9 Oct, 2026
రైతునేస్తం0 commentsOctober 9, 2026agri news

ఎల్‌నినో నేపథ్యం లో ఉత్తర కోస్తా జిల్లాలలో ఖరీఫ్ సాగు పరిస్థితి రబీ పంటల ప్రణాళిక మరియు ఉద్యాన పంటలలో తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

ఎల్‌నినో అనేది పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మధ్య మరియు తూర్పు ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల జలాలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా వేడెక్కే ఒక వాతావరణ పరిణామం. ఈ సముద్ర ఉష్ణోగ్రతల్లో వచ్చే మార్పులు ప్రపంచంలోని అనేక ప్రాంతాల వాతావరణంపై ప్రభావం చూపుతాయి. మన భారతదేశంలో ఎల్‌నినో పరిస్థితుల వల్ల నైరుతి రుతుపవనాలు తీవ్రంగా ప్రభావితం అయ్యాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ముఖ్యంగా ఉత్తర కోస్తా జిల్లాల్లో నైరుతి రుతుపవనాలు ఎల్నినో ప్రభావం వల్ల విఫలమై సాధారణ వర్షపాతం కంటే చాలా తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యి ఖరీఫ్ సాగు విస్తీర్ణం గణనీయంగా తగ్గిపోయింది.

ఉత్తరకోస్తా జిల్లాలలో నైరుతి రుతుపవనాలు పై ఎల్‌నినో ప్రభావం
2026 జూన్ 1వ తేదీ నుంచి ఆగస్టు 31వ తేదీ వరకు ఉత్తరాంధ్ర జిల్లాల్లో నమోదైన వర్షపాతం పరిస్థితిని గమనించినట్లయితే అనకాపల్లి జిల్లాలో, ఖరీఫ్ సాధారణ వర్షపాతం 479.6 మిల్లీమీటర్లు కాగా, వాస్తవంగా 229.3 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదు అయ్యి సాధారణంతో పోలిస్తే 52.2 శాతం లోటు నమోదు అయ్యింది. విశాఖపట్నం జిల్లాలో, సాధారణ వర్షపాతం 427 మిల్లీమీటర్లు కాగా, వాస్తవ వర్షపాతం 175.7 మిల్లీమీటర్లు నమోదు అయ్యి 58.9 శాతం లోటు లో ఉంది. విజయనగరం జిల్లాలో, సాధారణ వర్షపాతం 484.4 మిల్లీమీటర్లు కాగా, వాస్తవంగా 288.8 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదైంది. సాధారణంతో పోలిస్తే 40.4 శాతం లోటు ఉంది. శ్రీ కాకుళం జిల్లాలో, సాధారణ వర్షపాతం 503 మిల్లీమీటర్లు కాగా, వాస్తవంగా 293.3 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదైంది. అంటే 41.7 శాతం లోటు ఉంది. ఈ లోటు వర్షపాతం వల్ల ఖరీఫ్ సాగు విస్తీర్ణం తగ్గి పోవడమే కాక సాగులో ఉన్న పంటల దిగుబడులపై ప్రభావం చూపనుంది. ఎల్నినో ప్రభావం వల్ల అనకాపల్లి జిల్లాలో 26,434 హెక్టార్లు, విశాఖపట్నం జిల్లాలో 2,586 హెక్టార్లు. విజయనగరం జిల్లాలో 24,289 హె . విస్తీర్ణం ఖాళీగా సాగు కాకుండా ఉన్నాయి. శ్రీకాకుళం జిల్లాలో ఇతర నీటి వనరులు ఉండడం వల్ల ఖరీఫ్ సాగు విస్తీర్ణం అంతగా తగ్గలేదు.

  సెప్టెంబర్ మాసము లో బంగాళాఖాతం లో తీవ్ర అల్పపీడనం వల్ల ఉత్తర కోస్తా జిల్లాలలో మంచి వర్షపాతం నమోదు అయ్యి రబీ సాగుకు అనుకూల పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి. ఈ అల్పపీడనం వల్ల అనకాపల్లి జిల్లాలో 310.4 మి.మీ, విశాఖపట్నం జిల్లాలో 363.8 మి.మీ, విజయనగరం జిల్లాలో 288.4 మి.మీ అలాగే శ్రీకాకుళం జిల్లాలో 330.5 వర్షపాతం నమోదు అయ్యింది. భూగర్భజలమట్టం కూడా పెరగడం రబీ సాగుకు చాలా అనుకూలంగా ఉంది. నీటిలభ్యతను బట్టి రబీ పంటల ప్రణాళికను రూపొందించుకోవాలి.

ఆచార్య ఎన్ జి రంగా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం లోని మార్కెట్ ఇంటెలిజెన్స్ విభాగం ఆర్ధిక శాస్త్రవేత్తలు రాబోయే కాలం లో ఏ ఏ పంటలకు మార్కెట్ డిమాండ్ ఉంటుందో ముందుగానే తెలియజేస్తారు. మొక్కజొన్న: ప్రస్తుత ధర క్వింటాల్ రూ. 2,580. అదే జనవరి 2027: రూ. 3,080-3,388. ఫిబ్రవరి 2027 రూ. 3,190-3,445 వరకు ఉండవచ్చును. ఈ విధంగా అన్ని పంటలకు ప్రస్తుత మార్కెట్ ధర రాబోయే కాలంలో మార్కెట్ ధర ముందుగానే రైతులు తెలుసుకోవచ్చు. ఈ అంశాలను పరిగణలోనికి తీసుకొని రబీ పంటల ప్రణాలళికను రూపొందించుకోవాలి.

ఉత్తర కోస్తా జిల్లాల రబీ పంటల ప్రణాళిక
ఆచార్య ఎన్ జి రంగా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం మరియు వ్యవసాయ శాఖ సంయుక్తంగా అన్ని అంశాలను పరిగణ లోనికి తీసుకొని రబీ పంటల ప్రణాలళికను రూపొందించడం జరిగింది శ్రీకాకుళం జిల్లాలో మొత్తం 73,376 హెక్టార్లలో వివిధ పంటలు సాగుకు ప్రణాళిక రూపొందించడం జరిగింది. వరి – 6,929 హెక్టార్లలో సాగు చేయనున్నారు. అలాగే మిగిలిన విస్తీర్ణంలోఆరుతడి పంటలైన మొక్కజొన్న, రాగి , పప్పుదినుసు పంటలైన పెసర , మినుము వేరుశనగ, చెరకు, ఉలవలు, నువ్వులు, పొద్దుతిరుగుడు మరియు జీలుగ పంటలను సిఫారసు చేయడం జరిగింది.

