కావలసిన పదార్థాలు : పిచ్చి తులసి లేదా తులసి, పాలకొడిస, తుత్తురు బెండ, పొగాకు, బోగన్ విల్లియా (కాగితం పూలు), వేప, టేకు ఆకులు, కలబంద, బొప్పాయి, ఆవు మూత్రం, పశువుల పేడ, బెల్లం
తయారు చేసే విధానం :
పైన తెలిపిన ఆకులను 5 కిలోలు తీసుకొని ముద్దగా చేయాలి.
ఈ మిశ్రమానికి 5 కిలోల పశువుల పేడను, 100 గ్రాముల బెల్లం పొడిని కలపాలి.
ఈ మిశ్రమాన్ని ఒక కుండలో తీసుకొని ప్రతిరోజూ ఒక కర్రతో 7 రోజుల వరకూ కలుపుతూ ఉండాలి.
7 రోజుల తర్వాత “హెర్బల్ టీ” తయారవుతుంది. ఈ మిశ్రమానికి 5 లీటర్ల నీరు కలిపి పలుచని గుడ్డతో వడపోయాలి.
ఈ మిశ్రమాన్ని 100 లీటర్ల నీటితో కలిపి ఒక ఎకరా పొలంలో పంటపై పిచికారి చేయాలి.
ఎలా పనిచేస్తుంది? : పైన తెలిపిన వివిధ రకాల ఆకులలో ఎన్నో రకాల “ఆల్కలాయిడ్లు” ఉండుట వలన పురుగుల నియంత్రణలోనే కాకుండా కొన్ని రకాల తెగుళ్ళను అరికట్టడంలోనూ ఉపయోగపడుతుంది.
ఉపయోగాలు : ఇది చాలా శక్తివంతమైన ద్రావణం. ఈ ద్రావణం పంటలలో వచ్చే కీటక నియంత్రణలోనే కాకుండా వరిలో వచ్చే ఆకుమచ్చ తెగులు నివారణలో కూడా బాగా పని చేసినట్లు రైతుల అనుభవం. ఈ ద్రావణాన్ని అన్ని పంటలలోనూ ఉపయోగించవచ్చు. ముఖ్యంగా కూరగాయల పంటలలో ఉపయోగించి సత్ఫలితాలు పొందవచ్చు.
పరిచయం పెరుగుతున్న జనాభా, నేల క్షీణత, అస్థిర వాతావరణం ఈ మూడు ఒత్తిళ్లు నేటి ప్రపంచ వ్యవసాయాన్ని చుట్టుముట్టాయి. లోతైన నాగలి దుక్కి మీద ఆధారపడిన సాంప్రదాయ వ్యవసాయ పద్ధతులు నేల కోతకు, పోషకాల నష్టానికి కారణమవుతున్నాయని దశాబ్దాలుగా గుర్తించబడింది. ఈ నేపథ్యంలో, 1970లలో అమెరికాలో మొదలై బ్రెజిల్, అర్జెంటీనా, కెనడా వంటి దేశాలకు విస్తరించిన పరిరక్షణ వ్యవసాయం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆదరణ పొందింది. 1970లో కేవలం 10 లక్షల హెక్టార్లలో ఉన్న పరిరక్షణ వ్యవసాయం విస్తీర్ణం, 2019 నాటికి 102 దేశాల్లో సుమారు 20.5 కోట్ల హెక్టార్లకు (ప్రపంచ సాగుభూమిలో దాదాపు 15%) పెరిగింది.
పరిరక్షణ వ్యవసాయం అనేది ఒకే ఒక్క పద్ధతి కాదు ఇది మూడు అంశాల సమీకృత వ్యవస్థ: (1) కనీస యాంత్రిక నేల కదలిక, (2) పంట అవశేషాలు లేదా కవర్ పంటల ద్వారా నేలపై శాశ్వత సేంద్రియ కవచం, (3) పంట మార్పిడి లేదా అంతర పంటల ద్వారా జీవవైవిధ్యం.
తక్కువ కదలిక నేల కణాల నిర్మాణాన్ని కాపాడితే, ఉపరితల అవశేషాలు వర్షపు దెబ్బ నుండి, తేమ నష్టం నుండి ఆ నిర్మాణాన్ని కాపాడతాయి. పంట మార్పిడి జీవ కార్యకలాపాలను పునరుద్ధరించి, చీడపీడల చక్రాలను విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది.
చిత్రం 1: పరిరక్షణ వ్యవసాయపు మూడు మూలస్తంభాలు పరస్పరం బలపరుచుకునే ఒక సమీకృత వ్యవస్థ
నేల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం పరిరక్షణ వ్యవసాయం వల్ల కలిగే జీవశాస్త్రపరమైన మార్పులు అత్యంత స్థిరంగా కనిపిస్తాయి. ప్రపంచవ్యాప్త మెటా-విశ్లేషణ ప్రకారం, అవశేషాల నిలుపుదలతో కూడిన సున్నా-దుక్కి పద్ధతి పై 20 సెం.మీ నేలలో సూక్ష్మజీవుల జీవద్రవ్యరాశిని 37% పెంచుతుంది (శిలీంధ్రాలలో 31%, బ్యాక్టీరియాలో 11% పెరుగుదల). ఇండో-గంగా మైదానాల్లో ఆరేళ్ల అధ్యయనంలో సున్నా-దుక్కి పద్ధతి ఎగువ 15 సెం.మీ నేలలో హెక్టారుకు సుమారు 2 టన్నుల సేంద్రియ కర్బనాన్ని నిల్వ చేసినట్లు తేలింది. అయితే ఈ కర్బన నిల్వ లోతును బట్టి మారుతుంది 60 సెం.మీ లోతు వరకు కొలిచినప్పుడు సాంప్రదాయ, సున్నా-దుక్కి పద్ధతుల మధ్య తేడా గణనీయంగా తగ్గిపోతుందని మరో అధ్యయనం హెచ్చరిస్తోంది. మట్టి స్థూల సాంద్రత విషయంలో మాత్రం సాహిత్యంలో నిజమైన భిన్నాభిప్రాయం ఉంది కొన్ని అధ్యయనాలు స్వల్ప పెరుగుదలను, మరికొన్ని తగ్గుదలను నివేదిస్తున్నాయి.
