19 Oct, 2026
పెరటి కోళ్ల పెంపకంలో ప్రశ్నోత్తరాలు
- పెరటి కోళ్లు అంటే ఏమిటి? ఇతర వాణిజ్య కోళ్లతో పోలిస్తే వీటి ప్రత్యేకత ఏమిటి?
పెరటి కోళ్లు అంటే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో చిన్న స్థాయిలో, ఇంటి పరిసరాల్లో లేదా పొలం వద్ద పెంచుకునే కోళ్లు. వీటిని సాధారణంగా గుడ్లు, మాంసం మరియు ఇంటి అవసరాల కోసం పెంచుతారు.
పెరటి కోళ్లలో స్థానిక దేశీ కోళ్లు, మెరుగుపరచిన గ్రామీణ రకాలు మరియు కొన్ని మెరుగుపరచిన రకాలైన రాజశ్రీ, గ్రామప్రియ, వనరాజ, గాగస్, శ్రీనిధి అను పలురకాల పెరటి కోళ్లు ఉంటాయి.
వీటి ముఖ్యమైన ప్రత్యేకతలు:
• స్థానిక వాతావరణానికి సాధారణంగా బాగా అలవాటు పడతాయి.
• బయట తిరిగి కొంత ఆహారాన్ని స్వయంగా వెతుక్కుంటాయి.
• ఇంటి వద్ద లభించే కొన్ని ధాన్యాలు, పురుగులు, ఆకులు, వంటగదిలో మిగిలే ఉప ఉత్పత్తులను కూడా ఉపయోగించుకోవచ్చు.
• గుడ్లు మరియు మాంసం రెండింటినీ పొందవచ్చు.
• దేశీ కోడి మాంసానికి కొన్ని ప్రాంతాల్లో మంచి వినియోగదారుల డిమాండ్ ఉంటుంది.
• చిన్న రైతులకు అదనపు ఆదాయ వనరుగా ఉపయోగపడవచ్చు.
అయితే పెరటి కోళ్లను పూర్తిగా స్వేచ్ఛగా వదిలేయడం మాత్రమే సరిపోదు. సరైన మేత, నీరు, టీకాలు మరియు వ్యాధి నియంత్రణ కూడా అవసరం.
- పెరటి కోళ్ల పెంపకం చేపట్టాలనుకునే రైతులు ముందుగా ఎలాంటి విషయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి?
మీ ప్రాంతంలో ముందుగా మార్కెట్‌ను తెలుసుకోవాలి :
• కోళ్లకు కొనుగోలుదారులు ఉన్నారా?
• గుడ్లకు ఎంత ధర వస్తోంది?
• మాంసం కోళ్లకు ఎంత ధర వస్తోంది?
• ఏ వయసు లేదా బరువులో అమ్మితే మంచి ధర వస్తుంది? అనే విషయాలు తెలుసుకోవాలి.
అలాగే పిల్లల లభ్యత మరియు నాణ్యత, మేత ఖర్చు, షెడ్ ఖర్చు, నీటి లభ్యత, టీకాలు మరియు ఆరోగ్య సంరక్షణ ఖర్చు, కూలీల ఖర్చు, మరణాల శాతం, అమ్మకపు ధర, మొత్తం పెట్టుబడి మరియు అంచనా ఆదాయం ఇవన్నీ ముందుగానే లెక్కించాలి.
- పిల్లలను కొనుగోలు చేసేటప్పుడు రైతులు ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి? ఆరోగ్యకరమైన పిల్లలను ఎలా గుర్తించాలి?
విశ్వసనీయమైన హ్యాచరీ, ప్రభుత్వ సంస్థ లేదా గుర్తింపు ఉన్న సరఫరాదారు నుంచి పిల్లలను కొనుగోలు చేయడం మంచిది.