అలాగే విజయనగరం జిల్లాలో సాధారణ రబీ విస్తీర్ణం మరియు ఖరీఫ్ లో సాగు చెయ్యకుండా మిగిలిన విస్తీర్ణం కలిపి 69030 హెక్టార్లు కాగా, రబీ 2026–27లో సుమారు 1,000 హెక్టార్లలో వరి సాగు చేయాలని ప్రతిపాదించడం జరిగింది. మిగిలిన విస్తీర్ణంలో ఆరుతడి పంటలైన జొన్న, మొక్కజొన్న, రాగి, ఉలవలు పప్పుదినుసు పంటలైన పెసర, మినుము శనగ, వేరుశనగ, చెరకు, నువ్వులు, జనుము పంటలను సిఫారసు చేయడం జరిగింది.

విశాఖపట్నం జిల్లాలో రబీ 2026–27 సీజన్‌కు సంబంధించి విశాఖపట్నం జిల్లాలో సాధారణ రబీ విస్తీర్ణం మరియు ఖరీఫ్ లో సాగు చెయ్యకుండా మిగిలిన విస్తీర్ణం కలిపి 3125 హెక్టార్లు. 596 హెక్టార్లలో వరి మిగిలిన విస్తీర్ణంలో ఆరుతడి పంటలైన మొక్కజొన్న, రాగి, ఉలవలు పప్పుదినుసు పంటలైన పెసర, మినుము, వేరుశనగ, చెరకు, నువ్వులు, జనుము పంటలను సిఫారసు చేయడం జరిగింది.

అనకాపల్లి జిల్లాలో రబీ 2026–27 సీజన్‌కు సంబంధించి జిల్లాలో సాధారణ రబీ విస్తీర్ణం మరియు ఖరీఫ్ లో సాగు చెయ్యకుండా మిగిలిన విస్తీర్ణం కలిపి 22,689 హెక్టార్లు. 3200 హెక్టార్లలో వరిమిగిలిన విస్తీర్ణంలో ఆరుతడి పంటలైన మొక్కజొన్న, రాగి, ఉలవలు, అలసందలు, పప్పుదినుసు పంటలైన పెసర, మినుము, వేరుశనగ, చెరకు, నువ్వులు, పొద్దుతిరుగుడు, జనుము పంటలను సిఫారసు చేయడం జరిగింది.

రకాల ఎంపిక మరియు విత్తన లభ్యత
వరి లో స్వల్పకాలిక రకాలైన NLR-3449, MTU-1064, MTU-1061, MTU-1121 మరియు RNR-15048
మొక్కజొన్న లోమార్కెట్ లో దొరికే ప్రైవేట్ హైబ్రిడ్ రకాలను ఉపయోగించవచ్చు.
రాగి: వేగావతి, ఇంద్రావతి మరియు శ్రీ చైతన్య.
పెసర: ఎల్.జి.జి-630, ఎల్.జి.జి -607, ఎల్.జి.జి -574, టి.ఎం.-96-2 మరియు ఐ.పి.ఎం.-2-14
మినుము: ఎల్.బి.జి-904, టి.బి.జి-129, ఎల్.బి.జి-884, జి.బి.జి-1, టి.బి.జి-104, ఎల్.బి.జి-752 మరియు పి.యు-31.
ఉలవలు: ఎ.టి.పి-11 మరియు వి.జెడ్.ఎమ్-1.
అలసంద: రకాలు ఆర్కా సమృద్ధి, ఆర్కా మంగళ మరియు ఆర్కా అర్జున్
వేరుశెనగ: రకాలు టి.జి.సి.ఎస్. 1694 మరియు కె.-6.
నువ్వులు: రకాలు వై.ఎల్.ఎమ్ -66 మరియు వై.ఎల్.ఎమ్ -146.
పొద్దుతిరుగుడు: ప్రైవేట్ హైబ్రిడ్ రకాలను ఉపయోగించవచ్చు.
జనుము: ఎస్.హెచ్-4, సువిన్

రబీ పంటల సాగుకు అవసరమైన విత్తనాల్లో కొంతమేర రైతుల వద్దనే అందుబాటులో ఉన్న సొంత విత్తనాన్ని వినియోగించుకోవచ్చు. ముఖ్యంగా పప్పుధాన్యాలు, నువ్వులు, రాగి, చెరకు పంటల్లో రైతుల వద్ద సుమారు 30 శాతం వరకు సొంత విత్తనం అందుబాటులో ఉంటుంది

మిగిలిన నాణ్యమైన విత్తనాలను ఏపీ సీడ్స్, విజయనగరం, కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, ఆముదాలవలస, వ్యవసాయ పరిశోధనా కేంద్రం రాగోలు, వ్యవసాయ కళాశాల నైరా, వ్యవసాయ పరిశోధనా కేంద్రం యలమంచిలి, ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా కేంద్రం అనకాపల్లి మరియు ఇతర ANGRAU విత్తన విక్రయ కేంద్రాల ద్వారా పొందవచ్చు.

రబీ పంటలు విత్తే కాలం
రబీ పంటల సాగులో సరైన సమయంలో విత్తనాలు విత్తడం చాలా ముఖ్యమైన విషయం. పంటను బట్టి అనుకూలమైన విత్తే సమయం మారుతుంది. కాబట్టి రైతులు స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులను గమనిస్తూ సరైన సమయంలో విత్తడం ద్వారా మంచి దిగుబడిని పొందవచ్చు.

మొక్కజొన్న అక్టోబర్ 15 నుంచి నవంబర్ 15 వరకు విత్తుకోవచ్చు. జొన్న పంటను అక్టోబర్ నెలలో విత్తుకోవచ్చు. రాగి పంటకు నవంబర్ నుంచి డిసెంబర్ వరకు విత్తే సమయం అనుకూలంగా ఉంటుంది. పెసర మరియు మినుము పంటలను అక్టోబర్ నెలలో విత్తుకోవచ్చు. శనగ పంటను అక్టోబర్ 15 నుంచి నవంబర్ 15 వరకు విత్తుకోవచ్చు. ఉలవ పంటకు సెప్టెంబర్ నుంచి అక్టోబర్ వరకు విత్తే సమయం అనుకూలంగా ఉంటుంది. వేరుశనగ పంటను నవంబర్ 15 నుంచి డిసెంబర్ వరకు విత్తుకోవచ్చు. అలాగే జనుము పంటను అక్టోబర్ నుంచి నవంబర్ వరకు విత్తుకోవచ్చు.

పప్పుదినుసు పంటలైన మినుము పెసర సాగు చేసినప్పుడు పూత మరియు కాయ దశలో ఒక తేలికపాటి తడిని ఇవ్వవలిసి ఉంటుంది. బరువు నేలలలో అయితే మినుము తేలికపాటి నేలలలో అయితే పెసర పంటను వేసుకోవడంమంచిది.

జనుము పంటను రబీ కాలంలో విత్తనోత్పత్తి కోసం రైతులు సాగు చేస్తారు. అయితే జనుము పంటను లోతట్టు ప్రాంతాలలో వెయ్యకూడదు. తేమ ఎక్కువ అయితే జనుము పంట తట్టుకోలేదు. అలాగే కాయ దశలో పురుగు ఆశించే అవకాశం ఉన్నందున పంటను పరిశీలిస్తూ తగిన సస్య రక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలి.

