మారేడు పత్రం 10 కేజీలు తీసుకొని బాగా ఉడకబెట్టి చల్లార్చి వడబోసి, కొంత కుంకుడుకాయ రసం కలిపి పిచికారీ చేసిన, వరిలో వచ్చు అగ్గి తెగులు, దాని దశ అయిన మెడవిరుపును నివారించవచ్చు. దీనిని 100-150 లీటర్ల నీటిలో కలుపుకోవాలి. ఇది అగ్గి తెగులుకే కాకుండా చాలా రకాల తెగుళ్ళకు శిలీంద్రనాశనిగా పనిచేస్తుంది.
ఆకుల కషాయం : 10 కిలోల యూకలిప్టస్ (జామాయిలు), లేదా అత్తాకోడలు ఆకులను తీసుకొని 15 లీటర్ల నీటిలో ఉడకబెట్టాలి. ఉడకబెట్టిన కషాయాన్ని రాత్రంతా నిల్వచేసి వడబోసిన ద్రావణాన్ని 150 లీటర్ల నీటిలో కలిపి పిచికారీ చేసుకోవచ్చు. ఈ కషాయంలో 1 కిలో బెల్లం కలిపినచో 15 రోజుల వరకు ఉంచుకోవచ్చు. ఈ కషాయాన్ని అన్ని రకాల తెగుళ్ళ నివారణలో ఉపయోగించవచ్చు.
సీతాఫలం ఆకు కషాయం : 5 కి. సీతాఫలం ఆకులను 20 లీ. నీటిలో 10 లీ. ద్రావణం మిగిలే వరకు ఉడికించాలి. ఈ ద్రావణాన్ని వడపోసి 100 లీ. నీటిలో కలిపి ఎకరం పంటలో మొక్కలు బాగా తడిచేటట్లు పిచికారి చేయాలి. నివారించబడే పురుగులు: పేనుబంక – సుడిదోమ – గొంగళి పురుగులు – డైమండ్ బ్యాక్‌మాత్ – పచ్చదోమ – పచ్చనల్లి.
తయారుచేయు విధానం: కాకరకాయలను శుభ్రంగా కడిగి ఆరబెట్టుకొని, ఇష్టమైన రీతిలో ముక్కలుగా కోసిపెట్టుకొని, వాటికి తగిన మోతాదులలో తమ తమ రుచులకు అనుగుణంగా కారం, ఆవపిండి, ఉప్పు, జీలకర్ర ఆవాల పొడి, మెంతి పొడి, వెల్లుల్లి రెబ్బలు, బెల్లం తురుము, నువ్వుల నూనె, నిమ్మరసం చేర్చి చేతితో మంచిగా కలుపుకొని, పొడిగా ఉన్న గాజు సీసాలోకి తీసి పెట్టుకోవాలి. ఫ్రిజ్‌లో పెట్టుకుంటే అయిదారు నెలలు లేదా బయట పెట్టుకుంటే 15 రోజుల వరకు పాడవకుండా ఉంటుంది.
రచన : సముద్రాల రమణ, హన్మకొండ, తెలంగాణ
రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘వండని వంటలు’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.
ఇది బహువార్షిక పొద. కొమ్మలు తీగలవలె సాగి 4-5 మీ. పొడవు వరకు పెరుగుతాయి. ఆకులు దళసరిగా, దంతాల వంటి పళ్లు కలిగి, ఒంటరిగా అమిరి ఉంటాయి. పూలు లేత ఆకుపచ్చ, పసుపు రంగులో కొమ్మల చివర క్రిందకు వేలాడుతూ ఉంటాయి. ఒక్కొక్క కాయలో 4-5 గింజలుండి, నారింజ ఎరుపు రంగు పొరతో కప్పబడి ఉంటాయి. గింజలు గోధుమ రంగులో ఉంటాయి. బాగా ఎండిన ఫలాలు చివరలో మూడుగా చీలి గింజలు వెదజల్లుతాయి. ఫిబ్రవరి-సెప్టెంబర్ మధ్యలో పుష్పించి ఫలిస్తుంది.
సాధారణ నామం : క్లయింబింగ్ స్టాఫ్‌ప్లాంట్ / మాల్‌కంగని / ఇంటలెక్స్ ట్రీ శాస్త్రీయ నామం : సెలాస్ట్రస్ పానిక్యులేటస్ కుటుంబం: సెలాస్ట్రేసి
ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …
ఆకులు, గింజలు, నూనె, చెక్క ఔషధగుణాలు కలిగి ఉంటాయి. గింజలలో చేదైన రెసిస్, టానిన్లు, సెలాస్ట్రిన్, పానిక్యులేటన్ అనే ఆల్కలాయిడ్లు ఉంటాయి. ఎరుపు – పసుపు రంగు గల సుగంధ తైలం లభిస్తుంది.
ఆకులు, బెరడు, గింజల నుండి లభించే తైలాన్ని జ్యోతిష్మతి తైలం అంటారు. దీనిని మతిస్థిమితం లేని వారికి బ్రెయిన్‌టానిక్ లాగా ఉపయోగిస్తారు. ఇది జ్ఞాపక శక్తిని పెంపొందిస్తుంది. బెరిబెరి వ్యాధిని నయం చేస్తుంది.
గింజల నూనెను శరీరానికి రాసుకుంటే దోమలు కుట్టవు. గింజలను ఆవుమూత్రంలో కలిపి దంచి లేపనం చేస్తే పుండ్లు, గజ్జి, తామర, వాపులు హరిస్తాయి. ఆకులు స్త్రీలలో ఋతుస్రావాన్ని నియంత్రిస్తాయి.
వ్యవసాయరంగంలో
సెలాస్ట్రేసి కుటుంబానికి చెందిన మొక్కలు బీటాడైహూడ్రోఅగారోఫ్యురాన్ సెస్క్విటెర్పిన్ పాలియెస్టర్స్ మరియు పిరిడిన్ ఆల్కలాయిడ్స్ కలిగి ఉంటాయి. వీటిలో కొన్ని యాంటి ఫీడెంట్, కీటకనాశక చర్యలను ప్రదర్శిస్తాయి(బ్రూనింగ్ అండ్ వాగ్నర్, 1978; యమాడ, అతని అనుచరులు, 1978, టు, 1991).
సెలాస్టస్ జీనస్‌కి చెందిన అనేక జాతులు యాంటిఫీడెంట్ మరియు కీటకనాశక లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. సెలాస్టస్ యాన్‌గ్యులేటస్ ద్రావణాలు యాంటి ఫీడెంట్ మరియు గణనీయమైన కీటకనాశక చర్యలు కలిగి ఉంటాయి. సంప్రదాయకంగా వేరుబెరడు పొడిని చైనాలో మొక్కలను పురుగుల నష్టాల నుండి కాపాడటానికి ఉపయోగిస్తారు. ఈ వేరుపొడి కుకుంబర్ బీటిల్, ఆలకోఫొరా ఫెమొరాలిస్‌కైనెన్సిస్, క్రూసిఫెరస్ లీఫ్‌బీటిల్, కొలాఫెల్లస్ బేరింగి, విల్లో లీఫ్‌బీటిల్, ప్లాగియోడెరా వెర్సిక…ర్, క్యాబేజి సాఫ్లెå, అతాలియా ఫ్లాక్, హమవాయిమన్ బీట్‌వెబ్ వర్మ్, హైమెనియా రీకర్వాలిస్, ఇంపోర్టెడ్ క్యాబేజివర్మ్, పిమెరిస్ రాపే, టెంట్ క్యాటర్‌పిల్లర్, మలకోసోమ న్యూస్ట్రియాటేస్టేసియా, మైగ్రేటరిలోకస్ట్‌లు, లోకస్టా మైగ్రటోరియా, లోకస్టామైగ్రటోరియా మానిలెన్సిస్‌లపై చర్యలను ప్రదర్శించాయి. ఈ ద్రావణాలలో ఉన్న ఆంగ్యులాటిన్ ఎ, సెలాంగ్యులిన్స్ మరియు సెస్విటెర్పిన్స్ వల్ల జీవ చర్యలు సంభవిస్తాయి. సెలాంగ్యులిన్ వేరు బెరడు, గింజల నూనెలోని అతిముఖ్యమైన సమర్ధవంతమైన రసాయనం (చిము, 1989).
జికాయ్, అతని అనుచరులు సెలియాస్ట్రస్ యాన్‌గ్యులేటస్ నుండి 7 బలహీన ఆల్కలాయిడ్లను వేరు చేసి పియెరిస్ రాపే, ఆస్ట్రినా ఫర్మకాలిస్‌పై పరీక్షించి బలమైన యాంటిఫీడెంట్స్‌గా గుర్తించారు. వారు సెలాస్ట్రస్ యాంగ్యులేటస్ వేరు బెరడు నుండి వేరు చేసిన 4 సెస్క్విటెర్పిన్ ఆల్కలాయిడ్స్ నిర్మాణాన్ని రిపోర్టు చేశారు. ఇవి అనేక పురుగులపై బలమైన యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించాయి.
