బాగు బాగు… సేంద్రియ సాగు
రసాయనిక వ్యవసాయం వలన జరిగిన, జరుగుతున్న అనర్థాలనుండి బయటపడటానికి సేంద్రియ సాగు వెలుగులోకి వచ్చింది. సేంద్రియ సాగు గురించి ప్రపంచం మొత్తం అనేకమంది అధికారులు, నిపుణులు, రైతులు, శాస్త్రవేత్తలు ఎప్పటినుంచో ఎవరిపరిధిలో వారు కృషి చేస్తున్నారు. మన దేశంలో సేంద్రియ సాగు గురించి మాట్లాడుకుంటే గతంలో అంటే వ్యవసాయంలో రసాయనాలు ప్రవేశపెట్టకముందు మన రైతులందరూ సేంద్రియ సాగు పద్ధతులే పాటించారు. అప్పట్లో ప్రతిరైతు ఇంట్లో పాడి పశువులు, కోళ్ళు, గొర్రెలు, మేకలు లాంటివి తప్పనిసరిగా ఉండేవి. వాటి వ్యర్థాలను పంటల సాగుకు అందిస్తూ, పంట వ్యర్థాలను వీటికి అందిస్తూ మన రైతులు తమ జీవితాలను కొనసాగిస్తూ వస్తున్న క్రమంలో అప్పట్లో పెరుగుతున్న ప్రజల ఆహార అవసరాలను తీర్చే లక్ష్యంతో గ్రీన్‌ రెవల్యూషన్‌ పేరుతో వ్యవసాయంలో రసాయనాలు మరియు అధిక దిగుబడిని ఇచ్చు వంగడాలను ప్రవేశపెట్టడము జరిగింది. అనుకున్న లక్ష్యం నెరవేరి ప్రజల ఆకలి తీరింది కాని వివిధ రకాల కారణాల వలన రైతులు పాడికి దూరం జరగడముతోపాటు పంటల సాగులో విచక్షణారహితంగా రసాయనాలు వినియోగించడానికి అలవాటుపడ్డారు. విచక్షణారహిత రసాయనాల వినియోగం వలన నేల, నీరు, వాతావరణం కలుషితం అవటంతోపాటు ఆహార పదార్థాలలో ఉన్న విష రసాయనాలు ప్రజల ఆరోగ్యాలపై ప్రభావం చూపిస్తున్నాయి. ఈ సమస్యలకు పరిష్కారంగా మన రైతులు తిరిగి సేంద్రియ సాగు వైపు మరలవలసిన అవసరాన్ని గురించి ప్రభుత్వాలు, అధికారులు, నిపుణులు, శాస్త్రవేత్తలు, రైతులు ఎవరిపరిధిలో వారు కృషి చేశారు. ఇంకా చేస్తున్నారు. వారందరిలో సుభాష్‌ పాలేకర్‌ గారిని ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవచ్చు. సుభాష్‌ పాలేకర్‌ గారు వివిధ ప్రాంతాలు తిరుగుతూ సేంద్రియ సాగు పద్ధతులను ప్రచారం చేయడం వలన సేంద్రియ సాగు గురించి ఎక్కువ మందికి తెలియడముతో పాటు కొంత మంది రైతులు సేంద్రియ బాట పట్టారనడములో ఎలాంటి సందేహం లేదు. సుభాష్‌ పాలేకర్‌ గారు తాను ప్రచారం చేసే సేంద్రియ సాగు పద్ధతికి సుభాష్‌పాలేకర్‌ జీరో బడ్జెట్‌ నాచురల్‌ ఫార్మింగ్‌ అని పేరుపెట్టి, ఈ పద్ధతిలో ఉపయోగించే వివిధ రకాల కషాయాలు మరియు ద్రావణాల గురించి విపులంగా వివరించడం వలన సేంద్రియ బాటపట్టిన ఎక్కువమంది రైతులు ఈ కషాయాలను మరియు ద్రావణాలను వినియోగిస్తూ తమ పంటల సాగును కొనసాగిస్తూ వస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో వివిధ రకాల కారణాల వలన కేవలం సుభాష్‌పాలేకర్‌ ప్రచారం చేస్తున్న కషాయాలు మరియు ద్రావణాలను మాత్రమే ఉపయోగించడం వలన కొంతమంది రైతులు సరైన ఫలితాలు సాధించలేక పోవడము వలన సుభాష్‌పాలేకర్‌ గారు ప్రచారంచేస్తున్న వివిధ రకాల కషాయాలు, ద్రావణాలతోపాటు ఇతర సేంద్రియ పద్ధతులను కూడా తమ సాగులో అమలు పరచడము మొదలు పెట్టి కొనసాగిస్తున్నారు. ఈ కోవకు చెందుతాడు కరీంనగర్‌ జిల్లా, చొప్పదండి మండలం పెదకుర్మపల్లికి చెందిన మల్లిఖార్జునరెడ్డి.