ఎల్‌నినో నేపథ్యంలో ఉధ్యాన వన తోట పంటలలో సూచనలు
ఎల్‌నినో ప్రభావంతో వర్షపాతం తక్కువగా నమోదైనప్పటికీ, సెప్టెంబరు నెలలో కురిసిన వర్షాలతో ఉత్తర కోస్తా జిల్లాల్లో భూగర్భజల లభ్యత కొంత మెరుగుపడింది. ఈ పరిస్థితులను బట్టి రైతులు తమ వద్ద ఉన్న నీటి వనరులను అంచనా వేసుకొని టమాటా, మిరప, వంకాయ, బెండ, ఉల్లి వంటి కూరగాయలను సాగు చేసుకోవచ్చు. పంటను ఎంచుకునేటప్పుడు నీటి అవసరంతో పాటు స్థానికంగా ఉన్న మార్కెట్‌ డిమాండ్‌ను కూడా దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి. కూరగాయల సాగుకు మంచి నాణ్యత కలిగిన నారును ఉపయోగించడం వల్ల పంట ప్రారంభ దశలోనే మంచి మొక్కల పెరుగుదల సాధ్యమవుతుంది. నర్సరీలను నీరు నిల్వ ఉండని ప్రదేశాల్లో ఏర్పాటు చేసి, అవసరమైనంత తేమను మాత్రమే అందిస్తూ, తెగుళ్లు మరియు వ్యాధుల లక్షణాలను ఎప్పటికప్పుడు గమనించాలి.

మామిడి, జీడి, కొబ్బరి, అరటి వంటి పండ్ల తోటల్లో అందుబాటులో ఉన్న నీటిని పొదుపుగా ఉపయోగించుకోవడం ఈ సమయంలో చాలా ముఖ్యం. బిందు సేద్యం, చెట్ల చుట్టూ మల్చింగ్‌ చేయడం వంటి పద్ధతులతో నేలలో తేమను నిలుపుకోవడంతో పాటు నీటి వృథాను తగ్గించవచ్చు. ముఖ్యంగా పూత, పిందె దశల్లో నీటి కొరత రాకుండా చూసుకోవాలి. తోటలను క్రమం తప్పకుండా పరిశీలిస్తూ తెగుళ్లు, వ్యాధులను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించి తగిన చర్యలు తీసుకుంటే మంచి దిగుబడితో పాటు రైతులకు మెరుగైన ఆదాయం పొందే అవకాశం ఉంటుంది.

*డా .వి .గౌరి, డా.ఎన్.రాజ్ కుమార్, *డా.ఎ.అలివేణి, *డా.ఎన్.భారతి, డా.ఎం.బి.జి.ఎస్.కుమారి, డా.కె.లక్ష్మణ, డా. కె.భాగ్యలక్ష్మి మరియు *డా. సి.హెచ్.ముకుందరావు, ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా స్థానం, అనకాపల్లి, ఆచార్య ఎన్ జి రంగా వ్యవసాయ విశ్వ విద్యాలయం, Ph: 6304852859, 8074670166

Read More
3 Oct, 2026
రైతునేస్తం0 commentsOctober 3, 2026agri news

పందిరి సాగు – రైతుకు లాభదాయకమైన సాగు విధానం

కూరగాయల సాగులో సాంప్రదాయ విధానాలు రైతు ఆదాయానికి భరోసా ఇవ్వడం లేదు. రైతులు అందుబాటులో ఉన్న వనరులు, శాస్త్రీయ పద్ధతులను ఆచరించడం ద్వారా ఆశించిన వ్యవసాయాన్ని పొందే వీలుంటుంది. సాధారణంగా కూరగాయలకు మార్కెట్లో ధరల వ్యత్యాసం అధికంగా ఉంటుంది. దీనిని అవకాశంగా మలచుకొని పంట దిగుబడులు తక్కువగా వచ్చే కాలాన్ని గుర్తించి, ఆ సమయంలో ఉత్పత్తులు చేతికి అందేలా సాగు వ్యవధిని సర్దుబాటు చేసుకొని మంచి ఫలితాలను సాధించుకోవాలి.

నిలకడ మార్కెట్‌ ధర మరియు నిత్యం గిరాకీ పలికే పంటల్లో తీగజాతి కూరగాయలు ఒకటి. అందువల్ల రైతులు వాటి సాగుపై ఎక్కువ మక్కువ చూపిస్తారు. రైతు కష్టాన్ని ప్రోత్సహించే దిశగా సాగు విధానం మరింత బలోపేతం చేసేందుకు సాంకేతిక పరిజ్ఞానంలో ఈ పందిరి టెక్నాలజీని ప్రవేశపెట్టడం జరిగింది.

సాధారణంగా ఈ జాతి మొక్కలకు కాండం సన్నగా, లతలా తీగలు పాకి ఉంటాయి. వాటి పెరుగుదల మరియు అభివృద్ధికై పందిళ్లు లేదా ట్రెల్లిస్‌లు అనే సాంకేతిక నిర్మాణంపై ఊతం అందించడాన్నే పందిరి సాగు లేదా పెండాల్‌ సాగు అంటారు.

ప్రయోజనాలు

  • మొక్కలకు గాలి, సూర్యరశ్మి ఎక్కువగా ప్రసరించడం వల్ల శిలీంధ్రాల బెడద చాలా తక్కువగా ఉంటుంది.
  • పంట దిగుబడి మరియు నాణ్యత పెరుగుతుంది.
  • చీడపీడలు మరియు తెగుళ్ల బెడద తగ్గుతుంది.
  • భారీ వర్షాలకు కూరగాయలు పడిపోకుండా కాపాడుకోవచ్చు.
  • అధిక భూతాపం నుంచి పంటలను కాపాడవచ్చు.
  • అంతర పంటలను వేసుకునే వెసులుబాటు కలిగిస్తుంది. వాటి ద్వారా అదనపు ఆదాయం పొందవచ్చు.
  • అంతరకృషి సులభంగా చేసుకునే వెసులుబాటు ఉంటుంది.

నష్టాలు / రైతుకు ఎదురయ్యే ఇబ్బందులు
పందిరి నిర్మాణానికి ప్రారంభ దశలో అధిక పెట్టుబడి అవసరమవడం వల్ల, రైతులు పెద్దఎత్తున పందిరి సాగును చేపట్టేందుకు కొంత వెనుకంజ వేస్తున్నారు. ఇందుకుగాను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, చిన్న మరియు సన్నకారు రైతులు పందిరి సాగును ప్రోత్సహించేందుకు ఉద్యానశాఖ (Horticulture Department) ద్వారా అందించే పందిరి నిర్మాణ సబ్సిడీని సద్వినియోగం చేసుకోవాలి.

