ఊరూరా చిరుధాన్యాలు సాగు కావాలని.. ఇంటింటికీ వాటి ఆహారం చేరాలని భారత చిరుధాన్యాల పరిశోధన సంస్థ (ఐఐఎంఆర్) డైరెక్టర్ సి. తారాసత్యవతి ఆకాంక్షించారు. ప్రతిఒక్కరు చిరుధాన్యాలను ప్రాథమిక అవసరంగా గుర్తించి వినియోగించాలన్నారు. ఐఐఎంఆర్ పదో వ్యవస్థాపక దినోత్సవం ఆదివారం రాజేంద్రనగర్లోని సంస్థ ప్రాంగణంలో జరిగింది. ఈ సందర్భంగా ఆమె మాట్లాడుతూ.. ”రైతులు పెద్దఎత్తున చిరుధాన్యాల సాగు చేపట్టి వాటికి పూర్వవైభవం తీసుకురావాలి. ఇందుకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పెద్దఎత్తున ప్రోత్సాహం అందించాలి. ఐఐఎంఆర్ దేశవ్యాప్తంగా అన్ని రాష్ట్రాలతో కలిసి పనిచేస్తోంది. సాగు విస్తరణతోపాటు ఆహార శుద్ధి, వినియోగం, ఉత్పత్తుల తయారీకి ప్రత్యేక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తోంది. వచ్చే నెల 2, 3 తేదీల్లో ఏపీ, తెలంగాణతోపాటు మరో అయిదు రాష్ట్రాల రైతులతో కిసాన్ మేళా నిర్వహిస్తున్నాం. ఆయా రాష్ట్రాల్లో సాగు ప్రణాళికలను వెల్లడిస్తాం” అని తారాసత్యవతి తెలిపారు. భారత వ్యవసాయ పరిశోధన మండలి డిప్యూటీ డైరెక్టర్ జనరల్, నార్మ్ ఇన్ఛార్జి డైరెక్టర్ ఆర్సీ అగర్వాల్ మాట్లాడుతూ.. చిరుధాన్యాలకు ఉజ్వల భవిష్యత్తు ఉందన్నారు. వీటిపై అంకురాల ద్వారా విస్తృత ప్రయోగాలు జరగాలన్నారు. కార్యక్రమంలో ఐసీఐసీఐ బ్యాంకు ఫౌండేషన్ జోనల్ విభాగాధిపతి ఆసిఫ్ ఇక్బాల్, ఐఐఎంఆర్ శాస్త్రవేత్తలు, విద్యార్థులు, పరిశోధకులు, అంకుర వ్యవస్థాపకులు పాల్గొన్నారు.
ప్రపంచ వ్యవసాయ రంగంలో సంక్షోభం ఏర్పడింది. ఒక కోణంలో ఆలోచిస్తే వ్యవసాయరంగం విధ్వంసానికి గురైంది. కార్పొరేట్ ఫుడ్ కంపెనీల ద్వారా బియ్యం మరియు గోధుమల వినియోగాన్ని నిరంతరం ప్రోత్సహిస్తుంది. దానికి తోడు శాస్త్రీయంగా అర్థంలేని చక్కెర మరియు చక్కెరలకు సంబంధించిన ఆహారాలను స్టేపుల్ ఫుడ్స్గా ప్రచారం చేస్తూ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజల ఆహార అలవాట్లను ప్రభావితం చేస్తుంది. ఈ పరిణామం ప్రజలు మంచి పోషకాలు గలిగిన చిరుధాన్యాలను పక్కకు నెట్టి సక్రమమైన పోషకాలు లేని ఆహారాల ఎంపికకు దారి తీస్తుంది. గత మూడు థాబ్దాలుగా ప్రపంచ ఆరోగ్యరంగంలో జరుగుతున్న విపరీత పరిణామాలు, ఇబ్బందికర పోకడలు మా దృష్టిని అటువైపు మళ్ళించి పరిష్కార మార్గాలకు మమ్ములను ప్రేరేపించాయి.
ఆహార భద్రత కోసం మిల్లెట్ల సంభావ్యత
వ్యవసాయ విధ్వంసం మరియు ఆహార అసమతుల్యత నేపథ్యంలో, సుస్థిర ఆహార భద్రత కోసం చిరుధాన్యాలు ఒక ఆశాదీపంగా ఉద్భవించాయి. వాటి పర్యావరణ హిత మరియు పోషక సామర్థ్యంలో సాటిలేని, చిన్న మిల్లెట్లు కిలోగ్రాముకు 200 లీటర్ల నీటిని మాత్రమే డిమాండ్ చేస్తాయి. బియ్యానికి అవసరమైన 8000 లీటర్ల అధికంతో పోలిస్తే అదే ఉత్పత్తికి 40 రెట్లు తక్కువ నీటి వినియోగం అవసరం పడుతుంది. అంతేకాకుండా, మైనర్ మిల్లెట్లకు ఆకలిని తీర్చే సామర్థ్యం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది, అదే పరిమాణంలో ఉన్న బియ్యంతో పోల్చితే ఒక కిలోగ్రాము మిల్లెట్ల ఆహారం తినే వారి సంఖ్య చాలా ఎక్కువ. మిల్లెట్లు బంజరు భూముల్లో కూడా పండగలవు, బహుళ ఆనకట్టల నిర్మాణం లేదా సహజ పర్యావరణ వ్యవస్థలను తారుమారు చేయాల్సిన అవసరం లేని వాటిని నిజమైన ప్రపంచ పంటగా మారుస్తాయి.