మల్లిఖార్జునరెడ్డిది వ్యవసాయ నేపథ్యం. వారి కుటుంబానికి వివిధ రకాల పంటల సాగులో అనుభవం ఉంది. ఉన్నత చదువులు చదివిన మల్లిఖార్జున రెడ్డి అందరిలాగానే వ్యవసాయ రంగానికి దూరం జరిగి సాఫ్ట్‌వేర్‌ ఉద్యోగ రంగంలో చేరడము జరిగింది. ఆ ఉద్యోగంలో కొనసాగుతున్న సమయంలో ఆరోగ్యంగా, తృప్తిగా జీవించాలంటే వ్యవసాయరంగమే సరైనదారి అని నమ్మి చేస్తున్న ఉద్యోగాన్ని వదలి సొంత గ్రామం తిరిగివచ్చి వ్యవసాయరంగంలో అడుగుపెట్టాడు. తాను వ్యవసాయ రంగంలో అడుగు పెట్టింది ప్రత్యేకంగా ఆరోగ్యం కాపాడుకోవడానికి కాబట్టి సేంద్రియ సాగు పద్ధతుల గురించి ఆలోచిస్తూ అప్పట్లో సుభాష్‌ పాలేకర్‌ గారి పద్ధతులతో తన సేంద్రియ సాగును మొదలు పెట్టాడు. వీరి పొలంలో గతంలో వివిధ రకాల పంటలు పండించారు కాని ప్రస్తుతం ఉన్న అధిక నీటి వసతి వలన కేవలం వరి సాగుకు మాత్రమే వీరి పొలం అనుకూలంగా ఉండడం వలన మొత్తం 16 ఎకరాలలో వరిసాగును చేస్తూ వస్తూ మధ్యలో ఒకసారి వస సాగును కూడా చేశారు. తాను సాగుచేసే పొలానికి మొదటలో కేవలం సుభాష్‌ పాలేకర్‌గారు చెప్పిన వివిధ రకాల కషాయాలు మరియు ద్రావణాలను మాత్రమే ఉపయోగిస్తూ వస్తూ తరువాత, తరువాత తోటి రైతుల ద్వారా మరియు ఇంటర్‌నెట్‌ ద్వారా తెలుసుకున్న సమాచారంతో, సుభాష్‌పాలేకర్‌ గారు చెబుతున్న ద్రావణాలతో పాటు వేస్ట్‌డికంపోజరు, గో-కృపామృతం, జడాన్‌ పద్ధతి మొదలగు సేంద్రియ పద్ధతులను పాటిస్తూ తన సాగును కొనసాగిస్తున్నాడు.
జీవామృతం, వేస్ట్‌డికంపోజరు, గో-కృపామృతం, జడాన్‌ ద్రావణాలను పెద్ద మొత్తంలో అంటే ఒక్కొక్కటి 1000 నుంచి 1500 లీటర్ల వరకు తయారు చేసుకుంటూ వారానికి ఒకసారి ఏదో ఒక ద్రావణాన్ని తప్పనిసరిగా భూమికి అందిస్తున్నారు. ద్రావణాలను భూమికి అందించడానికి కూడా వివిధ పద్ధతులను పరిశీలించి, అన్ని రకాల పద్ధతులలో తక్కువ శ్రమతో ఎక్కువ ఇబ్బంది లేకుండా ఉండే పద్ధతిని అవలంబిస్తూ ఎలాంటి ఇబ్బంది లేకుండా తన 16 ఎకరాల వరి పొలానికి పోషకాలను అందించగలుగుతున్నాడు. చీడపీడల నివారణకుగాను సమగ్ర సస్యరక్షణ పద్ధతులు అయినటువంటి లింగాకర్షక బుట్టలు, పసుపురంగు జిగురు అట్టలు, దీపపు ఎరలు ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు అవసరాన్ని బట్టి వస కషాయాన్ని ఉపయోగిస్తున్నాడు. 16 ఎకరాలలో వివిధ రకాల వడ్లను సాగు చేస్తున్నాడు.