సంవత్సరం పొడవునా పందిరిపై ఒకే రకమైన తీగజాతి కూరగాయలను సాగు చేయడానికి రైతులు కొంత వెనుకడుగు వేస్తుంటారు. అయితే, పందిరి నిర్మాణాన్ని సమర్థంగా వినియోగించుకుంటూ వివిధ రకాల తీగజాతి కూరగాయలతో పాటు లెగ్యూమినేసి కుటుంబానికి చెందిన కూరగాయలు, సెమీ-డిటర్మినేట్ మరియు ఇండిటర్మినేట్ టమాట రకాలను కూడా సాగు చేసుకోవచ్చు. అంతేకాకుండా పందిరి కింద అనువైన అంతర పంటలను సాగు చేయడం ద్వారా అదనపు ఆదాయాన్ని పొందే అవకాశం ఉంది.

పందిరి సాగుకు అనువైన పంటలు: తీగజాతి కూరగాయలు: బీర, సొర, దొండ, కాకర, కీరదోస, నేతిబీర, ఆగాకర, పొట్ల, పర్వల్‌. ఇతర కూరగాయలు: తీగచిక్కుడు, యార్డ్‌లాంగ్‌ బీన్స్‌, సెమీ-డిటర్మినేట్‌ మరియు ఇండిటర్మినేట్‌ టమాట రకాలు : వానాకాలంలో: పూసా రూబీ, అర్క వికాస్‌. యాసంగిలో: పూసా రూబీ, పూసా ఎర్లీ, అర్క వికాస్‌, అర్క సౌరభ్‌. వేసవిలో: మారుతం, పీకేఎం-1, అర్క వికాస్‌, అర్క సౌరభ్‌.

పందిరి సాగుకు అనువైన అంతర పంటలు: వానాకాలంలో: తీగజాతి కూరగాయలతో పాటు తోటకూర, మెంతికూర, కొత్తిమీర, పాలకూర వంటి ఆకుకూరలు సాగు చేసుకోవచ్చు. యాసంగిలో: కాకరతో పాటు స్వల్పకాలిక క్యాబేజీ, కాలీఫ్లవర్‌ రకాలు మరియు దుంప కూరలైన క్యారెట్‌, బీట్‌రూట్‌, ముల్లంగి సాగు చేసుకోవచ్చు.

నేలల ప్రాముఖ్యత
పందిరి నిర్మాణానికి నేలలు చాలా కీలకమైనవి. ఒండ్రు నేలలు, చౌడు నేలలు, నీరు నిలిచే నల్లరేగడి నేలలు శాశ్వత పందిరి వేసుకోవడానికి అనువైనవి కావు. ఇసుక, ఎర్ర నేలలు, దుబ్బ నేలల్లో పందిరిపై సాగు చేసుకోవచ్చు.

పందిళ్ల రకాలు

  1. తాత్కాలిక పందిళ్లు
  2. శాశ్వత పందిళ్లు

తాత్కాలిక పందిళ్లు
సాగు చేసే పంట రకాన్ని బట్టి పందిరి నిర్మాణం చేసుకోవచ్చు. వెదురు కర్రలు, క్రీపర్ మెష్‌ ఉపయోగించి ఈ తాత్కాలిక పందిళ్లు వేయబడతాయి. క్రీపర్ మెష్‌ను ప్రధానంగా కాకర సాగు చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. జి.ఐ. మెష్‌ను ఐరన్‌ పోల్‌ లేదా వెదురు కర్రల సాయంతో ఒక వైపుకు గోడలాగా నిర్మించి, తీగలను ఈ మెష్‌పైకి ఎక్కిస్తూ పాకించవచ్చు. పంటకోత అనంతరం అవసరం లేని పక్షంలో తీసివేయవచ్చు. కాని ఇది శ్రమ మరియు ఖర్చుతో కూడుకున్నది.

ట్రెల్లిస్‌ విధానం
శాస్త్రీయ సాగు విధానంలో స్టేకింగ్‌ లేదా ట్రెల్లీసింగ్‌ మరో పద్ధతి. కర్రలను ఉపయోగించి సాధారణంగా తీగ రకం టమాటను ఈ పద్ధతిలో సాగుచేస్తారు. ట్రెల్లిస్‌ సాగులో 6–8 అడుగుల పొడవుండే కర్రలను (స్థానికంగా దొరికేవైతే ఖర్చు తగ్గుతుంది) 6–7 అడుగుల దూరంలో, ఒకటిన్నర నుంచి 2 అడుగుల లోతు తీసిన రంధ్రంలో పాతాలి. కర్రల వ్యాసార్థం ఒకటిన్నర నుంచి రెండున్నర సెం.మీ. ఉంటే మంచిది.

  • నాటిన 16–24 రోజుల్లోపు ఈ విధానాన్ని ప్రారంభించడం మంచిది.
  • కర్రలను నాటేముందు నీటిలో ముంచాలి లేదా లీటరు నీటికి 5 మి.లీ. క్లోరోపైరిఫాస్‌తో తయారుచేసిన ద్రావణంలో ముంచి నాటాలి. ఇలా చేసినట్లయితే ఈ కర్రలను తర్వాత పంటలకు కూడా వాడుకోవచ్చు.
  • కర్రలను కలుపుతూ జి.ఐ. వైరు వీలైనంత గట్టిగా లాగి కట్టాలి.
  • వరుసలో మొదటి కర్రకి (విద్యుత్ స్థంభాలకు ఇచ్చే సపోర్ట్ లాగా) ఆధారం ఇవ్వాలి. దీనివల్ల ముందు ముందు కాయల బరువువల్ల వైరు క్రిందికి వాలడాన్ని తగ్గించవచ్చు.
  • పురిని టమాట చెట్టుకున్న బలమైన కొమ్మకి పైన క్రరలను సమాంతరంగా కలిపిన జి.ఐ వైరుకి బిగుతుగా కట్టాలి.. మొక్కలోని బలమైన కొమ్మకు పురిని కట్టేటప్పుడు మరీ బిగుతుగా కాకుండా వదులు ముడివేస్తే చెట్టుకొమ్మలకు ఇబ్బంది ఉండదు. తరువాత వీటిని గమనిస్తూ ఉండాలి

ఆదాయ వ్యయాలు
సాధారణంగా టమాట సాగు చేస్తే సుమారు ఎకరాకు రూ.35 వేల ఖర్చు కాగా, దిగుబడి మొక్కకు సుమారు 3–4 కిలోల వరకు వస్తుంది. అదే ట్రెల్లిస్‌ పద్ధతిలో మల్చింగ్‌, డ్రిప్‌ ఏర్పాటుకు మొత్తం రూ.60 నుంచి రూ.70 వేల ఖర్చవుతుంది. ఈ సాగు విధానంలో ఎకరాకు 7000 మొక్కలు వస్తాయి. పెట్టుబడి ఎక్కువైనా ఆదాయం 2–3 రెట్లు పెరిగే అవకాశముంటుంది. అంటే ఒక మొక్క నుంచి 15–20 కిలోల నాణ్యమైన దిగుబడి తీసుకోవచ్చు.

