గోపోషణ… ఆరోగ్యంగా ఉన్న గోవు ప్రవర్తన ఎలా ఉంటుంది?

గోసంతతి తగ్గిపోతోందన్న ఆందోళన వ్యక్తం అవుతోన్న వేళ దేశవ్యాప్తంగా, ముఖ్యంగా రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలలో గోశాలల నిర్వాహకుల కృషి, ఆ ఆందోళనను దూరం చేస్తోందనే చెప్పాలి. ఆంధ్రప్రదేశ్తె, లంగాణ వ్యాప్తంగా వందల కొద్దీ దేశీయ గోశాలలు ఉన్నాయి. వాటిలో అనేక రకాల దేశీయ ఆవుల పోషణ, సంరక్షణ జరుగుతోంది. వారి ప్రయత్నం మంచి ఫలితాలు ఇస్తోంది. గోవుల సంతతి అభివృద్ధి చెందుతోంది. గోశాలల నిర్వహణ మెళకువలు, తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు తదితర అంశాలతో కీలకమైన సమాచారం ప్రతి రైతు, గోశాల నిర్వాహకులకి తెలియాలి. అప్పుడే మరింత సమర్థంగా గోశాలలను నిర్వహణ చేపట్టి, ఇంకా మెరుగైన ఫలితాలు సాదించగలరు. అటువంటి సమాచారాన్ని రైతునేస్తం గోపోషకులకు నిరంతరం అందజేసేందుకు నడుం కట్టింది.

ఆరోగ్యంగా ఉన్న గోవుల ప్రవర్తన ఎలా ఉంటుంది?

ఆరోగ్యంగా వుండే పశుగణాలన్నీ హుషారుగా, రంకెలు వేస్తూ, అంబారావాలు చేస్తూ… పరిసరాల్ని, యజమానిని, తోటి పశువుల్ని నిశితంగా గమనిస్తూ, అటూయిటూ చలాకీగా కదులుతూ, చక్కగా స్పందిస్తూ, మేతపై ఎక్కువ దృష్టిపెట్టి వుంటాయి.

ఇష్టంగా మేత మేస్తాయి. నీళ్ళు త్రాగుతాయి, నెమరు వేస్తాయి.

ముక్కు గోళాలు తరచూ నాకుతూ వుంటాయి. ముట్టె చెమాయింపుతో వుంటుంది.
తేట కళ్ళతో, ఠీవిగా ప్రవర్తిస్తూ, ముఖంలో ఆనందాన్ని వ్యక్తపరుస్తూ, చకచక అంగలు వేస్తూ, ఉరకలు వేస్తూ, చూసే మనకు కూడా ఆనందాన్ని కలిగిస్తాయి.

చెవులు నిక్కించి చూస్తూ, తోక ఆడిస్తూ, పని చేసేటప్పుడు తీరైన ఉచ్ఛ్వాస నిశ్వాసలతో, అటూ యిటూ తల ఊపుతూ, హుషారుగా వుంటాయి.

చర్మం మృదువుగా వుంటుంది. చర్మం మీద నాలికతో నాకినప్పుడు, ఏర్పడే రోమం గుర్తులు వుంటాయి. చర్మాన్ని ఎప్పుడూ కదిలించటం, జలదరించటం చేస్తాయి. వెంట్రుకలు మెత్తగా జారిపోతూ వుంటాయి.

సమయానుసారంగా, బాధ లేకుండా, పూర్తి పరిమాణంలో మల మూత్ర విసర్జన చేస్తాయి. పేడ మరీ గట్టిగా గాని, మరీ పలచగా గానీ కాకుండా, మామలు రంగులో వుంటుంది.

పాలిచ్చే ఆవులు, పాలు తగ్గకుండా ఇస్తాయి.

గోవులు తాము పూర్తి ఆరోగ్యంగా వున్నట్లుగా, తమ ప్రవర్తన ద్వారా సంకేతాలనిస్తాయి.

రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘గో-సంజీవని ‘ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.

Read More

పశువులకు వసతిగృహాలు

ఉపాధి హామీ పథకం నిధులతో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జిల్లాకు ఐదు చొప్పున పశు వసతిగృహాలను నిర్మించి పశువులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తూ, పోషణ, వైద్య సేవలు అందించనున్నారు. ఇప్పటికే 8 జిల్లాల్లో వీటికి భూ కేటాయింపులు పూర్తి కావచ్చాయని పశు సంవర్ధక శాఖ సంచాలకుడు డాక్టర్ టి. దామోదర్ నాయుడు వెల్లడించారు. మిగిలిన జిల్లాల్లోనూ స్థలాల కేటాయింపులపై అధికారులు సమీక్షిస్తున్నారని తెలిపారు. వచ్చే ఏడాది మార్చి 31 నాటికి వీటి నిర్మాణాలు పూర్తి చేయాలని సీఎం చంద్రబాబు లక్ష్యం నిర్దేశించినట్లు చెప్పారు. ఈ వసతిగృహాలకు జంతు ప్రేమికులు, జంతు సంక్షేమ సంస్థలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు సహకారం అందించాలని కోరారు. ఈ వసతిగృహాల ఏర్పాటుకు రెవెన్యూ శాఖ స్థలాన్ని సమకూర్చనుండగా, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ నిర్మాణ బాధ్యతలు తీసుకోనుంది. ఎంపిక చేసిన స్వయం సహా యక సంఘాలకు నిర్వహణ బాధ్యతలు అప్పగించనున్నారు. ఒక్కో వసతిగృహాన్ని అర ఎకరం స్థలంలో రూ.10 లక్షల అంచనా వ్యయంతో నిర్మించనున్నారు. ఒక్కో చోట 20-25 పెద్ద పశువులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తారు. అదే ప్రాంగణంలో గడ్డి సాగుతో పాటు తాగునీటి వసతి కల్పిస్తారు.

Read More