కొన్ని దూడలు పుట్టేటపుడు కాళ్ళ లిగమెంట్స్ బిగుసుకుపోయి, కాళ్ళు మెలికలు తిరిగి, మడతలతో పుట్టటం అప్పుడప్పుడు జరుగుతుంది. తల్లిగోవు చూడిగా వున్నప్పుడు, మాంగనీస్ అను ఖనిజ లవణం లభ్యం కానందున, ఈ విధంగా జరుగుతుంది. కాళ్ళ ఎముకలు విరగలేదని నిర్ధారించుకోవాలి
గృహవైద్యం:
బిగుసుకుపోయిన లిగమెంట్స్ సరిచేసి, కాళ్ళు సాఫు చేసి, పచ్చి వెదురు బద్దలు చెక్కి, చర్మానికి గాయం కాకుండా బద్దల చివళ్ళకు దూది చుట్టి కాళ్ళకు కట్టాలి. వారం రోజులలోపుగానే కాళ్ళ వంకరలు తగ్గిపోతాయి.
కాళ్ళకు గుంటకలగరాకు పసరు రాయాలి. పుట్టిన దూడ లిగమెంట్స్ బిగుసుకుపోయి వున్నా, లేదా అంగవైకల్యాలు వున్నా వెంటనే పశువైద్యుని సంప్రదిస్తే, వారు తగు శస్త్రచికిత్స చేస్తారు. ఈ స్థితి రాకుండా ఉండాలంటే సల్ఫర్ 200 ఒక మోతాదు, 3 నెలల చూడిగా ఉన్నప్పుడు మరొక మోతాదు 6 మరియు 8వ నెల చూడిగా ఉన్నప్పుడు తల్లికి తినిపించాలి.
అల్లోపతి: పుట్టిన దూడకు కాళ్ళ లిగమెంట్స్ బిగుసుకుపోయి వున్నా, అంగవైకల్యాలు వున్నా, దూడ పుట్టిన వెంటనే ఆలస్యం చేయకుండా పశువైద్యుని సంప్రదిస్తే వారు తగిన శస్త్ర చికిత్స చేస్తారు.
రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘గో-సంజీవని’ పుస్తకం కొరకు సంప్రదించండి: 96 76 79 77 77కు సంప్రదించండి.
ఆవు ఈనటానికి కనీసం 2 నెలల ముందే పాలు పిండటం మానెయ్యాలి.
తల్లి నుంచి పాలు త్రాగకుండా దూడను వేరుచేయాలి. అప్పటి నుండి చూడిగోవును శ్రద్ధగా పోషించాలి.
చూడి గోవుకు ఈనటానికి కనీసం 6 వారాల ముందు, పరాన్న జీవుల నిర్మూలనకు మందులు యివ్వాలి.
సాధారణంగా ఇచ్చే ఆహారం కంటే, చూడి గోవుకు ఎక్కువ పోషక విలువలు గల మేతలు మేపాలి.
చూడిగోవుకు తప్పనిసరిగా ఉప్పు, ఖనిజ లవణాలు ప్రతిరోజూ ఇవ్వటం మరిచిపోకూడదు.
చూడిగోవు పోషణలో ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకుంటే పుష్టికరమైన, ఆరోగ్యవంతమైన, సంపదను పెంచగల దూడ పుట్టాలనే లక్ష్యం తప్పక నెరవేరుతుంది.
ఆవు దూడ పుట్టుక ముందుగా – తల్లి గోవు ఉమ్మనీటి బుడగ వేసిన తరువాత,
రెండు గంటలలోపు గనుక దూడను ఆవు ఈనలేక పోయినట్లయితే, వెంటనే పశువైద్యుని సహాయంతో దూడను తియ్యాలి. సహజంగా ముందు కాళ్ళపై తల పెట్టి దూడ బైటకు రావాలి. అలా కాకుండా దూడ తల అడ్డం తిరగటం, వెనుక కాళ్ళు ముందుకు వుండటం, లేదా పొట్ట క్రింది భాగంలోకి దూడ దిగిపోవటం మొదలైన సమస్యలు అప్పుడప్పుడు కలుగుతాయి.
