5 Oct, 2026
రైతునేస్తం0 commentsOctober 5, 2026agri news

కిసాన్ సారథి-రైతుకు డిజిటల్ వ్యవసాయ సలహాల వారధి

పరిచయం:
ఆధునిక భారతదేశంలో వ్యవసాయం ప్రధాన వృత్తిగా కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో రైతులకు సరైన సమాచారం సరైన సమయంలో అందించడం అత్యంత అవసరం. ముఖ్యంగా ప్రస్తుత డిజిటల్ యుగంలో సమాచార సాంకేతికత వ్యవసాయ రంగంలో వేగంగా విస్తరిస్తూ, స్మార్ట్‌ఫోన్‌లు, ఇంటర్నెట్, మొబైల్ అప్లికేషన్లు, సామాజిక మాధ్యమాలు మరియు డిజిటల్ సేవలు రైతులకు వ్యవసాయ సమాచారాన్ని చేరవేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. అదే సమయంలో సామాజిక మాధ్యమాల్లో అప్రమాణిక వ్యవసాయ సమాచారం విస్తృతంగా ప్రచారం కావడం వల్ల రైతులు శాస్త్రీయ, విశ్వసనీయ సమాచారాన్ని పొందడం అత్యంత అవసరంగా మారింది. వాతావరణ మార్పులు, చీడ పీడల సమస్యలు, మేలైన యాజమాన్య పద్దతులు, పంటల ధరల హెచ్చుతగ్గులు, ఆధునిక సాంకేతికతల అవసరం వంటి అంశాల కారణంగా రైతులు నిపుణుల సలహాలను తరచుగా పొందాల్సి వస్తోంది. ఇటు వంటి పరిస్థితుల్లో రైతులకు సరైన సమాచారం, సరైన సమయంలో, సరైన భాషలో, అందించడం వ్యవసాయాభివృద్ధికి కీలకం. ఈ అవసరాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని భారతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా మండలి (ICAR) మరియు డిజిటల్ ఇండియా కార్పొరేషన్ సంయుక్తంగా “కిసాన్ సారథి” (Kisan Sarathi) అనే ఆధునిక డిజిటల్ వేదికను అభివృద్ధి చేశారు. ఇది మొబైల్ ఆధారిత వ్యవసాయ సలహా వ్యవస్థగా పనిచేస్తూ రైతులను నేరుగా వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు, విస్తరణ నిపుణులు మరియు కృషి విజ్ఞాన కేంద్రాలతో అనుసంధానిస్తుంది.

కిసాన్ సారథి గురించి:
కిసాన్ సారథి అనేది భారతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా మండలి (ICAR) రూపొందించిన వ్యవసాయ సమాచార ప్రసార మరియు సాంకేతిక డిజిటల్ వేదిక. ఇది ఇంటరాక్టివ్ ఇన్ఫర్మేషన్ డిసెమినేషన్ సిస్టమ్ (IIDS) సాంకేతికత ఆధారంగా, డిజిటల్ ఇండియా కార్పొరేషన్ (DIC), ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు సమాచార సాంకేతిక మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY), భారత ప్రభుత్వం సహకారంతో జులై 16, 2021వ సంవత్సరంలో అభివృద్ధి చేయబడి, గౌరవ కేంద్ర వ్యవసాయ మరియు రైతు సంక్షేమ శాఖ మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర సింగ్ తోమర్ గారి చేతులమీదుగా ప్రారంబించడం జరిగింది. ఇది “సరైన సమాచారం- సరైన సమయంలో రైతు మాతృ భాషలో” అందించాలనే లక్ష్యంతో రూపొందించబడింది. రైతులు తమ పంట, భూమి రకం, ప్రాంతం, సమస్యల వివరాలను నమోదు చేసుకుంటే, వాటి ఆధారంగా వ్యక్తిగతీకరించిన వ్యవసాయ సలహాలు అందుతాయి. ప్రస్తుతం ప్రతి జిల్లాలోని కృషి విజ్ఞాన కేంద్రాలు, రైతులను ఈ పోర్టల్ లో నమోదు చేసి, వారికి వ్యవసాయ, ఉద్యాన, పసుపోషణ, వాతావరణ, సలహాలు సూచనలు సంక్షిప్త సమాచారం (message) రూపం లో అందిస్తున్నారు. అయితే ఈ మెసేజ్ కేవలం 150 అక్షరాల్లో మాత్రమే అందించడం జరుగుతున్నది. రైతు తమ మొబైల్ ఫోన్ ద్వారా నేరుగా సంబందిత జిల్లా శాస్త్రవేత్తలతో ప్రత్యక్షంగా మాట్లాడేందుకు టోల్ ఫ్రీ నంబర్ 1800 123 2175 ను వినియోగించవచ్చు. పోర్టల్ సేవలే కాక ప్రస్తుతం కిసాన్ సారథి రైతు అప్లికేషన్ (APP) ను రూపొందించి రైతుకు అందుబాటులో వుంచారు.

కిసాన్ సారథి రైతు యాప్:
యాప్‌లో ఉన్న “Talk to Expert” సౌకర్యం ద్వారా రైతులు రెండు ప్రధాన సేవలను వినియోగించుకోవచ్చు:
• కిసాన్ కాల్ సెంటర్ (KCC) – టోల్ ఫ్రీ నంబర్ 1800 180 1551, ఉదయం 6 గంటల నుండి రాత్రి 10 గంటల వరకు అందుబాటులో ఉంటుంది.
• కిసాన్ సారథి సహాయ కేంద్రం – నంబర్ 14426, ఉదయం 9 గంటల నుండి సాయంత్రం 5 గంటల వరకు అందుబాటులో ఉంటుంది.

ఈ సేవల ద్వారా రైతులు పంటల సాగు, ఎరువుల వినియోగం, పురుగు, తెగుళ్ళ నివారణ, విత్తనాల ఎంపిక, పశుసంవర్ధక అంశాలు మరియు ప్రభుత్వ పథకాలపై నిపుణుల సలహాలను పొందవచ్చు.

సమస్య నమోదు: (Raise a problem):
యాప్‌లో ఉన్న “Raise a Problem” సౌకర్యం ద్వారా రైతులు తమ పంటకు సంబంధించిన సమస్యలను వ్రాత రూపంలో నమోదు చేయడంతో పాటు ఫోటో, వీడియో లేదా వాయిస్ సందేశాన్ని జతచేసి నిపుణులకు పంపవచ్చు. దీనివల్ల సమస్యను ఖచ్చితంగా విశ్లేషించి, రైతులకు వేగవంతమైన మరియు శాస్త్రీయ పరిష్కార సూచనలు అందించబడతాయి

చాటింగ్ సౌకర్యం: (Chat boat):
యాప్‌లో ఉన్న ‘భారత్ విస్తార్’ AI చాట్‌బాట్ సౌకర్యం ద్వారా రైతులు తమ వ్యవసాయ సందేహాలను తెలుగు సహా స్థానిక ఇతర 13 భాషల్లో అడిగి తక్షణమే సమాధానాలు పొందవచ్చు. పంటల సాగు, పురుగు నివారణ, ఎరువుల వినియోగం, ప్రభుత్వ పథకాలపై 24×7 సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.

కిసాన్ సారథి యాప్ ముఖ్య లక్షణాలు:
కిసాన్ సారథి యాప్ రైతుల అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని అనేక వినూత్న సౌకర్యాలతో రూపొందించబడింది. ఇందులోని ముఖ్య లక్షణాలు:
• నిపుణులతో ప్రత్యక్ష సంభాషణ (Talk to Expert): కిసాన్ కాల్ సెంటర్ (1800 180 1551) మరియు కిసాన్ సారథి హెల్ప్ లైన్ (14426) ద్వారా రైతులు వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలతో నేరుగా మాట్లాడి తమ సందేహాలకు పరిష్కారం పొందవచ్చు.
• సమస్య నమోదు (Raise a Problem): పంటకు సంబంధించిన సమస్యలను వ్రాత రూపంలో నమోదు చేయడంతో పాటు ఫోటో, వీడియో లేదా వాయిస్ సందేశాన్ని జతచేసి నిపుణులకు పంపే సౌకర్యం.
• AI ఆధారిత చాట్‌బాట్ (భారత్ విస్తార్): తెలుగు సహా స్థానిక భాషల్లో రైతుల వ్యవసాయ సందేహాలకు 24×7 తక్షణ సమాధానాలు అందించే కృత్రిమ మేధ (AI) ఆధారిత చాట్‌బాట్.
• వ్యక్తిగతీకరించిన వ్యవసాయ సలహాలు: రైతు పంట, భూమి, ప్రాంతం మరియు సమస్యల ఆధారంగా ప్రత్యేక సిఫార్సులు.
• వాతావరణం మరియు అత్యవసర హెచ్చరికలు: ప్రాంతానికి అనుగుణంగా వాతావరణం, చీడపీడలు, ఇతర పశువుల వ్యాధులపై తక్షణ హెచ్చరికలు మరియు సూచనలు.
• స్థానిక భాషలో సేవలు: రైతులు తమ మాతృభాషలోనే సమాచారం మరియు సలహాలను పొందవచ్చు.
• ఎక్కడైనా-ఎప్పుడైనా సేవలు: స్మార్ట్ మొబైల్ ద్వారా ఇంటి వద్ద నుంచే లేదా పొలంలో నుంచే సేవలను వినియోగించుకునే అవకాశం.
• గత సలహాలు భద్రపరచడం: గతంలో పొందిన సలహాలను అవసరమైనప్పుడు తిరిగి పరిశీలించుకునే సౌకర్యం.