దిగుబడి, ఆర్థిక అంశాలు మెటా-విశ్లేషణ ప్రకారం, సున్నా-దుక్కి పద్ధతి సగటున 5.1% దిగుబడి తగ్గుదలకు దారితీస్తుంది. కానీ ఇది పంట, వాతావరణం మేరకు చాలా తేడాగా ఉంటుంది నూనెగింజలు, పత్తి, పప్పుధాన్యాలలో తగ్గుదల లేదు; మొక్కజొన్న, వరిలో ఎక్కువ తగ్గుదల (సుమారు 7.5%) కనిపించింది. పొడి వాతావరణాలలో వర్షాధార పంటలకు సున్నా-దుక్కి పద్ధతి సాంప్రదాయ పద్ధతితో సమానంగా లేదా మెరుగ్గా పనిచేస్తుంది. మలావిలో జరిగిన క్షేత్ర అధ్యయనాల్లో పరిరక్షణ వ్యవసాయం ఆధారిత మొక్కజొన్న పంటలు దిగుబడిని 22 – 31%, రైతు ఆదాయాన్ని 50 – 83% పెంచడంతో పాటు హెక్టారుకు 28–39 పని దినాల శ్రమను తగ్గించాయి. పంట మార్పిడి, సరైన నత్రజని యాజమాన్యం లేకుండా పరిరక్షణ వ్యవసాయం పూర్తి ప్రయోజనాలు అందించదని గమనించాలి.
వాతావరణ స్థితిస్థాపకత, కర్బన నిల్వ ఉత్తర చైనా మైదానంలో జరిగిన ఎనిమిదేళ్ల వేడెక్కింపు ప్రయోగంలో, పరిరక్షణ వ్యవసాయ పద్ధతిలో నేల చల్లగా, తేమగా ఉండి, శీతాకాల గోధుమ దిగుబడి వేడెక్కింపు వల్ల 9.3% పెరిగింది. ఈ ప్రయోజనం సంవత్సరాలు గడిచేకొద్దీ మరింత బలపడటం గమనార్హం ఇది స్థిరమైన, కాలానుగుణంగా పెరిగే ప్రయోజనమని సూచిస్తుంది. అదేవిధంగా, నో-టిల్ మరియు తగ్గిన దుక్కి పద్ధతులు నత్రజని ఆక్సైడ్ ఉద్గారాలను సాంప్రదాయ పద్ధతితో పోలిస్తే సుమారు 11% తగ్గిస్తాయని ప్రపంచవ్యాప్త మెటా-విశ్లేషణ తెలిపింది, ముఖ్యంగా తేమతో కూడిన వాతావరణాలలో ఈ ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
కలుపు యాజమాన్యం, ఖచ్చితమైన వ్యవసాయ సాంకేతికత నేల కదలిక తగ్గించడం వల్ల దుక్కి ఆధారిత కలుపు నియంత్రణ తొలగిపోతుంది కాబట్టి, విత్తడం, ఎరువులు, కలుపు/చీడ నియంత్రణ వంటి పనులను మరింత ఖచ్చితత్వంతో నిర్వహించాల్సిన అవసరం ఏర్పడుతుంది. ఇక్కడే జిపిఎస్-ఆధారిత యంత్రాలు, రిమోట్ సెన్సింగ్, డ్రోన్లు , జియోగ్రాఫిక్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్, వేరియబుల్-రేట్ టెక్నాలజీ వంటి ఖచ్చితమైన వ్యవసాయ సాంకేతికతలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. అవశేషాల కవచం వల్ల నేలపై కలుపు మొక్కలను గుర్తించడం కష్టతరం కావడంతో, డ్రోన్‌ చిత్రాల ఆధారంగా కృతిమ మేధస్సు (ఏ ఐ/ఎం ఎల్/డి ఎల్) సాయంతో కలుపు మ్యాపింగ్, స్థల-ఆధారిత కలుపు నివారణ వంటి పద్ధతులు వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్నాయి. అయితే యంత్రాలు, మూలధనం, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందుబాటులో లేకపోవడం చిన్న, సన్నకారు రైతులకు ఈ సాంకేతికతలను చేరువ చేయడంలో పెద్ద అడ్డంకిగా మిగిలిపోయింది.
చిత్రం 2: ఖచ్చితమైన వ్యవసాయం మరియు కలుపు యాజమాన్యం. డ్రోన్లు, రిమోట్ సెన్సింగ్ మరియు కృతిమ మేధస్సు వంటి ఆధునిక సాంకేతికతలను ఉపయోగించి కలుపు మొక్కలను గుర్తించడం, మ్యాపింగ్ చేయడం మరియు లక్షిత ప్రాంతాల్లో మాత్రమే నియంత్రణ చర్యలను చేపట్టే విధానాన్ని ఈ వైజ్ఞానిక చిత్రపటం వివరిస్తుంది. ఇది చిన్న రైతులు ఎదుర్కొంటున్న పెట్టుబడి మరియు సాంకేతిక సవాళ్లను కూడా సూచిస్తుంది
సవాళ్లు, స్వీకరణలో అడ్డంకులు పంట అవశేషాలను పశువుల మేతకు వాడాల్సిన అవసరం, యంత్రాలు-రుణాల లభ్యత, లింగ ఆధారిత అసమానతలు, విస్తరణ సేవల కొరత ఇవన్నీ ముఖ్యంగా చిన్నకారు, వర్షాధార రైతాంగంలో పరిరక్షణ వ్యవసాయం స్వీకరణను నెమ్మదిస్తున్నాయి. అదేవిధంగా, నేల కర్బన కొలత లోతు, నత్రజని ఆక్సైడ్ కొలత విధానాలలో ప్రామాణికత లేకపోవడం వంటి పద్దతిపరమైన అసమానతలు ఈ రంగంలో పరిష్కరించాల్సిన ముఖ్యమైన పరిశోధన అంతరాలుగా మిగిలాయి.