మాఓటియన్, అతని అనుచరులు (1991) సెలాస్ట్రస్ యాంగ్యులేటస్ వేరు బెరడు నుండి కీటకనాశక సెస్క్విటెర్పిన్‌పోలియెస్టర;్ ఆంగ్యులాటిన్ ఎ ని వేరు చేశారు. ఈ సెస్క్విటెర్పిన్ ఆల్కలాయిడ్ మిశ్రమం ఆంగ్యులాటిన్ ఎ ని కలిగి ఉండి ఎఫిస్ గాసిపి, పియెరిస్ రాపేలపై కీటకనాశక మరియు యాంటిఫీడెంట్ ప్రభావాలను చూపాయి.
డగాంగ్, అతని అనుచరులు (1992) సెలాస్ట్రస్ యాంగ్యులేటస్ గింజల నుండి రెండు సెస్క్విటెర్పిన్స్ ఆంగ్యువాల్యుమాయిడ్ జి మరియు హెచ్‌ని వేరు చేశారు. వీటిలో యాంగ్యులాట్యుయాయిడ్ జి (100 పిపియం) ఆలకోఫొరా ఫెమొరాలిస్ మరియు ఫ్లూటెలా ్లక్ౙెåలోస్టెల్లా లపై యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది.
సెలాస్ట్రస్ ఫ్లాజెల్లారిన్ నుంచి సెలాస్ట్రియన్ ఎ మరియు బి అనే రెండు క్రొత్త సెస్క్విటెర్పిన్ పాలిమర్ ఎస్టర్స్‌ని గుర్తించారు. వీటిలో సెలాస్ట్రిన్ ఎ (500 మి.గ్రా) మితిమా ఉపినె పై యాంటిఫీడెంట్ (93%) చర్యను ప్రదర్శించింది (దీప అండ్ బాయ్, 2010)
రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.
సాధారణ నామం : మడగాస్కర్ పెరివింకిల్ / రోజ్‌పెరివింకిల్ శాస్త్రీయ నామం : కాథరాంథస్ రోసియస్ కుటుంబం: అపొసైనేసి²
బిళ్లగన్నేరు దీర్ఘకాలం జీవించే చిన్న పొద లేదా హెర్బల్ మొక్క. ఇది నిలువుగా 30-100 సెం.మీ. ఎత్తు పెరుగుతుంది. మొక్క మొదలు చెక్కలాగా ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు ప్రాకుతుంది. తెల్లని పాలు కలిగి ఉంటుంది. కాండం గుండ్రంగా నిలువు బోదెలు కలిగి ఉంటుంది. ఆకుపచ్చ లేదా ముదురు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. ఆకులు ఎదురెదురుగా చిన్న ఆకు కాడపై ఏర్పడతాయి. ఆకు కాడలు 2.5 నుండి 9.0 సెం.మీ. పొడవుంటాయి. ఆకులు గుడ్డు ఆకారంలో ఉంటాయి కాని మొదలువైపు సన్నగా ఉంటుంది. ఆకులు ఆకుపచ్చ రంగులో పాలిపోయిన ఈనెలు కలిగి ఉంటాయి. ఆకు చివర గుండ్రంగా ఉంటుంది. కాండం, ఆకులు నూగు కలిగి ఉంటాయి. కొన్నిసార్లు నూగు ఉండదు. పూలు ఆకు మొదలులో ఏర్పడతాయి. ఇవి ఒకటిగా లేదా జంటలుగా అతి చిన్న కాడలపై ఏర్పడతాయి. కాయ 2.0 నుండి 4.7 సెం.మీ. పొడవుండి అనేక గింజలు కలిగి ఉంటుంది.
ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …
మొక్క సమూలంగా ఔషధగుణాలు కలిగి ఉంటుంది. దీని ఆకులు క్యాన్సర్‌ని తగ్గించే విన్‌క్రిస్టిన్, విన్‌బ్లాస్టిన్ అనే ఆల్కలాయిడ్లను కలిగి ఉంటాయి. దీనిలో 70 రకాల ఇండోల్ ఆల్కలాయిడ్లు ఉన్నాయి. వీటిలో ముఖ్యమైనవి అజ్మొలిన్, విన్‌బ్లాస్టిన్, విన్‌క్రిస్టిన్, ఆల్‌స్టోనైన్, అజ్మాలినిన్, రెసెర్పిన్. దీనిని కడుపు నొప్పికి, కందిరీగ, తేనెటీగల కాట్లకి, స్త్రీలలో ఋతుసంబంధ నొప్పులకి, నిద్రకలిగించడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు.
బిళ్ల గన్నేరు మొక్కని చిరకాలంగా ఆయుర్వేద, యునాని వైద్యంలో ఔషధంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ మొక్కలో ఆల్కలాయిడ్స్, టానిన్స్ అనే రెండు రిసెర్పిన్ రకాల చురుకైన రసాయన మిశ్రమాలు ఉన్నాయి. ఈ మొక్కలో రెసెర్పిన్ ఉంది. బిళ్ల గన్నేరు రక్తపోటుని తగ్గిస్తుంది. రక్తపోటు తగ్గడానికి అర్ౙున్ క్యాప్సూల్స్ వాడాలి.
ఈ మొక్క యాంటిడయాబెటిక్ అని రుజువైంది. హెల్త్‌విట్ జామున్ రసం తీసుకుంటే డయాబెటిస్ బాగవుతుంది. ఈ మొక్క యాంటిక్యాన్సర్ ఏజెంట్‌గా ఉపయోగపడుతుంది. ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ చికిత్సలో అతి సమర్ధవంతమైనది.
దీనిని ల్యుకేమియా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. ఇది యాంటి బాక్టీరియల్, యాంటివైరల్ లక్షణాలను కలిగి ఉంది. ఈ మొక్క ద్రావణం డీసెంట్రి, డయేరియా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు.
దీనికి సహజంగా వాపు, నొప్పి తగ్గించే గుణముంది. బిళ్లగన్నేరు మొక్కలోని ఆల్కలాయిడ్ నుండి తయారు చేసిన ఔషధం పిల్ల…లో హోడ్గ్‌కిన్ లింఫోయా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. ఈ పూవు పుష్పదళాలు, గింజలు యాంటిఆక్సిడెంట్ లక్షణాలు కలిగి ఉంటాయి
ఇది ముఖం మీద చిన్న మొటిమలు, ఎక్ౙిమ, డెర్మటైటిస్ వంటి అనేక చర్మ వ్యాధులను నయం చేస్తుంది. దీనిని ముక్కు నుండి రక్త స్రావం, చిగుళ్ళ నుండి రక్తస్రావం, రక్తం స్రవించే మూల వ్యాధి చికిత్సలో ఉపయోగపడుతుంది.
ఈ మొక్క కషాయం కంటి ఇన్ఫెక్షన్, కళ్ల ఇర్రిటేషన్‌కి కూడా ఉపయోగిస్తుంది. మహిళలలో రక్తస్రావ సమస్యను క్రమబద్ధీకరిస్తుంది.
ఈ మొక్కని నోటిలో అల్సర్ చికిత్సకు కూడా ఉపయోగిస్తారు. డిప్రెషన్, తొలనొప్పి, నాసియా, అలుపు సమయంలో ఈ మొక్క ద్రావణం ఊరడింపునిస్తుంది. బిళ్లగన్నేరు మలేరియా చికిత్సలో కూడా ఉపయోగపడుతుంది.
ఆస్త్మా చికిత్సలో కూడా ఈ మొక్క చాలా ఉపయోగకరం. గాయం నుండి నేరుగా రక్తస్రావాన్ని కూడా ఆపుతుంది. బిళ్లగన్నేరు ఇన్ఫెక్షన్, వాపు నుండి కూడా ఊరడింపు కల్గిస్తుంది. పురుగు కాట్లకు కూడా ఈ మొక్కని ఉపయోగిస్తారు. బిళ్ల గన్నేరు సహజంగా మూత్రవర్థకం, మూత్రాన్ని పెంచుతుంది
వ్యవసాయరంగంలో
బిళ్ళగన్నేరు ఆకుల నీటి ద్రావణాలు (1000 పిపియం) హెలికోవర్పా ఆర్మిజరా ।, ॥, ॥।, IV, V, V।వ దశ లార్వాలపై 2.60, 3.94, 7.75, 30.83, 38.53, 63.34% లార్విసైడల్ చర్యలను ప్రదర్శించాయి. బిళ్ళగన్నేరు ఆకుల ద్రావణాన్ని హెలికోవర్ప ఆర్మిజరా యాజమాన్యంలో జీవ పురుగు మందుగా ఉపయోగించవచ్చు. (అలగుచామి అండ్ దేవేంద్రన్, 2016).