రైతులకు కలిగే ప్రయోజనాలు:
ప్రయోజనం
నిపుణుల సలహాలు: వివరణ – వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు మరియు కృషి విజ్ఞాన కేంద్రాల నిపుణులతో నేరుగా సంప్రదించే అవకాశం.
సమస్యలకు వేగవంతమైన పరిష్కారం: ఫోటో, వీడియో లేదా వాయిస్ ద్వారా సమస్యను పంపి త్వరితగతిన శాస్త్రీయ సూచనలు పొందవచ్చు.
AI ఆధారిత తక్షణ సమాచారం: భారత్ విస్తార్ AI చాట్‌బాట్ ద్వారా 24×7 వ్యవసాయ సమాచారాన్ని పొందవచ్చు.
సమయానుకూల హెచ్చరికలు: వాతావరణ మార్పులు, చీడపీడలు మరియు వ్యాధులపై ముందస్తు సమాచారం అందుతుంది.
ఉత్పాదకత పెరుగుదల: శాస్త్రీయ సూచనల అమలు ద్వారా దిగుబడి మరియు నాణ్యత మెరుగుపడుతుంది.
ఖర్చు తగ్గింపు: ఎరువులు, పురుగుమందులు మరియు ఇతర వ్యవసాయ ఇన్‌పుట్లను అవసరానికి అనుగుణంగా వినియోగించి ఖర్చు తగ్గించుకోవచ్చు.
స్థానిక భాషలో సేవలు: తెలుగు సహా స్థానిక భాషల్లో సులభంగా సమాచారం అందుబాటులో ఉంటుంది.
డిజిటల్ సాధికారత: రైతులు ఆధునిక సమాచార సాంకేతికతను వినియోగించి శాస్త్రీయ నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించుకుంటారు.

ముగింపు: వ్యవసాయ రంగం వేగంగా డిజిటలైజేషన్ వైపు అడుగులు వేస్తున్న ఈ సమయంలో కిసాన్ సారథి యాప్ రైతులకు విశ్వసనీయ డిజిటల్ సహచరుడిగా మారుతోంది. కిసాన్ సారథి యాప్ రైతులకు శాస్త్రీయ, విశ్వసనీయ మరియు సమయానుకూల వ్యవసాయ సమాచారాన్ని అందించే సమగ్ర డిజిటల్ వేదిక. నిపుణులతో ప్రత్యక్ష సంభాషణ, పంట సమస్యల నమోదు, AI ఆధారిత చాట్‌బాట్ వంటి సేవల ద్వారా రైతులు మెరుగైన వ్యవసాయ నిర్ణయాలు తీసుకొని ఉత్పాదకతను, ఆదాయాన్ని పెంచుకోవచ్చు. అందువల్ల ప్రతి రైతు కిసాన్ సారథి యాప్‌ను ఉపయోగించి డిజిటల్ వ్యవసాయ సేవల ప్రయోజనాలను సద్వినియోగం చేసుకోవాలి.

ఈడిగ రవి గౌడ్, విస్తరణ శాస్త్రవేత్త,
కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, యాగంటిపల్లె, నంద్యాల జిల్లా, ఆ.ప్ర.-518124
Ph: 9640230518

Read More
26 Sep, 2026
రైతునేస్తం0 commentsSeptember 26, 2026agri news

ఆధునిక వ్యవసాయ సాంకేతికతతో రైతుల ఆదాయం రెట్టింపు దిశగా…

భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో వ్యవసాయ రంగానికి ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది. కోట్లాది మంది రైతులు వ్యవసాయంపైనే ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. అయితే వాతావరణ మార్పులు, సాగునీటి కొరత, పెరుగుతున్న సాగు ఖర్చులు, చీడపీడలు, మార్కెట్‌లో ధరల హెచ్చుతగ్గులు వంటి అనేక సమస్యలు రైతుల ఆదాయంపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో ఆధునిక వ్యవసాయ సాంకేతికతను సమర్థవంతంగా వినియోగించడం ద్వారా ఉత్పాదకతను పెంచి, ఖర్చులను తగ్గించి, రైతుల నికర ఆదాయాన్ని పెంచే అవకాశం ఉంది.

  1. డ్రోన్లతో పంటల పర్యవేక్షణ
    వ్యవసాయంలో డ్రోన్ల వినియోగం వేగంగా పెరుగుతోంది. డ్రోన్ల ద్వారా పంట పొలాలను తక్కువ సమయంలో పరిశీలించి, పంటలో నీటి కొరత, పోషక లోపాలు, చీడపీడలు, వ్యాధుల ప్రభావాన్ని గుర్తించవచ్చు.అవసరమైన ప్రాంతాల్లోనే పురుగుమందులు లేదా ద్రవ ఎరువులను పిచికారీ చేయడం ద్వారా ఇన్‌పుట్ ఖర్చులు, సమయం, నీరు మరియు శ్రమను ఆదా చేయవచ్చు. ముఖ్యంగా పెద్ద విస్తీర్ణంలో సాగు చేసే రైతులకు డ్రోన్ సాంకేతికత ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
  2. సెన్సార్లతో నీటి వినియోగం తగ్గింపు
    నేలలో తేమను గుర్తించే మాయిశ్చర్ సెన్సార్లు రైతులకు ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి. నేలలో తేమ అవసరమైన స్థాయిలో ఉన్నప్పుడు నీటిపారుదల చేయకుండా, అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే నీరు అందించడం ద్వారా నీటి వృథాను తగ్గించవచ్చు.డ్రిప్, స్ప్రింక్లర్ వంటి సూక్ష్మ నీటిపారుదల పద్ధతులను సెన్సార్ ఆధారిత వ్యవస్థలతో అనుసంధానం చేయడం ద్వారా నీటి వినియోగ సామర్థ్యాన్ని మరింత పెంచవచ్చు.
  3. కృత్రిమ మేధస్సు (AI) – రైతుకు డిజిటల్ సహాయకుడు
    కృత్రిమ మేధస్సు వ్యవసాయ రంగంలో కొత్త అవకాశాలను సృష్టిస్తోంది. పంట ఫోటో ఆధారంగా కొన్ని చీడపీడలు, వ్యాధుల లక్షణాలను గుర్తించడం, వాతావరణ సమాచారాన్ని విశ్లేషించడం, పంటల పరిస్థితిని పర్యవేక్షించడం వంటి పనుల్లో AI ఆధారిత సాధనాలు సహాయపడుతున్నాయి.రైతు తన పొలంలో తీసిన పంట ఫోటోను ఆధారంగా చేసుకుని సమస్యను ముందుగానే గుర్తించి, వ్యవసాయ నిపుణుల సలహాతో సరైన నివారణ చర్యలు చేపడితే పంట నష్టాలను తగ్గించవచ్చు.
  4. మొబైల్ ఫోన్ – రైతు చేతిలో వ్యవసాయ విజ్ఞాన కేంద్రం
    నేడు దాదాపు ప్రతి రైతు చేతిలో మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. వాతావరణ సూచనలు, మార్కెట్ ధరలు, పంటల సాగు పద్ధతులు, చీడపీడల నివారణ, ప్రభుత్వ పథకాలు, వ్యవసాయ నిపుణుల సలహాలు వంటి సమాచారాన్ని మొబైల్ ద్వారా పొందవచ్చు.సరైన సమయంలో సరైన సమాచారం రైతుకు అందితే నిర్ణయాలు మరింత మెరుగ్గా తీసుకోవచ్చు. దీనివల్ల అనవసరమైన పెట్టుబడులు తగ్గి, పంట నిర్వహణ మెరుగుపడుతుంది.
  5. అధిక దిగుబడి మరియు వాతావరణ అనుకూల రకాలు
    ఆధునిక వ్యవసాయంలో మంచి నాణ్యత కలిగిన, అధిక దిగుబడి ఇచ్చే మరియు స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుకూలమైన విత్తన రకాలను ఎంపిక చేయడం కీలకం.పంట కాలం, నీటి లభ్యత, నేల స్వభావం, మార్కెట్ డిమాండ్ వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని సరైన పంట–సరైన రకం–సరైన కాలం అనే విధానాన్ని పాటించడం ద్వారా ఉత్పాదకతను పెంచవచ్చు.
  6. మట్టి పరీక్ష – ఎరువుల ఖర్చుకు నియంత్రణ
    రైతులు మట్టి పరీక్ష చేయకుండా అంచనాతో ఎరువులు వేయడం వల్ల ఖర్చులు పెరగడంతో పాటు నేల ఆరోగ్యం దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది.మట్టి పరీక్ష ఆధారంగా సమతుల్య ఎరువుల వినియోగం చేయడం ద్వారా అవసరమైన పోషకాలను సరైన మోతాదులో అందించవచ్చు. దీంతో ఎరువులపై అనవసరమైన ఖర్చు తగ్గి, నేల ఆరోగ్యం మెరుగుపడుతుంది.
  7. ప్రెసిషన్ ఫార్మింగ్ – ప్రతి ప్రాంతానికి అవసరమైన నిర్వహణ
    ప్రెసిషన్ ఫార్మింగ్ అంటే మొత్తం పొలాన్ని ఒకే విధంగా కాకుండా, పొలంలోని వివిధ ప్రాంతాల అవసరాలను గుర్తించి విత్తనం, నీరు, ఎరువులు, పురుగుమందులను అవసరానికి అనుగుణంగా వినియోగించడం.దీని ద్వారా “ఎక్కడ ఎంత అవసరమో అక్కడ అంతే” అనే విధానాన్ని పాటించవచ్చు. ఫలితంగా వనరుల వినియోగ సామర్థ్యం పెరిగి, ఉత్పత్తి ఖర్చు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.
  8. పంటల వైవిధ్యీకరణతో అదనపు ఆదాయం
    ఒకే పంటపై ఆధారపడటం రైతుకు మార్కెట్ మరియు వాతావరణ ప్రమాదాలను పెంచుతుంది. అందువల్ల వరి, మొక్కజొన్న వంటి ప్రధాన పంటలతో పాటు పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, కూరగాయలు, ఉద్యాన పంటలు మరియు పశుగ్రాస పంటలను ప్రాంతానికి అనుగుణంగా చేర్చడం ద్వారా ఆదాయ వనరులను విస్తరించవచ్చు.ఉదాహరణకు, నీటి లభ్యత తక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో పప్పుధాన్యాలు మరియు నూనెగింజలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించడంతో పాటు అదనపు ఆదాయం పొందే అవకాశాన్ని కల్పించవచ్చు.
  9. పంట అవశేషాల నిర్వహణ – వ్యర్థం కాదు, వనరు
    పంట అవశేషాలను కాల్చడం వల్ల గాలి కాలుష్యం పెరగడంతో పాటు నేలలోని సేంద్రియ పదార్థం కూడా తగ్గుతుంది. పంట అవశేషాలను కంపోస్ట్, మల్చింగ్, పశుగ్రాసం లేదా ఇతర విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తులుగా వినియోగించడం ద్వారా వాటిని వనరుగా మార్చవచ్చు.ఇది పర్యావరణ పరిరక్షణతో పాటు సాగు ఖర్చులను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది.
  10. యాంత్రీకరణతో శ్రమ మరియు సమయం ఆదా
    వ్యవసాయ కూలీల కొరత, పెరుగుతున్న కూలి ఖర్చులు రైతులకు ప్రధాన సమస్యలుగా మారుతున్నాయి. చిన్న మరియు పెద్ద రైతులకు అనువైన వ్యవసాయ యంత్రాలను ఉపయోగించడం ద్వారా దుక్కి దున్నడం, విత్తడం, కలుపు నివారణ, పంట కోత వంటి పనుల్లో సమయం మరియు శ్రమను ఆదా చేయవచ్చు.చిన్న రైతులు వ్యక్తిగతంగా యంత్రాలు కొనుగోలు చేయలేని సందర్భంలో కస్టమ్ హైరింగ్ సెంటర్లు, రైతు సమూహాలు, రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంస్థలు (FPOs) ద్వారా యంత్రాలను అందుబాటులోకి తీసుకురావచ్చు.
  11. మార్కెట్ సాంకేతికత – మంచి ధర కోసం
    రైతు ఆదాయంలో ఉత్పత్తి ఎంత ముఖ్యమో, సరైన మార్కెటింగ్ కూడా అంతే ముఖ్యం. మొబైల్ ఆధారిత మార్కెట్ సమాచారం, డిజిటల్ మార్కెటింగ్, రైతు సమూహాలు మరియు FPOల ద్వారా మార్కెట్‌కు నేరుగా అనుసంధానం కావడం వల్ల మధ్యవర్తిత్వ ఖర్చులను తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది.నాణ్యత, గ్రేడింగ్, ప్యాకేజింగ్, నిల్వ మరియు విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తులు రైతు ఉత్పత్తికి అదనపు విలువను తీసుకురాగలవు.
  12. సౌరశక్తితో వ్యవసాయం
    సౌర పంపులు మరియు ఇతర పునరుత్పాదక శక్తి ఆధారిత పరికరాలను వినియోగించడం ద్వారా కొన్ని సందర్భాల్లో విద్యుత్ మరియు ఇంధన వ్యయాలను తగ్గించవచ్చు. ముఖ్యంగా నీటిపారుదల అవసరాల్లో సౌరశక్తి ఒక ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగపడుతుంది.