శాశ్వత పందిళ్లు
సిమెంట్‌ లేదా రాతి స్తంభాలను ఉపయోగించి నిర్మించే పందిళ్లనే శాశ్వత పందిరి అంటాం. మనం పండించే పంటకు అనుగుణంగా 6 నుంచి 10 అడుగుల ఎత్తు గల స్తంభాలను ఎంచుకోవచ్చు. ఉదా: దొండ, ఆగాకర వంటి పంటలకు 7 నుంచి 8 అడుగుల స్తంభాలు సరిపోతాయి. అదే పొట్ల, బీర, కాకర, సొర వంటి పంటలకు 10 అడుగుల స్తంభాలు అవసరమవుతాయి. 20–25 సెం.మీ. వెడల్పు ఉన్న స్తంభాలను 18 × 25 అడుగుల లేదా 15 × 15 అడుగుల దూరంలో, 30 × 45 సెం.మీ. గుంతలలో అమర్చుకోవాలి. సాధారణంగా 10 అడుగుల స్తంభాలను 18 × 5 అడుగుల దూరంలో నిర్మించినట్లయితే ఎకరానికి సుమారు 185 స్తంభాలు అవసరం. సుమారు 1.5 నుంచి 2.0 అడుగుల స్తంభాలను గుంతలో ఉంచి, మిగిలిన 8–8.5 అడుగుల స్తంభం భూమిపైన ఉంటుంది. పందిరి నిర్మాణం బలంగా ఉండడానికి చుట్టూ బయట ఉన్న స్తంభాలకు సపోర్టుగా ఉన్న స్తంభాలు అమర్చబడతాయి. స్తంభాల మధ్యలో 8 మి.మీ. మరియు 12 మి.మీ. జి.ఐ. వైర్‌ మధ్యలో జాలి అల్లికకు ఉపయోగిస్తారు. ఒక్కొక్కటి 6 క్వింటాళ్ల చొప్పున అవసరమౌతాయి.

పందిరిపై ఖర్చు : పందిరి నిర్మాణానికి ఎకరానికి 2,20,000, ఖర్చు అవుతుంది. ఉద్యానశాఖ వాళ్ళు ఈ నిర్మాణానికి 50% సబ్సిడీని అందిస్తారు.

డా.టి.వినోద్ కుమార్, వ్యవసాయ విస్తరణ విభాగ శాస్త్రవేత్త, Ph: 8309673514
బి. భాస్కర్ రావు ఉద్యాన శాస్త్రవేత్త, జి. భవాని
కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, రామగిరిఖిల్లా, పెద్దపల్లి జిల్లా.

Read More
15 Sep, 2026
రైతునేస్తం0 commentsSeptember 15, 2026agri news

వాతావరణ మార్పులు – రైతుల సాగు విధానాల్లో మార్పులు అవసరం

వ్యవసాయం ప్రకృతిపై అత్యధికంగా ఆధారపడే రంగం. వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రత, గాలి వేగం, తేమ, సూర్యకాంతి వంటి వాతావరణ అంశాల్లో స్వల్ప మార్పులు కూడా పంటల పెరుగుదల, పుష్పించడం, కాయలు ఏర్పడడం, దిగుబడి మరియు నాణ్యతపై ప్రభావం చూపుతాయి. ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో అకాల వర్షాలు, దీర్ఘకాలిక పొడి పరిస్థితులు, అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, వేడిగాలులు, తక్కువ వ్యవధిలో అధిక వర్షపాతం, వర్షాల విరామాలు వంటి వాతావరణ అస్థిరతలు వ్యవసాయంలో సవాళ్లను పెంచుతున్నాయి.

ఎల్‌నినో (El Niño) లాంటి పరిస్తితులు కూడా కొన్ని సంవత్సరాల్లో వర్షపాతం మరియు ఉష్ణోగ్రతలపై ప్రభావం చూపి, ముఖ్యంగా వర్షాధార వ్యవసాయ ప్రాంతాల్లో పంటల ఉత్పాదకతను ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది. అయితే, ఎల్‌నినో ఒక్కటే ప్రతి ప్రాంతంలో ఒకే విధమైన వర్షాభావానికి కారణమవుతుందని భావించకూడదు. స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులు, రుతుపవనాల   వ్యవస్థ, నేల స్వభావం, పంట కాలం మరియు సాగు విధానాలు కూడా పంటలపై ప్రభావం చూపుతాయి.

అందువల్ల “వాతావరణం మారినప్పుడు వ్యవసాయ విధానం కూడా మారాలి” అనే దృక్పథంతో రైతులు ముందస్తు ప్రణాళికతో సాగు చేపట్టాలి. వాతావరణ మార్పులను పూర్తిగా నియంత్రించలేకపోయినా, వాటి ప్రభావాన్ని తగ్గించే వాతావరణ అనుకూల వ్యవసాయ పద్ధతులు (Climate-resilient agriculture) అవలంబించడం ద్వారా పంట నష్టాలను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు.

వాతావరణ మార్పులు పంటలపై ఎలా ప్రభావం చూపుతాయి?
పంటల పెరుగుదలలో ప్రతి దశకు నిర్దిష్ట ఉష్ణోగ్రత మరియు తేమ అవసరం. వాతావరణంలో అధిక ఉష్ణోగ్రతలు ఏర్పడినప్పుడు మొక్కలలో ఆవిరిపోతనం (భాస్పోత్సేకం) మరియు నేల నుండి నీరు ఆవిరి అవ్వడం పెరుగుతుంది. ఫలితంగా నేలలోని నీరు వేగంగా తగ్గిపోతుంది. నీటి కొరత ఏర్పడినప్పుడు మొక్కలు తమ రంధ్రాలను మూసుకోవడం వల్ల కిరణజన్య సంయోగక్రియ తగ్గి, మొక్కల పెరుగుదల మందగిస్తుంది.

పుష్పించే దశలో అధిక ఉష్ణోగ్రతలు ఏర్పడితే పుష్పాలు రాలిపోవడం, పుప్పొడి జీవనశక్తి తగ్గడం, ఫలదీకరణలో అంతరాయం ఏర్పడటం వల్ల కాయధారణ మరియు గింజల సంఖ్య తగ్గవచ్చు. ముఖ్యంగా పుష్పించే మరియు గింజ పోసుకునే దశల్లో ఏర్పడే ఉష్ణోగ్రత ఒత్తిడి దిగుబడిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. అదేవిధంగా, తక్కువ వ్యవధిలో భారీ వర్షాలు కురిస్తే నేల కోత, నీటి నిల్వ, పోషకాలు కొట్టుకుపోవడం, వేర్లకు ఆక్సిజన్ కొరత వంటి సమస్యలు ఏర్పడతాయి. దీనికి విరుద్ధంగా వర్షాల మధ్య ఎక్కువ విరామం ఏర్పడితే మట్టిలో తేమ కొరత (moisture stress) ఏర్పడి పంట పెరుగుదల దెబ్బతింటుంది. అందువల్ల వాతావరణ మార్పుల నేపథ్యంలో “ఎక్కువ నీరు వచ్చినప్పుడు సంరక్షించడం, తక్కువ నీరు వచ్చినప్పుడు సమర్థంగా వినియోగించడం” అనే రెండు వ్యూహాలు రైతులకు అత్యంత ముఖ్యమైనవి.