కేవలం పంటల సాగు మీద మాత్రమే ఆధారపడకుండా సమీకృత వ్యవసాయం యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలుసుకున్న మల్లిఖార్జున రెడ్డి తాను కూడా సమీకృత వ్యవసాయం చేస్తూ, అందుకొరకు కొన్ని మేకలను, కొన్ని కోళ్ళను, పాడి పశువులను పోషిస్తూ వాటి కొరకు పశుగ్రాసాలుగా సూపర్‌నేపియర్‌ మరియు థరథగడ్డిలను పచ్చి పశుగ్రాసాలుగా సాగు చేస్తూన్నాడు. వ్యవసాయం మరియు దాని అనుబంధ రంగాలను ఆదరిస్తూ, కుటుంబసభ్యుల సహకారంతో పూర్తి సేంద్రియ పద్ధతులతో తన పంటల సాగుని కొనసాగిస్తూ ఆనందకర, ఆరోగ్యకర జీవితానికి సరైనదారి ఇదే అని తోటి సమాజానికి చూపిస్తున్నాడు. మరిన్ని వివరాలు 9704090613 కి ఫోను చేసి తెలుసుకోగలరు.
వస కషాయం
ఒక కిలో వస కొమ్ములను 25 లీటర్ల నీటిలో వేసి పొయ్యి మీద పెట్టి 4 నుండి 5 గంటలు ఉడకబెట్టాలి. ఈ విధంగా చేస్తే 17 నుంచి 18 లీటర్ల కషాయం తయారవుతుంది. తయారయిన వస కషాయాన్ని వడపోసుకుని గాలి చొరబడని క్యానులో నిల్వ చేసుకోవాలి. అవసరాన్ని బట్టి 500 లీటర్ల నీటిలో 10 లీటర్ల వస కషాయాన్ని కలిపి పంటపై పిచికారి చేస్తున్నామని మల్లిఖార్జున రెడ్డి వివరించారు.
కుటుంబ సభ్యుల సహకారంతోనే సేంద్రియ సాగులో విజయం
ఏ రంగంలోనైనా విజయం సాధించాలంటే కుటుంబ సభ్యుల సహకారం తప్పనిసరి. మిగతా రంగాలతో పోల్చుకుంటే వ్యవసాయ రంగంలో అదీను సేంద్రియ సాగులో విజయం సాధించాలంటే కుటుంబ సభ్యుల సహకారం తప్పనిసరి. ప్రస్తుత సమాజాన్ని గమనించినట్లయితే ఎక్కువమంది మహిళలు వ్యవసాయ రంగం అంటే వ్యతిరేకత చూపిస్తున్నారు. వ్యవసాయరంగం అంటే ఇష్టపడే మహిళలు అతి తక్కువ మంది ఉన్నారనే విషయం అందరికి తెలిసిందే. అందుకనే కొంతమంది మగవారికి వ్యవసాయ రంగం అంటే మక్కువ ఉన్నా కాని తమ ఇంట్లోని మహిళలు వ్యతిరేకించడం వలన వారు వ్యవసాయ రంగంలోకి అడుగుపెట్టలేక పోతున్నారు. కొంతమంది మగవారు తమ ఇంట్లోని మహిళలను వ్యతిరేకించి వ్యవసాయరంగంలోకి అడుగుపెడుతున్నారు. మల్లిఖార్జున రెడ్డికి అలాంటి సమస్యలు ఏమీ ఎదురుకాలేదు. ప్రస్తుత సమాజంలో ఎక్కువమంది ఇష్టపడే సాఫ్ట్‌వేర్‌ రంగంలో మంచి జీతం పొందుతూ, ఎ.సి. గదిలో కూర్చొని చెమట పట్టకుండా చేస్తున్న ఉద్యోగాన్ని వదిలి శారీరక శ్రమ ఇమిడి ఉన్న వ్యవసాయ రంగంలో అదీను చెమటలు చిందించవలసిన సేంద్రియ సాగు రంగంలోకి అడుగుపెట్టటానికి మల్లిఖార్జున రెడ్డి అర్థాంగి మరియు తల్లిదండ్రులు ఆనందంగా అంగీకరించారు. కాబట్టే తాను ఈ రంగంలో గుర్తింపు పొందే స్థాయికి ఎదిగానని తనకు ప్రోత్సాహాన్ని అందించిన తల్లిదండ్రులకు మరియు తన అర్థాంగికి మల్లిఖార్జున రెడ్డి కృతజ్ఞతలు తెలియజేశారు.