రైతు ఆదాయం పెరగడానికి “ఉత్పత్తి పెంపు” ఒక్కటే మార్గం కాదు
రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచడానికి కేవలం దిగుబడిని పెంచడం సరిపోదు. దిగుబడి పెరగడం + సాగు ఖర్చు తగ్గడం + నాణ్యత పెరగడం + మంచి మార్కెట్ ధర + పంట నష్టాల తగ్గింపు + విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తులు అన్నీ కలిసినప్పుడే రైతు నికర ఆదాయం గణనీయంగా పెరగవచ్చు.

ఒక రైతు కోసం సాంకేతిక వ్యవసాయ సూత్రం
మట్టి పరీక్ష → మంచి విత్తనం → సరైన పంట ఎంపిక → శాస్త్రీయ సాగు → సూక్ష్మ నీటిపారుదల → సమతుల్య ఎరువుల వినియోగం → IPM → డ్రోన్/సెన్సార్ ఆధారిత పర్యవేక్షణ → యాంత్రీకరణ → విలువ జోడింపు → మంచి మార్కెటింగ్ఈ మొత్తం ప్రక్రియను సమగ్రంగా అమలు చేస్తే రైతు ఉత్పత్తి ఖర్చును నియంత్రిస్తూ, ఉత్పాదకత మరియు నికర ఆదాయాన్ని పెంచుకునే అవకాశం ఉంటుంది.

ముగింపు
వ్యవసాయ రంగ భవిష్యత్తు సంప్రదాయ జ్ఞానం మరియు ఆధునిక సాంకేతికత కలయికలో ఉంది. సాంకేతికత రైతుకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు; రైతు నిర్ణయాలను మరింత శాస్త్రీయంగా, సమర్థవంతంగా తీసుకోవడానికి ఒక శక్తివంతమైన సాధనం.ప్రతి రైతు తన ప్రాంతంలోని నేల, నీరు, వాతావరణం, పంట మరియు మార్కెట్ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా సాంకేతికతను ఎంచుకోవాలి. వ్యవసాయ శాఖలు, కృషి విజ్ఞాన కేంద్రాలు (KVKs), వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలు, రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంస్థలు మరియు రైతు సమూహాలు కలిసి సాంకేతికతను గ్రామస్థాయికి తీసుకెళ్లినప్పుడు వ్యవసాయం మరింత లాభదాయకంగా మరియు స్థిరమైన జీవనోపాధిగా మారుతుంది.

కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం ఆధ్వర్యంలో రైతు పొలంలో డ్రోన్ ద్వారా విత్తనాలను విత్తే సాంకేతికతపై ప్రదర్శన నిర్వహించబడింది.

డా. టి. భరత్, సీనియర్ శాస్త్రవేత్త & అధిపతి
కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం
ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ తెలంగాణ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం (PJTAU), తెలంగాణ
మొబైల్: 9700549754. ఇ-మెయిల్: kvkkothagudem@pjtau.edu.in

Read More
12 Sep, 2026
రైతునేస్తం0 commentsSeptember 12, 2026agri news

ఎల్నినో పరిస్థితుల్లో పాడి పశువులకు పశుగ్రాసాల ఎంపిక

    ఎల్నినో పరిస్థితుల్లో సాధారణంగా వాతావరణంలో ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం, వర్షపాతం అస్థిరంగా ఉండటం, దీర్ఘకాలిక పొడి పరిస్థితులు మరియు నీటి లభ్యతలో మార్పులు వ్యవసాయంతో పాటు పశుపోషణపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. 2026లో ఎల్నినో ప్రభావాలను ఎదుర్కొనేందుకు పంటలతో పాటు పశుసంపద, పశుగ్రాసం మరియు నీటి వనరుల నిర్వహణకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరాన్ని ICAR సంస్థలు కూడా సూచిస్తున్నాయి.ఎల్నినో పరిస్థితుల్లో పచ్చిమేత లభ్యత తగ్గితే పశువులకు పోషక పదార్థాల కొరత ఏర్పడి, పాల దిగుబడి తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల “పశుగ్రాస భద్రత – పాడి పశువుల ఆరోగ్యం – పాల ఉత్పత్తి – రైతు ఆదాయం” అనే నాలుగు అంశాలను సమగ్రంగా చూడాలి

పశుగ్రాసం అనగానే మన రైతులకు వరిగడ్డి, జొన్నచొప్ప, మొక్కజొన్న చొప్ప, సజ్జ వంటి పంట అవశేషాలు గుర్తుకు వస్తాయి. అయితే వీటిలో పశువులకు అవసరమైన అన్ని పోషక పదార్థాలు తగిన స్థాయిలో ఉండవు. ముఖ్యంగా ఎల్నినో పరిస్థితుల్లో పచ్చిమేత కొరత ఏర్పడితే కేవలం ఎండుమేతపై ఆధారపడటం వల్ల పశువుల పోషక అవసరాలు పూర్తిగా తీరకపోవచ్చు.

అదే సమయంలో జొన్న, మొక్కజొన్న, సజ్జ వంటి ధాన్యాలను అధికంగా పశుదాణాలో ఉపయోగించడం ఆర్థికంగా కూడా భారమవుతుంది. కాబట్టి రైతులు తమ భూమి, నీటి లభ్యత మరియు పశువుల సంఖ్యకు అనుగుణంగా పచ్చిమేత + ఎండుమేత + కాయజాతి పశుగ్రాసాలు + అవసరమైన మిశ్రమ దాణా కలిపి సమతుల్య పశుగ్రాస ప్రణాళికను రూపొందించుకోవాలి.

