ఇండియన్ స్పేస్ రీసెర్చ్ ఆర్గనైజేషన్ (ఇస్రో) రిటైర్డ్ శాస్త్రవేత్త మధుకాంత్ పటేల్ ఏఐ-ఆధారిత సాయిల్ ఎనలైజర్ను అభివృద్ధి చేశారు, ఇది సెకన్లలో మట్టి ఆరోగ్యంపై నివేదికను అందిస్తుంది. పటేల్ ఇటీవల వ్యవసాయ శాఖ ఉన్నతాధికారులకు ప్రోటోటైప్ను సమర్పించారు, ఐఎఫ్ఎఫ్సిఓ మరియు గుజరాత్ రాష్ట్ర ఎరువులు మరియు రసాయనాలు (జిఎస్ఎఫ్సి) సంస్థలతో పాటు అన్ని మట్టి పరీక్షా ప్రయోగశాలలను, పరికరాన్ని క్రమాంకనం చేయడానికి 5,000 మట్టి పరీక్ష నివేదికలను తనకు అందించమని కోరారు. స్పెక్ట్రోస్కోపీ సూత్రంపై పనిచేసే ఈ పరికరం దాని సెన్సార్లను దాదాపు 400 గ్రాముల మట్టిలో ఉంచిన సెకన్లలో మట్టి ఆరోగ్య నివేదిక కార్డును అందిస్తుంది. ప్రభుత్వ ప్రయోగశాలలలో సాంప్రదాయ నేల పరీక్షలో ‘తడి రసాయన పద్ధతి’ ఉంటుంది, ఇందులో గ్రైండింగ్, వేడి చేయడం మరియు మట్టి నమూనాలకు రసాయనాలను కలపడం వంటివి ఉంటాయి. ఈ పరికరం ఆన్-సైట్ పరీక్షను అనుమతిస్తుంది, మట్టిని ప్రయోగశాలలకు రవాణా చేయవలసిన అవసరాన్ని తొలగిస్తుంది అని పటేల్ చెప్పారు. ”ఈ పరికరం నేలలోని పోషకాల ఉనికి మరియు పరిమాణాన్ని నిర్ణయించడానికి అల్ట్రావైలెట్ మరియు ఇన్ఫ్రారెడ్ కాంతిని ఉపయోగిస్తుంది. నానోటెక్నాలజీ సహాయంతో, ఇతర నేల లక్షణాలను కొలవడానికి మెటల్ రాడ్లను అభివృద్ధి చేశారు. సహజ వ్యవసాయానికి కీలకమైన సేంద్రీయ పదార్థం, హ్యూమస్ మరియు కార్బన్ కంటెంట్ను కూడా ఈ పరికరం కొలవగలదు” అని పటేల్ చెప్పారు. ఈ పరికరం ప్రయోజనకరమైన బ్యాక్టీరియా మరియు శిలీంధ్రాల ఉనికిని గుర్తించగలదని, ఇది సహజ వ్యవసాయం కోసం నేలను సిద్ధం చేయడానికి ఒక వరంలా మారుతుందని ఆయన అన్నారు. నేల ఆరోగ్య నివేదిక సెకన్లలో ఎలా తెలియజేస్తుందో వివరిస్తూ, పరికరం ద్వారా సంగ్రహించబడిన డేటా సేకరించబడుతుందని మరియు డేటాను స్పెక్ట్రోగ్రాఫ్గా మార్చడానికి కృత్రిమ మేధస్సు మరియు మిషన్ లెర్నింగ్ సాధనాలను ఉపయోగించామని శాస్త్రవేత్త చెప్పారు.
3 May, 2025