సిరిధాన్యం యొక్క ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు
సిరిధాన్యాలు పర్యావరణ ప్రయోజనాలకు మించి, అపారమైన ఆరోగ్య సామర్థ్యాన్ని కూడా కలిగి ఉంటాయి. కోడో, ఫాక్స్టైల్తో సహా – ఐదు చిన్న మిల్లెట్లను సిరిధాన్యాలు అని పిలుస్తారు. బార్న్యార్డ్, బ్రౌన్టాప్, మరియు లిటిల్ మిల్లెట్లు – అసాధారణమైన ఆరోగ్య ప్రయోజనాలను ప్రదర్శిస్తాయి. వీటి తక్కువ కార్బోహైడ్రేట్-టు-ఫైబర్ నిష్పత్తి సరైన ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడంలో సహాయపడుతుంది మరియు అనేక వ్యాధులను సమర్థవంతంగా తిప్పికొట్టడానికి కనుగొనబడింది. 1997 నుండి, మేము దీనిని ప్రధాన ఆహారంగా ఉపయోగించడం కోసం ప్రచారం చేసాము, ఈ చిన్న మిల్లెట్లు తీసుకురాగల గణనీయమైన ఆరోగ్య ప్రయోజనాలను ప్రత్యక్షంగా చూసాము. సిరిధాన్యాలతో కూడిన ఆహారాన్ని విస్తృతంగా స్వీకరించడం ప్రజారోగ్యాన్ని విప్లవాత్మకంగా మార్చగలదు. చివరకు ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యయంలో గణనీయమైన తగ్గింపుకు దారితీసింది.
అధిక మైనర్ మిల్లెట్ ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించడం
మిల్లెట్ల సామర్థ్యాన్ని గ్రహించడం. ఆహారం మరియు పోషకాహార భద్రత కోసం. వాటి ఉత్పత్తిని పెద్ద ఎత్తున ప్రోత్సహించడం అవసరం. భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఆకర్షణీయమైన ధరలు మరియు విజయవంతమైన పంట దిగుబడితో ప్రోత్సహించబడిన చిన్న మిల్లెట్ ఫార్మింగ్ను రైతులు స్వీకరించడం ప్రారంభించారు. భారత ప్రభుత్వం మిల్లెట్ల పోషకాలను గుర్తించి, ప్రపంచ మిల్లెట్ ప్రచారానికి కూడా నాయకత్వం వహించింది. ఇప్పటికీ ఈ ప్రయాణం సులభం కాదు. కొత్త పంటల వ్యూహాలను అవలంబించేలా రైతులను ఒప్పించడం మరియు ఆహారపు అలవాట్లను మార్చుకోవాలని నగరవాసులను ప్రోత్సహించడానికి గణనీయమైన కృషి అవసరం. అయినప్పటికీ, ఈ రోజు మనం చూస్తున్న విజయాలు మన వ్యవసాయాన్ని కాపాడటంలో మరియు సమిష్టి బాధ్యత యొక్క శక్తిని ప్రతిబింబిస్తాయి.
మిల్లెట్ల వినియోగం, పర్యావరణ పునరుద్ధరణను ప్రోత్సహించడం
మిల్లెట్ల సామర్థ్యాన్ని పూర్తిగా ఉపయోగించుకోవడం, వాటి వినియోగాన్ని ప్రాచుర్యంలోకి తీసుకురావడానికి సమగ్ర వ్యూహం అవసరం. ఆరోగ్య పరిస్థితులు క్షీణిస్తున్న పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఈ ప్రయత్నం చాలా కీలకం. రెసిడెన్షియల్ కోర్సులను నిర్వహించి మరియు ప్రత్యేకంగా మిల్లెట్ ఆధారిత భోజనాన్ని అందించే వెల్నెస్ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదిస్తున్నాము. అటువంటి ఆహారం తీసుకున్న 10 నుండి 15 రోజులలో, ప్రజలు గుర్తించదగిన ఆరోగ్య మెరుగుదలను అనుభవించవచ్చు. ఈ ఫస్ట్హ్యాండ్ అనుభవం డిమాండ్ని ఉత్ప్రేరకపరచగలదు మరియు సరఫరాను పెంచుతుంది. అయితే, ఈ మార్గం సవాళ్లు లేనిది కాదు. మిల్లెట్లను కార్పొరేట్ వ్యవసాయ సంస్థలు క్రమపద్ధతిలో పక్కకు నెట్టి, ప్రతికూలంగా ‘ముతక ధాన్యాలు’గా చిత్రీకరించాయి. దీనిని ఎదుర్కోవడానికి, ఆహార భద్రత, ఆరోగ్య మెరుగుదల మరియు పర్యావరణ పునరుద్ధరణను మిళితం చేసే పర్యావరణ నమూనాను అభివృద్ధి చేయడానికి మేము కట్టుబడి ఉన్నాము. మిల్లెట్లను, వాటికి అవసరమైన వ్యవసాయ పద్ధతులను స్వీకరించడం ద్వారా, ప్రస్తుత వ్యవసాయ ఆహార పద్ధతుల వల్ల కలిగే పర్యావరణ నష్టాన్ని మనం వెనక్కి తీసుకోవచ్చు.