I.ఎల్నినో పరిస్థితుల్లో పశుగ్రాసాల ఎంపిక ఎలా ఉండాలి

  1. ఒకటి లేదా రెండు పాడి పశువులు ఉన్న రైతులు
    సన్నకారు మరియు చిన్నకారు రైతులు తమ ఇంటి పరిసరాల్లో అందుబాటులో ఉన్న స్థలాన్ని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకోవాలి.
    • సుబాబుల్, అవిస వంటి పశుగ్రాస చెట్లను పెంచుకోవాలి.
    • ఇంటి పరిసరాలు, పొలాల గట్లను పశుగ్రాస వనరులుగా ఉపయోగించుకోవాలి.
    • నీటి లభ్యత ఉన్నట్లయితే కొంత భూమిలో శాశ్వత పచ్చిమేతను సాగు చేయాలి.
    • పంట అవశేషాలను వృథా చేయకుండా ఎండుమేతగా నిల్వ చేసుకోవాలి.
    • ఎల్నినో సమయంలో అత్యవసర పరిస్థితులకు ముందుగానే పశుగ్రాస నిల్వ చేసుకోవాలి.
  2. మధ్యస్థ స్థాయిలో పాడి పశువులు ఉన్న రైతులు
    పాడి పశువుల సంఖ్య పెరిగిన కొద్దీ రైతులు తమ భూమిలో కొంత భాగాన్ని తప్పనిసరిగా పశుగ్రాస సాగుకు కేటాయించాలి.

నీటి వసతి ఉన్న భూముల్లో హైబ్రిడ్ నేపియర్ రకాలు (CO-1, CO-2, CO-3) వంటి బహువార్షిక పశుగ్రాసాలను సాగు చేసుకోవచ్చు. వీటితో పాటు లూసర్న్, అలసంద, అనుములు, హెడ్జ్ లూసర్న్, స్టైలో వంటి కాయజాతి పశుగ్రాసాలను కూడా పెంచుకోవాలి.
గడ్డిజాతి మరియు కాయజాతి పశుగ్రాసాలను కలిపి మేపడం ద్వారా పశువులకు మెరుగైన పోషక సమతుల్యతను అందించవచ్చు.

  1. పెద్దస్థాయి పాడి పరిశ్రమలు
    వాణిజ్య స్థాయిలో పాడి పరిశ్రమ నిర్వహించే రైతులు “సంవత్సరం పొడవునా పశుగ్రాస లభ్యత” అనే లక్ష్యంతో ప్రణాళిక రూపొందించుకోవాలి.
    • నీటి వసతి ఉన్న చోట బహువార్షిక పశుగ్రాసాలు.
    • వర్షాధార ప్రాంతాల్లో సీజనల్ పశుగ్రాసాలు.
    • అదనపు పచ్చిమేతను సైలేజీగా నిల్వ చేయడం.
    • పంట అవశేషాలను శాస్త్రీయ పద్ధతిలో ఎండుమేతగా నిల్వ చేయడం.
    • కాయజాతి పశుగ్రాసాల సాగు.
    • అత్యవసర పరిస్థితులకు ముందుగానే పశుగ్రాస బ్యాంకును ఏర్పాటు చేయడం.

II.నీటి లభ్యత ఆధారంగా పశుగ్రాసాల ఎంపిక
ఎల్నినో పరిస్థితుల్లో నీరు అత్యంత విలువైన వనరు. అందువల్ల నీటి లభ్యతను బట్టి పశుగ్రాసాలను ఎంపిక చేయాలి.

A.నీటి వసతి ఉన్న భూముల్లో:
హైబ్రిడ్ నేపియర్, గినీ గడ్డి, లూసర్న్, పేరాగడ్డి వంటి బహువార్షిక పశుగ్రాసాలను సాగు చేయవచ్చు.

B.నీటి లభ్యత తక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో:
జొన్న, సజ్జ, మొక్కజొన్న వంటి సీజనల్ పశుగ్రాసాలను వర్షాధారంగా సాగు చేయవచ్చు.

C.నీరు నిలిచే ప్రాంతాల్లో:
పేరాగడ్డి వంటి రకాలను అనువైన పరిస్థితుల్లో సాగు చేయవచ్చు

III.ఎల్నినో సమయంలో పశుగ్రాస భద్రత కోసం రైతులు పాటించాల్సిన ముఖ్యమైన సూచనలు

  1. తోటలలో / చెట్ల నీడల్లో – అనువైన పశుగ్రాసాలు : గినిగడ్డి, (మకుని), స్టైలో
  2. మిశ్రమ పంటగా పనికివచ్చే అనువైన పశుగ్రాసాలు : అలసంద, స్టైలో
  3. చవుడు భూములలో- అనువైన పశుగ్రాసాలు : రోడ్స్ గడ్డి
  4. తక్కువ వర్షపాతము గల ప్రాంతాలకు – అనువైన పశుగ్రాసాలు : సజ్జ
  5. నల్లరేగడి భూములకు – అనువైన పశుగ్రాసాలు : ఆఫ్రికన్ టాల్ రకపు మొక్కజొన్న ఎస్.ఎస్.జి
  6. ఎఱ్ఱభూములు, తేలిక పాటి భూములకు – అనువైన పశుగ్రాసాలు : ఏకవార్షికాలు- ఎస్.ఎస్.జి, ఎమ్.పి.చారి, సజ్జరకాలు బహువార్షికాలు- స్టైలో
  7. బంజరు, పడావు భూములలో – అనువైన పశుగ్రాసాలు : స్టైలో, అంజాన గడ్డి
  8. నీరునిలువ ఉండు భూములలో – అనువైన పశుగ్రాసాలు : పేరాగడ్డి
  9. ఎండుమేతగా నిలువ చేయుటకు – అనువైన పశుగ్రాసాలు : వరిగడ్డి, జొన్నచొప్ప, మొక్కజొన్న చొప్ప, జనుము, అంజాన గడ్డి, గినిగడ్డి
  10. సైలేజి (పాతరగడ్డి) గా వాడుటకు – అనువైన పశుగ్రాసాలు : జొన్న, మొక్కజొన్న, నేపియర్ రకాలు
  11. యూరయాతో సుపోషకం చేసుకోవడానికి – అనువైన పశుగ్రాసాలు : వరిగడ్డి, ముక్కలుగా నరికిన జొన్నచొప్ప, మొక్కజొన్న చొప్ప
  12. ముక్కలుగా (చాఫింగ్) నరికి మేపుటకు – అనువైన పశుగ్రాసాలు : జొన్న, సజ్జ, మొక్కజొన్న రకాలు
    ఇలాంటి ముందస్తు ప్రణాళిక ఎల్నినో వంటి వాతావరణ ఒత్తిడి సమయంలో పశుగ్రాస కొరతను తగ్గించడంలో పశుగ్రాస భద్రత, సైలేజీ తయారీ మరియు contingency preparedness సహాయపడుతుంది.

డా. ఎం. గంగా దేవి, సీనియర్ సైంటిస్ట్ (అగ్రానమీ),
డా. ఎం. యుగంధర్ కుమార్ , ప్రిన్సిపల్ సైంటిస్ట్, డా. కె. రవిచంద్ర, సైంటిస్ట్,
డా. సౌజన్య లక్ష్మి, సైంటిస్ట్
కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, లాం, గుంటూరు. Ph: 9490035258

Read More
29 Aug, 2026
రైతునేస్తం0 commentsAugust 29, 2026agri news

పార్థీనియంను నిర్మూలిద్దాం

పార్థీనియంను శాస్త్రీయంగా పార్థేనియం హిస్టరోఫోరస్ అని పిలుస్తారు. ఇది మెక్సికో ప్రాంతానికి చెందినది. ప్రస్తుతం భారతదేశం అంతటా విస్తరించి, వ్యవసాయం, పర్యావరణం మరియు ప్రజారోగ్యానికి తీవ్రమైన సమస్యగా మారింది. 1950లలో దిగుమతి సరుకుల ద్వారా ఇది అనుకోకుండా భారతదేశంలోకి ప్రవేశించినట్లు భావిస్తున్నారు. దేశంలోకి వచ్చిన తరువాత ఇది వేగంగా వ్యాపించి పర్యావరణ వ్యవస్థలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతోంది. 21 వ పార్థీనియం అవగాహన వారోత్సవం 16 ఆగష్టు నుండి 22 ఆగష్టు,2026 వరకు నిర్వహించబడింది.

పార్థీనియం దేశంలో అత్యంత సమస్యాత్మకమైన కలుపు మొక్కలలో ఒకటి. ఇది సుమారు 3.5 కోట్ల హెక్టార్ల భూమిలో వ్యాపించినట్లు అంచనా. తేలికపాటి నుంచి తీవ్రమైన వాతావరణ పరిస్థితుల వరకు వివిధ ప్రాంతాల్లో ఇది పెరుగుతుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్, బిహార్, ఢిల్లీ, హర్యానా, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, తమిళనాడు, తెలంగాణ మరియు ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో దీని సమస్య ఎక్కువగా ఉంది. మొదట రహదారులు, కాలువలు మరియు ఖాళీ ప్రదేశాల్లో కనిపించిన ఈ కలుపు, తరువాత పంట పొలాలు, అటవీ ప్రాంతాలు మరియు రక్షిత ప్రాంతాలకు కూడా వ్యాపించింది. జాతీయ ఉద్యానవనాల్లో గడ్డి కొరతకు కారణమై శాకాహార జంతువుల మనుగడను ప్రభావితం చేస్తోంది. పశుగ్రాస భూములను ఆక్రమించడం ద్వారా పశువులకు లభించే మేతను కూడా తగ్గిస్తోంది.