రైతుల సాగు విధానాల్లో చేయాల్సిన ముఖ్యమైన మార్పులు

  1. వాతావరణ ఆధారిత పంటల ప్రణాళిక
    విత్తనాలు వేయడానికి ముందు స్థానిక వాతావరణ సూచనలు, వర్షపాత అంచనాలు మరియు వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలు/వ్యవసాయ శాఖలు అందించే వ్యవసాయ వాతావరణ సలహా సేవలను రైతులు పరిశీలించాలి. ముఖ్యంగా వర్షాధార ప్రాంతాల్లో వర్షాలు ఆలస్యమైతే వెంటనే సాధారణ పంటలనే వేయకుండా తక్కువ కాలంలో పూర్తయ్యే, తక్కువ నీటి అవసరం కలిగిన పంటలు లేదా రకాలను ఎంపిక చేయడం మంచిది.

పంటల ఎంపికలో ప్రధానంగా:

  • తక్కువ కాల పరిమితి గల రకాలు
  • బెట్టను తట్టుకునే రకాలు
  • స్థానిక వాతావరణానికి అనుకూలమైన రకాలు
  • తక్కువ నీటి అవసరమున్న పంటలు
  • మిశ్రమ మరియు అంతర పంటలు ……….వంటి విధానాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
  1. నేలలో తేమను సంరక్షించాలి
    వాతావరణ మార్పుల సమయంలో నేలలో తేమ సంరక్షణ పంట ఉత్పాదకతకు కీలకం. వర్షం పడిన వెంటనే నీరు పొలాన్ని వదిలి వెళ్లకుండా, సాధ్యమైనంత వరకు నీరు నేలలోకి చొచ్చుకుపోయేలా చర్యలు చేపట్టాలి. దీనికి:
  • పంట అవశేషాలను నేలపై ఉంచడం
  • మల్చింగ్ చేయడం
  • పొలంలో చిన్న కట్టలు/బండ్లు ఏర్పాటు చేయడం
  • కాంటూర్ బండింగ్
  • అవసరమైన ప్రాంతాల్లో వేసవి లోతు దుక్కులు చేపట్టడం
  • సేంద్రియ పదార్థాలు వేసి నేలను గుల్లబర్చడం
  • తక్కువ దుక్కి లేదా సంరక్షణ వ్యవసాయ పద్ధతులు వంటివి ఉపయోగపడతాయి.

పంట అవశేషాలను కాల్చకుండా నేలలో కలపడం లేదా ఉపరితలంపై మల్చ్‌గా ఉపయోగించడం వల్ల నేల ఉష్ణోగ్రతల తీవ్ర మార్పులు తగ్గడంతో పాటు, నేల తేమ ఆవిరైపోవడం తగ్గుతుంది. దానితో పాటు కలుపు మొలకెత్తకుండా చూసుకోవచ్చు.

  1. నేల సారాన్ని పెంచడం – వాతావరణ ప్రతిఘటనకు పునాది
    సేంద్రియ పదార్థం అధికంగా ఉన్న నేలలు నీటిని ఎక్కువగా నిల్వ చేసుకునే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి. అందువల్ల నేలలో సేంద్రియ కార్బన్ (Soil Organic Carbon) పెంపు వాతావరణ ప్రతికూలతలను ఎదుర్కొనే ముఖ్యమైన వ్యూహం. పంట అవశేషాలు, పశువుల ఎరువు, కంపోస్ట్, పచ్చిరొట్ట ఎరువులు, గొర్రెలు ఆపడం, పంటల అవశేషాల నిర్వహణ వంటి పద్ధతులను అవలంబించాలి.

అయితే కేవలం సేంద్రియ ఎరువులపైనే ఆధారపడకుండా సమీకృత పోషక యాజమాన్యం (Integrated Nutrient Management) పాటించాలి. నేల పరీక్ష ఆధారంగా నత్రజని, భాస్వరం, పొటాషియం మరియు అవసరమైన సూక్ష్మపోషకాలను సమతుల్యంగా అందించాలి. ముఖ్యంగా పొటాషియం మొక్కల నీటి సమతుల్యత, కణాల దృఢత్వం మరియు వివిధ ఒత్తిళ్లను తట్టుకునే సామర్థ్యంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. కాబట్టి నేల పరీక్ష ఆధారంగా పొటాషియం లోపం ఉన్న నేలల్లో తగిన మోతాదులో పొటాషియం ఎరువులు అందించడం ప్రయోజనకరం. కొన్ని నేలల్లో పోటాష్ ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ మొక్కకు అందుబాటులోకి రాదు. ఇలాంటి పరిస్థితులలో పోటాష్ మొబలైజింగ్ బ్యాక్టీరియా వంటివి ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.

  1. నీటి యాజమాన్యంలో మార్పులు
    వాతావరణ మార్పుల పరిస్థితుల్లో నీటిని అపరిమితంగా ఉపయోగించే సాగు విధానాలకు బదులుగా “More crop per drop” సూత్రాన్ని అనుసరించాలి.

సాధ్యమైన చోట:

  • డ్రిప్ మరియు స్ప్రింక్లర్ పద్ధతులు
  • పంట అవసరానికి అనుగుణంగా నీటిపారుదల
  • ఉదయం లేదా సాయంత్రం నీటి వినియోగం
  • నేల తేమ ఆధారంగా నీటి నిర్ణయం
  • పొలంలో వర్షపు నీటి సంరక్షణ పద్దతులైన కాంటూర్ గట్లు చేపట్టాలి.
    నీటి కొరత ఉన్న సమయంలో పంటకు అత్యంత కీలకమైన పుష్పించే, కాయఏర్పడే దశ మరియు గింజ నిండే దశల్లో అందుబాటులో ఉన్న నీటిని ప్రాధాన్యతతో వినియోగించాలి.
  1. పంటల వైవిధ్యీకరణ – ఒకే పంటపై ఆధారపడకండి
    వాతావరణ అనిశ్చితి పెరిగినప్పుడు ఒకే పంటపై ఆధారపడటం రైతుకు అధిక ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తుంది. అందువల్ల పంటల వైవిధ్యీకరణ (Crop diversification) అవసరం. ధాన్య పంటలతో పాటు పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, చిరుధాన్యాలు మరియు స్థానికంగా అనుకూలమైన పంటలను పంటల ప్రణాళికలో చేర్చాలి.
    ఉదాహరణకు వర్షాధార ప్రాంతాల్లో జొన్న, సజ్జ, రాగి, కంది, పెసర, మినుము వంటి పంటలు పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఎంపిక చేసుకోవచ్చు. అలాగే అంతర పంటలు (Intercropping) కూడా ప్రతికూల వాతావరణ ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. ఒక పంట ప్రతికూల వాతావరణంతో నష్టపోయినా, మరో పంట ద్వారా కొంత ఆదాయం పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
  2. ఎరువుల వినియోగంలో సమతుల్యత
    వాతావరణ ఒత్తిడి సమయంలో అధిక నత్రజని వినియోగం ఎల్లప్పుడూ ప్రయోజనకరం కాదు. అధిక నత్రజని వల్ల మృదువైన, అధిక శాఖీయ పెరుగుదల ఏర్పడి, కొన్ని పరిస్థితుల్లో నీటి ఒత్తిడి మరియు పురుగు/తెగుళ్ల సమస్యలకు పంట సున్నితంగా మారవచ్చు. అందువల్ల నేల పరీక్ష ఆధారిత సమతుల్య ఎరువుల యాజమాన్యం పాటించాలి.