ఆరోగ్యకరమైన పిల్లల్లో సాధారణంగా చురుకుదనం ఎక్కువగా ఉంటుంది, కళ్లు స్పష్టంగా, మెరుస్తూ ఉంటాయి, నాభి సరిగ్గా మూసి ఉండాలి, కాళ్లు బలంగా ఉండాలి, శరీరంపై డౌన్ ఫెదర్స్ సక్రమంగా ఉండాలి, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది ఉండకూడదు, విరేచనాలు ఉండకూడదు, బలహీనంగా ఒక మూలలో కూర్చుని ఉండకూడదు. - పెరటి కోళ్ల కోసం షెడ్‌ను ఎలా ఏర్పాటు చేసుకోవాలి? గాలి, వెలుతురు, ఉష్ణోగ్రత ఎలా ఉండాలి?
- పెరటి కోళ్ల కోసం ఖరీదైన షెడ్ తప్పనిసరి కాదు. కానీ షెడ్ వర్షం నుంచి రక్షణ కల్పించాలి, ఎండ నుంచి రక్షణ కల్పించాలి, చలి గాలి నేరుగా తగలకుండా ఉండాలి, మంచి వెంటిలేషన్ ఉండాలి, లిట్టర్ పొడిగా ఉండాలి, రాత్రి సమయంలో భద్రత ఉండాలి, పాములు, ఎలుకలు, కుక్కలు వంటి మృగాల నుంచి రక్షణ ఉండాలి.
- చిన్న పిల్లలకు ప్రత్యేకంగా బ్రూడింగ్ సౌకర్యం కల్పించాలి.
- మొదటి వారంలో పిల్లల స్థాయిలో సుమారు 33–35°C ఉష్ణోగ్రత అవసరం ఉండవచ్చు. తరువాత వయసు పెరిగే కొద్దీ ఉష్ణోగ్రతను క్రమంగా తగ్గించాలి.
- పిల్లల ప్రవర్తన ద్వారా కూడా ఉష్ణోగ్రతను అంచనా వేయవచ్చు: హీటర్ కింద గుంపుగా ఉంటే → చలి, హీటర్‌కు దూరంగా వెళ్లి నోరు తెరిచి ఉంటే → వేడి, సమానంగా విస్తరించి ఉంటే → ఉష్ణోగ్రత సాధారణంగా అనుకూలంగా ఉంది.
- చిన్న వయసులో ఉన్న కోళ్ల పిల్లలకు చలి, వేడి నుంచి రక్షణ కల్పించడానికి ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవాలి? మొదటి కొన్ని వారాలు చాలా ముఖ్యమైనవి.
- చలి సమయంలో బ్రూడర్ లేదా హీట్ ల్యాంప్ ఉపయోగించాలి, చల్లని గాలి నేరుగా పిల్లలకు తగలకుండా చూడాలి, లిట్టర్ పొడిగా ఉంచాలి, పిల్లలు గుంపుగా చేరుతున్నాయా అని గమనించాలి.
- వేడి సమయంలో గాలి ప్రసరణ పెంచాలి, తగినంత స్వచ్ఛమైన నీరు ఇవ్వాలి, అధిక సాంద్రతను నివారించాలి, అవసరమైతే వెటర్నరీ నిపుణుల సలహాతో ఎలక్ట్రోలైట్లు ఉపయోగించవచ్చు.
- పెరటి కోళ్లకు ఏ రకమైన మేత ఇవ్వాలి? వయసును బట్టి మేతలో ఎలాంటి మార్పులు చేయాలి?
పెరటి కోళ్లకు కేవలం ఇంటి వ్యర్థాలు లేదా బయట దొరికే ఆహారం మాత్రమే ఇవ్వడం సరిపోదు.
వయసును బట్టి సమతుల్యమైన మేత ఇవ్వాలి.
- చిక్/స్టార్టర్ ఫీడ్ (0–7/8 వారాలు): ఇందులో ప్రోటీన్, శక్తి, అమినో ఆమ్లాలు, విటమిన్లు, ఖనిజాలు తగిన స్థాయిలో ఉండాలి.
- తరువాత గ్రోవర్/డెవలపర్ ఫీడ్ ఇవ్వవచ్చు.