  1. పర్యావరణంపై ప్రభావాలు
  • వేగవంతమైన వ్యాప్తి: పార్థీనియం వేగంగా పెరిగి వివిధ వాతావరణ పరిస్థితులకు తట్టుకోగలదు. అందువల్ల వ్యవసాయ భూముల నుంచి నీటి వనరుల పరిసరాల వరకు వివిధ ప్రాంతాలను ఆక్రమిస్తుంది.
  • జీవ వైవిధ్య నష్టం: స్థానిక మొక్కలతో పోటీ పడి వాటి పెరుగుదలను తగ్గిస్తుంది. దీని వల్ల సహజ ఆవాసాల్లో జీవ వైవిధ్యం తగ్గుతుంది.
  1. వ్యవసాయంపై ప్రభావాలు
  • పంటలతో పోటీ: పార్థీనియం పంటలతో పోటీ పడి నీరు, పోషకాలు మరియు సూర్యకాంతిని వినియోగిస్తుంది. దీంతో పంట దిగుబడి తగ్గుతుంది.
  • అల్లెలోపతి ప్రభావం: ఇది విడుదల చేసే కొన్ని రసాయనాలు ఇతర మొక్కల విత్తనాలు మొలకెత్తడం మరియు పెరుగుదలను అడ్డుకుంటాయి.
  1. ఆరోగ్య సమస్యలు
  • అలెర్జీ: పార్థీనియం పుప్పొడి తీవ్రమైన అలెర్జీని కలిగించవచ్చు. శ్వాసకోశ సమస్యలు, చర్మ అలెర్జీలు మరియు ఉబ్బసం వంటి సమస్యలు రావచ్చు.
  • వృత్తిపరమైన ఆరోగ్య ప్రమాదం: పార్థీనియం ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయం లేదా చెత్త తొలగింపు వంటి పనులు చేసే వారికి దీర్ఘకాలికంగా ఈ కలుపుతో సంబంధం ఉండటం వల్ల ఆరోగ్య సమస్యలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.
  1. పశువులపై ప్రభావాలు
  • విషపూరిత ప్రభావం: పార్థీనియం పశువుల ఆరోగ్యం మరియు ఉత్పాదకతపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది. కలుషితమైన మేతను తినడం వల్ల చర్మ సమస్యలు, సూర్యకాంతికి అధిక సున్నితత్వం మరియు శ్వాసకోశ ఇబ్బందులు కలగవచ్చు.

పార్థీనియం నియంత్రణ
పార్థీనియం వేగంగా పెరగడం మరియు వివిధ పరిస్థితులకు తట్టుకోవడం వల్ల దీని నియంత్రణ సవాలుగా ఉంటుంది. అందువల్ల ఒకటి కంటే ఎక్కువ నియంత్రణ పద్ధతులను కలిపి ఉపయోగించడం ఉత్తమం.

  1. చేతితో తొలగింపు
  • చేతితో పీకడం: చిన్న స్థాయిలో ఉన్న పార్థీనియం మొక్కలను వేర్లతో సహా చేతితో పీకడం సమర్థవంతమైన పద్ధతి. ఇది శ్రమతో కూడుకున్నప్పటికీ స్థానికంగా ఉన్న కలుపును నియంత్రించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
  1. జీవ నియంత్రణ
  • కీటకాల ద్వారా నియంత్రణ: పార్థీనియంను తినే కొన్ని ప్రత్యేక కీటకాలను ఉపయోగించడం ద్వారా దీని పెరుగుదలను తగ్గించవచ్చు. ఉదాహరణకు, పార్థీనియం ఆకులను తినే Calligrapha bicolorata అనే బీటిల్ను జీవ నియంత్రణలో ఉపయోగిస్తారు.
  1. సాంప్రదాయ పద్దతులతో నియంత్రణ
  • పంట మార్పిడి: పంటలను మారుస్తూ సాగు చేయడం ద్వారా పార్థీనియం జీవచక్రాన్ని భంగపరచి వ్యవసాయ భూముల్లో దాని వ్యాప్తిని తగ్గించవచ్చు.
  • పోటీ పంటలు: పార్థీనియంతో పోటీ పడగల మరియు వేగంగా పెరిగే పంటలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా ఈ కలుపు పెరుగుదలను తగ్గించవచ్చు.
  1. నివారణ చర్యలు
  • నిర్బంధ చర్యలు: పార్థీనియం కొత్త ప్రాంతాలకు వ్యాపించకుండా కలుషితమైన సరుకులు మరియు వాహనాల ద్వారా విత్తనాలు చేరకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.
    పరిశుభ్రమైన వ్యవసాయ పద్ధతులు: వ్యవసాయ యంత్రాలు మరియు పరికరాలను పూర్తిగా శుభ్రం చేయడం ద్వారా పార్థీనియం విత్తనాలు ఒక ప్రాంతం నుంచి మరొక ప్రాంతానికి వ్యాపించకుండా నివారించవచ్చు.
  1. యాంత్రిక పద్దతులతో నియంత్రణ
  • కోత మరియు తుంచడం: పార్థీనియం మొక్కలను క్రమం తప్పకుండా కోయడం లేదా తుంచడం ద్వారా వాటి ఎత్తును నియంత్రించి విత్తన ఉత్పత్తిని తగ్గించవచ్చు. అయితే దీనివల్ల కలుపు పూర్తిగా నిర్మూలించబడకపోవచ్చు.
  1. ప్రజల్లో అవగాహన
  • అవగాహన కార్యక్రమాలు: పార్థీనియం వల్ల కలిగే హానికర ప్రభావాలు మరియు దాని నియంత్రణ ప్రాముఖ్యతపై ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడం ద్వారా దీని వ్యాప్తిని సమర్థవంతంగా అరికట్టవచ్చు.
  1. పరిశోధన మరియు పర్యవేక్షణ
  • నిరంతర పరిశోధన: పార్థీనియం కోసం కొత్త మరియు మరింత సమర్థవంతమైన నియంత్రణ పద్ధతులను అభివృద్ధి చేయడానికి నిరంతర పరిశోధన అవసరం.
  • పర్యవేక్షణ కార్యక్రమాలు: పార్థీనియం వ్యాప్తిని గమనించడం మరియు అమలు చేస్తున్న నియంత్రణ చర్యల ప్రభావాన్ని అంచనా వేయడం సమర్థవంతమైన నిర్వహణకు అవసరం.

పార్థీనియం అవగాహన వారోత్సవం
భారతదేశంలో పార్థీనియం విస్తరణ సమస్యను పరిష్కరించడంలో ICAR–Directorate of Weed Research (DWR) ముందంజలో ఉంది. పార్థీనియంపై విస్తృత అవగాహన మరియు సమష్టి చర్యల అవసరాన్ని గుర్తించి, DWR 2004లో ‘పార్థీనియం అవగాహన వారోత్సవం’నిర్వహణను ప్రారంభించింది. ఈ వారోత్సవం దేశవ్యాప్తంగా రాష్ట్ర వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలు, ICAR సంస్థలు, కృషి విజ్ఞాన కేంద్రాలు (KVKs), వ్యవసాయ శాఖలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు (NGOs) మరియు ఇతర సంస్థలను ఒక వేదికపైకి తీసుకువస్తుంది.

పార్థీనియం అవగాహన వారోత్సవం లక్ష్యాలు

  • సమాజంలో అవగాహన కల్పించడం: పార్థీనియం వల్ల వ్యవసాయం, పర్యావరణం మరియు ప్రజారోగ్యంపై కలిగే హానికర ప్రభావాల గురించి ప్రజలకు తెలియజేయడం. దీని ఆక్రమణ స్వభావం, జీవ వైవిధ్యంపై ప్రభావం మరియు ఆరోగ్య ప్రమాదాలపై అవగాహన పెంచడం.
  • సమగ్ర కలుపు నిర్వహణ (IPM)ను ప్రోత్సహించడం: ప్రాంతానుసారంగా చేతితో తొలగింపు, రసాయన, జీవ మరియు సాంస్కృతిక నియంత్రణ పద్ధతులను సమన్వయంతో ఉపయోగించాల్సిన అవసరాన్ని తెలియజేయడం.
  • సమష్టి సహకారాన్ని పెంపొందించడం: పార్థీనియం సమస్యను పరిష్కరించడానికి పరిశోధనా సంస్థలు, వ్యవసాయ సంస్థలు, ప్రభుత్వ శాఖలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు మరియు స్థానిక ప్రజల మధ్య సహకారాన్ని పెంచడం.
  • ఉత్తమ పద్ధతులను ప్రచారం చేయడం: పార్థీనియం నియంత్రణలో సమర్థవంతమైన పద్ధతులు, నివారణ చర్యలు మరియు పరిశుభ్రమైన వ్యవసాయ పద్ధతులను ప్రజలకు చేరవేయడం.