ముగింపు పరిరక్షణ వ్యవసాయం నేల సూక్ష్మజీవుల ఆరోగ్యం, ఇంధన-శ్రమ ఆదా, నిర్దిష్ట పరిస్థితులలో దిగుబడి స్థిరత్వం వంటి నిజమైన ప్రయోజనాలను అందిస్తుందని ఈ సమీక్ష స్పష్టం చేస్తుంది. అయితే బల్క్ డెన్సిటీ, పరాగసంపర్క కీటకాలపై ప్రభావం వంటి అంశాల్లో సాహిత్యంలో ఇప్పటికీ నిజమైన భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. భవిష్యత్తులో పరిరక్షణ వ్యవసాయం ను కేవలం ఒక స్థిర ప్యాకేజీగా కాకుండా, స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా అమర్చుకోగల సమీకృత వ్యవస్థగా, ఖచ్చితమైన సాంకేతికతతో మేళవించి అభివృద్ధి చేయడం ద్వారానే స్థిరమైన వ్యవసాయ లక్ష్యాలను చేరుకోవచ్చు.
ఇతర వివరముల కొరకు , ఈమెయిల్ మరియు ఫోన్: jcharleswesley@gmail.com, +91 8331816872, చార్లెస్ వెస్లీ జె., పిహెచ్.డి స్కాలర్, అగ్రోనమి, వి.ఐ.టి, వెల్లూరు, డా. తిరుమలైకుమార్ ఆర్., అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్, అగ్రోనమి, వి.ఐ.టి, వెల్లూరు, డా. సరవణన్ ఎస్., ప్రొఫెసర్, వి.ఐ.టి, వెల్లూరు.
చార్లెస్ వెస్లీ జె¹, తిరుమలైకుమార్ ఆర్², సరవణన్ ఎస్³* ¹, ²&³ వి ఐ టి స్కూల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ ఇన్నోవేషన్స్ అండ్ అడ్వాన్స్‌డ్ లెర్నింగ్, డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ అగ్రోనమీ, వెల్లూరు ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (VIT), వెల్లూరు, తమిళనాడు.
సీతాఫలం కషాయంతో బోల్‌వార్మ్‌తో పాటు పలు రకాల పురుగులను అరికట్టవచ్చు. సీతాఫలం దొరికే కాలంలో చక్కగా ముదిరిన కాయలను మధ్యకు పగలచీల్చి నీడకు ఎండించి పొడిచేసి పెట్టు కోవాలి. అవసరమైనప్పుడు లీటరు నీటికి వంద గ్రాముల చొప్పున పొడి వేసి మరిగించి కషాయం తీసుకోవాలి. మరిగించినప్పుడు సగం వరకు మిగిలిన కషాయం వడకట్టి పెట్టుకొని 5 శాతం చొప్పున పిచికారి చేసుకుంటే కాయతొలుచు పురుగుతో పాటు అన్ని రకాల పురుగుల మీద చక్కగా పనిచేస్తుంది.
అడ్డసరం ఆకులు, కానుగాకుల కషాయం ఈ రెండు రకాల ఆకులను సేకరించి శుభ్రపరచుకోవాలి. ఆకుల బరువుకు 16 రెట్ల నీరు తీసుకోవాలి. ఆకులను సన్నగా తరిగి ఒక కుండలో పోసి మరగకాయాలి. పాత్రలో ద్రావణం సగం అయ్యేవరకు సన్నని సెగమీద మరిగించి దించి వడకట్టి ఉంచుకోవాలి. ఈ ద్రావణం లీటరు నీటికి 10 మిల్లీ లీటర్ల చొప్పున కలిపి పిచికారి చేసుకోవాలి.
తుమ్మికూర కషాయం వినాయక చవితి పండుగ వచ్చిందంటే చాలు ఉండ్రాళ్లతోపాటు తుమ్మికూర తినడం ఆచారం. తుమ్మికూర, తిమ్మికూరగా పిలిచే దీని శాస్త్రీయ నామం లూకాసఅస్పెరా. ఇది భారతీయ ఆయుర్వేద విధానంలో ప్రాధాన్యత కలిగిన మొక్క. ఈ తుమ్మికూరను సేకరించి ఆవు మూత్రంతో కషాయం చేసి పిచికారి చేస్తే అన్ని రకాల లద్దెపురుగులు, పాకుడు పురుగులు నశిస్తాయి.
విషముష్టి కషాయం అటవీ ప్రాంతానికి దగ్గరి ప్రాంతాల్లో విషముష్టి మొక్క విస్త్రృతంగా లభిస్తుంది. విషముష్టి పళ్లు, ఆకులు, బెరడుల నుంచి తీసిన కషాయం పత్తి కాయతొలుచు పురుగును దరిదాపులకు రాకుండా తరిమేస్తుంది. అటవీ పరిసర గ్రామాలకు చెందిన వరంగల్, ఖమ్మం, అదిలాబాద్ జిల్లాల్లో రైతులు దీన్ని విస్తృతంగా వినియోగించుకుంటున్నారు.