- పెద్ద కోళ్లు గుడ్లు పెట్టే దశకు వచ్చినప్పుడు గుడ్ల కోళ్ల దాణా అవసరానికి అనుగుణంగా ఇవ్వాలి.
పెరటి కోళ్లను బయట మేత కోసం వదిలినా, సప్లిమెంటరీ ఫీడ్ ఇవ్వడం అవసరం.
- మేతతో పాటు స్వచ్ఛమైన తాగునీటి విషయంలో రైతులు ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?
స్వచ్ఛమైన నీరు 24 గంటలు అందుబాటులో ఉంచడం చాలా ముఖ్యం.
రైతులు నీటి పాత్రలను ప్రతిరోజూ శుభ్రం చేయాలి, నీటిలో మలమూత్రాలు పడకుండా చూడాలి, వేసవిలో తగినంత నీరు అందుబాటులో ఉంచాలి, నీటి పాత్రలను నీడలో ఉంచడం మంచిది, నీటి పాత్రలు పగిలిపోయినవి లేదా మురికిగా ఉన్నవి ఉపయోగించకూడదు, నీటి నాణ్యతపై అనుమానం ఉంటే పరీక్ష చేయించాలి, మందులు, విటమిన్లు లేదా ఎలక్ట్రోలైట్లు నీటిలో కలపాల్సి వస్తే వెటర్నరీ డాక్టర్ సూచన తీసుకోవడం మంచిది. - పెరటి కోళ్లకు అవసరమైన ముఖ్యమైన టీకాలు ఏవి? టీకాల షెడ్యూల్‌ను పాటించడం ఎందుకు ముఖ్యం?
తమ ప్రాంతంలో వ్యాధుల పరిస్థితి, కోళ్ల వయసు మరియు స్థానిక పశువైద్య అధికారుల సలహా ఆధారంగా టీకా కార్యక్రమాన్ని రూపొందించాలి. సాధారణంగా పరిగణించే ముఖ్యమైన టీకాలు: కొక్కెర తెగులు, గంబోరో వ్యాధి, కోళ్ల అమ్మవారు (ఫౌల్ పాక్స్) వ్యాధి. అవసరాన్ని బట్టి ఇతర టీకాలు ఉపయోగించాలి. టీకా షెడ్యూల్ ప్రాంతానుసారం మారవచ్చు. కాబట్టి స్థానిక వెటర్నరీ డాక్టర్ లేదా పశువైద్య అధికారుల సూచనను పాటించడం మంచిది. - కోళ్లలో అకస్మాత్తుగా మరణాలు సంభవిస్తే రైతులు వెంటనే ఏ చర్యలు తీసుకోవాలి? స్వయంగా మందులు వాడటం ఎంతవరకు సరైనది?
అకస్మాత్తుగా మరణాలు వస్తే : అనారోగ్య కోళ్లను వీలైనంత వరకు వేరుచేయాలి, చనిపోయిన కోళ్లను సురక్షితంగా తొలగించాలి, ఇతర ఫారాలకు కోళ్లు లేదా పరికరాలు తరలించకూడదు, సందర్శకుల రాకపోకలను తగ్గించాలి. మేత, నీరు, లిట్టర్ మరియు మరణాల వివరాలు నమోదు చేయాలి, వెంటనే వెటర్నరీ డాక్టర్ లేదా పశువైద్య అధికారిని సంప్రదించాలి, అవసరమైతే పోస్టుమార్టం లేదా ల్యాబ్ పరీక్ష చేయించాలి.
స్వయంగా యాంటీబయాటిక్స్ లేదా ఇతర మందులు ఇవ్వడం మంచిది కాదు. - షెడ్ పరిశుభ్రత, వ్యర్థాల నిర్వహణలో ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు ఏమిటి?
పెరటి కోళ్లలో కూడా పరిశుభ్రత చాలా ముఖ్యం.