మిల్లెట్ ప్రమోషన్ కోసం విద్య, పరిశోధన
మిల్లెట్ ఉత్పత్తి మరియు వినియోగాన్ని పెంపొందించడానికి భారత ప్రభుత్వం (స్త్రం| కానీ వ్యూహాత్మక విద్యా కార్యక్రమాలు మరియు అంకితమైన పరిశోధనా సంస్థలు) నుండి బలమైన విధాన మద్దతు అవసరం. విధాన నిర్ణేతలు ఆహార సార్వభౌమాధికారం మరియు భద్రతను నిలబెట్టడానికి పరిశోధనా సంస్థలకు మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
మొదటగా: ప్రభుత్వం మిల్లెట్ ఆహారాలను వస్తు సేవల పన్ను (స్త్రఐఊ) నుండి మినహాయించడాన్ని పరిగణించాలి. ఇది మిల్లెట్ వినియోగాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది, ఈ పోషకాలు అధికంగా ఉండే గింజలను ప్రజలకు మరింత సరసమైనవిగా చేస్తుంది.
రెండవది: ప్రస్తుతం రసాయన ఎరువుల కంపెనీలకు ఇస్తున్న సబ్సిడీలను చిరుధాన్య రైతుల వైపు మళ్లించాలి. ఈ ఆర్థిక దారి మళ్లింపు రైతులు మిల్లెట్ సాగుకు మారడానికి, పర్యావరణ అనుకూల వ్యవసాయ పద్ధతులను ప్రోత్సహించడానికి సహాయపడుతుంది.
మూడవదిగా: వర్షాధార వ్యవసాయం కోసం ప్రత్యేక మంత్రిత్వ శాఖ నిర్దిష్ట పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి అవసరాలను మిల్లెట్ వంటి పంటలకు పరిష్కరించగలదు ఈ ప్రత్యేక దృష్టి స్థిరమైన మిల్లెట్ వ్యవసాయ పద్ధతులలో పురోగతిని రేకెత్తిస్తుంది.
నాల్గవది: ప్రభుత్వ సంస్థలు మిల్లెట్ ఆధారిత భోజనాన్ని అందించాలి, మిల్లెట్ను ఆహారంగా ఉపయోగించే సంస్కృతిని పెంపొందించాలి. ఈ ఆదేశం పెద్ద ప్రైవేట్ సంస్థలు, ఆర్మీకి విస్తరించాలి. పారామిలిటరీ బలగాలు మరియు పోలీసు విభాగాలును కూడా విస్తరించాలి.
ఐదవది: మిల్లెట్లను ప్రోత్సహించడం పాఠశాలల్లో ప్రారంభించాలి, మిల్లెట్లను మధ్యాహ్న భోజనంలో చేర్చడం ద్వారా ఈ పోషకమైన ధాన్యం వైపు క్రమంగా ఆహార మార్పును సులభతరం చేస్తుంది.
ఆరవది: మిల్లెట్ రైతులకు ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలు ఉత్పత్తిని ప్రేరేపించగలవు మరియు మిల్లెట్ సాగుకు మారే వారికి ఆదాయ స్థిరత్వాన్ని అందించగలవు.
ఈ విధాన మార్పులతో పాటు, పరిశోధన మరియు విద్యపై బలమైన దృష్టి పెట్టాలి. మిల్లెట్లను అధ్యయనం చేసేందుకు ప్రత్యేక పరిశోధనా సంస్థలను ఏర్పాటు చేయాలి. ఈ కేంద్రాలు అమూల్యమైనవి. అధునాతన అభివృద్ధి కోసం. స్థిరమైన మిల్లెట్ వ్యవసాయ పద్ధతులు మరియు వాటి పోషక ప్రయోజనాలను మరింత నిశితంగా అధ్యయనం చేయడం కోసం చాలా అవసరం.
పైగా మిల్లెట్ల యొక్క ప్రాముఖ్యత మరియు వాటి ప్రయోజనాలను పాఠశాల మరియు కళాశాల స్థాయిలలో విద్యా పాఠ్యాంశాలలో ప్రవేశపెట్టాలి. విద్యార్థులు వివిధ రకాల ధాన్యాలు, వాటి పోషకాల గురించి తెలుసుకోవాలి. మరియు పర్యావరణ స్థిరత్వంపై వాటి ప్రభావం తెలుసుకోవాలి. ఈ జ్ఞానం కొత్త తరం సమాచారం కలిగిన వినియోగదారులను మరియు మిల్లెట్ల పట్ల మక్కువగల వారిని ప్రోత్సహిస్తుంది.
అయితే, ఈ మార్పులను ప్రారంభించడంలో ప్రభుత్వం గణనీయమైన పాత్ర పోషిస్తుండగా, ఈ ప్రయత్నాల విజయం ప్రజల ఆమోదం మరియు మద్దతుపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది. అందువల్ల, విధాన మార్పులు మరియు విద్యా కార్యక్రమాలతో పాటు, మిల్లెట్ల ప్రయోజనాలను ప్రోత్సహించే ప్రజా చైతన్య ప్రచారాన్ని కొనసాగించాల్సిన అవసరం ఉంది. విధానం, విద్య, ప్రజల అవగాహన మధ్య సహకారం అందరికీ ఆరోగ్యకరమైన మరియు మరింత స్థిరమైన భవిష్యత్తుకు దారితీస్తుంది.