బిళ్ళగన్నేరు ఆకుల ఇథైల్ అసిటేట్ ద్రావణాలు హెలికోవర్పా ఆర్మిజరా ।, ॥, ॥।, ।V, V, V।వ దశ లార్వాలపై లార్విసైడల్ చర్యను ప్రదర్శించాయి. ఇథైల్ అసిటేట్ ఫ్రాక్షన్ ఆకు ద్రావణాన్ని హెలికోవర్పా యాజమాన్యంలో శక్తివంతమైన జీవ పురుగు మందుగా ఉపయోగించవచ్చు. (రమ్య, ఆమె అనుచరులు, 2008).
పొగాకు లద్దె పురుగు, స్పోడోప్టెరా లిటూర 4వ దశ లార్వాలపై బిళ్ళగన్నేరు ద్రావణం మరియు బాసిల్లస్ తురింజెన్సిస్‌లను పర్యావరణహిత పురుగు మందులుగా ఉపయోగించవచ్చు. (పన్నీర్ సెల్వం, అతని అనుచరులు, 2013).
బిళ్ళగన్నేరు ద్రావణం (0.5%) స్పోడోప్టెరా లిటూర లార్వాలపై పెరుగుదల క్రమబద్దీకరణ ప్రభావం అధికంగా చూపింది (సమ్మర్‌వార్ అండ్ పాండె, 2018).
బిళ్ళగన్నేరు, ఆముదం, బొప్పాయి, సీతాఫలం సేంద్రియ పురుగుమందుల ఆకు ద్రావణాలు తెగులు కారక శిలీంద్రాలయిన ఆస్పర్ౙిల్లస్ నైగర్, ట్రైకోడెర్మా రీసీ, పెనిసిలియం ఫ్యూమిక్సులోసమ్‌లను సమర్ధవంతంగా అరికట్టాయి. కాని వీటిలో బిళ్ళగన్నేరు ద్రావణం గణనీయమైన యాంటిఫంగల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (కునావత్, అతని అనుచరులు, 2016).
బిళ్ళగన్నేరు నీటి ద్రావణం క్యూలెక్స్ క్వింక్విఫాసియేటస్, ఈడెన్ ఈజిప్టిలార్వాలను పర్యావరణహిత పద్ధతిలో నివారించే సామర్థ్యం కలిగి ఉంది (కామాచి, అతని అనుచరులు, 2016).
బిళ్ళగన్నేరు వేరు మరియు ఆకు ద్రావణాలు అనేక లార్వాలపై కీటకనాశక, యాంటిఫీడెంట్ మరియు పెరుగుదలను విచ్ఛిన్నం చేసే లక్షణాలను కలిగి ఉన్నాయి. ఈ ద్రావణాలు వరిలో పసుపు రంగు కాండంతొలుచు పురుగును, ప్రత్తి పంటలో నల్లి (బగ్) పురుగులను చంపాయి (రిచర్డ్ విలియం హేప్లూక్, 1999).
బిళ్ళగన్నేరు ఆకుల ద్రావణం (2.0%) స్పోడోప్టెరా లిటూర 6వ దశ లార్వాల ప్యూపాలను 73.33% చంపింది (శాండీ అండ్ సమ్మర్‌వార్, 2016).
సమగ్ర సస్యరక్షణ పథకంలో మొక్క నుండి వేరుచేసిన ఇన్‌సెక్ట్ గ్రోత్ రెగ్యులేటర్ (ఐజిఆర్) మానవులకు, పర్యావరణానికి సురక్షితం. స్సోడోప్టెరా లిటూర లార్వాలపై బిళ్ళగన్నేరు అసిటోన్ ద్రావణం 84.21% ఐజిఆర్ చర్యను ప్రదర్శించింది. అదే ద్రావణం హెలికోవర్పా ఆర్మిజరాపై 57.14% ఐజిఆర్ చర్యను ప్రదర్శించింది (నెమోలియా, అతని అనుచరులు, 2003).
బిళ్ళగన్నేరు నుండి వేరు చేసిన రెండు సిస్టాటిన్స్ ఎస్కెరిచియా కోలి, స్టెఫైలోకోకస్ ఆరియస్‌పై యాంటిబాక్టీరియల్ చర్యను ప్రదర్శించాయి (శర్మ, అతని అనుచరులు, 2011).
బిళ్ళగన్నేరు ద్రావణం హిస్పిన్‌బీటిల్, బ్రోంటిస్పా లాంగిస్సిమాపై ప్రయోగశాలలో అధిక యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది. సెమీఫీల్డ్‌ట్రయల్‌లో ఈ ద్రావణం పురుగుల సంఖ్యను తగ్గించింది (చాయోజున్, అతని అనుచరులు, 2012).
బిళ్ళ గన్నేరు ద్రావణం కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్‌పై 50% కి పైగా తక్కువ గాఢత వద్ద గుడ్లు పెట్టడాన్ని నిరోధించే చర్యను ప్రదర్శించింది (వన్మతి, ఆమె అనుచరులు, 2010)
బిళ్ల గన్నేరు, తులసి ఆకు ద్రావణాలు పొగాకు లద్దె పురుగు, స్పోడోప్టెరా లిటూర 4వ దశ లార్వాలపై యాంటిఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించాయి. తులసి ఆకు ద్రావణం బిళ్లగన్నేరు ఆకు ద్రావణం కన్నా అధిక యాంటి ఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది (సుధ సమ్మర్ వార్ అండ్ జ్యోత్స్న పాండె, 2015).
బిళ్ల గన్నేరు ఆకుల క్రూడ్ ద్రావణం బెండకాండం, కాయతొలుచు పురుగు, ఈరియాస్ విట్టెల్లాపై యాంటి ఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది. దీనిని జీవపురుగు మందుగా ఉపయోగించవచ్చు. (పవన్‌రాజ్, అతని అనుచరులు, 2016).
బిళ్ల గన్నేరు ఆకుల నీటి, మిథనాల్ ద్రావణాలు మలేరియా వాహకం అనాఫెలిస్ స్టెఫిన్సి, బోదకాలు వాహకం, క్యులెక్స్ క్వింక్విఫాసియేటస్‌లను లార్విసైడల్, ప్యూపిసైడల్ చర్యల ద్వారా నియంత్రించే అద్భుత శక్తి కలిగి ఉన్నాయి (సెల్లాదురై సుబారాణి, ఆమె అనుచరులు, 2013).
బిళ్లగన్నేరు సేంద్రియ ద్రావణం ట్రైకోడెర్మా రీసీ, పెనిసిలియం ఫ్యూమిక్యులోసం శిలీంద్రాలపై గణనీయమైన యాంటి ఫంగల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (కుమవట్, అతని అనుచరులు, 2016).
బిళ్లగన్నేరు పెట్రోలియం ఈదర్ ద్రావణం, బాసిల్లస్ తురింజన్సిస్, అనోఫెలస్ స్టెఫెన్సి వాహకాల నియంత్రణ కార్యక్రమంలో పర్యావరణహిత కారకాలుగా ఉపయోగించడానికి సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాయి. ఈ రెండింటిని కలిపిన మిశ్రమం అనోఫెలిస్‌స్టెఫెన్సిపై అద్భుత లార్విసైడల్ చర్యను ప్రదర్శించింది (పన్నీర్ సెల్వం, అతని అనుచరులు, 2013).
బిళ్ల గన్నేరు పూల ద్రావణం అనోఫెలిస్‌స్టెఫెన్సి (మలేరియా వాహకం) లార్వాలను సమర్ధవంతంగా చంపాయి. బిళ్లగన్నేరు పూల ద్రావణాన్ని సమగ్ర పురుగు యాజమాన్య కార్యక్రమంలో ఉపయోగించవచ్ౘ్ు (ప్రసాద్, అతని అనుచరులు, 2014).
బిళ్లగన్నేరు కాండం ద్రావణం జీవ సేంద్రియ శిలీంద్రనాశినిగా మిరప నారు మొక్కల నాశించే ఫ్యుజేరియం ఆక్సిస్పోరమ్ పెరుగుదల నరికట్టింది. ఈ ద్రావణం గ్రీన్‌హౌస్‌లో మిరపనారు మొక్కలను ఫ్యుజేరియం ఆక్సిస్పరం ఆశించి నష్టపరచకుండా కాపాడింది. ఇది పర్యావరణ హిత పద్ధతి (జహారి అండ్ హలిమూన్, 2014).