వర్షాభావం ఉన్నప్పుడు నేలలో తగిన తేమ లేకుండా అధిక మోతాదులో ఎరువులు వేయడం నివారించాలి. తేమ అందుబాటులో ఉన్న సమయంలో సిఫార్సు చేసిన విధంగా ఎరువులను అందించాలి. అవసరాన్ని బట్టి శాస్త్రీయంగా సిఫార్సు చేసిన పంట పైన పోషక ద్రావణాలను కూడా పిచికారి చేసుకోవచ్చు. అయితే పంట, దశ, వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తల సిఫార్సు మేరకే వాటిని ఉపయోగించాలి.

  1. అధిక ఉష్ణోగ్రతల సమయంలో పంట రక్షణ
    ఉష్ణోగ్రతలు అధికంగా ఉన్నప్పుడు పంటలో నీటి నష్టం వేగంగా జరుగుతుంది. ఈ సమయంలో:
    మల్చింగ్ + నేల తేమ సంరక్షణ + సరైన నీటి యాజమాన్యం + సమతుల్య పోషక యాజమాన్యం అనేవి అత్యంత ముఖ్యమైన సమగ్ర విధానం.
    పుష్పించే దశలో తీవ్ర వేడి ఉంటే పుష్పాలు రాలడం లేదా పరాగసంపర్కం తగ్గడం వంటి సమస్యలు రావచ్చు. అందువల్ల పంటకు కీలక దశల్లో తేమ ఒత్తిడి రాకుండా ముందస్తు నీటి ప్రణాళిక అవసరం.
  2. అధిక వర్షాల సమయంలో కూడా ముందస్తు చర్యలు అవసరం
    వాతావరణ మార్పు అంటే కేవలం వర్షాభావం మాత్రమే కాదు. కొన్ని సందర్భాల్లో తక్కువ సమయంలో అధిక వర్షపాతం కూడా పంటలకు తీవ్ర నష్టం కలిగిస్తుంది.

అందువల్ల పొలంలో:

  • అదనపు నీరు బయటకు వెళ్లే కాలువలు
  • సరైన డ్రైనేజీ
  • నీటి నిల్వను నివారించడం
  • నేల కోత నియంత్రణ
  • వర్షం తరువాత పోషక లోపాల నివారణ వంటి చర్యలు చేపట్టాలి.

నీరు ఎక్కువసేపు నిలిచే పరిస్థితుల్లో వేర్లకు ఆక్సిజన్ అందక వేరుకుళ్ళు మరియు ఇతర తెగుళ్లు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి అధిక వర్షాల తరువాత పొలాలను పరిశీలించి అవసరమైన చర్యలు తీసుకోవాలి.

  1. పురుగులు మరియు తెగుళ్లపై నిరంతర నిఘా
    ఉష్ణోగ్రత మరియు తేమలో మార్పులు అనేక పురుగులు, తెగుళ్ల జీవచక్రాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. అందువల్ల వాతావరణ మార్పుల నేపథ్యంలో సమీకృత తెగుళ్ల మరియు పురుగుల యాజమాన్యం మరింత ప్రాధాన్యం పొందుతుంది.

రైతులు వారానికి కనీసం ఒకసారి పొలాన్ని పరిశీలించి:

  • పురుగుల ఉనికి
  • గుడ్లు/లార్వా
  • ఆకుల నష్టం
  • తెగుళ్ల లక్షణాలు గుర్తించాలి
  • శాస్త్రవేత్తల సలహాలు, సూచనలు పాటించాలి.
  1. వాతావరణ సమాచారాన్ని రైతు నిర్ణయాల్లో భాగం చేయాలి
    ఈ రోజుల్లో వాతావరణ సమాచారం రైతులకు చాలా ఉపయోగకరమైన సాధనంగా మారింది. వర్ష సూచనలు, ఉష్ణోగ్రత, గాలివేగం, తేమ వంటి సమాచారాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని:
  • విత్తనాలు వేసే సమయం
  • ఎరువులు వేయడం
  • పురుగుమందుల పిచికారీ
  • నీటిపారుదల
  • కోత
  • పంట సంరక్షణ…….వంటి నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చు.

“వాతావరణ సూచనను తెలుసుకుని – వ్యవసాయ నిర్ణయం తీసుకోవడం” భవిష్యత్ వ్యవసాయంలో ముఖ్యమైన భాగం కావాలి.

రైతు మాత్రమే కాదు – శాస్త్రవేత్తల పాత్ర కూడా కీలకం

వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడం రైతు బాధ్యత మాత్రమే కాదు. వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు, విస్తరణ అధికారులు, వ్యవసాయ శాఖ, వాతావరణ శాస్త్రవేత్తలు కలిసి స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణమైన సాంకేతిక పరిష్కారాలను రైతులకు అందించాలి.

శాస్త్రవేత్తల స్థాయిలో:

  1. కరువు మరియు అధిక ఉష్ణోగ్రతలను తట్టుకునే రకాల అభివృద్ధి
  2. తక్కువ నీటితో అధిక ఉత్పాదకత సాధించే పద్ధతుల అభివృద్ధి
  3. వాతావరణ ఆధారిత పంటల సిఫార్సులు
  4. నేల తేమ సంరక్షణ సాంకేతికతల ప్రదర్శనలు
  5. పంటల వైవిధ్యీకరణ నమూనాలు
  6. వాతావరణ ఆధారిత పురుగు–తెగుళ్ల హెచ్చరిక వ్యవస్థలు
  7. గ్రామస్థాయిలో వ్యవసాయ సలహాలు అందించడం …….వంటి చర్యలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.
  • చివరిగా….* వాతావరణ మార్పులు వ్యవసాయానికి ఒక దీర్ఘకాలిక సవాలు. అయితే శాస్త్రీయ పద్ధతులు, ముందస్తు ప్రణాళిక మరియు స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణమైన సాగు విధానాలను అవలంబించడం ద్వారా వాటి ప్రభావాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. సరైన పంట + సరైన రకం + సరైన సమయంలో విత్తడం + నేలలో తేమ సంరక్షణ + సమతుల్య పోషక యాజమాన్యం + సమర్థవంతమైన నీటి వినియోగం + సమగ్ర పంట రక్షణ + వాతావరణ ఆధారిత నిర్ణయాలు ఇవే వాతావరణ అనుకూల వ్యవసాయానికి ప్రధాన సూత్రాలు. రైతులు వాతావరణ మార్పులను కేవలం సమస్యగా కాకుండా ముందస్తు ప్రణాళికతో ఎదుర్కోవాల్సిన వ్యవసాయ ప్రమాదంగా చూడాలి. ఒకే పంట, ఒకే సాగు విధానం, ఒకే నీటి వనరుపై ఆధారపడకుండా పంటల వైవిధ్యీకరణ, నేల ఆరోగ్య పరిరక్షణ, నీటి సంరక్షణ మరియు శాస్త్రీయ సలహాలను కలిపి అమలు చేయడం ద్వారా వ్యవసాయాన్ని మరింత స్థిరమైనది, లాభదాయకమైనది మరియు వాతావరణ ప్రతిఘటన కలిగినదిగా మార్చవచ్చు.