వాతావరణ మార్పులు, తగ్గిపోతున్న వ్యవసాయ భూమి, జనాభా వృద్ధిరేటుకు అనువుగా లేని వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల పెరుగుదల మరియు ఆర్థిక మందగమనం మొదలైనవి మానవ ఆహార భద్రత మరియు పోషకాహార భద్రత పైన తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి. ఇటువంటి పరిస్థితులలో చౌకగా, వాతావరణ మార్పులను తట్టుకోనే అత్యధిక పోషక విలువలు కలిగిన ఆహార పంటల వృద్ధి అవసరం ఎంతైనా ఉంది. చాలా దేశాలలో పోషకాహార లోపాలు కొట్టొచ్చినట్లు కనిపిస్తున్నాయి. కొన్నిచోట్ల అధిక పోషణ వల్ల లైఫ్ స్టైల్ డిసీజెస్ (జీవనశైలి వ్యాధులు) మరియు స్థూలకాయత్వం మరి కొన్ని చోట్ల రెండు పూటలా ఆహారం తినే పరిస్థితి లేక పోషకాహార లోపాలు స్పష్టంగా చూస్తున్నాము. ఇటువంటి పరిస్థితులలో భూమి మీద నివసిస్తున్న సమస్త మానవ కోటికి సమతుల్య ఆహారం, పోషణ వైవిధ్యం, పోషకార భద్రత మరియు ఆహార ఉత్పత్తిలో స్వయం సమృద్ధి సాధించాలంటే ప్రస్తుతం మనకు ఉన్నటువంటి ఆహార ఉత్పత్తి పంటల సరళిని మార్చి పోషకాహార భద్రత వైపు అడుగులేస్తూ ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం గా చేసుకుంటూ ముందుకు వెళ్లవలసిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. ఇటువంటి పరిస్థితులలో మన పెద్దలు సాగు చేసి తిన్నటువంటి జొన్నలు మరియు మిల్లెట్స్ పంటల సాగు విస్తీర్ణం పెంచడంతోపాటు, విలువ జోడించుట, కాలంతో పరిగెత్తుతున్న రోజుల్లో వండుకోవడానికి మరియు తినడానికి అనువుగా ఉండే వివిధ రకాల ఆహార పదార్థాల తయారీ, మార్కెటింగ్ సదుపాయాలు మొదలైనటువంటి కార్యక్రమాలను ఉధృతం చేసి ప్రజలందరికీ ఆరోగ్యమైన ఆహారాన్ని వంట గదికి చేర్చడానికి ఎంతో కృషి చేయవలసిన అవసరం ఉంది. ఇక్రిశాటు మిల్లెట్స్ను స్మార్ట్ఫుడ్గా పిలుస్తుంది ఎందుకంటే బలవర్ధకమైన పోషక విలువలను కలిగి ఉండడం వలన మానవులు ఆహారంగా తిన్నట్లయితే మంచి ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు చేకూరతాయి. మానవ ఆరోగ్యానికి ఎంతో మేలు చేస్తాయి. మిల్లెట్స్ పండించడానికి ఎక్కువ ఎరువులు మరియు పురుగు మందుల అవసరం ఉండదు. పంట పండించే సమయంలో వాతావరణం లోనికి తక్కువ కర్బన ఉద్గారాలను మిల్లెట్స్ వాతావరణంలోకి వదులుతాయి. కావున ఇది మన వాతావరణానికి ముఖ్యంగా విశ్వానికి ప్రయోజనం చేకూరుస్తుంది. అంతేకాకుండా మిల్లెట్స్ పంట కాల వ్యవధి తక్కువగా ఉండడం వలన తక్కువ సమయంలో రైతుకు పంట చేతికి అందుతుంది. ఈ విధంగా రైతులకు కూడా ఎంతో ప్రయోజనాన్ని చేకూరుస్తాయి అందుకే మిల్లెట్స్ను స్మార్ట్ ఫుడ్స్గా పిలుస్తారు.
మన భారత ప్రభుత్వం 2023 వ సంవత్సరాన్ని ప్రపంచ మిల్లెట్ సంవత్సరముగా జరపాలని ఐక్యరాజ్యసమితిని కోరడం జరిగినది. తద్వారా ప్రపంచానికి భారతదేశం కేంద్రముగా మిల్లెట్స్ ఉత్పత్తి, విలువ జోడించుట మరియు వాణిజ్యం జరగాలని మన కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, భారత వ్యవసాయ పరిశోధన మండలి వారి మిల్లర్స్ రిసర్చ్ ఇన్స్స్టిట్యూట్, ప్రొఫెసర్ జయశంకర్ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం, రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖ, హైదరాబాద్ చుట్టూ ఉన్న చిన్న మరియు మధ్య తరహా మిల్లెట్స్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్స్ తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఎంతో కృషి చేస్తున్నాయి
కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ జొన్నలు, మిల్లెట్స్ మరియు ఇతర చిరుధాన్యాలను పోషకధాన్యాలుగా పిలవాలని మరియు వాటి సాగు విస్తీర్ణంతో పాటు వాటిని తినడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలను ప్రజలందరికీ విస్తృతంగా తెలియజేస్తూ ప్రపంచంలో భారతదేశం మిల్లెట్స్ హబ్గా మారి మన రైతులకు, ప్రజలకు ఆర్థిక ప్రయోజనాలతో పాటు ఆరోగ్య భద్రత కూడా ఉండాలని 2023వ సంవత్సరాన్ని అంతర్జాతీయ మిల్లెట్ సంవత్సరంగా ఏడాది పొడవునా వివిధ కార్యక్రమాలను చేపడుతూ ప్రజలను మరియు రైతులను చైతన్య పరుస్తూ భవిష్యత్తు ఆహార భద్రతకు మరియు రైతు ఆర్థిక భద్రత పునాదులు వేయడానికి కృషి చేస్తున్నాయి.
ఇన్ని ప్రయోజనాలు కలిగి ఉన్నప్పటికీ రైతులు ఎక్కువ మొత్తంలో సాగు చేయడం లేదు, మిల్లెట్స్ ను పూర్వకాలంలో పేదలు తినే వారు అనే అపోహ, వండడం సులభతరంగా లేకపోవడం, ప్రాసెసింగ్ యంత్రాలు అందుబాటులో లేకపోవడం, కనీస మద్దతు ధర, మార్కెట్ సదుపాయాలు అందుబాటులో లేకపోవడం వలన పోషక ధాన్యాల సాగు మనదేశంలో తగినంతగా లేదు.