వావిలాకు మనకు విస్తారంగా దొరుకుతుంది. ఇది పురుగుల నియంత్రణలోనే కాకుండా తెగుళ్ళ నియంత్రణలో కూడా ఉపయోగపడుతుంది. 10 కిలోల వావిలాకు తీసుకొని బాగా ఉడకబెట్టి చల్లార్చి కాచి వడపోయాలి. దీనిలో కుంకుడు కాయ రసం కలుపుకొని 100-150 లీటర్ల నీటిలో కలుపుకొని ఒక ఎకరాకు వాడుకోవచ్చు. దీనివలన వరిలో వచ్చు మచ్చ తెగులు, చాలా రకాల తెగుళ్ళు, పూతలో వచ్చు బూజు తెగులు, గింజ నల్లబారడం లాంటి తెగుళ్ళు నియంత్రించబడతాయి.
దానిమ్మ తొక్కల కషాయం దానిమ్మ తొక్కలు ఒక కేజీ తీసుకొని బాగా రుబ్బి నానబెట్టాలి. వీటి నుండి తీసిన కషాయం అగ్గితెగులు నియంత్రించుటలో బాగా పని చేస్తుందని శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. ఇది అగ్గితెగులు శిలీంధ్ర తంతువుల పెరుగుదలను నిలిపివేస్తుంది.
తులసి-తమలపాకు-పారిజాతం ఆకుల కషాయం ఈ ఆకుల కషాయాన్ని వరిలో వచ్చు అన్ని రకాల తెగుళ్ళ నివారణకు సాంప్రదాయంగా పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో రైతులు వాడేవారని విన్నీపియేరా తన పుస్తకం ‘టెండింగ్ ద ఎర్త’లో పేర్కొన్నారు.
10శాతం తుమ్మ ఆకుల కషాయం తుమ్మ ఆకుల కషాయం చాలా రకాల వ్యాధుల నియంత్రణలో ఉపయోగ పడుతుంది. ఇది ముఖ్యంగా ఆకులపై వచ్చు వ్యాధుల నియంత్రణలో బాగా పనిచేస్తుంది.
వాము భారతదేశంలో ఉద్భవించింది. వాము ఒక బహువార్షిక హెర్బల్ మొక్క. ఇది ఒక మీటరు ఎత్తు పెరుగుతుంది. ఇది చిన్న, నిలువుగా పెరిగే, పుష్పించే పొద. ఇది బిగుతుగా, కొయ్యలా ఉండే కాండంతో మెరుస్తూ ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు కాండం చిన్న నూగు కలిగి ఉంటుంది. కాండాలు అనేక కొమ్మలు కలిగి ఉంటాయి. పలుచని ఆకులు ఒకదాని కొకటి దూరంగా ఉంటాయి. ఆకులు 1 సెం.మీ. నుండి 2.5 సెం.మీ. పొడవు కలిగి ఉంటాయి. చిన్న, తెల్లటి పూలు ఏర్పడతాయి. పూలు గుత్తులుగా 4 సెం.మీ. వ్యాసం కలిగి ఉంటాయి. కాయలోని చిన్న గింజలు మంచి వాసన కలిగి లేత గోధుమ రంగు కాయలలో ఏర్పడతాయి. కాయలోని చిన్న గింజలు ముదురు గోధుమ రంగులో 2 మి.మీ. వ్యాసం కలిగి ఉంటాయి.
సాధారణ నామం : అజ్వైన్ శాస్త్రీయ నామం : కారం కాప్టికం కుటుంబం: ఎపియేసి
ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …
వాము మొక్కలో ఉపయోగించే భాగాలు కాయ / గింజలు. ఈ మొక్కలో ఔషధ భాగం గింజ లాంటి కాయ. దీనిని పొరపాటుగా అనేక ఇతర గింజలు, సెలరి, కారవెగింజలుగా పొరబడతారు.
వాముని ముఖ్యంగా సుగంధ ద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తారు. దీనికి కీళ్ళనొప్పులను తగ్గించే ప్రభావముంది. జీర్ణశక్తిని పెంచే సామర్థ్యం కలిగి ఉంది. వాత, కఫదోషాలను నివారిస్తుంది.
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ధాన్యం నిల్వలో ఆశించే కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్ పెద్ద పురుగులు గుడ్లుపెట్టకుండా అరికట్టింది (సహాఫ్ అండ్ మొహర్రమిపోర్, 2007).
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్ గుడ్లు, లార్వా, పెద్ద పురుగులపై ఫ్యూమిగెంట్ విష ప్రబావం చూపింది (సహాప్ అండ్ మొహర్రిమిసోర్, 2008).
వాము గింజల మిథనాల్, ఇథనాల్ ద్రావణాలు పంటలలో తెగులు కలిగించే క్ౙాంతోమోనాస్ కాంపెస్ట్రిస్ వెసికటోరియా, క్ౙాంతోమోనాస్ ఆక్సొనోపోడిస్ మాల్వేసియారం, క్ౙాంతోమోనాస్ ఒరైజె ఒరైజె, ఎర్వినియా కెరటొవోర బాక్టీరియాల పెరుగుదలను గణనీయంగా అరికట్టాయి. (కవిత మరియు సతీష్, 2011).
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్‌తో నింపిన నానోజెల్స్ కంట్రోల్ కన్నా 8.9 రెట్లు అధిక విషపూరిత ప్రభావాన్ని, ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ 3.7 రెట్లు విషపూరిత ప్రభావాన్ని సైటోఫైలస్ గ్రానేరియస్ మరియు ట్రైబోలియం కాస్టానియం పురుగులపై ప్రదర్శించాయి. ఆయిల్ నింపిన నానోజెల్స్ విషపూరిత ప్రభావాన్ని సైటోఫిలస్ గ్రానేరియస్‌పై 21 రోజుల వరకు, ట్రైబోలియం కాస్టానియంపై 33 రోజుల వరకు కొనసాగించింది (జియాయీ, అతని అనుచరులు, 2013).