ఎక్కువ సమయం, దూడ లోపలే వున్నట్లయితే, ‘ఉమ్మనీరు’ త్రాగి ఊపిరితిత్తుల సమస్యలు తలెత్తి, శ్వాస సరిగా ఆడక, దూడ చనిపోవచ్చు. అటువంటి సందర్భాలలో దూడ పుట్టిన వెంటనే ముక్కు రంధ్రాలు శుభ్రంచేసి, వెనుక కాళ్లతో పట్టుకొని తలక్రిందులుగా, గుండ్రంగా త్రిప్పి, వెల్లుల్లిపాయను చిదిమి, ముద్దగా చేసి, దూడకు వాసన చూపించాలి. దూడ వెన్నుపై చేతితో తట్టాలి.
ఆపద్ధర్మంగా, దూడ నోట్లోకి మన నోటితో గాలి ఊది, శ్వాస కలిగిస్తే (దూడకు) ప్రాణాపాయం తప్పించవచ్చు.
దూడపై గల జిగురు పదార్థాన్ని తల్లి నాకేటట్లు చేయాలి. లేచి నిలబడే శక్తి దూడకు కలుగుతుంది.
ఈనిన వెంటనే దారం బొడ్డుకు ముడివేసి, దిగువన బొడ్డును కోసి, పసుపు లేదా టింక్చర్ అయోడిన్ రాయాలి.
ఈనిన వెంటనే దూడ గోళ్ళు (గిట్టలు, మెత్తని స్పాంజిలా వున్న భాగం) గిల్లి, తల్లికి ఆహారంగా పెట్టాలి. ఎందుకంటే అలా గిల్లి తినిపించిన గోళ్ళ ద్వారా తల్లికి తక్షణం కాల్షియం అందించినట్లవుతుంది.
సుమారు 2 కేజీల ధాన్యం దంచి పెడితే, మాయ త్వరగా వేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
ఈనిన వెంటనే 2 కె.జి.ల ముల్లంగి దుంపలు, 2 గంటల తరువాత 1 కె.జి. బెండకాయలు తినిపించాలి.
ఈనిన వెంటనే దూడకు తాగినన్ని జున్నుపాలు రోజుకు 3 లీటర్లకు మించకుండా కుడిపించాలి. ఈ జున్నుపాలలో వ్యాధి నిరోధక శక్తి వుంటుంది. జున్నుపాలు సత్వరమే కుడిపించడం మలంగా, గర్భాశయ కదలికల ద్వారా తల్లి తొందరగా మాయ వేస్తుంది.
పుట్టిన వెంటనే అరగంటలోపుగా, మొదటిసారి రేణం (MUCONIUM) వేసిన విషయం నిర్ధారించుకోవాలి. పెయ్యదూడలు అరగంటలోపుగాను, గిత్తదూడలు కాస్త ఆలస్యంగాను లేచి నిలబడతాయి.
ఈనిన వెంటనే ఆర్నికా 200 ముందు 20 మాత్రలు, 2 గంటల తరువాత హైపరికం 200 ఒక మోతాదు తినిపించాలి.
టెట్‌వాక్ (TETVAC) ఇంజక్షను 1 మి.లీ. కండకు (IMగా) ఒకసారి మాత్రమే చేయించాలి.
పుట్టిన దూడ బలహీనంగా వుంటే, విటమిన్ ఎ, డి3, ఇ (VITAMIN A, D3, E) ఇంజక్షన్ 1 మి.లీ. చొప్పున, రోజు విడిచి రోజు 5 పర్యాయాలు కండకు (IM)గా చేయించాలి.
ఫెర్రిటాస్ (FERRITAS) ఇంజక్షన్ 2 మి.లీ. (IM) కండకు 3వ రోజున, అవసరాన్నిబట్టి పదవ రోజున చేయించాలి.
రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘గో-సంజీవని’ పుస్తకం కొరకు సంప్రదించండి: 96 76 79 77 77కు సంప్రదించండి.