మిల్లెట్స్ గురించి మీకు తెలుసా!
ద నిన్నటి ముతక ధాన్యాలు నేటి పోషక ధాన్యాలైన మిల్లెట్స్ – అలనాడు పేదవాడి ఆహారం ఈరోజు అది అందరి ఆహారం
మిల్లెట్ సాగులో చీడపీడల సమస్య తక్కువగా ఉంటుంది ఎందుకంటే అవి చాలా తెగుళ్లు మరియు వ్యాధులకు నిరోధకతను కలిగి ఉంటాయి. వివిధ రకాల వాతావరణ మార్పులను ముఖ్యంగా అధిక ఉష్ణోగ్రతలను తట్టుకోగలుగుతాయి.
ప్రపంచ మిల్లెట్స్ ఉత్పత్తిలో మన దేశం వాటా సుమారు 40.62%. 2020 – 21వ సంవత్సరంలో సుమారు 17.58 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల పోషక ధాన్యాలను మన దేశంలో ఉత్పత్తి చేయడం జరిగినది.
2015-16 సంవత్సరం నుండి 2020-2021 సంవత్సరం వరకు స్మాల్ మిల్లెట్స్ ఉత్పత్తి రెండింతలు అయినది.
పోషక ధాన్యాల ఉత్పత్తిలో మొదటి స్థానంలో ఉన్నప్పటికీ మరోవైపు దురదృష్టవశాత్తు చిన్నపిల్లల్లో పోషకాహార లోపాలలో మన దేశం రెండో స్థానంలో ఉన్నది. సుమారు 32 శాతం చిన్నపిల్లలు వయసుకు తగ్గ బరువు లేరు, 36 శాతం మంది పిల్లలలో సరైన ఎదుగుదల లేదు. అంతేకాకుండా 15-49 సంవత్సరాల వయసు గల ఆడవారిలో 50 శాతానికి పైగా రక్తహీనత వంటి సమస్యలతో బాధపడుతున్నారు.
చాలా రకాల మిల్లెట్స్ వరి, బియ్యం మరియు గోధుమల కన్నా మూడు నుండి నాలుగు రెట్ల కన్నా ఎక్కువ పోషక విలువలు కలిగి ఉంటాయి. ముఖ్యంగా పోషక ధాన్యాలలో ప్రోటీన్లు, విటమిన్లు, పీచు పదార్థం మరియు ఖనిజ లవణాలు అధిక మోతాదులో లభ్యమవుతాయి. అందుకే చిరుధాన్యాలు లేదా పోషక ధాన్యాలను సూపర్ ఫుడ్స్గా పిలుస్తారు.
దేశంలో పెరుగుతున్న పోషకాహార లోపాలను అధిగమించాలన్నా, జీవనశైలికి సంబంధించిన వ్యాధులను అరికట్టి ప్రజా జీవితాన్ని మెరుగు పరచాలంటే మిల్లెట్ సాగు మరియు మిల్లెట్స్ను రెగ్యులర్గా తినడం ఆచరణీయమైన పరిష్కార మార్గం.
మిల్లెట్స్ తినడం ద్వారా శరీరానికి కావలసిన మంచి శక్తితో పాటు, పుష్కలంగా దొరికే పీచు పదార్థం మరియు నెమ్మదిగా జీర్ణమయ్యే పిండి పదార్థాలు తద్వారా రక్తంలోనికి గ్లూకోస్ నెమ్మదిగా విడుదలవుతుంది. ప్రీ డయాబెటిక్ పేషెంట్స్కు మరియు టైప్ (శిగిచీలి-2) 2 డయాబెటిస్ పేషెంట్స్కు మిల్లెట్స్ తినడం ద్వారా మంచి ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు చేకూరుతాయి.
చిరుధాన్యాలను తీసుకోవడం ద్వారా కలిగే అదనపు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ముఖ్యంగా వీటిలో అధిక మొత్తంలో పీచు పదార్థం, గ్లూటెన్ ఫ్రీ ప్రోటీన్లు, తక్కువ గ్లైసిమిక్ ఇండెక్స్ మరియు ఇతర బయో యాక్టివ్ సమ్మేళనాలు కూడా అధికంగా ఉంటాయి.
జొన్నలు మరియు చిరుధాన్యాలలో సగటు కార్బోహైడ్రేట్ల 56.88-72.97%, ప్రోటీన్లు 7.5-12.5% మరియు కొవ్వు పదార్థాలు 1.3-6.0% ఉంటాయి. అంతేకాకుండా అతి ముఖ్యమైన పీచుపదార్థం, విటమిన్లు మరియు ఖనిజ లవణాలు కూడా విరివిగా దొరుకుతాయి.
వివిధ పరిశోధనలో మిల్లెట్స్ విరివిరిగా తినడం ద్వారా క్యాన్సర్, స్థూలకాయత్వం, మధుమేహం, గుండె సంబంధ సమస్యలు, ఉబ్బసం, జీర్ణక్రియ సమస్యలు, కిడ్నీలో రాళ్ల సమస్యలు, తలనొప్పి మరియు మైగ్రేన్ వంటి సమస్యలను తగ్గించుకోవడంతో పాటు వ్యాధుల బారిన పడకుండా మన శరీరాన్ని కాపాడుకోవచ్చు.
