9 Sep, 2026
ఔషధ మొక్క…. దేవదారు
దేవదారు పశ్చిమ హిమాలయ వాలుల్లో పెరిగే అతి సుందరమైన అలంకరణ చెట్టు. ఇది ఒక పెద్ద నిత్యహరిత కోనిఫెర్ జాతికి చెందిన చెట్టు. 40-50 మీ. ఎత్తు పెరుగుతుంది. దీని కాండం 3 మీ. వ్యాసం కలిగి ఉంటుంది. కొమ్మలు సమాంతరంగా పెరుగుతాయి. ఆకులు నీడిల్ లాగా ఉండి 2-5.5 సెం.మీ. పొడవుంటాయి. 20-30 నీడిల్స్ ఒక గుత్తిలో ఏర్పడతాయి. ఇవి కాంతివంతమైన ఆకుపచ్ౘ్రంగు నుండి నీలిఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటాయి. ఆడకోన్స్ బ్యారల్ ఆకారంలో 7-13 సెం.మీ. పొడవు, 5-8 సెం.మీ. వెడల్పు కలిగి ఉంటాయి. గింజలు రెక్కలు కలిగి ఉంటాయి. మగకోన్స్ 4-6 సెం.మీ. పొడవుంటాయి.
సాధారణ నామం : దేవ్‌దార్ శాస్త్రీయ నామం : సెడ్రస్ డియోడెరా కుటుంబం: పైనేసీ
ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …
- గాయాలను శుభ్రపరచడానికి ఉపయోగపడుతుంది. కడుపులో నులి పురుగుల నివారణకు ఉపయోగపడుతుంది. చర్మవ్యాధుల చికిత్సకి ఉపయోగిస్తుంది.
- నరాల బలహీనత నదుపు చేస్తుంది. దగ్గు, జలుబులను నివారిస్తుంది. అజీర్తిని తగ్గిస్తుంది. జ్వరాన్ని తగ్గిస్తుంది.
- మూత్రకోశ వ్యాధులు, డయాబెటిస్ చికిత్సలో ఉపయోగకరం. మలబద్ధకాన్ని తగ్గిస్తుంది. కడుపుబ్బరాన్ని, వాయువులను తగ్గిస్తుంది. అధిక దురదలను తగ్గిస్తుంది. వాపు, ఎడిమ, నొప్పులను తగ్గిస్తుంది. రక్త సమస్యలను నివారిస్తుంది.
- ముక్కు కారడం, సైనొసైటిస్ చికిత్సలో ఉపయోగిస్తుంది. డయాబెటిస్ వ్యాధిగ్రస్తులకు మంచి మందు. ఊబకాయం చికిత్సలో ఉపయోగిస్తుంది.
వ్యవసాయరంగంలో
- దేవదారు ఎసెన్షియల్ ఆయిల్, దానిలోని వివిధ రసాయనాలు క్యాబేజి డైమండ్ బ్యాక్‌మాత్ లార్వాలపై వాటిని చంపే ప్రభావం చూపింది. దీనిని పురుగుల యాజమాన్యంలో వృక్ష సంబంధ లార్విసైడ్‌గా ఉపయోగించవచ్చు. (చౌధరి, అతని అనుచరులు, 2011).
- వస, దేవదారు, మారేడు, బంతి, కరివేపాకు ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్ ప్రభావాన్ని డైమండ్ బ్యాక్‌మాత్, ప్లూటెల్లా క్ౙెåలోస్టెల్లాపై పరీక్షించారు. వస ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ డైమండ్ బ్యాక్ మాత్ లార్వాలపై అత్యధిక వికర్షక చర్యను ప్రదర్శించింది. దీని తర్వాత దేవదారు ద్రావణం అధిక వికర్షక చర్యను ప్రదర్శించింది (ఈశ్వరరెడ్డి, అతని అనుచరులు, 2015).
- దేవదారు అనేక పురుగులను సమర్ధవంతంగా నివారించింది (రఘురామన్ అండ్ సింగ్, 1997; రహమాన్, అతని అనుచరులు, 2009, రావ్ అండ్ సింగ్, 2009, డెల్బెకె, అతని అనుచరులు, 1997).
- దేవదారు ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ఈడెస్ ఈజిప్టి, క్యూలెక్స్ క్వింక్విఫేసియాటిస్ దోమలను 2.5% ఎల్‌సి 50 వద్ద ఒక గంట తర్వాత సమర్ధవంతంగా చంపింది (మకాయిక్, అతని అనుచరులు, 2005).