వినూత్నంగా వేస్ట్‌డికంపోజరు తయారి
మిగతా రైతులలా కాకుండా మల్లిఖార్జున రెడ్డి వేస్ట్‌ డికంపోజరు ద్రావణాన్ని తయారు చేస్తున్నాడు. 1500 లీటర్ల సామర్థ్యంగల ప్లాస్టిక్‌ డ్రమ్ములో 200 లీటర్ల వేస్ట్‌డికంపోజరు, 200 లీటర్ల జడాన్‌ మైక్రోబియల్‌ సొల్యూషన్‌, 10 కిలోల కొండ ప్రాంతం లేదా అడవిలో లేదా పెద్ద పెద్ద వృక్షాల కింద సేకరించిన మట్టి, 15 కిలోల బెల్లం వేసి మిగతా డ్రమ్మును నీటితో నింపి ప్రతిరోజు కలుపుతూ ఉంటే వారం రోజులలో వేస్ట్‌డికంపోజరు తయారవుతుంది. ఈ విధంగా తయారు చేసుకున్న వేస్ట్‌డికంపోజరు ద్రావణాన్ని క్రమం తప్పకుండా నేలకు అందించడంతో పాటు అవసరాన్ని బట్టి పంటలపై పిచికారి కూడా చేస్తుంటాడు.
మేకపెంటతో జీవామృతం
అందరిలా కాకుండా మల్లిఖార్జునరెడ్డి జీవామృతాన్ని వినూత్నంగా తయారు చేస్తున్నాడు. 1000 లీటర్ల సామర్థ్యంగల ప్లాస్టిక్‌ డ్రమ్ములో 100 కిలోల దేశీయ ఆవుపేడ, 10 లీటర్ల దేశీయ ఆవుమూత్రం, 20 కిలోల బెల్లం, 10 కిలోల శనగపిడి వేసి మిగతా డ్రమ్ముని నీటితో నింపుతారు. పాలేకర్‌గారు చెప్పిన ప్రకారం దొడ్లో మేత మేసిన ఆవు నుంచి కాకుండా కొండలమీద, అడవులలో తిరిగి మేసిన దేశీ ఆవుల యొక్క పేడ, మూత్రాలను తీసుకోవాలి. కాని ప్రస్తుత పరిస్థితులలో ఆవులు కొండమీద, అడవులలో తిరగడము లేదు కాబట్టి పరిష్కారం కొరకు కొండల మీద, అడవులలో తిరిగే మేకల పెంటను 20 కిలోలు సేకరించి దానిని ఒక గుడ్డలో లేదా గోనెసంచిలో మూటకట్టి ఆ గోనెసంచిని ఒక కర్రకు వ్రేలాడదీసి అది కూడా జీవామృతం ద్రావణంలో మునిగేలా చేసి ప్రతిరోజు మేక పెంట వేసిన గోనె సంచిని పిండుతూ ఉండాలి. ఈ విధంగా చేస్తే 48 గంటలలో జీవామృతం తయారవుతుంది. 7 నుంచి 10 రోజుల వరకు ఉపయోగిస్తుంటారు. నేలకు అందించటానికి యథాతథంగా పిచికారికి 1:3 నిష్పత్తిలో పిచికారి చేస్తున్నానని మల్లిఖార్జున రెడ్డి వివరించాడు.
జడాన్‌ ద్రావణం
అడవులలో లేదా పెద్ద, పెద్ద వృక్షాల కింద మట్టిని వేర్లతో కలిపి సేకరించిన రెండు దోసెల్ల మట్టి మరియు ఒక కిలో ఉడకబెట్టిన బంగాళా దుంప (ఆలుగడ్డ) లేదా ఒక కిలో ఉడకబెట్టిన బియ్యం తీసుకుని ఈ రెండింటిని ఒక మూటకట్టి ఆ మూటను కర్రకు కట్టి, 200 గ్రాముల కల్లుఉప్పు కలిపిన 200 లీటర్ల నీటిలో వ్రేలాడదీయాలి. వ్రేలాడ దీసిన సంచిని/గుడ్డను వీలునుబట్టి పిండుతూ ఉంటే 48 గంటల తరువాత ద్రావణం తయారవుతుంది. దానిని 10 రోజుల వరకు ఉపయోగించుకోవచ్చు. వివిధ పంటలలో భూమికి పంపడంతో పాటు పంటపై అదేవిధంగా పిచికారి చేయవచ్చు. ఈ ద్రావణం కొరియాకి చెందిన ప్రముఖులు చౌహాన్‌-క్యూ గారి కుమారుడు జడాన్‌ గారు అభివృద్ధి పరచిన పద్ధతి అని మల్లిఖార్జున రెడ్డి వివరించాడు.