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ కుటుమ్ చేప (రూటిలస్ ఫ్రిసీకుటుం) నాశించే బాక్టీరియా లిస్టరియామోనో సైటోజెనెస్ సంఖ్యను నిల్వ చేసిన 12 రోజుల తర్వాత పూర్తిగా తగ్గించింది (సోగ్రారాబీమ్, అతని అనుచరులు, 2014)
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ మరియు ద్రావణం వరి ధాన్యం నిల్వ సమయంలో ఆశించే వరి ముక్కు పురుగు సైటోఫిలస్ ఒరైజె పురుగుల మరణ శాతాన్ని పెంచి వరి ధాన్యాన్ని కాపాడాయి.
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ధాన్యం నిల్వలో ఆశించే పురుగులు ట్రైబోలియం కన్ఫ్యూసం, రైజోపెర్తా డామినిక, ఒరైజోఫిలస్ సురినామెన్సిస్‌లను ఫ్యూమిగెంట్ విషచర్య ద్వారా నివారించాయి. రైజొపెర్తా డామినిక పురుగులకన్నా ఒరైజాఫిలస్ సురినామెన్సిస్ పురుగులు అధికంగా చనిపోయాయి (హబాషి, అతని అనుచరులు, 2011).
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ఆస్పర్ౙిల్లస్ పారసైటికస్ పెరుగుదలను అదుపుచేసి అఫ్లాటాక్సిన్ ఉత్పత్తిని అరికడుతుంది (రెజారెజీల్‌కక్కా, అతని అనుచరులు, 2014).
సమగ్ర సస్యరక్షణ పద్ధతిలో వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్‌ని డయాటమేసియస్ ఎర్త్‌తో కలిపితే దాని కీటకనాశక చర్య బాగా పెరుగుతుంది. కనుక వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్{డయాటమెసియస్ ఎర్త్ ట్రైబోలియం కన్ఫ్యూసం, సైటోపిలస్ గ్రానేరియస్‌లను సమర్ధవంతంగా అరికడుతుంది (మసుమేజియాఈ, అతని అనుచరులు, 2014).
వాము గింజల ద్రావణం క్యూమిన్ ఎండుతెగులు కారక శిలీంద్రం పెరుగుదలను, శిలీంద్ర బీజాల మొలక శాతాన్ని సమర్ధవంతంగా నివారించింది. కుండీలలో, క్షేత్రంలో జరిపిన ప్రయోగాలలో కూడా వాము గింజల ద్రావణం ఎండు తెగులు ఆశించడాన్ని తగ్గించింది. (గోర్బని, అతని అనుచరులు, 2010).
వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ప్రత్తి పేనుబంక, ఎఫిస్‌గాసిపిపై ఫ్యూమిగెంట్ విష చర్య ద్వారా కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించింది. ఎసెన్షియల్ ఆయిల్‌కి బయలుపడిన 24 గంటలలో పేనుబంక పురుగులు గణనీయ శాతంలో మరణించాయి. వాము ఎసెన్షియల్ ఆయిల్‌ని సమగ్ర సస్యరక్షణ పథకాలలో పురుగుల నివారణకుపయోగించవచ్చు. (లైలామహమారి, ఆమె అనుచరులు, 2015).
వాము (టెట్రాకైస్పెర్మం) ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ { డయాటమేసియస్ ఎర్త్ సమగ్ర సస్యరక్షణ పథకం నిల్వగింజలనాశించే అలసంద వీవిల్, కాల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్)ని అత్యంత సమర్ధవంతంగా అరికట్టింది (కొర్రామి అండ్ సోలిమాన్‌జేడ్ 2015).
డ్రమ్ పద్ధతి: డా కే. నటరాజ్, వ్యవసాయ పరిశోధనా స్థానం, రేకులకుంట, అనంతపురం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్. Ph: 7659804499
గొయ్యి పద్ధతి: డా. ఎమ్. ఏ. ఆరిఫ్ ఖాన్, సీనియర్ ప్రొఫెసర్ (మృత్తికా శాస్త్రం), విశ్రాంత ఆచార్యులు, ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ తెలంగాణ అగ్రికల్చరల్ యూనివర్శిటీ, డైరెక్టర్ (అకాడమిక్స్), ప్రోగ్రెసివ్ బయోచార్ సొసైటి, హైదరాబాద్. చరవాణి : 9701876662)
ఇటుకల కిల్న్ పద్ధతి: ICAR-IARI (భారతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా సంస్థ), ICAR-CRIDA (కేంద్ర వర్షాధార వ్యవసాయ పరిశోధనా సంస్థ)
కాన్-టికీ బయోచార్ కిల్న్: అనిల్ కుమార్, శ్రీ ఇంజనీరింగ్ వర్క్స్, దండు మల్కాపూర్, హైదరాబాద్. Ph: 9848092288, 8047637695
ఇక్రిశాట్ పోర్టబుల్ బయోచార్ యూనిట్: డా. రాజేష్ పసుమర్తి, శాస్త్రవేత, అంతర్జాతీయ అర్ధశుష్క ఉష్ణమండల పంటల పరిశోధనా సంస్థ (ICRISAT). ఫోన్:40-30713296
భోపాల్ పోర్టబుల్ బయోచార్ యూనిట్: ICAR-CIAE (కేంద్ర వ్యవసాయ ఇంజనీరింగ్ సంస్థ), భోపాల్, మధ్య ప్రదేశ్. Ph: 7552734731.