• లిట్టర్‌ను పొడిగా ఉంచాలి, తడి లిట్టర్‌ను వెంటనే తొలగించాలి, నీటి లీకేజీలను వెంటనే సరిచేయాలి, ఫీడర్లు, డ్రింకర్లను క్రమం తప్పకుండా శుభ్రం చేయాలి, మేత చిందకుండా చూడాలి, షెడ్ చుట్టూ చెత్త పేరుకుపోకుండా చూడాలి, ఎలుకలు, ఈగలు వంటి వాటిని నియంత్రించాలి, చనిపోయిన కోళ్లను బహిరంగంగా పడేయకూడదు, స్థానిక నిబంధనలకు అనుగుణంగా చనిపోయిన కోళ్లను సురక్షితంగా పారవేయడం (dead birds disposal) చేయాలి, కొత్త బ్యాచ్‌ను తీసుకురావడానికి ముందు షెడ్‌ను శుభ్రపరచి, క్రిమిసంహారం చేయడం (disinfect) చేయడం మంచిది. - మార్కెట్‌లో పెరటి కోళ్లకు మంచి ధర లభించేందుకు రైతులు ఏ అంశాలపై దృష్టి పెట్టాలి?
పెరటి కోళ్లకు కొన్ని ప్రాంతాల్లో దేశీ కోడి రూపం, మాంస లక్షణాలు మరియు స్థానిక వినియోగదారుల అభిరుచుల కారణంగా మంచి డిమాండ్ ఉండవచ్చు.
రైతులు: ఆరోగ్యకరమైన కోళ్లను పెంచాలి, సాధ్యమైనంత వరకు ఏకరూపత ఉన్న కోళ్లు (uniform birds) ఉత్పత్తి చేయాలి, మార్కెట్‌కు సరైన బరువు వచ్చినప్పుడు అమ్మాలి, స్థానిక మార్కెట్ ధరలను ముందుగానే తెలుసుకోవాలి, ప్రత్యక్ష కొనుగోలుదారులను పరిశీలించాలి, చికెన్ షాపులు, హోటళ్లు మరియు స్థానిక వినియోగదారులతో సంబంధాలు ఏర్పరచుకోవచ్చు, ఒకేసారి ఎక్కువ కోళ్లు అమ్మే ముందు ధరలను పోల్చుకోవాలి, ప్రతి కోడికి వచ్చే నిజమైన ఉత్పత్తి ఖర్చు (production cost) తెలుసుకోవాలి, మంచి ధర మాత్రమే లాభానికి కారణం కాదు, మేత ఖర్చు తగ్గించడం, మరణాల రేటు (mortality) తగ్గించడం, ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటం మరియు సరైన సమయంలో అమ్మడం కూడా ముఖ్యమే. - చివరిగా, పెరటి కోళ్ల పెంపకం చేపట్టాలనుకునే రైతులకు ముఖ్యమైన సూచనలు ఏమిటి?
నా ముఖ్యమైన సూచన: “పెరటి కోళ్లను పూర్తిగా స్వేచ్ఛగా వదిలేయడం కాకుండా, మంచి నిర్వహణ పద్ధతులతో పెంచితే ఉత్పత్తి మరియు ఆదాయం మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుంది.”
రైతులు ముఖ్యంగా ఈ 7 విషయాలు గుర్తుంచుకోవాలి: - నాణ్యమైన పిల్లలు, 2. సరైన బ్రూడింగ్, 3. సమతుల్యమైన మేత, 4. స్వచ్ఛమైన నీరు, 5. సకాలంలో టీకాలు, 6. బయోసెక్యూరిటీ మరియు పరిశుభ్రత, 7. సరైన మార్కెటింగ్. ముఖ్యంగా ఫారం ప్రారంభించే ముందు చిన్న స్థాయిలో ప్రయోగాత్మక బ్యాచ్ (pilot batch) నిర్వహించడం మంచిది. చిన్న స్థాయిలో ప్రారంభించండి → ఖర్చులు నమోదు చేయండి → నిర్వహణను మెరుగుపరచండి → మార్కెట్‌ను అర్థం చేసుకోండి → ఆ తర్వాత విస్తరించండి.
డా. డి. రాజేష్ బాబు , కోళ్ల పరిశోధనా స్థానం, మామునూరు, వరంగల్.
Ph: 9030398775.