డా. కే. శేఖర్, సహాయ ఆచార్యులు (సేద్య విభాగం), వ్యవసాయ కళాశాల, హైద్రాబాద్
ఫోన్ : 9032128124

Read More
8 Aug, 2026
రైతునేస్తం0 commentsAugust 8, 2026agri news

పెరటిలో పోషకాహార తోటలతో ఆరోగ్యం, ఆర్థిక పొదుపు – మహిళ సాధించిన విజయగాథ

మహిళా రైతు విజయ గాధ

వ్యవసాయ కుటుంబానికి చెందిన శ్రీమతి సి. విజయ కుమారి వైఎస్సార్ కడప జిల్లా, మైదుకూరు మండలం, పప్పనపల్లి వాసి. విజయ ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రకృతి వ్యవసాయం సామూహిక నిర్వహణ విభాగంలో మైదుకూరు మండలం పోషణ మరియు ఆరోగ్యం కార్యకర్తగా పనిచేస్తుంది. ఆమె గతంలో తన కుటుంబానికి అవసరమైన కూరగాయలను మార్కెట్ నుంచి కొనుగోలు చేసేది. పెరుగుతున్న కూరగాయల ధరలు, రసాయన అవశేషాలపై ఆందోళన, అలాగే కుటుంబ సభ్యులు తగినంత ఆకుకూరలు, కూరగాయలు తీసుకోకపోవడం వల్ల పోషకాహార లోపం వంటి సమస్యలు ఎదుర్కొంటున్నారు అని ఆమె గమనించింది.

ఈ నేపథ్యంలో కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం (KVK), వొనిపెంట, ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించిన ఇంటి పెరటిలో పోషకాహార తోటలు పెంపకం శిక్షణా కార్యక్రమంలో ఆమె పాల్గొన్నారు. శిక్షణలో సమతుల్య పోషకాహారం ప్రాముఖ్యత, ఇంటి పరిసరాల్లో శాస్త్రీయ పద్ధతిలో పోషకాహార తోటలు ఏర్పాటు, సీజన్కు అనుగుణంగా కూరగాయల ఎంపిక, వంటింటి వ్యర్థాలతో సేంద్రీయ ఎరువుల తయారీ, నీటి పొదుపు పద్ధతులు మరియు సహజ పురుగు నివారణ చర్యలపై అవగాహన కల్పించారు. అంతేకాక కూరగాయలు, పండ్ల తోటల్లో వాడే వివిధ రసాయన ఎరువులు, క్రిమి సంహారకాలు, వాటివల్ల పర్యావరణానికి, మానవాళి ఆరోగ్యానికి కలిగే నష్టాలను గూర్చి తెలుసుకోవడం జరిగింది. కార్యక్రమం అనంతరం కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం (KVK), వొనిపెంట శాస్త్రవేత్తలు జాతీయ ఉద్యానవన పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి ఫౌండేషన్ కూరగాయల విత్తనాల కిట్‌ను అందజేయటం జరిగింది. ఈ కిట్‌లో పాలకూర, మిరప, టమాటో, వంగ, బెండకాయ, నేతిబీర, సొరకాయ, ఉల్లి, అలసందలు, ముల్లంగి మరియు గోరు చిక్కుడు వంటి కూరగాయ విత్తనాలు ఉంటాయి

శిక్షణ ద్వారా పొందిన పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి శ్రీమతి సి. విజయ కుమారి తన ఇంటి వెనుక ఖాళీ స్థలంలో టమాటా, బెండకాయ, వంకాయ, పాలకూర, తోటకూర, గోంగూర, మెంతికూర, కాకరకాయ, నేతిబీర, సొరకాయ, ఉల్లి, అలసందలు, ముల్లంగి, బీరకాయ తదితర కూరగాయలను సేంద్రీయ పద్ధతిలోఎటిఎం విధానంలో సాగు చేశారు. కొద్ది వారాల్లోనే కుటుంబ అవసరాలకు సరిపడా తాజా, పోషక విలువలు అధికంగా ఉన్న కూరగాయలు ఆమెకు అందుబాటులోకి వచ్చాయి.

దీని ఫలితంగా కుటుంబం మార్కెట్‌పై ఆధారపడటం గణనీయంగా తగ్గింది. కూరగాయల కొనుగోలు ఖర్చులో నెలకు సుమారు ₹1500–₹2,500 ల వరకు పొదుపు సాధించారు. కుటుంబ సభ్యుల ఆహారంలో ఆకుకూరలు, కూరగాయల వినియోగం పెరగడంతో వారి ఆరోగ్య పరిస్థితిలో సానుకూల మార్పులు కనిపించాయి. మిగులు ఉత్పత్తిని పొరుగువారికి విక్రయించడం ద్వారా ₹4,500 -5,000 లఅదనపు ఆదాయం కూడా పొందుతున్నారు. అలాగే ఆమె తమ పెరటి తోటలో పండిన కాయగూరలను , ఆకుకూరలను దగ్గరలో ఉన్న అంగన్వాడీ సెంటర్ లో మరియు పాఠశాలలో పిల్లలు భోజనానికి అందించేది.

శ్రీమతి సి. విజయ కుమారి గారి న్యూట్రి గార్డెన్ విజయాన్ని చూసి గ్రామంలోని అనేక మంది తమ ఇళ్లలో కూడా పోషక తోటలు ఏర్పాటు చేయడానికి ముందుకు వచ్చారు. ప్రస్తుతం ఆ గ్రామంలో పోషకాహారం, సేంద్రీయ సాగు మరియు కుటుంబ ఆహార భద్రతపై అవగాహన కల్పించే ఆదర్శ మహిళగా ఆమె నిలిచారు.

విజయ అభిప్రాయం
కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం అందించిన శిక్షణతో మా ఇంటి ఖాళీ స్థలం పోషకాహారాన్ని అందించే తోటగా మారింది. ఇప్పుడు మా కుటుంబానికి తాజా కూరగాయలు ఇంట్లోనే లభిస్తున్నాయి. డా॥బి. శ్రీ కాంతి శ్రీ, గృహవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త తనకు ఎప్పటికప్పుడు సూచనలు, సలహాలు ఇవ్వడం వల్లే నేను ఈ విజయం సాధించగలిగాను. ఇప్పుడు మా ఇంటికి కూరగాయల ఖర్చు తగ్గడంతో పాటు ఆరోగ్యం కూడా మెరుగుపడింది. ప్రతి ఇంట్లో న్యూట్రి గార్డెన్ ఉంటే కుటుంబ ఆరోగ్యం, పోషకాహార భద్రత మరియు ఆర్థిక పొదుపు ఒకేసారి సాధ్యమవుతాయి.

సమాచారం కోసం సంప్రదించవలసిన ఫోన్ నెంబర్: 7032463875.

డా॥బి. శ్రీ కాంతి శ్రీ , డా ఎం. బాలకృష్ణ, డా ॥ఎన్ .శ్రీ విద్యారాణి, డా ॥టి. విజయ నిర్మల, డా ॥ఎస్ . ఫిరోజ్ హుస్సైన్, డా . బి. గోవిందరాజులు మరియు డా ॥ సి హెచ్ . రూత్, కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, ఒనిపెంట – డా॥వై. ఎస్. ఆర్. ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, వెంకట్రామన్న గూడెం. Ph: 9493993523

Read More
13 Jul, 2026
రైతునేస్తం0 commentsJuly 13, 2026agri news

కోళ్లలో మైకోప్లాస్మోసిస్ వ్యాధి / దీర్గ కాలిక శ్వాసకోశ వ్యాధి (సి.ఆర్.డి)

మైకోప్లాస్మా జాతి సూక్ష్మజీవుల వలన కలిగే వ్యాధుల సమూహాన్ని “మైకోప్లాస్మోసిస్” అంటారు. ఈ జాతి సూక్ష్మజీవులు సుమారుగా 17 రకాలున్నప్పటికీ, 2-3 రకాలు మాత్రమే కోళ్లలో వ్యాధిని కలిగిస్తాయి. అవి మైకోప్లాస్మా గాలిసెప్టికం(అన్ని రకాల పక్షులకు), మైకోప్లాస్మా సైనోవి (సాధారణ కోళ్ళు, టర్కీలు, పావురాలు), మైకోప్లాస్మా మిలియాగ్రిడిస్ (ప్రధానంగా టర్కీలకు). ఈ వ్యాధిలో ప్రధానంగా శ్వాసకోశ సంబందిత లక్షణాలు గమనిస్తాము మరియు దీర్గకాలికంగా ఉంటుంది. అందువలన దీనిని దీర్గ కాలిక శ్వాసకోశ వ్యాధి లేదా క్రానిక్ రేస్పిరెటరి డిసీజ్ (సి.ఆర్.డి) అని అంటారు.

అన్ని వయస్సు కోళ్ళకు ఈ వ్యాధి వ్యాపిస్తుంది. శీతాకాలం వంటి చల్లగా వుండే మాసాల్లో మరియు ఇతర వ్యాధులైనటువంటి ఇ.కోలి, పాశ్చురేల్లోసిస్, ఇన్ఫేక్ట్చువస్ బ్రోoకిటిస్, కొక్కెర తెగులు సోకినప్పుడు ఈ వ్యాధి వ్యాప్తి ఉదృతంగా ఉంటుంది. వ్యాధి సోకిన కోడి ద్వారా, కలుషితమైన గాలి ద్వారా ఆరోగ్యకరమైన ఇతర కోళ్ళకు వ్యాపిస్తుంది. షెడ్ లో కోళ్ళు కిక్కిరిసి వుండి, గాలి, వెలుతురు ప్రసరణ సరిగా లేకుండా ఉన్నప్పుడు వ్యాధి తీవ్రత ఎక్కువగా ఉంటుంది. కలుషితమైన లిట్టర్, కోళ్ళ మూత్రం ద్వారా, కలుషితమైన దాణా,  త్రాగునీటి ద్వారా, ఇతర పక్షులు, కోడి పిల్లల బాక్సులు, పరికరాలు, గ్రుడ్ల ట్రే ల ద్వారా, టీకాలు వేసే సమయంలో, ముక్కు కత్తిరించే సమయంలో పని మనుషుల ద్వారా , బ్రీడింగ్ ఫారాలలో వ్యాధి గ్రస్త పుంజుల వీర్యం ద్వారా, తల్లి కోడి అండాశయం నుండి గ్రుడ్డు ద్వారా కోడిపిల్లలకు వ్యాపిస్తుంది.