చిన్నపిల్లలకు, కిషోర్ బాల బాలికలకు మరియు గర్భిణీ స్త్రీలకు మిల్లెట్స్తో చేసిన బలమైన పోషకాహార పదార్థాలను తినిపించడం ద్వారా వారిలో ఎదుగుదల మరియు ఆరోగ్యం మెరుగుపడిందని ప్రయోగపూర్వకంగా వివిధ రకాల పరిశోధనా సంస్థలు నిరూపించాయి.
పంట కోత అనంతరం మిల్లెట్స్ ను ప్రైమరీ ప్రాసెసింగ్ ద్వారా తినడానికి అనువుగాని బాగాలైన పొట్టు లేదా ఊక వంటి భాగాలను తొలగించి బియ్యంగా మార్చి వండుకొని తినడము లేదా పిండిగా మార్చి వివిధ రకాల ఆహార పదార్థాల తయారీలో ముడి సరుకుగా వాడుతారు.
ప్రైమరీ ప్రాసెసింగ్లో భాగంగా మిల్లెట్స్ను నానబెట్టడం, మొలకెత్తించి మాల్ట్ తయారు చేయడం, పెనం పైన వేయించడం, ఎండబెట్టడం, పాలిషింగ్ చేయడం మరియు మిల్లింగ్ చేసి పిండి, ఆటా మరియు రవ్వ వంటివి తయారు చేయడం.
మిల్లెట్స్ను సెకండరీ ప్రాసెసింగ్ విధానంలో పులియబెట్టి ఇడ్లీ, దోస, పునుగులు, పొంగనాలు, వడ మరియు డోక్లా వంటి ఆహార పదార్థాలు, పార్బోయిలింగ్ పద్ధతి ద్వారా బియ్యము మరియు రవ్వ వంటి ఆహార పదార్థాలను తయారు చేయడం, ఇన్స్టెంట్ కుకింగ్ మీల్స్ ముఖ్యంగా ఉప్మా, కిచిడి, పొంగల్, పులిహోర, పెరుగన్నం, పాయసం, బిర్యానీ మరియు పలావ్ వంటివి తయారు చేయవచ్చు, పఫ్ఫింగ్ ద్వారా మురుముర్లు, అటుకులు మరియు వివిధ ఇండస్ట్రీలకు అవసరమైన మిల్లెట్స్ ఇంగ్రెడైంట్స్ (ముడి సరుకు) ద్వారా వివిధ రకాల తినుబండారాలు, సౌకర్యవంతమైన వంట గదిలో వండుకునే ఆహార పదార్థాలు ముఖ్యంగా నూడిల్స్, వర్మిసెల్లి, పాస్తా, సూప్ మిక్స్, బేకరీ మిక్సెస్, కుకీస్, బిస్కెట్స్, పాన్ కేక్స్, కేక్ మిక్సెస్ మరెన్నో సంప్రదాయ ఆహార పదార్థాలను తయారు చేసి మార్కెట్లో అమ్ముతున్నారు.
100 గ్రాముల మిల్లెట్స్ తినడం ద్వారా సుమారు 320 -370 కిలో క్యాలరీల శక్తి లభిస్తుంది. ఇది మన దేశ జాతీయ పోషకాహార సంస్థ నిర్దేశించిన రోజుకు ఒక మానవుడు తీసుకునే శక్తి 2000 కిలో క్యాలరీలలో సుమారు 16-18.5%.
ప్రధానమైన తృణధాన్యాలతో పోలిస్తే మిల్లెట్లలో పిండిపదార్థం లేని పాలీశాకరైడ్లు మరియు డైటరీ ఫైబర్ (పీచు పదార్థం) ఎక్కువగా ఉంటాయి.
మిల్లెట్స్లో అధిక మోతాదులో పీచు పదార్థం ఉండడం వలన అనేక ఆరోగ్య ప్రయోజనాలను మన శరీరానికి అందిస్తాయి. ముఖ్యంగా జీర్ణకోశ ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడం, రక్తంలో చక్కెర మరియు కొవ్వుల నియంత్రణ.
కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, వ్యవసాయం మరియు అనుబంధ రంగాల సంస్థలు,స్వచ్ఛంద సంస్థలు, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమ మరియు రైతు సంఘాలు మొదలైనవి మిల్లెట్స్ యొక్క ప్రాముఖ్యతను గుర్తించి అందరికీ పోషక విలువలతో కూడిన ఆహారం లభించే విధంగా కృషి చేస్తూ ఉపాధి అవకాశాలను కల్పిస్తూ మిల్లెట్స్ ఉత్పత్తి, ప్రాసెసింగ్ మరియు వాణిజ్యం విప్లవాత్మక మార్పులను తీసుకువస్తుందని భావిద్దాం అది గుర్తు చేస్తూ మరొకసారి అందరికీ అంతర్జాతీయ మిల్లెట్ సంవత్సరం 2023 శుభాకాంక్షలు.
చిరుధాన్యాలు లేదా తృణధాన్యాలు (ఖరిజిజిలిశిరీ) ఆహార ధాన్యాలలో చిన్న గింజ కలిగిన గడ్డిజాతి పంటలు. ఇందులో ప్రాముఖ్యత సంతరించుకున్నవి 5 సిరిధాన్యాలు. అవి…
1. కొర్రలు
2. అరికలు
3. సామలు
4. ఊదలు
5. అండుకొర్రలు
సిరిధాన్యాల విశిష్టత:
సహజ పీచు పదార్థం కల్గి ఉండటమే సిరిధాన్యాల ప్రత్యేకత. మూడు పూటలా తిన్నప్పుడు, ఆ రోజుకు మనిషికి అవసరమైన 25-30 గ్రాముల పీచుపదార్థం (ప్రతీ మానవుడికి రోజుకు 38 గ్రాముల పీచుపదార్థం కావాలి) ధాన్యాల నుండే లభిస్తుంది. తక్కిన 10 గ్రాములూ కూరగాయల నుండి, ఆకు కూరల నుండి పొందవచ్చు. ఒక్కొక్క సిరిధాన్యమూ కొన్ని రకాల దేహపు అవసరాలనూ, ప్రత్యేకమైన రోగనిర్మూలన శక్తిని కలిగి ఉన్నాయి.