బిళ్లగన్నేరు వేరు, ఆకు ద్రావణాలు అనేక లార్వాలపై కీటకనాశక, యాంటిఫీడెంట్, పెరుగుదల నరికట్టే లక్షణాలను ప్రదర్శించాయి. ఈ ద్రావణాలు వరిలో పసుపు రంగు కాండంతొలుచు పురుగుని, ప్రత్తినాశించే నల్లి పురుగులను చంపుతుంది (ఫ్లూక్, అతని అనుచరులు, 2001).
బిళ్లగన్నేరు, తులసి, లాంటానా ఇథనాల్ ద్రావణాల ప్రభావాన్ని ప్రత్తి పంటనాశించు రెడ్ కాటన్ బగ్, డిస్టెర్కస్ కోయినిగిపై “సీడ్‌డిప్ పద్ధతి” ద్వారా పరీక్షించారు. తులసి, లాంటానా ద్రావణాలు బిళ్లగన్నేరు ద్రావణం కంటే అధిక యాంటి ఫీడెంట్ చర్యను ప్రదర్శించాయి. 5వ దశ పురుగులను తులసి, లాంటానా ద్రావణాల కన్నా బిళ్లగన్నేరు ద్రావణం ఎక్కువగా చంపింది (కాయెస్థ్ అండ్ గుప్తా, 2016).
బిళ్లగన్నేరు మొక్కని “సేంద్రియ సాధారణ బహుళ పంటల వ్యవసాయ పురుగుమందు” తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.
అన్ని రకాల పంటలకు అతి శక్తివంతమైన పురుగుమందు / కీటకనాశినిగా పనిచేస్తుంది. మొక్కలకు బాక్టీరియా, శిలీంద్రాలు, వైరస్‌లను తట్టుకునే శక్తినిస్తుంది. హానికర సూక్ష్మ జీవులను నాశనం చేస్తుంది. అనేక పురుగులను వికర్షిస్తుంది. ఫంగిసైడ్, లార్విసైడ్, జెర్మిసైడ్, వర్మిసైడ్, బాక్టీరిసైడ్, నెమటిసైడ్, మొల్లస్కిసైడ్‌గా పని చేస్తుంది. ఇది అన్ని పంటలలో సంపూర్ణ పురుగు మందు. దీనినుపయోగిస్తే ఏ ఇతర పురుగు మందును వాడనవసరం లేదు. మోతాదు : 3% (30 మి.లీ. / 1 లీ. నీటిలో) ద్రావణం పిచికారి చేయాలి. ఒక ఎకరంలోని పంటపై ఒకసారి పిచికారి చేయడానికి 35 లీ. అవసరం. నిల్వ : 36 నెలలు (శ్రీగోమాత గాయత్రి ఆర్గానిక్స్).
బిళ్లగన్నేరు ఆకు ద్రావణం (0.5%) 44.16% స్పోడోప్టెరా లిటూర రెండవ దశ లార్వాలను చంపింది (సుధ సుమ్మర్వార్ అండ్ జ్యోత్స్న పాండె, 2015).
ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిలో తాజా కూరగాయలకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. ప్రస్తుతం కూరగాయలపై పెరుగుతున్న ధరలు, మార్కెట్లో లభించే కూరగాయల తాజాదనం, పురుగుమందుల అవశేషాలపై ప్రజల్లో ఉన్న ఆందోళన వంటి కారణాల వల్ల ఇంటి వద్దనే కూరగాయలను పండించాలనే ఆసక్తి పెరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో వంటింటి తోట (Kitchen Garden) ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా కుటుంబానికి అవసరమైన తాజా, నాణ్యమైన కూరగాయలను పరిమిత స్థలంలోనే పండించుకోవచ్చు.
వంటింటి తోటకు పెద్ద భూమి అవసరం లేదు. ఇంటి పెరడు, ఖాళీ ప్రదేశం, బాల్కనీ, టెర్రస్ లేదా అందుబాటులో ఉన్న చిన్న స్థలాన్ని కూడా సద్వినియోగం చేసుకోవచ్చు. సరైన పంటల ఎంపిక, మంచి విత్తనాలు, సేంద్రియ పదార్థాల వినియోగం, నీటి యాజమాన్యం మరియు సమగ్ర చీడపీడల నిర్వహణతో ఏడాది పొడవునా వివిధ రకాల కూరగాయలను పండించవచ్చు.
వంటింటి తోట ప్రయోజనాలు వంటింటి తోట ద్వారా కుటుంబానికి అనేక ప్రయోజనాలు కలుగుతాయి.
ఇంటి అవసరాలకు సరిపడా తాజా కూరగాయలు అందుబాటులో ఉంటాయి.
కూరగాయలను కోసిన వెంటనే వంటలో ఉపయోగించడం వల్ల తాజాదనం, రుచి మరియు పోషక విలువలు మెరుగ్గా ఉంటాయి.
మార్కెట్పై కొంతమేర ఆధారపడటం తగ్గుతుంది.
ఇంట్లో లభించే కూరగాయల వ్యర్థాలు, ఆకులు వంటి సేంద్రియ పదార్థాలను కంపోస్టుగా ఉపయోగించుకోవచ్చు.
ఇంటి పరిసరాలు పచ్చదనంతో ఆహ్లాదకరంగా మారతాయి.
పిల్లల్లో మొక్కలు, ప్రకృతి మరియు వ్యవసాయం పట్ల ఆసక్తి పెరుగుతుంది.
శారీరక శ్రమకు అవకాశం కలగడంతో పాటు మానసిక ప్రశాంతత కూడా లభిస్తుంది.
వంటింటి తోటకు స్థల ఎంపిక వంటింటి తోటకు రోజుకు కనీసం కొన్ని గంటలు తగినంత సూర్యకాంతి అందే ప్రదేశాన్ని ఎంపిక చేసుకోవాలి. సాధారణంగా కూరగాయల పెరుగుదల, పూత మరియు కాయల అభివృద్ధికి మంచి వెలుతురు అవసరం. నీరు నిల్వ ఉండని, మంచి నీటి పారుదల కలిగిన ప్రదేశం అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఇంటి గోడలకు లేదా పెద్ద చెట్లకు చాలా దగ్గరగా కాకుండా, మొక్కలకు తగినంత గాలి మరియు వెలుతురు అందేలా స్థలాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి.
స్థలం తక్కువగా ఉన్నవారు గ్రో బ్యాగులు, కుండీలు, ప్లాస్టిక్ లేదా సిమెంట్ తొట్లు, పునర్వినియోగ పాత్రలు వంటి వాటిలో కూడా కూరగాయలను పెంచుకోవచ్చు. అయితే పాత్రలకు అడుగుభాగంలో నీరు బయటకు వెళ్లేందుకు తగిన రంధ్రాలు ఉండాలి.
ఏ కూరగాయలను సాగు చేయాలి? వంటింటి తోటలో కుటుంబ అవసరాలు, అందుబాటులో ఉన్న స్థలం మరియు స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులను బట్టి పంటలను ఎంపిక చేసుకోవాలి.
ఆకుకూరలు తోటకూర, పాలకూర, మెంతికూర, కొత్తిమీర వంటి ఆకుకూరలను తక్కువ స్థలంలోనే సులభంగా సాగు చేయవచ్చు. వీటిని దశలవారీగా విత్తడం ద్వారా నిరంతరంగా తాజా ఆకుకూరలను పొందవచ్చు.
కాయగూరలు బెండ, వంకాయ, మిరప, టమాటా వంటి పంటలు ఇంటి తోటకు అనుకూలంగా ఉంటాయి. వీటిలో కుటుంబ అవసరాలకు అనుగుణంగా కొద్ది మొక్కలను పెంచుకోవచ్చు.
తీగజాతి కూరగాయలు చిన్న స్థలంలో కూడా పందిరి లేదా నిలువు మద్దతు ఏర్పాటు చేసి బీరకాయ, కాకరకాయ, సొరకాయ, చిక్కుడు, దోసకాయ వంటి తీగజాతి కూరగాయలను పెంచుకోవచ్చు. ఇలా చేయడం ద్వారా అందుబాటులో ఉన్న స్థలాన్ని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకోవచ్చు.
నేల తయారీ వంటింటి తోట విజయానికి మంచి నేల మిశ్రమం ఎంతో ముఖ్యం. నేల గట్టిగా ఉండకుండా మెత్తగా, సారవంతంగా మరియు నీరు సులభంగా బయటకు వెళ్లే విధంగా ఉండాలి.