లక్షణాలు:
మైకోప్లాస్మా గాలిసెప్టికం బారిన పడిన బ్రాయిలర్ కోళ్లలో 4 వారాల తరువాత మరణాల శాతం ఎక్కువగా ఉంటుంది. వ్యాధి బారిన పడిన లేయర్ కోళ్లలో వ్యాధి మెల్లగా వ్యాపిస్తుంది. సూక్ష్మక్రిమి కోళ్ళ శరీరంలోకి ప్రవేశించిన తరువాత 11-18 రోజుల్లో లక్షణాలు కనబడతాయి. ప్రప్రథమంగా శ్వాసకోశ వ్యవస్థ ప్రభావితం అవుతుంది. అందులోను మొదటగా శ్వాసనాళo పైభాగం ఆశించడం వలన శ్వాస తీసుకోవడం కష్టతరమై కోళ్ళు తల పైకెత్తి గాలి పీల్చుకుంటాయి. అలా శ్వాస తీసుకుంటున్నప్పుడు కూతలు కూడా వినబడుతాయి. ఆ తర్వాత సుక్ష్మక్రిమి గాలిగదులు, శ్వాసనాళం కింది భాగాన్ని ఆశించినప్పుడు గాలి గదులు వాచిపోతాయి. శ్వాసనాళంలో నెమ్ము చేరడం వలన గురక శబ్దం వస్తూ ఉంటుంది. కళ్ళు, ముక్కు నుండి నీరు కారుతూ ఉంటుంది. చిన్న పిల్లలలో 30% వరకు మరణాలు సంభవిస్తాయి. గ్రుడ్ల ఉత్పత్తి 20-30% తగ్గిపోతుంది. మేత వినియోగం తగ్గటం వలన పెరిగే కోళ్లలో పెరుగుదల రేటు తగ్గి బరువు తగ్గిపోతుంది. కొన్ని సందర్భాలలో నీళ్ళ విరోచనాలుంటాయి. ఇంకా పెరికార్దిటిస్, పెరిటోనిటిస్, పెరిహేపటైటిస్ తరచుగా కనబడతాయి.

మైకోప్లాస్మా సైనోవి తరచుగా 4-12 వారాల కోడిపిల్లలకు, అలాగే 10-12 వారాల టర్కీకోళ్ళకు సోకుతుంది. ఇది ప్రధానంగా కీళ్ళను ప్రభావితం చేయడం వలన కీళ్ళ వాపులు, కీళ్ళ మధ్యలో మరియు టేండాన్ పొరలలో తెల్లటి చిక్కటి ద్రవం చేరి, కోళ్ళు కుంటుతూ ఉంటాయి.

మైకోప్లాస్మా మిలియాగ్రిడిస్ వ్యాధి బారిన పడిన టర్కీ కోళ్ళలో శ్వాస కష్టమవటం, తక్కువ శరీర పెరుగుదల, మెడ మరియు కాళ్ళ కీళ్ళలో వాపు, గ్రుడ్ల ఉత్పత్తి తగ్గిపోవటం, పొదిగే గ్రుడ్ల నుండి పిల్లల ఉత్పత్తి తగ్గటం, అధిక మరణాలు సంభవించడం వంటివి గమనిస్తాము.

పోస్ట్ మార్టెం చేసి చూస్తే:
శ్వాసనాళం ఫైభాగంలో రక్తస్రావాలు ఉంటాయి. తెల్లటి జిగట పదార్ధం కనబడుతుంది. గాలి గదులు మందమై కందిపోయి జున్ను లాంటి పదార్ధం పేరుకొని ఉంటుంది. గుండె, కాలేయం మీద పలుచని పొర ఏర్పడుతుంది.
చికిత్స : వ్యాధి గ్రస్త కోళ్ళకు థయాముటిన్, టైలోసిన్ వంటి యాంటిబయోటిక్ మందులను త్రాగే నీళ్ళలో లేదా ఇంజక్షన్ రూపంలో 5-7 రోజులు వాడాలి. ఇవే కాకుండా ఆక్సిటెట్రాసైక్లిన్, క్లోర్టెట్రాసైక్లిన్ ను టన్ను దాణాలో 200-400 గ్రా. చొప్పున కలిపి కూడా వాడవచ్చు.

నివారణ :

  • పెద్ద కోళ్ళు, కోడి పిల్లలు ఒకే షెడ్లో కాకుండా వేర్వేరు షెడ్లలో ఉంచాలి. ఈ షెడ్లు దూరంగా, ఎడంగా ఉండాలి.
  • కొత్తగా పిల్లలు తెచ్చే ముందు, షెడ్లను పొటాషియం పెర్మంగానేట్ మరియు ఫార్మలిన్ ద్రావణంతో ఫుమిగేషన్ చేసి 2-3 వారాలు ఖాళీగా ఉంచాలి.
  • కోళ్ళ ఫారాలలో కోళ్ళు కిక్కిరిసి, గుమికూడి ఉండకుండా చూడాలి. అందుకొరకు సరిపోను స్థలం కేటాయించాలి.
  • అధిక చలి మరియు గాలి, వెలుతురు లోపం వలన ఈ వ్యాధి వ్యాపిస్తుంది. కావున గాలి,వెలుతురు సక్రమంగా ప్రసరించేలా చూడాలి.
  • టీకాలు, ఏలికపాముల మందు వేసే సమయంలో, ముక్కు కత్తిరించే సమయంలో కోళ్ళు ఒత్తిడికి గురికాకుండా చూడాలి.
  • పాత లిట్టర్ తొలగించి, అమోనియా వాయువును నివారించాలి.
  • వ్యాధితో మరణించిన కోళ్ళను కాల్చి వేయాలి. వ్యాధి సోకిన వాటిని వెంటనే వేరు చేయాలి.
  • వాహనాలు, దాణా బస్తాలు, క్రేట్లు, పరికరాల ద్వారా వ్యాధి వ్యాపించకుండా జాగ్రత్త వహించాలి.
  • కోళ్ళ షెడ్లు మరియు పరికరాలను శుభ్రం చేయడానికి ప్రతిపాదిత క్రిమిసంహారణిలైనటువంటి ఫినోలిక్ ఆమ్లం, క్రెసాలిక్ ఆమ్లం, హైపోక్లోరైట్, 10% ఫార్మలిన్, 0.1% గ్లుటరాల్దిహైడ్, బ్లీచింగ్ పౌడర్ ను వాడాలి.

డా. టి. విజయ నిర్మల శాస్త్రవేత్త (పశువైద్య విభాగం), డా. ఎన్. శ్రీ విద్య రాణి శాస్త్రవేత్త (విస్తరణ విభాగం), డా. బి.ఎస్. కాంతి శ్రీ శాస్త్రవేత్త (గృహ విజ్ఞాన విభాగం), డా. ఎస్. ఫిరోజ్ హుస్సేన్, శాస్త్రవేత్త (ఉద్యాన విభాగం), డా. ఎం.బాలకృష్ణ, సీనియర్ శాస్త్రవేత్త & అధిపతి, కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, ఒనిపెంట, వై.ఎస్.ఆర్. కడప జిల్లా-516173, డా. గోవిందరాజులు, ఎ.డి.ఆర్., ఆర్.హెచ్.ఆర్.ఎస్., తిరుపతి & డా. సి.హెచ్. రూత్, విస్తరణ సంచాలకులు, వై.ఎస్.ఆర్. ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, వెంకటరామన్నగూడెం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా
ఫోన్ : 8121136184

Read More
17 Jun, 2026
రైతునేస్తం0 commentsJune 17, 2026agri news

చేపల చెరువులలో ప్లవకాల ఉత్పత్తి – ప్రాముఖ్యత

చేపల పెంపకంలో అధిక ఉత్పత్తి సాధించడానికి నాణ్యమైన చేప పిల్లలు, సమతుల్య ఆహారం, సరైన నీటి నాణ్యత మరియు వ్యాధి నియంత్రణతో పాటు చెరువులో సహజ ఆహార వనరుల లభ్యత కూడా ఎంతో ముఖ్యమైనది. ఈ సహజ ఆహార వనరులలో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగినవి ప్లవకాలు. చేపల చెరువులో ప్లవకాల ఉత్పత్తి సమృద్ధిగా ఉన్నప్పుడు చేపల పెరుగుదల మెరుగుపడటంతో పాటు అనుబంధ ఆహార వ్యయం కూడా తగ్గుతుంది. అందువల్ల ప్లవకాల ఉత్పత్తి చేపల సాగులో కీలకమైన అంశంగా పరిగణించబడుతుంది.

ప్లవకాలు అంటే ఏమిటి?
నీటిలో స్వేచ్ఛగా తేలియాడే సూక్ష్మ జీవులను ప్లవకాలు అంటారు. ఇవి కంటికి కనిపించని స్థాయిలో చిన్నవిగా ఉండి చెరువు జీవావరణ వ్యవస్థలో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి. చేప పిల్లల నుంచి పెద్ద చేపల వరకు వివిధ దశల్లో ఇవి సహజ ఆహారంగా ఉపయోగపడతాయి.