డా వి మురళి, (సీనియర్ శాస్త్రవేత్త), జి. డయానా (రిసెర్చ్ స్కాలర్), జి . రాధిక (రిసెర్చ్ స్కాలర్), డా ఆనిత కుమారి (ప్రధాన శాస్త్రవేత్త), కూరగాయల పరిశోధన స్థానం, శ్రీ కొండ లక్ష్మణ్ తెలంగాణ ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, రాజేంద్రనగర్, హైదరాబాద్ -500030 సెల్: 6304749921
గాంజా ఒక వార్షిక, 6-12 అ. ఎత్తు పెరిగే పూలు పూసే హెర్బల్ మొక్క. కాండం నిటారుగా పెరుగుతుంది. పెద్ద ఆకులు ఎగుడుదిగుడు అంచులు కల చిన్న ఆకులను కలిగి ఉంటాయి. మొదటి జత ఆకులు ఒకే చిన్న ఆకు కలిగి ఉంటాయి. క్రమంగా ఈ చిన్న ఆకుల సంఖ్య 7 లేదా 9 వరకు పెరుగుతుంది. మొక్క చివరలో ఏర్పడే ఆకులు ఒకే చిన్న ఆకు కలిగి ఉంటాయి. క్రింది జత ఆకులు ఎదురెదురుగా ఏర్పడతాయి. మొక్క చివరి భాగంలోని జంట ఆకులు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి ఏర్పడతాయి. ప్రతి మొక్కలో ఆడ, మగ పూలు ఏర్పడతాయి.
సాధారణ నామం : మార్జువానా / భంగ్‌మొక్క / కామన్ హెంప్ శాస్త్రీయ నామం : కెన్నాబిస్‌సెటైవా కుటుంబం: కెన్నాబేసి
ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …
వేలాది సంవత్సరాలుగా ఔషధరంగంలో దీనిని ఉపయోగిస్తున్నారు. ఆస్త్మా, డయేరియా, డిసెంట్రి, గనోరియ, ఎపిలెప్సి, గౌట్, మలేరియా, జ్వరాల చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు.
గౌట్, వ్రణాలు, వెర్రుకోస్‌వెయిన్, కీళ్ళ నొప్పులకు లేపనంగా ఉపయోగిస్తారు. ప్రస్తుతం క్యాన్సర్ రోగులలో నాసియా, వామిటింగ్‌ల నుండి ఉపశమనంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
వ్యవసాయరంగంలో
గాంజా మొక్కను పురుగు వికర్షిణి, కీటకనాశినిగా అనేక విధాలుగా ఉపయోగిస్తారు. పురుగులు, నులి పురుగులు, శిలీంద్రాలు, కలుపు మొక్కలను ఆటంక పరుచుటకు దీనిని సహచర పంటగా నాటుతారు. (లేడీస్టోన్, 2015)
గాంజా మొక్క ఎండబెట్టిన ఆకులు, పూలు పురుగులు, నల్లులు, నులిపురుగులు కలుపు మొక్కలను వికర్షిస్తాయి లేదా చంపుతాయి. మొక్కల ద్రావణాలు పురుగులు, నులిపురుగులు, నల్లులు, శిలీంద్రాలు, కలుపు మొక్కలు, బాక్టీరియా, ప్రోటోజోవాలను వికర్షించడం లేదా చంపడం చేస్తాయి. (మెక్‌పార్ట్‌లాండ్, 1997)
ప్రత్తి చేలకు దగ్గరలో గాంజా మొక్కలను పెంచితే ప్రత్తి నాశించే అలబామా ఆర్ౙిల్లేసియా (కాటన్ వర్మ్) నుండి రక్షించింది (రిలే, 1885).
కూరగాయల పంటల చుట్టూ దీనిని పెంచితే క్యాబేజి లార్వా పియరిస్ బ్రాసికె క్యాబేజి పంటను ఆశించకుండా కాపాడింది (బెలింగ్, 1932).
గాంజా విత్తన చెక్కలను భూమిలో వేస్తే మెలాయిడోగైన్ ఇన్‌కాంగ్నిటా నులి పురుగుల సంఖ్య తగ్గుతుంది (గోస్వామి & విజయలక్ష్మి, 1986)
ఎండు ఆకులు నిల్వ ధాన్యంలో ఆశించే ముక్కు పురుగులను వికర్షించాయి (రిలే Ê హోవార్డ్, 1892, మాకిండూ & స్టీవర్స్, 1924).
ఆలుగడ్డ కుప్పలపై 2 సెం.మీ. మందంలో ఎండిన, పొడి చేసిన ఆకుల పొరనేర్పాటు చేస్తే పొటాటో ట్యూబర్‌మాత్ ఆశించకుండా 120 రోజుల వరకు కాపాడుకోవచ్చు. (కష్యప్, అతని అనుచరులు, 1992).
గోధుమ గింజలకు పొడి చేసిన గాంజా ఆకులను కలిపి ముక్కు పురుగు సైటోఫిలాఒరైజే ఆశించకుండా కాపాడవచ్చు. (ఖరె, అతని అనుసచరులు, 1974).
పూలు పూసే గాంజ మొక్కను నీటిలో వేసి మరగించి కషాయం తయారు చేసి ఆలుగడ్డ పంటపై పిచికారి చేసి పొటాటో బీటిల్, లెప్టినోటార్సాడెసెమ్ లినియేటని చంపవచ్చు. (స్ట్రాట్టి, 1976).
100 గ్రా. తాజా గాంజా ఆకులను 25 మి.లీ. నీటిలో కలిపి రుబ్బి, గుడ్డతో వడకట్టిన ద్రావణం 12వ దశ హిటరోడెరా కజాని నులిపురుగులను చంపాయి (మజుందార్, అతని అనుచరులు, 1989).
