పశువులు నీళ్ళ లాంటి పలుచటి విరోచనాలు చేయడం అంటే, పేగులలో ఇన్‌ఫెక్షన్ లేదా జీర్ణక్రియ లోపం వలన ఆహారం పూర్తిగా జీర్ణం కాక నీరు ఎక్కువగా బయటకు పోవడాన్ని నీళ్ళ విరోచనాలు అని అంటారు.

కారణాలు
• చెడిపోయిన లేదా పాడైన దాణా, పచ్చిక
• నీరు లేదా ఆహారం ద్వారా బ్యాక్టీరియా/వైరస్ సంక్రమణ
• అజీర్ణం
• అధిక దాణాఇవ్వడం
• వాతావరణ మార్పు, ఒత్తిడి
• పురుగులు

లక్షణాలు
• నీళ్ళ లాంటి విరోచనాలు
• విరోచనాల్లో దుర్వాసన
• ఆహారం తినకపోవడం
• నీరు ఎక్కువగా కోల్పోవడం వల్ల బలహీనత
• కళ్ళు లోపలికి పోవడం, చెవులు వంగిపోవడం
• కొన్నిసార్లు జ్వరము కూడా ఉండవచ్చు

4. హోమియోపతి చికిత్స (Homeopathy Treatment)
మందు పేరు వాడే సందర్భం డోసు
Arsenicum Album 30 చెడిపోయిన ఆహారం వల్ల వాంతులు, విరోచనాలు, దుర్వాసన ఉన్న మలం 10 డ్రాప్స్ లేదా 5 పెల్లెట్స్ రోజుకు 3 సార్లు
China (Cinchona) 30 ద్రవ నష్టం వల్ల బలహీనత, నీళ్ళ విరోచనాలు 10 డ్రాప్స్ రోజుకు 2 సార్లు
Veratrum Album 30 తీవ్రమైన నీళ్ళ విరోచనాలు, చల్లగా చెమటలు పట్టడం 10 డ్రాప్స్ రోజుకు 3 సార్లు
Phosphorus 30 పచ్చ లేదా రక్తం కలిసిన విరోచనాలు 10 డ్రాప్స్ రోజుకు 2 సార్లు
Aloe Socotrina 30 విరోచనాలు ఆకస్మికంగా రావడం, ఆహారం తిన్న వెంటనే మల విసర్జన 10 డ్రాప్స్ రోజుకు 3 సార్లు
మందులను నీటిలో (5–10 ml) కలిపి నోటి ద్వారా ఇవ్వాలి.

మంచి కాంబినేషన్లు (Effective Combinations)
Combination – 1 (Acute watery diarrhea)
Arsenicum Album 30 + Veratrum Album 30
5 డ్రాప్స్ చొప్పున కలిపి, 3 గంటలకొకసారి మొదటి రోజు ఇవ్వాలి.
తర్వాత రోజుకు 3 సార్లు 3 రోజుల పాటు ఇవ్వాలి.
Combination – 2 (Weakness after diarrhea)
China 30 + Phosphorus 30
10 డ్రాప్స్ చొప్పున కలిపి, రోజుకు 2 సార్లు 3 రోజులు.
Combination – 3 (Long-standing diarrhea / chronic cases)
Aloe Socotrina 30 + Sulphur 30
రోజుకు 2 సార్లు 5 రోజుల పాటు.

సహాయక చికిత్స (Supportive care)
• పశువుకు పరిశుభ్రమైన నీరు ఎల్లప్పుడూ ఇవ్వాలి
• నీరు ఎక్కువగా కోల్పోతే గ్లూకోస్ నీరు లేదా ఎలక్ట్రోలైట్ ద్రావణం ఇవ్వాలి
• ఆహారం తగ్గించాలి; చెడిపోయిన దాణా/పచ్చిక ఆపాలి
• పచ్చిక మెల్లగా ఇవ్వాలి
• రూమెన్ టానిక్ లేదా లివర్ టానిక్ వెటర్నరీ డాక్టర్ సలహాతో వాడవచ్చు

జాగ్రత్తలు (Precautions)
• చెడిపోయిన ఆహారం, ఫంగస్ ఉన్న దాణా ఇవ్వకూడదు
• నీరు ఎల్లప్పుడూ శుభ్రంగా ఉంచాలి
• కొత్త దాణా/ పచ్చిక మార్చేటప్పుడు కొద్ది కొద్దిగా అలవాటు చేయాలి
• తీవ్రస్థితిలో వెటర్నరీ డాక్టర్ను సంప్రదించాలి (IV fluids అవసరం కావచ్చు)

డాక్టర్ జి. రాంబాబు, Phone: 9618499184