తోట నేలలో బాగా కుళ్లిన పశువుల ఎరువు లేదా నాణ్యమైన కంపోస్టును కలపడం ద్వారా నేల భౌతిక లక్షణాలను మెరుగుపరచవచ్చు. ఇంట్లో ఉత్పత్తయ్యే కూరగాయల తొక్కలు, ఆకులు వంటి సేంద్రియ వ్యర్థాలతో తయారు చేసిన కంపోస్టును కూడా ఉపయోగించుకోవచ్చు.
అయితే పూర్తిగా కుళ్లని సేంద్రియ వ్యర్థాలను నేరుగా మొక్కల వద్ద వేయకూడదు. అవి బాగా కుళ్లి కంపోస్టుగా మారిన తర్వాత మాత్రమే ఉపయోగించడం మంచిది.
విత్తనాల ఎంపిక మంచి విత్తనాల ఎంపిక వంటింటి తోటలో విజయానికి మొదటి మెట్టు. అధిక మొలక శాతం, మంచి నాణ్యత కలిగిన విత్తనాలను విశ్వసనీయ వనరుల నుంచి సేకరించాలి.
చాలా ఎక్కువ విత్తనాలను ఒకేసారి విత్తకుండా, కుటుంబ అవసరాలకు అనుగుణంగా చిన్న పరిమాణాల్లో విత్తడం మంచిది. ముఖ్యంగా ఆకుకూరలను దశలవారీగా విత్తడం ద్వారా ఒకేసారి ఎక్కువ ఉత్పత్తి కాకుండా నిరంతరంగా కోత పొందవచ్చు.
నారు పెంపకం మరియు నాటడం టమాటా, మిరప, వంకాయ వంటి కొన్ని పంటలను ముందుగా నారు పెంచి తర్వాత ప్రధాన ప్రదేశంలో నాటడం అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఆరోగ్యంగా, బలంగా ఉన్న నారును మాత్రమే ఎంపిక చేయాలి.
నాటేటప్పుడు మొక్కల మధ్య తగినంత దూరం ఉండేలా చూడాలి. మొక్కలను చాలా దగ్గరగా నాటితే గాలి ప్రసరణ తగ్గి చీడపీడలు మరియు తెగుళ్ల సమస్యలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
నీటి యాజమాన్యం వంటింటి తోటలో నీటి వినియోగాన్ని జాగ్రత్తగా నిర్వహించాలి. చిన్న మొక్కలకు అధికంగా నీరు ఇవ్వడం వల్ల వేర్లకు నష్టం కలగవచ్చు. అదే విధంగా నీటి కొరత వల్ల మొక్కల పెరుగుదల దెబ్బతింటుంది.
ఉదయం లేదా సాయంత్రం సమయంలో అవసరాన్ని బట్టి నీరు అందించడం మంచిది. కుండీలు, గ్రో బ్యాగుల్లో పెంచే మొక్కలకు నీటి అవసరం నేలలో పెంచే మొక్కలతో పోలిస్తే భిన్నంగా ఉండవచ్చు. కాబట్టి నేలలో తేమను పరిశీలించి నీటిని అందించాలి.
మల్చింగ్ ఉపయోగం మొక్కల చుట్టూ ఎండిన ఆకులు, గడ్డి లేదా ఇతర అనుకూల సేంద్రియ పదార్థాలతో పలుచని మల్చింగ్ పొరను ఏర్పాటు చేయవచ్చు. దీనివల్ల నేలలో తేమ కొంతకాలం నిల్వ ఉండటంతో పాటు కలుపు మొక్కల పెరుగుదలను తగ్గించవచ్చు.
మల్చింగ్ పదార్థం మొక్క కాండానికి నేరుగా తగలకుండా కొంత ఖాళీ ఉంచాలి.
ఎరువుల యాజమాన్యం వంటింటి తోటలో నేల సారాన్ని బట్టి కంపోస్టు, వర్మీకంపోస్టు లేదా బాగా కుళ్లిన సేంద్రియ ఎరువులను ఉపయోగించవచ్చు.
మొక్కల పెరుగుదల, పూత మరియు కాయల అభివృద్ధి దశలను బట్టి పోషకాల అవసరాన్ని గమనించాలి. అధికంగా ఎరువులు వేయడం వల్ల మొక్కలకు నష్టం కలిగే అవకాశం ఉంది కాబట్టి “అధికం కంటే అవసరమైనంత” అనే సూత్రాన్ని పాటించాలి.
చీడపీడలు మరియు తెగుళ్ల నిర్వహణ వంటింటి తోటలో చీడపీడలను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం. ఆకులపై రంధ్రాలు, మచ్చలు, ముడతలు, రంగు మార్పులు, పురుగుల ఉనికి వంటి లక్షణాలను తరచుగా పరిశీలించాలి.
తెగుళ్లు సోకిన ఆకులు లేదా మొక్క భాగాలను తొలగించి సురక్షితంగా పారవేయాలి. తోటలో అధిక తేమ నిల్వ ఉండకుండా చూడాలి. మొక్కల మధ్య సరైన దూరం పాటించడం ద్వారా గాలి ప్రసరణను మెరుగుపరచవచ్చు. సాధ్యమైనంత వరకు సమగ్ర చీడపీడల యాజమాన్యం (IPM) పద్ధతులను అనుసరించాలి.
సహజ పద్ధతులకు ప్రాధాన్యత వంటింటి తోటలో జీవ వైవిధ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా చీడపీడల సమస్యలను కొంతవరకు నిర్వహించవచ్చు. పూల మొక్కలను తోటలో భాగంగా పెంచడం ద్వారా పరాగసంపర్క కీటకాలను ఆకర్షించవచ్చు.
అదేవిధంగా ఆరోగ్యకరమైన మొక్కలను ఎంపిక చేయడం, పంట అవశేషాలను తొలగించడం, తోటను పరిశుభ్రంగా ఉంచడం, పంటల మార్పిడి పాటించడం వంటి సాంస్కృతిక పద్ధతులు కూడా ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.
నిలువు తోట – తక్కువ స్థలంలో ఎక్కువ పంట పట్టణ ప్రాంతాల్లో స్థలం కొరత ఉన్న కుటుంబాలకు నిలువు తోట (Vertical Garden) మంచి ప్రత్యామ్నాయం. గోడలకు లేదా ప్రత్యేక ఫ్రేమ్లకు కుండీలు, గ్రో బ్యాగులు అమర్చి ఆకుకూరలు, కొన్ని కాయగూరలు మరియు సుగంధ ద్రవ్య మొక్కలను పెంచుకోవచ్చు.
తీగజాతి కూరగాయలకు పందిరి లేదా నిలువు మద్దతు ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా నేల విస్తీర్ణం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ మంచి వినియోగాన్ని పొందవచ్చు.
పంటల మార్పిడి ఒకే కుటుంబానికి చెందిన పంటలను అదే ప్రదేశంలో వరుసగా సాగు చేయకుండా పంటల మార్పిడి పాటించడం మంచిది. ఉదాహరణకు ఒక దశలో ఆకుకూరలు సాగు చేసిన తర్వాత మరొక దశలో కాయగూరలు లేదా ఇతర కుటుంబానికి చెందిన పంటలను సాగు చేయవచ్చు.
కొన్ని నేల సంబంధిత చీడపీడలు మరియు తెగుళ్ల సమస్యలను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది.
కోత మరియు వినియోగం కూరగాయలను అవసరమైనప్పుడు, సరైన పరిపక్వ దశలో కోయడం వంటింటి తోటలోని ప్రధాన ప్రయోజనం. ఇంటి అవసరానికి సరిపడా మాత్రమే కోసుకోవడం వల్ల తాజా కూరగాయలను నేరుగా వంటలో ఉపయోగించవచ్చు.
బెండ, బీరకాయ, కాకరకాయ వంటి పంటల్లో సరైన దశలో తరచుగా కోత చేయడం ద్వారా తదుపరి కాయల ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించవచ్చు. ఆకుకూరలను కూడా అవసరానికి అనుగుణంగా కోసుకోవచ్చు.
తక్కువ స్థలంలో సమర్థవంతమైన సాగు వంటింటి తోటలో స్థలాన్ని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించడానికి పంటలను ఎత్తు ఆధారంగా అమర్చుకోవచ్చు. తక్కువ ఎత్తు పెరిగే ఆకుకూరలను ఒక ప్రాంతంలో, మధ్యస్థ ఎత్తు మొక్కలను మరో ప్రాంతంలో, తీగజాతి కూరగాయలను పందిరిపై పెంచవచ్చు.
అలాగే ఒకేసారి అన్ని పంటలను విత్తకుండా దశలవారీగా విత్తడం ద్వారా ఏడాది పొడవునా వివిధ రకాల కూరగాయలు అందుబాటులో ఉండేలా ప్రణాళిక చేసుకోవచ్చు.