వరి, గోధుమలలో పీచు పదార్థం / ఫైబర్ ఉన్నప్పటికీ, అది ధాన్యపు పై పొరలలోనే ఉండబట్టి పాలిష్ చేస్తే పోతోంది. కానీ సిరిధాన్యాలలో పీచు పదార్థం గింజ మొత్తం పిండి పదార్థంలో పొరలు పొరలుగా అంతర్లీనమై ఉండటం వల్ల ఆరోగ్యం చేకూర్చటంలో పూర్తిగా ఉపయోగపడుతుంది. అందువల్లనే ఇవి సిరిధాన్యాలయ్యాయని గుర్తించాలి.
1. కొర్ర బియ్యం – సమతుల్యమైన ఆహారం. 8 శాతం పీచుపదార్థంతో పాటు, 12 శాతం ప్రోటీను కూడా కలిగి ఉంది. గర్భిణీ స్త్రీలకు మంచి ఆహారమని చెప్పవచ్చు. కడుపులో శిశువు పెరుగుతున్నప్పుడు సహజంగా స్త్రీలలో వచ్చే మలబద్ధకాన్ని కూడా పోగొట్టే సరైన ధాన్యమిది. పిల్లల్లో ఎక్కువ జ్వరం వచ్చినపుడు మూర్ఛలు వస్తాయి, అవి శాశ్వతంగా నిలుస్తూ ఉంటాయి
వాటిని పోగొట్టగలిగే లక్షణం వీటికి ఉంది, నరాల సంబంధమైన బలహీనతలకు సరైన ఆహారం కొర్ర బియ్యం. కొన్ని రకాల చర్మ రోగాలను పారదోలేందుకు, నోటి క్యాన్సర్, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్, ఉదర క్యాన్సర్, పార్కిన్సన్ రోగం, ఆస్మా (అరికెలతో పాటుగా) నివారించడంలో కూడా కొర్రబియ్యం ఉపయోగపడుతుంది.
2. అరికల బియ్యం – రక్త శుద్ధికీ, ఎముకల గుజ్జు సమర్ధవంతంగా పనిచేసేలా చూసేందుకూ, అస్తమా వ్యాధి, మూత్ర పిండాలు, ప్రోస్టేటు, రక్త క్యాన్సర్, ప్రేగులు, థైరాయిడ్, క్లోమ గ్రంధులు, కాలేయపు క్యాన్సర్లూ తగ్గించుకోవడానికి, అధికంగా చక్కెర వ్యాధి వారికి కూడా అరికలు మేలు చేస్తాయి. డెంగ్యు, టైఫాయిడ్, వైరస్ జ్వరాలతో నీరసించిన వారి రక్తం శుద్ధి చేసి చైతన్య వంతుల్ని చేస్తాయి అరికలు.
3. సామ బియ్యం – మగ, ఆడ వారి పునరుత్పత్తి మండలంలోని వ్యాధులు బాగు చేస్తాయి. ఆడవారిలో పిసిఓడి తగ్గించుకోవచ్చు. మగ వారిలో వీర్యకరణాల సంఖ్య పెరుగుతుంది. ఇవికాక మానవుడి లింపు నాడీ వ్యవస్థ శుద్ధికి, మెదడు, గొంతు, రక్త క్యాన్సర్, థైరాయిడ్, క్లోమ గ్రంథుల క్యాన్సర్ల నియంత్రణకు సామలు వాడకం వల్ల ప్రయోజనం ఉంటుంది.
4. ఊద బియ్యం – థైరాయిడ్, క్లోమ గ్రంథులకు మంచివి. చక్కెర వ్యాధిని పారదోలుతాయి. కాలేయం,మూత్రాశయం, గాల్ బ్లాడరు శుద్ధికి పనిచేస్తాయి. కామెర్లను తగ్గించడానికి, వచ్చి తగ్గాక కూడా కాలేయానికి పుష్టి చేకూరుస్తాయి. కాలేయపు, గర్భాశయపు క్యాన్సర్లను తగ్గించడానికి ఊదబియ్యం పనికి వస్తాయి.
మెట్ట భూముల్లో రసాయన ఎరువుల వాడకుండానే చిరుధాన్య పంటలు బాగా పెరుగుతాయి. అందువలన చిరుధాన్యాలను పండించే రైతులు పర్యావరణ పరిస్థితులలో పశువుల ఎరువునుపయోగించి వీటిని పండిస్తారు. ఇటీవలి కాలంలో రైతులు తమ పెరటిలో స్వయంగా తయారు చేసుకున్న వర్మికంపోస్టు తదితర జీవన ఎరువులను, పంటల పెరుగుదలను పెంచే పంచగవ్య, అమృతపాని మొదలగు వాటినుపయోగించి చిరుధాన్య పంటలను పండిస్తున్నారు.
