు అందిస్తే తదుపరి కోతలు కూడా తీసుకోవచ్చు. సాగు విధానం, నేల, వాతావరణం మరియు నిర్వహణను బట్టి సాధారణంగా హెక్టారుకు సుమారు 10-20 టన్నుల తాజా ఆకులు/హెర్బ్ లభించవచ్చు.
  4. విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తులు:
    బ్రహ్మీ ఆకులను తాజా రూపంలో లేదా ఎండబెట్టి వివిధ ఉత్పత్తులుగా మార్చుకోవచ్చు.
    • బ్రహ్మీ ఆకుల పొడి
    • బ్రహ్మీ టీ
    • బ్రహ్మీ హెర్బల్ డ్రింక్
    • బ్రహ్మీ జ్యూస్/స్క్వాష్
    • బ్రహ్మీ ఎక్స్‌ట్రాక్ట్
    • బ్రహ్మీ క్యాప్సూల్స్ మరియు టాబ్లెట్లు
    • బ్రహ్మీ హెర్బల్ ఆయింట్‌మెంట్/క్రీమ్
    • బ్రహ్మీ సబ్బులు మరియు చర్మ సంరక్షణ ఉత్పత్తులు
    • హెర్బల్ హెయిర్ ఆయిల్
    • బ్రహ్మీ ఆధారిత న్యూట్రాస్యూటికల్ ఉత్పత్తులు
    విలువ జోడింపు ద్వారా తాజా ఆకులు కంటే నిల్వ కాలం పెంచడంతో పాటు రైతులకు అదనపు ఆదాయం పొందే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఔషధంగా లేదా వ్యాధి చికిత్స కోసం విక్రయించే ఉత్పత్తులకు సంబంధిత నాణ్యత, భద్రత మరియు నియంత్రణ ప్రమాణాలను పాటించాలి.

డా. యం.ఆర్. భానుశ్రీ, డా. వి. జయశ్రీ, డా. యం. జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి
వ్యవసాయ కళాశాల, పాలెం, నగర్ కర్నూల్ జిల్లా. ఫోన్ : 9618874445

Read More

ఔషధ మొక్క…. పాషాణభేది

పాషాణభేది మెత్తని కాండం కలిగి వాము ఆకును పోలి వుండే ఏక లేదా ద్వివార్షిక మొక్క. దీని ఆకుల నుండి ఎలాంటి వాసన రాదు. సుమారు 0.5-1.0 మీ. ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. బాగా శాఖలు తొడిగి చిన్నపాటి పొదలా తయారవుతుంది. ప్రతికణుపు దగ్గర రెండు చొప్పున ఆకులు వస్తాయి. ఈ ఆకుల మొదళ్ళ నుండి మళ్ళీ ఆకులు పుడతాయి. అంచులు దంతాలు కలిగి ఉంటాయి. ఆకులు, కొమ్మలు నూగు కలిగి ఉంటాయి. దీనిని లేత కొమ్మల కత్తిరింపుల ద్వారా వ్యాప్తి చేస్తారు. వేర్లు క్యారట్ దుంపలలాగా ఉండి ప్రతి మొక్కకు 4-5 దుంపలు ఉంటాయి.

సాధారణ నామం : కోలియస్ / మెడిసినల్ కోలియస్ శాస్త్రీయ నామం : కోలియస్ ఫోర్‌స్కాహ్లీ కుటుంబం: లామినేసి

ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …

  • కోలియస్ దుంపలను అనేక వ్యాధుల చికిత్సకు ఉపయోగిస్తున్నారు. దుంపల నుండి ఫోర్‌స్కోలిన్ అనబడు డైటెర్పనాయిడ్ (కోలియోనాల్) లభిస్తుంది.
  • పాషాణ భేది హృద్రోగాలు, ఊబకాయం, బ్రాంకైటిస్, ఉబ్బసం, నరాల బలహీనత, రక్తక్షీణత మొదలగు వ్యాధుల చికిత్సకు మరియు బలవర్థకమైన ఔషధంగా ఉపయోగపడుతుంది.
  • క్యాన్సర్ చికిత్సలో కూడా ఉపయోగించబడుతున్నది.

వ్యవసాయరంగంలో

  • పాషాణ భేది నుండి వేరు చేసిన ఫోర్‌స్కోలిన్ ద్రావణం నిమ్మ ఆకులను తినే పాపిలియో డెమోలియస్ 4వ దశ లార్వాలపై గణనీయమైన యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది (శ్రీనివాసరావు, అతని అనుచరులు, 2014).
  • పాషాణభేది వేర్ల నుండి వేరు చేసిన డైటెర్పిన్, ఫోర్‌స్కోలిన్ పాపిలియో డెమోలియస్ నివారణకు సురక్షితమైన యాంటిఫెర్టిలిటి కారకం (శ్రీనివాసరావు అండ్ సబిత, 2017).
  • పాషాణ భేది ఆకుల ఇథనాల్ ద్రావణం (0.1%) ఈడెస్ ఈజిప్టి గుడ్లు పెట్టదాన్ని 77.3%, కూలెక్స్ క్వింక్విఫేసియెన్స్ గుడ్లు పెట్టడాన్ని 39.22% తగ్గించాయి (స్వాతి, ఆమె అనుచరులు, 2010).
  • పాషాణభేది వేర్ల ఇథనాల్ ద్రావణం కాండం, ఆకుల ఇథనాల్ ద్రావణం కన్నా క్లెబ్సియెల్లా న్యుమోనియే పై అత్యధిక యాంటిబ్యాక్టీరియల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (రాజ్‌కుమార్ అండ్ మాలతి, 2015).

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

Read More