10 గ్రా. గాంజా ఆకులను 100 మి.లీ. నీటిలో రుబ్బి, పిల్టర్ పేపర్‌తో వడపోసి ద్రావణాన్ని తయారు చేశారు. 40% ద్రావణం రాగి విత్తనాల నాశించిన 25 వివిధ జాతులకు చెందిన శిలీంద్రాల పెరుగుదలనరికట్టింది. వీటిలో ముఖ్యమైనవి ఆస్పర్ౙిల్లస్, పెనిసిలియం, క్లాడోస్పోరియం, డ్రెష్లెరా, ఫ్యుజేరియం, సెఫలోస్పోరియం, రైజోపస్, మ్యూకార్, కర్వులేరియా (పాండే, 1982).
గాంజా ద్రావణం పైన్ నారు మొక్కలను ఫ్యుజేరియం కలిగించే తెగులు నుండి కాపాడింది (వైసోట్స్‌క్యి, 1962)
సోవియట్ అగ్రానమిస్టులు ‘కాన్‌సాటిన్ 4” లేదా కొన్సాటిన” అనే నీటిలో కలిపిన ద్రావణాన్ని ఆలుగడ్డ పంటపై పిచికారి చేసి తెగుళ్ళు కలిగించే కొరినోబాక్టీరియం, సూడోమోనాస్, అగ్రోబాక్టీరియా స్పీసీస్‌ని నివారించారు. (జెలెపుకా, 1960, బెల్‌ట్యుకోవ, 1962).
ఆలుగడ్డ నిల్వ సమయంలో మెత్తని కుళ్ళు కలిగించే ఎర్వినియా కెరటవోరా మరియు ఇతర బాక్టీరియాలు నివారించబడ్డాయి (విజయ్, అతని అనుచరులు, 1992)
శ్రీవాస్తవ & దాస్ (1974) 100 గ్రా. నూరిన గాంజా ఆకులు, కాండాలను 10 మి.లీ. నీటిలో 30 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్ వద్ద మరిగించి కషాయం తయారు చేశారు. ఈ కషాయం సైపరస్ రొటండస్ కలుపు మొక్క విత్తనాలను మొలకెత్తకుండా చేసింది.
గాంజా నీటి ద్రావణాలు ఫాల్స్‌ఫామోమైల్ (మాట్రికేరియా రెకుటియేటా), లెమన్ గడ్డి (లోపిడియం సెటైవా) కలుపు మొక్కల విత్తనాలను మొలకెత్తకుండా చేసాయి (స్టుప్నికరోడ్ౙింకి విక్ౙ్, 1970).
గాంజా ఆకు ద్రావణాలు (1,2 3, 10 మి.గ్రా/మి.లీ.) ఆపిల్ పంటలో తీవ్ర నష్టాన్ని కలిగించే కాడ్లింగ్‌మాత్ (సైడియాపోయోనెల్లా) ఆపిల్ కాయల నాశించకుండా నివారించింది. (డుర్డెన్, అతని అనుచరులు, 2011).
రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.
బూడిద శాతం: 20% కంటే తక్కువ (ముడి పదార్థాన్ని బట్టి మారవచ్చు)
C:N నిష్పత్తి: 25:1 కంటే ఎక్కువ (సాధారణంగా 30:1–100:1)
నిర్మాణం: తేలికగా, ఎక్కువ సూక్ష్మ రంధ్రాలు కలిగి ఉండాలి
కణ పరిమాణం: పొలంలో ఉపయోగానికి చిన్న ముక్కలు లేదా పొడి రూపంలో ఉండాలి
హానికర పదార్థాలు: ప్లాస్టిక్, రబ్బరు, పాలిథిన్, భారీ లోహాలు, రసాయన అవశేషాలు లేకుండా ఉండాలి
ప్రయోగశాల పరీక్షల ద్వారా ఉదజని సూచిక, సేంద్రియ కార్బన్, స్థిర కార్బన్ వంటి ప్రమాణాలను నిర్ధారించవచ్చు. రైతు స్థాయిలో మాత్రం నల్లని రంగు, తక్కువ బూడిద, తేలికైన రంధ్రాల నిర్మాణం మరియు హానికర పదార్థాలు లేకపోవడం మంచి నాణ్యత గల బయోచార్‌కు ముఖ్యమైన సూచికలుగా పరిగణించవచ్చు.
డా వి మురళి, (సీనియర్ శాస్త్రవేత్త), జి. డయానా (రిసెర్చ్ స్కాలర్), జి . రాధిక (రిసెర్చ్ స్కాలర్), డా ఆనిత కుమారి (ప్రధాన శాస్త్రవేత్త), కూరగాయల పరిశోధన స్థానం, శ్రీ కొండ లక్ష్మణ్ తెలంగాణ ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, రాజేంద్రనగర్, హైదరాబాద్ -500030 సెల్: 6304749921
కృష్ణతామర సుమారు 50-75 సెం.మీ. ఎత్తు పెరిగే దుంప జాతి మొక్క. అనేక రంగుల పూలు పూస్తాయి. దీనిని దుంపల ద్వారా వ్యాప్తి చేస్తారు
సాధారణ నామం : ఇండియన్ రీడ్ / ఇండియన్‌షాట్ / ఫ్లవరింగ్ రీడ్ శాస్త్రీయ నామం : క్యాన్నా ఇండికా కుటుంబం: క్యాన్నేసి
ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …
దుంపలు, గింజలు ఔషధ లక్షణాలు కలిగి ఉంటాయి. దుంపలలో పిండి పదార్థం ఉంటుంది. గింజల నుండి సహజ రంగు లభిస్తుంది.
కృష్ణతామర వేర్లు జ్వరం, ఉబ్బసం నివారణకు, మూత్రం సులువుగా జారీ చేయుటకు, నిద్ర కలిగించుటకు ఉపయోగపడతాయి.
వేరు దుంపలను కత్తిరించి ముక్కలు చేసి, బియ్యపు నీటిలో ఉడికించి మిరియాలు కలిపి పశువులకు దాణాగా ఇస్తే విషపుగడ్డికి విరుగుడుగా పనిచేస్తుంది.