చిరుధాన్యాల పంటల సరళి : సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో పండించే చిరుధాన్య పంటలు కేవలం పంటలేకాక, ఈ చిరుధాన్య క్షేత్రాలలో జీవవైవిధ్యముంటుంది. ఒకే పొలంలో ఒకేసారి 6 నుండి 12 పంటలను సాగు చేస్తారు. దక్షిణ భారతదేశంలో పన్నెండు పంటల పద్ధతిలో చిరుధాన్య పంటలను ఆపరాలు, నూనెగింజల పంటలతో కలిపి సాగు చేస్తారు.
ఆహార భద్రత : వరి, గోధుమ వంటి పంటలు భారతదేశానికి ఆహారభద్రత అందిస్తే, చిరుధాన్యాలు ఆహారం, పోషకాలు, పశుగ్రాసాలు, పీచు, ఆరోగ్యం, జీవనాధారం, పర్యావరణం వంటి అనేక భద్రతలనందిస్తాయి. అనేక చిరుధాన్య పంటల కాండాలను పశువులు ఇష్టంగా తింటాయి. అనేకసార్లు జొన్న, సజ్జ వంటి పంటలను పశుగ్రాసాలుగానే సాగు చేస్తారు. పశుగ్రాసాలగానే కాక, చిరుధాన్య పంటలు పోషక నిలయాలుగా పోషక భద్రతనందిస్తాయి. సహచర పంటలుగా పండించే లెగ్యూమ్ జాతి పంటలు ఆకులను రాల్చి సహజ ఎరువుగా భూసారాన్ని వృద్ధి చేస్తాయి. ఆ విధంగా చిరుధాన్య పంటలు భూసారాన్ని ఉపయోగించుకోడమే కాకుండా భూమికి తిరిగి అందిస్తాయి.
ఏ సిరిధాన్యం ఏ యే వ్యాధులను తగ్గిస్తుంది?
1. కొర్రలు: నరాల శక్తి, మానసిక దృఢత్వం, ఆర్ద్రయిటిస్, పార్కిన్సన్, మూర్ఛరోగాల నుంచి విముక్తి.
* అందుబాటులో ఉన్న ధాన్యాలలో చిరుధాన్యాలు అతి తక్కువ అలర్జి కలిగించి, జీర్ణశక్తిని పెంచే ధాన్యాలు.
* చిరుధాన్యాలలోని నీటిలో కరుగని పీచు పదార్థం ట్రైగ్లిసరైడ్లను తగ్గిస్తుంది.
* చిరుధాన్యాలలో నరాల వ్యవస్థకు మంచి కలిగించే లెసితిన్ అధిక పరిమాణాలలో ఉంటుంది.
* చిరుధాన్యాలలో ఉండే మెగ్నీషియం మైగ్రెన్, అధిక రక్తపోటును, గుండెపోటులను తగ్గిస్తుంది.
* చిరుధాన్యాలు టైప్2 డయాబెటీస్ను తగ్గిస్తాయి.
* చిరుధాన్యాలలో జన్యుకోడ్ నిర్మాణానికి ముఖ్యమైన న్యూక్లిక్ యాసిడ్లలో ఉండే భాస్వరం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
* చిరుధాన్యాలను ఆహారంగా తీసుకుంటే స్త్రీలలో మూత్రపిండాలలో రాళ్ళు ఏర్పడటం, పిల్లల్లో ఆస్తమా సమస్యలు తగ్గుతాయి.
* మెనోపాజ్ తర్వాత స్త్రీలలో గుండె సమస్యలు, అధిక రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్ మోతాదులను తగ్గించి చిరుధాన్యాలు లాభం కల్గిస్తాయి.
* చిరుధాన్యాలలో ఉండే బహుళ పోషకాలు కలిగిన లిగ్నాన్లు రొమ్ము క్యాన్సర్తో పోరాడి గుండె జబ్బులు రాకుండా కాపాడతాయి.
చిరుధాన్యాలను ఏ భూముల్లో పండించవచ్చు
అనేక చిరుధాన్యాలను అతితక్కువ సారవంతమైన భూముల్లో పండించవచ్చు. కొన్నింటిని ఆమ్లభూముల్లో, కొన్నింటిని చౌడుభూముల్లో సాగు చేయవచ్చు. సజ్జను ఇసుక నేలల్లో కూడా సాగు చేయవచ్చు. నిజానికి రాగిని చౌడు భూముల్లో కూడా సాగు చేయవచ్చు. వరి పంట పండని భూముల్లో కూడా ఊదలు పండుతాయి. సమస్యాత్మక భూములను సరిచేయడానికి కూడా చిరుధాన్య పంటలు సాగు చేయవచ్చు
మెట్ట ప్రాంతాలలోని భూములు ఎక్కువగా సారం లేని భూములే. మెట్ట ప్రాంతాలలో వ్యవసాయాన్ని సుస్థిరపరచే పంటలు చిరుధాన్యాలే. చిరుధాన్య పంటలు సగటు వర్షపాతం 500 మి.మీ. కన్నా తక్కువ వున్న ప్రాంతాలలో, ఇసుక, ఆమ్ల నేలల్లో వర్షాభావ పరిస్థితులను తట్టుకుని దిగుబడులనివ్వగల సమర్థవంతమైన పంటలు
బి. నవ్య (గృహ విజ్ఞాన శాస్త్రవేత), డా. కిరణ్ పిల్లి, (మృత్తిక శాస్త్రవేత్త), డా. వినోద్ కుమార్ (విస్తరణ విభాగం శాస్త్రవేత్త), డా. ఎ. శ్రీనివాస్ (ప్రోగ్రామ్ కోఆర్డినేటర్ అండ్ హెడ్), కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, రామగిరిఖిల్లా, పెద్దపల్లి జిల్లా