వంటింటి తోట అనేది కేవలం కూరగాయలను పండించే పద్ధతి మాత్రమే కాకుండా కుటుంబ ఆరోగ్యం, పోషకాహారం, పర్యావరణ పరిరక్షణ మరియు ఇంటి వనరుల సమర్థ వినియోగానికి ఉపయోగపడే ఒక మంచి జీవన విధానం. పెద్ద భూమి లేకపోయినా చిన్న ప్రదేశంలో, కుండీలు లేదా గ్రో బ్యాగులలో కూడా కూరగాయలను పండించుకోవచ్చు.
సరైన స్థల ఎంపిక, నాణ్యమైన విత్తనాలు, సేంద్రియ పదార్థాల వినియోగం, తగిన నీటి యాజమాన్యం, సమతుల్య పోషక నిర్వహణ మరియు సమగ్ర చీడపీడల యాజమాన్యంతో ప్రతి ఇంటినీ ఒక చిన్న కూరగాయల తోటగా మార్చుకోవచ్చు. కుటుంబ అవసరాలకు అనుగుణంగా పంటలను ఎంపిక చేసుకుని, దశలవారీగా సాగు చేయడం ద్వారా ఏడాది పొడవునా తాజా కూరగాయలను ఇంటి నుంచే పొందడం సాధ్యమే.
డా. టి. థామ్సన్, డా. టి. తేజస్విని, డా. వి. సుధావాణి డా. వై.ఎస్.ఆర్. ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, వెంకటరామన్నగూడెం ఫోన్ : 9494963291
దొడ్ల డెయిరీ వారి విరాళం రూ. 6.5 కోట్లతో కామారెడ్డి డెయిరీ కళాశాలలో నూతన భవన నిర్మాణం జరిగి, దొడ్ల డెయిరీ సిఇఓ బివికె రెడ్డి, యండి సునీల్ రెడ్డి, పివి నర్సింహారావు వెటర్నరీ విశ్వవిద్యాలయ ఉపకులపతి జ్ఞాన ప్రకాశ్‌లచే ఇటీవల ప్రారంభించబడింది. డెయిరీ విద్యనభ్యసించిన మొదటి బ్యాచ్ నుండి విద్యార్థులు అందరూ పాల్గొని గురువులు నర్సింహారెడ్డి, రాజరత్నం, హన్మంతరావు, జయరాజరావు తదితరులను సత్కరించారు. ఈ సందర్భంగా డెయిరీ టెక్నాలజీ ఆలుమ్ని అసోసియేషన్ కామారెడ్డి (DTAAK) ఏర్పడింది.
కాగా, పూర్వ విద్యార్థుల మనోగతాన్ని పరిశీలించినపుడు, డెయిరీ - ఇప్పుడు కేవలం పాల ఉత్పత్తి, సేకరణ, శుద్ధీకరణ, విక్రయమే కాదు సాంకేతికంగానూ, విశ్లేషణపరంగానూ, సుస్థిరత దిశగా, వినియోగదారుని భద్రత, విశ్వవ్యాప్తంగా పోటీకి సంసిద్ధత అవసరం ఉందని తేలింది.
ప్రస్తుత సాంకేతికతకు అనుగుణంగా విజ్ఞానం, నైపుణ్యం, అందిపుచుకోగల సామర్థ్యం అవసరం అని గుర్తించడం జరిగింది.
ప్రస్తుత కృత్రిమ మేధ, ఆటోమేషన్, రోబోటిక్స్, సెన్సర్స్, జినోమిక్స్, ప్రిసిషన్ ఫార్మింగ్, డిజిటల్ గుర్తింపు, అత్యాధునిక ఆహార శుద్ధీకరణ మరింత ముఖ్యం అని తేలింది.
పశువు ఆరోగ్య పర్యవేక్షణకు సెన్సర్ల ఉపయోగం, అలాగే ఆహార వినియోగం, పాల ఉత్పత్తి కోసం కృత్రిమ మేధ వినియోగం అవసరమవుతోంది. ఆటోమేటెడ్‌గా పాలను పితకడం పనితీరుని మెరుగు పరచగలవు. అందుబాటులో ఉన్న విషయాల విశ్లేషణ సరైన నిర్ణయాలు తీసుకోడంలో పనికొస్తాయి.
ఇప్పుడు తెలివి ఒకటే కాదు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, వైజ్ఞానిక దృక్పథం, డిజిటల్ నైపుణ్యాలు, వాణిజ్యంపై అవగాహన, పౌరసంబంధాలపై పట్టు, నాయకత్వ లక్షణాలు సైతం డెయిరీ రంగ విద్యార్థులకు ఎంతో అవసరం. డిగ్రీ ఆధారితంగా కాకుండా పోటీ ప్రధానంగా విద్యావ్యవస్థ పెంపొందాలి.
ప్రస్తుత నీటికొరత, వాతావరణ మార్పులు వేస్ట్ మ్యానేజ్‌మెంట్, పశు సంక్షేమం, వనరుల సద్వినియోగం లాంటి పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పాడిపరిశ్రమ అభివృద్ధి కావల్సిన అవసరం ఉంది. దాణా ఉపయోగంలో మెరుగుదల, వ్యర్థాల తగ్గింపు వ్యవసాయ వ్యర్థాల పునరుపయోగం, లాంటి చర్యలతో వర్తులాకార వాణిజ్యం వృద్ధి చేసి సుస్థిర ప్రగతి సాధించాల్సిన అవసరం ఉంది.
డెయిరీ రంగంలో ఔత్సాహికులకు అవకాశాలు అపారంగా ఉన్నాయి. విలువ జోడింపు, శీతలీకరణ, డెయిరీ ఫార్మ్ నిర్వహణ, పశుఆరోగ్యం, పశు ఆహారం, డెయిరీ పరికరాలు, డిజిటలైజేషన్, పాల నాణ్యత, ప్యాకింగ్, వ్యర్థాల వినియోగం, వినియోగదారులకు నేరుగా పాలు అందుబాటులో తేవడం లాంటి ఎన్నో రంగాల్లో డెయిరీ నిపుణులు తమ సత్తా చాటుకోవడానికి అవకాశాలున్నాయి.
ఔత్సాహికులుగా ఆలోచన, శాస్త్రవేత్తగా ఆవిష్కరణ, సమస్య పరిష్కార దిశగా పనిచేయడం నేటి అవసరం.
దానికై సాంకేతికంగా ముందడుగు వేసిన డెయిరీల్లో ఇంటర్న్‌షిప్ చేయించడం, పరిశ్రమ నిపుణులచే విషయ వివరణ, అతిథి ఉపన్యాసాలు అవసరం.
నేడు పాడిపరిశ్రమ రంగంతో డెయిరీ క్లాస్‌ రూం లు అనుసంధానం కావల్సిన అవసరం ఉంది.
ఏదిఏమైనా భవిష్యత్ పాడిపరిశ్రమ పాడిరైతులపైనా, పశువైద్యులపైనా, డెయిరీ పట్టభద్రులపైనా, శాస్త్రవేత్తలపైనా, నైపుణ్యంగల పనివారలపైనా ఆధారపడి ఉంటుంది.
దీనికై ప్రాక్టికల్ విషయ సంగ్రహణ, డిజిటల్ పోటీతత్వం, ఆవిష్కరణా దృక్పథం, జీవితాంతం నిరంతర పరిజ్ఞాన సేకరణ ఎంతో అవసరం.
రేపటి తరానికి డెయిరీ పట్టభద్రులు కేవలం ఉత్తీర్ణతే కాకుండా, నూతన ఒరవడికి నాంది పలకాలి.
నాటి సహకార ఉద్యమ స్ఫూర్తి, పాడిరైతుల పట్ల సానుభూతి, పరికరాల పట్ల పరిజ్ఞానం, వినియోగదారుని భద్రత దృష్టిలో ఉంచుకుని పాడి పట్టభద్రులు ‘పాడి పంట’ నానుడిని నిజం చేయాలి. రైతు కళ్లలో భద్రతతో కూడిన ఆనందం వెల్లివిరియాలి.
మధుసూదనరావు, జనరల్ మేనేజర్, విజయ డెయిరీ, హైదరాబాద్. ఫోన్: 9121160553
పశుసంవర్ధకంలో అధిక లాభాలు పొందాలంటే పశువుల ఆరోగ్యం, పాల ఉత్పత్తి మాత్రమే కాకుండా వాటి పునరుత్పత్తి సామర్థ్యం కూడా చాలా ముఖ్యం. ఒక ఆవు లేదా గేదె సమయానికి ఈనకపోతే రైతుకు ఆర్థిక నష్టం కలుగుతుంది. ఈ సమస్యలలో చాలా వరకు సరైన పోషకాహారం లేకపోవడమే ప్రధాన కారణం.