ప్లవకాల రకాలు
చెరువులలో ప్రధానంగా రెండు రకాల ప్లవకాలు కనిపిస్తాయి

వృక్ష ప్లవకాలు (ఫైటోప్లాంక్టాన్)
సూర్యరశ్మి సహాయంతో కిరణజన్య సంయోగక్రియ జరిపి తమ ఆహారాన్ని తామే తయారు చేసుకునే సూక్ష్మ మొక్కల సమూహాన్ని వృక్ష ప్లవకాలు అంటారు.

జంతు ప్లవకాలు (జూప్లాంక్టాన్)
వృక్ష ప్లవకాలపై ఆధారపడి జీవించే సూక్ష్మ జీవులను జంతు ప్లవకాలు అంటారు. ఇవి చేప పిల్లలకు అత్యంత పోషకమైన సహజ ఆహారం.

చేపల చెరువులలో ప్లవకాల ప్రాముఖ్యత
ప్లవకాలు చేపల చెరువులలో ఆహార గొలుసుకు పునాది వంటివి. చేపల పెరుగుదల, జీవన శాతం, ఆరోగ్యం మరియు ఉత్పత్తి స్థాయిని ప్రభావితం చేసే ముఖ్యమైన జీవ వనరులు. చెరువులో తగిన స్థాయిలో ప్లవకాలు ఉంటే చేపల పెరుగుదల వేగవంతమవుతుంది. అదనంగా రైతులు అనుబంధ ఆహారంపై చేసే ఖర్చు కూడా తగ్గుతుంది.

ప్లవకాల ఉత్పత్తికి అవసరమైన పరిస్థితులు
ప్లవకాల ఉత్పత్తి చెరువు నేల సారం, నీటి నాణ్యత, సూర్యరశ్మి లభ్యత మరియు ఎరువుల వినియోగంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. చెరువు తయారీ సమయంలో భూసార పరీక్షలు నిర్వహించి అవసరమైన మేరకు పోషకాలను అందించడం ద్వారా ప్లవకాల పెరుగుదలను ప్రోత్సహించవచ్చు.

ప్లవకాల ఉత్పత్తిలో ఎరువుల పాత్ర
చేపల చెరువులలో సహజ ఆహారమైన వృక్ష ప్లవకాలు మరియు జంతు ప్లవకాలు ఉత్పత్తిని పెంచడంలో ఎరువులు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి. వృక్ష ప్లవకాల పెరుగుదలకు అవసరమైన నత్రజని, భాస్వరం మరియు పొటాషియం వంటి పోషకాలను అందించడం వల్ల ప్లవకాల ఉత్పత్తి వేగంగా ప్రారంభమవుతుంది.
జంతు ప్లవకాల ఉత్పత్తి కోసం పశువుల పేడ, కోళ్ల పెంట వంటి సేంద్రీయ ఎరువులను వినియోగిస్తారు. చెరువు తయారు చేసుకునే సమయంలో హెక్టారుకు 5-10 టన్నుల పశువుల పేడ లేదా 2-3 టన్నుల కోళ్ల పెంట వేయడం ద్వారా సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదల ప్రోత్సహించబడి జంతు ప్లవకాల ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది. అదనంగా జింక్, మాంగనీస్, కోబాల్ట్, ఇనుము వంటి సూక్ష్మ పోషకాలు ప్లవకాల వృద్ధిని మెరుగుపరుస్తాయి.
ఎరువులను శాస్త్రీయ మోతాదులో సమతుల్యంగా వినియోగించడం ద్వారా చెరువులో సహజ ఆహార లభ్యత పెరిగి చేపల పెరుగుదల, ఆరోగ్యం మరియు ఉత్పాదకత మెరుగుపడతాయి. అయితే అధిక మోతాదులో ఎరువులు ఉపయోగించడం వల్ల నీటి నాణ్యత దెబ్బతినే అవకాశం ఉన్నందున అవసరానికి అనుగుణంగా మాత్రమే వినియోగించాలి

వృక్ష ప్లవకాల వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు
వృక్ష ప్లవకాలు కిరణజన్య సంయోగక్రియ ద్వారా నీటిలో ప్రాణవాయువును ఉత్పత్తి చేస్తాయి. చేపలకు సహజ ఆహారాన్ని అందించడంతో పాటు నీటి నాణ్యతను మెరుగుపరుస్తాయి. నీటిలోని కార్బన్ డైఆక్సైడ్‌ను గ్రహించడం ద్వారా పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడుతాయి. హానికరమైన కొన్ని సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదలను కూడా నియంత్రించడంలో సహాయపడతాయి.

జంతు ప్లవకాల వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు
జంతు ప్లవకాలలో ప్రోటీన్లు, కొవ్వులు, విటమిన్లు మరియు ఖనిజాలు అధికంగా ఉంటాయి. చేప పిల్లల ప్రారంభ దశ పెరుగుదలలో ఇవి ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి. చెరువులో సమృద్ధిగా జంతు ప్లవకాలు ఉండటం వల్ల చేపల ఆరోగ్యం మెరుగుపడి మరణాల శాతం తగ్గుతుంది.

నీటి నాణ్యత పై ప్లవకాల ప్రభావం
పగటి సమయంలో ప్లవకాలు కిరణజన్య సంయోగక్రియ జరిపి నీటిలో ఆక్సిజన్ స్థాయిని పెంచుతాయి. దీని వలన చేపలకు అనుకూలమైన వాతావరణం ఏర్పడుతుంది. పి.హెచ్. విలువలను సమతుల్యంగా ఉంచడంలో కూడా ప్లవకాల పాత్ర ఎంతో ముఖ్యమైనది. తగిన స్థాయిలో ప్లవకాలు ఉన్నప్పుడు నీటి నాణ్యత మెరుగ్గా ఉంటుంది.

ప్లవకాల బ్లూమ్స్ – కారణాలు మరియు ప్రభావాలు
అధిక మోతాదులో ఎరువులు వాడటం, నీటిలో పోషకాలు ఎక్కువగా చేరడం వంటి కారణాల వల్ల ప్లవకాల బ్లూమ్స్ ఏర్పడతాయి. ఈ సమయంలో నీరు ముదురు ఆకుపచ్చ రంగులో కనిపిస్తుంది. బ్లూమ్స్ కారణంగా రాత్రి సమయంలో ఆక్సిజన్ స్థాయిలు ప్రమాదకరంగా తగ్గిపోవచ్చు. ఇది చేపల ఆరోగ్యానికి హానికరం.

ప్లవకాల క్రాష్ – కారణాలు మరియు నివారణ చర్యలు
వాతావరణ మార్పులు, అధిక ప్లవకాల సాంద్రత లేదా నీటి నాణ్యతలో ఆకస్మిక మార్పుల వల్ల ప్లవకాల క్రాష్ సంభవిస్తుంది. ఈ పరిస్థితిలో నీరు తేటగా మారి ఆక్సిజన్ కొరత ఏర్పడుతుంది. చేపలు ఒత్తిడికి గురై వ్యాధుల బారిన పడే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల చెరువులో నీటి నాణ్యతను నిరంతరం పరిశీలిస్తూ సమతుల్య ఎరువుల నిర్వహణ చేపట్టాలి.

ప్లవకాల సాంద్రతను అంచనా వేసే పద్ధతులు
సెచి డిస్క్ మరియు ప్లాంక్టాన్ నెట్ ద్వారా ప్లవకాల సాంద్రతను అంచనా వేయవచ్చు. సాధారణంగా సెచి డిస్క్ దృశ్య లోతు 20-30 సెం.మీ. మధ్య ఉన్నప్పుడు చెరువులో ప్లవకాల స్థాయి అనుకూలంగా ఉందని భావిస్తారు.

ప్లవకాల నిర్వహణ లో చేపల రైతులు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
-చెరువు నేల భూసార పరీక్షల ఆధారంగా ఎరువులు వాడాలి.

  • ఎరువులను విడతల వారీగా వేయాలి.
  • నీటి రంగు మరియు పారదర్శకతను క్రమం తప్పకుండా పరిశీలించాలి.
  • ప్లవకాల బ్లూమ్స్ ఏర్పడినప్పుడు నీటి మార్పిడి చేపట్టాలి.
  • ఆక్సిజన్ కొరత లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు వెంటనే తగిన చర్యలు తీసుకోవాలి.

ముగింపు
చేపల చెరువులలో ప్లవకాల ఉత్పత్తి విజయవంతమైన చేపల పెంపకానికి మూలాధారం. ప్లవకాలు చేపలకు సహజ ఆహారాన్ని అందించడమే కాకుండా నీటి నాణ్యతను మెరుగుపరచడం, ఆక్సిజన్ ఉత్పత్తి చేయడం మరియు చెరువు జీవావరణ సమతుల్యతను కాపాడడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. కాబట్టి చేపల రైతులు శాస్త్రీయ పద్ధతులను అనుసరించి ప్లవకాల ఉత్పత్తి మరియు నిర్వహణపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించినట్లయితే అధిక దిగుబడులు, తక్కువ ఉత్పత్తి వ్యయం మరియు మెరుగైన లాభాలను పొందగలరు.

డాక్టర్. జి. గణేష్, మత్స్య శాస్త్రవేత్త
కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, పి. వి. నరసింహ రావు తెలంగాణ పశు వైద్య విశ్వవిద్యాలయం, మామునూర్, వరంగల్ జిల్లా-506 166. ph; 6281836891

Read More