వ్యవసాయరంగంలో
కృష్ణ తామర వేరు ద్రావణం మరియు దానిమ్మ బెరడు ద్రావణాలను శక్తివంతమైన మొల్లస్కిసైడ్స్‌గా ఉపయోగించవచ్చు. ఇవి నత్త, లైమ్నీయ అక్యూమినేటతో కలిసి జీవించే చేప, కోలిసాఫాసియేటస్ పై ఎటువంటి విషప్రభావం చూపవు (త్రిపాఠి అండ్ సింగ్, 2000).
కృష్ణ తామర పూల తెల్ల కిరోసిన్ ద్రావణం 1.1% పైరిత్రం ద్రావణం కన్నా రైస్ వీవిల్, సైటోఫిలస్ ఒరైజెపై అధిక కీటక నాశక చర్యను ప్రదర్శించింది (రావు, 1957).
బయోచార్ అనేది పంట అవశేషాలు, చెట్ల కొమ్మలు, ఎండిన ఆకులు, కొబ్బరి చిప్పలు, ఇతర సేంద్రియ వ్యర్థాలను పరిమిత ఆక్సిజన్ పరిస్థితుల్లో 250-700°C ఉష్ణోగ్రత వద్ద వేడి చేసే పైరోలిసిస్ ప్రక్రియ ద్వారా తయారయ్యే కార్బన్ అధికంగా ఉండే నల్లని ఘన పదార్థం. సాధారణంగా పంట అవశేషాలను బహిరంగంగా కాల్చితే వాటిలోని కార్బన్, గాలిలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ రూపంలో విడుదలవుతుంది. కానీ బయోచార్ తయారీ సమయంలో కార్బన్‌లో ఎక్కువ భాగం స్థిర రూపంలో నిల్వ ఉండి, తరువాత నేలలో కలిపినప్పుడు వందల నుంచి వేల సంవత్సరాల వరకు స్థిరంగా నిలిచి సేంద్రియ కార్బన్ నిల్వను పెంచుతుంది. అలాగే నేల నిర్మాణాన్ని మెరుగుపరచి, నీటిని మరియు పోషకాలను నిల్వ ఉంచే సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది. బయోచార్‌లోని సూక్ష్మ రంధ్రాలు ఉపయోగకరమైన సూక్ష్మజీవులకు అనుకూల నివాసంగా పనిచేసి నేల జీవక్రియలను చురుకుగా ఉంచుతాయి.
పద్ధతి: గొయ్యి పద్ధతి పెట్టుబడి: చాలా తక్కువ సామర్థ్యం: తక్కువ ప్రధాన లక్షణాలు: పొగ ఎక్కువ, నాణ్యత మధ్యస్థం, చిన్న రైతులకు అనుకూలం ప్రయోజనాలు: పరికరం అవసరం లేదు పరిమితులు: ఆక్సిజన్ నియంత్రణ కష్టం
పద్ధతి: డ్రమ్ (200 లీ) పెట్టుబడి: తక్కువ సామర్థ్యం: 20-60 కిలోలు/బ్యాచ్ ప్రధాన లక్షణాలు: పొగ తక్కువ, నాణ్యత అధికo, చిన్న రైతులకు అనుకూలం ప్రయోజనాలు: తక్కువ ఖర్చు, సులభ నిర్వహణ పరిమితులు: సామర్థ్యం తక్కువ
పద్ధతి: TLUD కిల్న్ పెట్టుబడి: మధ్యస్థం సామర్థ్యం: మధ్యస్థం ప్రధాన లక్షణాలు: పొగ చాలా తక్కువ, నాణ్యత అధికo, రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంఘాలకు అనుకూలం ప్రయోజనాలు: అధిక కార్బన్ నిల్వ పరిమితులు: ప్రత్యేక కిల్న్ అవసరం
పద్ధతి: కాన్-టికీ కిల్న్ పెట్టుబడి: మధ్యస్థం – ఎక్కువ సామర్థ్యం: 0.1-1.0 టన్ను/బ్యాచ్ ప్రధాన లక్షణాలు: పొగ చాలా తక్కువ, నాణ్యత అత్యుత్తమం ప్రయోజనాలు: అధిక ఉత్పత్తి, తక్కువ కాలుష్యం పరిమితులు: పెట్టుబడి, శిక్షణ అవసరం
పద్ధతి: ఇటుకల కిల్న్ పెట్టుబడి: ఎక్కువ సామర్థ్యం: అధికం ప్రధాన లక్షణాలు: పొగ తక్కువ, నాణ్యత అధిక, గ్రామ కేంద్రాలకు అనుకూలం ప్రయోజనాలు: పెద్ద మొత్తంలో ఉత్పత్తి పరిమితులు: స్థిర నిర్మాణం అవసరం
పద్ధతి: ఇక్రిశాట్/ భోపాల్ పోర్టబుల్ యూనిట్ పెట్టుబడి: మధ్యస్థం సామర్థ్యం: మధ్యస్థం ప్రధాన లక్షణాలు: పొగ చాలా తక్కువ, నాణ్యత అధిక, చిన్న రైతులు/ రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంఘాలకు అనుకూలం ప్రయోజనాలు: తరలించవచ్చు పరిమితులు: పరిమిత లభ్యత
డా వి మురళి, (సీనియర్ శాస్త్రవేత్త), జి. డయానా (రిసెర్చ్ స్కాలర్), జి . రాధిక (రిసెర్చ్ స్కాలర్), డా ఆనిత కుమారి (ప్రధాన శాస్త్రవేత్త), కూరగాయల పరిశోధన స్థానం, శ్రీ కొండ లక్ష్మణ్ తెలంగాణ ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, రాజేంద్రనగర్, హైదరాబాద్ -500030 సెల్: 6304749921