పశువుల శరీరంలో అన్ని జీవక్రియలు సక్రమంగా జరిగేందుకు శక్తి, ప్రోటీన్లు, ఖనిజ లవణాలు, విటమిన్లు మరియు నీరు సమతుల మోతాదులో అవసరం. వీటిని సమతుల ఆహారం లేదా బ్యాలెన్స్‌డ్ ఫీడ్ అంటారు. శక్తినిచ్చే కార్బోహైడ్రేట్లు మరియు కొవ్వులు పశువుల శక్తి అవసరాలను తీరుస్తాయి.
ప్రసవం ముందు మరియు తర్వాత ప్రత్యేక పోషకాహారం ఇవ్వడం చాలా ముఖ్యం. దీనివల్ల పశువులు త్వరగా కోలుకుని మళ్లీ సమయానికి గర్భం దాల్చుతాయి. అలాగే పశువులకు క్రమం తప్పకుండా క్రి మినాశక మందులు వేయించడం, శుభ్రమైన నీరు అందించడం అవసరం.
శక్తినిచ్చే ఆహారం: ధాన్యాలు, మొక్కజొన్న, జొన్న, బార్లీ, గోధుమ పొట్టు వంటి పదార్థాలు పశువులకు శక్తిని అందిస్తాయి. పశువులకు తగిన శక్తి అందకపోతే అవి బలహీనంగా మారి, వేడి లక్షణాలు సరిగా కనిపించవు. గర్భధారణ శాతం కూడా తగ్గుతుంది. ప్రసవం తర్వాత శక్తి లోపం ఉంటే పశువులు తిరిగి గర్భం దాల్చడానికి ఎక్కువ సమయం పడుతుంది.
ప్రోటీన్ల ప్రాముఖ్యత: ప్రోటీన్లు శరీర కణాల నిర్మాణానికి, ఎదుగుదలకు మరియు పునరుత్పత్తి అవయవాల పనితీరుకు చాలా అవసరం. నూనె గింజల పిండి, పత్తి గింజల పిండి, సోయాబీన్ మీల్, శనగ చొప్ప వంటి పదార్థాలు మంచి ప్రోటీన్ వనరులు. ప్రోటీన్ లోపం ఉంటే ఆడ పశువుల్లో అండోత్పత్తి సరిగా జరగదు. మగ పశువుల్లో వీర్య నాణ్యత తగ్గుతుంది.
ఖనిజ లవణాలు పునరుత్పత్తిలో కీలక పాత్ర: కాల్షియం మరియు ఫాస్ఫరస్ ఎముకల బలానికి మాత్రమే కాకుండా గర్భధారణకు కూడా అవసరం. కాపర్, కోబాల్ట్, జింక్, సెలీనియం వంటి సూక్ష్మ ఖనిజాలు పశువుల సంతానోత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచుతాయి. వీటి లోపం వల్ల గర్భస్రావాలు, వంధ్యత్వం, పిల్లలు బలహీనంగా పుట్టడం వంటి సమస్యలు వస్తాయి. అందుకే పశువులకు ప్రతిరోజూ మినరల్ మిక్చర్ ఇవ్వడం చాలా మంచిది.
విటమిన్లు: ముఖ్యంగా విటమిన్ A, D మరియు E పునరుత్పత్తికి చాలా అవసరం. విటమిన్ A లోపం వల్ల వేడి లక్షణాలు తగ్గిపోవచ్చు. విటమిన్ D ఎముకల బలానికి అవసరం. విటమిన్ E మరియు సెలీనియం కలిసి పనిచేసి గర్భాశయ ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తాయి. పచ్చి గడ్డి మరియు నాణ్యమైన మేతలో ఇవి సహజంగా లభిస్తాయి.
నీటి ప్రాముఖ్యత: శుభ్రమైన నీరు సరిపడా ఇవ్వకపోతే ఆహారం జీర్ణం సరిగా కాదు. పాల ఉత్పత్తి తగ్గుతుంది. శరీరంలో జీవక్రియలు దెబ్బతిని పునరుత్పత్తి సామర్థ్యం తగ్గుతుంది. వేసవికాలంలో మరింత ఎక్కువ నీరు అవసరం.
గర్భధారణ సమయంలో పోషకాహారం : గర్భిణీ పశువులకు సాధారణ ఆహారంతో పాటు అదనపు పోషకాలు ఇవ్వాలి. ముఖ్యంగా చివరి మూడు నెలల్లో పిల్ల ఎదుగుదల ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ సమయంలో సరైన ఆహారం ఇవ్వకపోతే పిల్ల బలహీనంగా పుడుతుంది. అలాగే ప్రసవం తర్వాత పాల ఉత్పత్తి కూడా తగ్గుతుంది.
ప్రసవం తర్వాత పశువుల సంరక్షణ కూడా ఎంతో ముఖ్యం.ప్రసవం జరిగిన వెంటనే తగినంత నీరు, సులభంగా జీర్ణమయ్యే ఆహారం ఇవ్వాలి. ఖనిజ లవణాలు మరియు శక్తినిచ్చే ఆహారం ఇవ్వడం ద్వారా పశువు త్వరగా కోలుకుంటుంది. తద్వారా తిరిగి సమయానికి గర్భం దాల్చుతుంది.
పచ్చిమేత ప్రాముఖ్యత :
నేపియర్ గడ్డి, జొన్న గడ్డి, మక్క సైలేజ్, లూసెర్న్ వంటి పచ్చిమేతల్లో మంచి పోషకాలు ఉంటాయి. పచ్చిమేత ఇవ్వడం వల్ల జీర్ణక్రియ మెరుగవుతుంది. పాల ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది. పునరుత్పత్తి సమస్యలు తగ్గుతాయి.
రైతు సోదరులారా, పశువులలో కనిపించే అనేక పునరుత్పత్తి సమస్యలకు సరైన పోషకాహారం ద్వారానే పరిష్కారం లభిస్తుంది. సమతుల ఆహారం, మినరల్ మిక్చర్, పచ్చిమేత, పరిశుభ్రమైన నీరు మరియు క్రమం తప్పని ఆరోగ్య పరీక్షలు ఉంటే పశువులు ఆరోగ్యంగా ఉండి సమయానికి ఈనుతాయి. దీంతో పాల ఉత్పత్తి పెరిగి రైతు ఆదాయం కూడా మెరుగుపడుతుంది.
పశువుల పునరుత్పత్తి సామర్థ్యం మెరుగుపరచడానికి అనుగుణంగా కొన్ని సూచనలను కింద ఇవ్వడం జరిగింది
పశువులకు సరైన సమయానికి, సరైన మోతాదులో ఆహారం ఇవ్వడం వల్ల వేడి లక్షణాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. దీంతో కృత్రిమ గర్భధారణ సరైన సమయంలో చేయగలుగుతారు.
ప్రసవం తర్వాత ఎక్కువకాలం ఈనకపోవడానికి ప్రధాన కారణాల్లో పోషకాల లోపం ఒకటి. సమతుల ఆహారం ఇవ్వడం ద్వారా “సర్వీస్ పీరియడ్” తగ్గుతుంది.
అధిక పాల ఉత్పత్తి ఇచ్చే పశువులకు సాధారణ పశువుల కంటే ఎక్కువ శక్తి మరియు ప్రోటీన్లు అవసరం. లేకపోతే శరీర బరువు తగ్గి పునరుత్పత్తి సమస్యలు వస్తాయి.
శరీర స్థితి స్కోర్ (Body Condition Score) సరైన స్థాయిలో ఉండాలి. చాలా లావుగా ఉన్నా, చాలా సన్నగా ఉన్నా గర్భధారణ శాతం తగ్గుతుంది.
పొడి దశలో (Dry period) సరైన పోషకాహారం ఇవ్వడం తదుపరి పాల ఉత్పత్తి మరియు పునరుత్పత్తి పనితీరును మెరుగుపరుస్తుంది.
ప్రసవానికి ముందు “స్టీమింగ్ అప్” పద్ధతిలో క్రమంగా అదనపు కాన్ సన్‌ట్రేట్ ఆహారం ఇవ్వడం వల్ల ప్రసవం సాఫీగా జరుగుతుంది మరియు పాల ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది.
గర్భాశయ ఆరోగ్యం మెరుగుపడటానికి విటమిన్ E మరియు సెలీనియం ముఖ్యపాత్ర పోషిస్తాయి. ఇవి గర్భాశయ ఇన్ఫెక్షన్లను తగ్గిస్తాయి.
మినరల్ మిక్చర్ ను నిరంతరం ఇవ్వడం వల్ల “సైలెంట్ హీట్” సమస్యలు తగ్గుతాయి.
పచ్చిమేతలో ఉండే సహజ విటమిన్లు మరియు ఖనిజాలు హార్మోన్ల సమతుల్యతను కాపాడుతాయి.