- దేవదారు క్రూడ్ ఆయిల్‌ని మీల్‌వర్మ్స్ (టెనెబ్రయొమా లిటర్) ఆఖరి దశ లార్వాలపై ఉపయోగించి ఎల్‌సి50 ని 3.4% గా గుర్తించారు. 12% క్రూడ్ ఆయిల్ 87% లార్వాలను చంపింది. దేవదారు క్రూడ్ ఆయిల్‌తోపాటు రసాయన పురుగు మందులు కార్బోసల్ఫాన్, ఇమిడాక్లోప్రిడ్‌లను కూడా ఉపయోగించారు. కార్బోసల్ఫాన్ యల్‌సి500.086%. కార్బోసల్ఫాన్ (0.5%) 92% లార్వాలను చంపింది. ఇమిడాక్లోప్రిడ్ ఎల్‌సి 500.23% ఇమిడాక్లోప్రిడ్ అత్యంత సమర్ధవంతంగా మీల్‌వర్మ్స్‌ని చంపింది. దేవదారు ఆయిల్‌ని ఉపయోగించిన లార్వాలలో ప్రోటీన్ పరిమాణం అత్యధికం (4.14 మి.గ్రా. / మి.లీ.) గా నమోదయింది. ఇమిడాక్లోప్రిడ్, కార్బోసల్ఫాన్ ఉపయోగించిన లార్వాలలో ప్రోటీన్ పరిమాణాలు 2.80, 2.68 మి.గ్రా / మి.లీ. గా నమోదయ్యాయి. దేవదారు ఆయిల్ లార్వాలపై అత్యధిక వికర్షక చర్యను ప్రదర్శించింది (బునేరి, అతని అనుచరులు, 2017).
- సిడార్ ఉడ్ ఆయిల్ పల్స్‌బీటిల్, కాల్లసోబ్రూకస్ అనాలిస్, ఈగలపై శక్తివంతమైన కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది (సింగ్ అండ్ అగర్వాల్, 1988). అనోఫెలిస్‌స్టెఫెన్సి (దోమ) పై కూడా కీటకనాశక శక్తిని చూపింది. (సింగ్, అతని అనుచరులు, 1984).
- జమ్ముప్రావ్సిలో డోడా జిల్లాలో రైతులు దేవదారు కొయ్యతో చేసిన స్టోరేజ్‌బిన్స్‌లో ధాన్యాన్ని నిల్వ చేస్తారు. ఇందులో నిల్వ చేసిన ధాన్యాన్ని పురుగులు, శిలీంద్రాలు నష్టపరచవు.
- దేవదారు కొమ్మలు, ఆకులను వరి పంటలో కలుపు మందుగా ఉపయోగిస్తారు. కొమ్మలు, రెమ్మలు, ఆకులను వరి పొలంలో సమంగా వెదజల్లుతారు. సిడార్ ఉడ్ ఆయిల్ కలుపు మందు లక్షణాల వల్ల కలుపు మొక్కలు వీటిని తాకితే చనిపోతాయి.
- మొక్కజొన్న విత్తనాలను విత్తేముందు సిడార్ ఉడ్ ఆయిల్‌తో శుద్ధి చేస్తే పురుగుల బారి నుండి కాపాడుతుంది. ఈ పద్ధతి చాలా సమర్ధవంతంగా పని చేస్తుంది.
- సిడార్ ఉడ్ ఆయిల్ కీటకనాశక చర్యవల్ల లద్దె పురుగు నివారింపబడుతుంది.
- వరి పండించే ప్రాంతాల్లో పురుగుల నివారణకు వరి నారు మడికి నీరు అధికంగా ఇస్తారు. దీని వలన నీటి స్థాయి పెరిగి లద్దె పురుగు మొక్కలపై ఆకుల మీదకు ప్రాకుతుంది. ఒక కర్ర చివరలో గుడ్డ కట్టి ఆయిల్‌లో ముంచి ఆకులపై చల్లాలి. ఆకులపై కొచ్చిన లార్వాలు ఆయిల్ కీటకనాశక చర్యల వల్ల చనిపోతాయి.
- టిక్స్ ఆశించిన పెంపుడు జంతువులపై సిడార్ ఉడ్ ఆయిల్ కలిపిన నీటిని చల్లితే పురుగులు చనిపోతాయి. (స్లాతియా, అతని అనుచరులు, 2007).
దేవదారు కొయ్య/గుజ్జుకి చెదలను తట్టుకునే శక్తి ఉంది. - సిడార్ ఉడ్‌తో తయారు చేసిన కతార్, కొత్తి, బార, డొబ్లి వంటివి సంప్రదాయకంగా ధాన్యాన్ని నిల్వ చేసే నిర్మాణాలు (ఠాకూర్ అండ్ ప్రితి, 2011).
- సిడార్ ఉడ్ ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ (1000 పిపియం) మినుము నిల్వ గింజలలో ఆశించే ఆస్పర్ౙిల్లస్ నైగర్, కర్వులేరియా ఒవాయిడియా శిలీంద్రాల పెరుగుదల నరికట్టాయి (సింగ్ అండ్ త్రిపాఠీ, 1999).
రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.