వేసవికాలంలో వేడి ఒత్తిడి (Heat stress) వల్ల పశువులలో గర్భధారణ శాతం తగ్గుతుంది. ఈ సమయంలో చల్లటి నీరు, ఆకుకూర మేత మరియు ఖనిజ లవణాలు ఇవ్వడం చాలా అవసరం.
సరైన ఆహారం ఇచ్చిన పశువుల్లో గర్భస్రావాలు తక్కువగా ఉంటాయి మరియు ఆరోగ్యకరమైన దూడలు పుడతాయి.
మగ పశువుల్లో కూడా పోషకాహారం చాలా ముఖ్యం. సరైన ప్రోటీన్, జింక్ మరియు విటమిన్లు ఉంటే వీర్య నాణ్యత మెరుగుపడుతుంది.
కాల్షియం లోపం వల్ల ప్రసవానంతర సమస్యలు, ముఖ్యంగా మిల్క్ ఫీవర్ వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.
ఆహారంలో అకస్మాత్తుగా మార్పులు చేయకూడదు. అలా చేస్తే జీర్ణక్రియ దెబ్బతిని పునరుత్పత్తిపై ప్రభావం పడుతుంది.
సైలేజ్ మరియు హే వంటి నిల్వ మేతలను సరైన పద్ధతిలో ఉపయోగించడం ద్వారా సంవత్సరమంతా పోషకాహారం అందించవచ్చు.
కృమినాశక మందులు వేయకపోతే పశువులు తీసుకునే పోషకాలు పూర్తిగా శరీరానికి అందవు. అందుకే క్రమం తప్పకుండా డీవార్మింగ్ చేయాలి.
పరిశుభ్రమైన మేత మరియు నీరు ఇవ్వడం ద్వారా వ్యాధులు తగ్గి పునరుత్పత్తి సామర్థ్యం మెరుగుపడుతుంది.
పోషకాహారం సరైన స్థాయిలో ఉంటే పశువుల హార్మోన్ల ఉత్పత్తి సక్రమంగా జరిగి సమయానికి అండోత్పత్తి జరుగుతుంది. అందువల్ల “పోషకాహారమే పశువుల పునరుత్పత్తికి పునాది” అనే విషయాన్ని ప్రతి రైతు గుర్తుంచుకోవాలి.
Dr.K.Archana, Assistant Professor College of Veterinary Science, Korutla. Ph: 8096871067
తయారు చేయు విధానం: ముందుగా బ్రకోలీ కడిగి చిన్న చిన్న ముక్కలుగా తరిగి పెట్టుకొని, ఒక అరగంట సేపు, తేమ లేకుండా ఆరనివ్వాలి. తేమ వల్ల బూజు పడుతుంది. ఆరిన ముక్కలకి మిగతా పదార్థాలు అన్నిటిని కలుపుకొని, పొడిగా ఉన్న గాజు సీసాలో కానీ, జాడీలో కానీ తీసి పెట్టుకోవాలి. నూనె, ఉప్పు సరిపడంత ఉండాలి. అప్పుడే ఏదైనా పచ్చడి బూజు పట్టకుండా ఉంటుంది. మూడు రోజుల తర్వాత వాడుకోవాలి. బయట నిల్వ ఉంటే, పది రోజుల వరకు ఉంటుంది. ఫ్రిజ్‌లో పెట్టుకుంటే నెలరోజుల వరకు కూడా ముక్క మెత్తబడకుండా ఉంటుంది.
ఇమ్మిడిశెట్టి ప్రభాకరరావు, హన్మకొండ, తెలంగాణ
రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘వండని వంటలు’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.
వావిలాకు మనకు విస్తారంగా దొరుకుతుంది. ఇది పురుగుల నియంత్రణలోనే కాకుండా తెగుళ్ళ నియంత్రణలో కూడా ఉపయోగపడుతుంది. 10 కిలోల వావిలాకు తీసుకొని బాగా ఉడకబెట్టి చల్లార్చి కాచి వడపోయాలి. దీనిలో కుంకుడు కాయ రసం కలుపుకొని 100-150 లీటర్ల నీటిలో కలుపుకొని ఒక ఎకరాకు వాడుకోవచ్చు. దీనివలన వరిలో వచ్చు మచ్చ తెగులు, చాలా రకాల తెగుళ్ళు, పూతలో వచ్చు బూజు తెగులు, గింజ నల్లబారడం లాంటి తెగుళ్ళు నియంత్రించబడతాయి.
దానిమ్మ తొక్కల కషాయం దానిమ్మ తొక్కలు ఒక కేజీ తీసుకొని బాగా రుబ్బి నానబెట్టాలి. వీటి నుండి తీసిన కషాయం అగ్గితెగులు నియంత్రించుటలో బాగా పని చేస్తుందని శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. ఇది అగ్గితెగులు శిలీంధ్ర తంతువుల పెరుగుదలను నిలిపివేస్తుంది.
తులసి-తమలపాకు-పారిజాతం ఆకుల కషాయం ఈ ఆకుల కషాయాన్ని వరిలో వచ్చు అన్ని రకాల తెగుళ్ళ నివారణకు సాంప్రదాయంగా పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో రైతులు వాడేవారని విన్నీపియేరా తన పుస్తకం ‘టెండింగ్ ద ఎర్త’లో పేర్కొన్నారు.
10శాతం తుమ్మ ఆకుల కషాయం తుమ్మ ఆకుల కషాయం చాలా రకాల వ్యాధుల నియంత్రణలో ఉపయోగ పడుతుంది. ఇది ముఖ్యంగా ఆకులపై వచ్చు వ్యాధుల నియంత్రణలో బాగా పనిచేస్తుంది.
రచన : చల్ల కుసుమ దుర్గేశ్వరి, మంగళగిరి, ఆంధ్రప్రదేశ్
నువ్వుల నుంచి నూనె తీసిన తరువాత మిగిలే నువ్వుల పిండితో, పిండి ఒడియాలు తయారు చేస్తారు. కళింగాంధ్రలో ఈ పిండి వడియాలు చాలా ఫేమస్. ఉదయాన్నే చల్దన్నం, పెరుగన్నంతో నంజుకు తినేందుకు, ప్రతి పల్లెలో ఉపయోగించేవారు.
వెల్లుల్లి 100 గ్రాములు (తొక్కు తీసి ముక్కలుగా చేయాలి)
బియ్యం-2 టేబుల్ స్పూన్లు (దోరగా వేపుకుని పిండిగా చేసుకోవాలి- అయితే ఇవి వండని వంటలు కనుక, బియ్యాన్ని వేపకుండానే పిండి చేసుకోవాలి) బియ్యపు పిండి లేకపోతే ఇదే మోతాదులో జొన్నపిండి
ఉప్పు- సరిపడినంత,
నిమ్మకాయలు- 4 (పెద్దవి) లేదా బాగా పులుపు ఉన్న నారింజ కాయలు
తయారుచేయు విధానం: తెలగపిండిపై ముక్కలు మునిగేంత వరకూ నీరు పోసి 12 గంటలు నానబెట్టుకోవాలి. నానిన ముక్కలను బాగా ముద్దగా కలుపుకుని, ముద్దలో బియ్యపు పిండి, పచ్చిమిరపకాయల పేస్ట్, వెల్లుల్లి పేస్ట్, వాము, తగినంత ఉప్పు కలపాలి. ఈ మిశ్రమాన్ని రెండు రోజులపాటు మూతపెట్టి ఉంచాలి. అప్పుడప్పుడు కలిపి మళ్లీ మూతపెట్టుకోవాలి. ఈ పిండిని ఒడియాలుగా పెట్టుకునే ముందు, నిమ్మకాయల రసం పిండుకోవాలి. బాగా కలిపిన తరువాత ఒడియాలు పెట్టుకోవాలి (చిన్న వడలుగా గానీ, రౌండ్‌గా గానీ చుట్టుకోవాలి). వీటిని రెండు రోజులు మాత్రమే ఎండబెట్టాలి. గట్టిగా అయితే బాగోవు. ఇలా వడియాలుగానే కాకుండా ఫ్రిజ్‌లో పచ్చిముద్దగా ఉంచి నంజుకునేందుకు వాడుకోవచ్చు. (ఫ్రిజ్‌లో 20 రోజుల వరకూ నిల్వ ఉంటాయి)
ఎసిడిటీ, మలబద్ధకం, కిడ్నీ, లివర్ ఇతరత్రా అనారోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు తినకూడదు! ముద్ద పైగానీ, ఒడియాల పైగానీ బూజు వచ్చే అవకాశం ఉంది. బూజు కనిపిస్తే వాడకూడదు.
రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘వండని వంటలు’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.