“వాతావరణాన్ని మనం మార్చలేము; కానీ వాతావరణానికి అనుగుణంగా మన వ్యవసాయాన్ని మార్చుకోవచ్చు. ముందస్తు ప్రణాళికే రైతు నష్టాన్ని తగ్గించే మొదటి అడుగు.”

*డా. ఎస్. బాలాజీ నాయక్, 9177340314, సీనియర్ శాస్త్రవేత్త (భూసార శాస్త్రం)
డా. పి. సుజాతమ్మ, ప్రధాన శాస్త్రవేత్త మరియు సమన్వయకర్త
ఏరువాక కేంద్రం, కర్నూలు

Read More
11 Sep, 2026
రైతునేస్తం0 commentsSeptember 11, 2026agri news

కూరగాయల్లో మల్చింగ్ పద్ధతి – నీటి పొదుపు మరియు కలుపు నివారణ

కూరగాయల సాగులో నీటి లభ్యత, కలుపు మొక్కల నియంత్రణ మరియు నేలలో తేమను నిలుపుకోవడం రైతులు ఎదుర్కొనే ప్రధాన సమస్యలు. ముఖ్యంగా అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, తక్కువ వర్షపాతం ఉన్న ప్రాంతాల్లో నేల నుంచి నీరు ఆవిరైపోవడం వల్ల పంటకు అందుబాటులో ఉండే తేమ తగ్గుతుంది. అదే సమయంలో కలుపు మొక్కలు నీరు, పోషకాలు, వెలుతురు కోసం ప్రధాన పంటతో పోటీ పడుతూ దిగుబడిని తగ్గిస్తాయి.
ఈ సమస్యలకు సులభమైన మరియు సమర్థవంతమైన పరిష్కారాల్లో మల్చింగ్ పద్ధతి ఒకటి. మొక్కల చుట్టూ లేదా పంట వరుసల మధ్య నేలపై సేంద్రియ లేదా కృత్రిమ పదార్థాలతో ఒక పొరను ఏర్పాటు చేయడాన్ని మల్చింగ్ అంటారు. సరైన పద్ధతిలో మల్చింగ్ చేయడం ద్వారా నేలలో తేమను నిలుపుకోవడంతో పాటు కలుపు మొక్కల పెరుగుదలను నియంత్రించవచ్చు.

మల్చింగ్ అంటే ఏమిటి?
పంట మొక్కల చుట్టూ నేల ఉపరితలాన్ని పూర్తిగా లేదా కొంతమేర కప్పే విధంగా వివిధ పదార్థాలను పరచడాన్ని మల్చింగ్ అంటారు. మల్చింగ్ పదార్థాలు నేలపై ఒక రక్షణ పొరలా పనిచేస్తాయి.
మల్చింగ్లో ప్రధానంగా రెండు రకాలు ఉన్నాయి:

  1. సేంద్రియ మల్చింగ్
  2. అసేంద్రియ లేదా కృత్రిమ మల్చింగ్
    పంట, వాతావరణ పరిస్థితులు, నీటి లభ్యత, అందుబాటులో ఉన్న వనరులు మరియు రైతు పెట్టుబడి సామర్థ్యాన్ని బట్టి మల్చింగ్ విధానాన్ని ఎంపిక చేసుకోవాలి.

సేంద్రియ మల్చింగ్
సేంద్రియ పదార్థాలతో నేలను కప్పే పద్ధతిని సేంద్రియ మల్చింగ్ అంటారు. ఎండిన గడ్డి, వరి గడ్డి, పంట అవశేషాలు, ఎండిన ఆకులు, కొబ్బరి పీచు, చెక్క పొట్టు వంటి పదార్థాలను ఉపయోగించవచ్చు.
సేంద్రియ మల్చింగ్ వల్ల నేలపై నేరుగా సూర్యరశ్మి పడకుండా ఉండటంతో నేల ఉష్ణోగ్రతలో తీవ్రమైన మార్పులు తగ్గుతాయి. కాలక్రమేణా ఈ పదార్థాలు కుళ్లి నేలలో సేంద్రియ పదార్థాన్ని పెంచుతాయి.

సేంద్రియ మల్చింగ్ ప్రయోజనాలు
• నేలలో తేమను నిలుపుతుంది.
• కలుపు మొక్కల పెరుగుదలను తగ్గిస్తుంది.
• నేల ఉష్ణోగ్రతను కొంతవరకు నియంత్రిస్తుంది.
• నేలపై వర్షపు చినుకుల ప్రత్యక్ష ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తుంది.
• సేంద్రియ పదార్థం కుళ్లిన తర్వాత నేల సారాన్ని మెరుగుపరచడంలో సహాయపడుతుంది.
• పంట అవశేషాలను ఉపయోగించుకోవడం ద్వారా వ్యర్థాల నిర్వహణకు తోడ్పడుతుంది.
అయితే చీడపీడలు లేదా వ్యాధులు సోకిన పంట అవశేషాలను మల్చింగ్ కోసం ఉపయోగించకూడదు.

ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్
కూరగాయల సాగులో వివిధ రకాల ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ పదార్థాలను కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా వెండి-నలుపు, నలుపు మరియు ఇతర రంగుల మల్చింగ్ షీట్లను పంట అవసరాన్ని బట్టి ఉపయోగించవచ్చు.
ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్లో షీట్ను నేలపై సరిగ్గా పరచి, మొక్కలు నాటే ప్రాంతాల్లో మాత్రమే తగిన పరిమాణంలో రంధ్రాలు చేయాలి. షీట్ అంచులను నేలలో బిగించి ఉంచడం వల్ల గాలి లేదా వర్షం కారణంగా షీట్ తొలగిపోకుండా ఉంటుంది.

నీటి పొదుపులో మల్చింగ్ పాత్ర
మల్చింగ్ యొక్క ప్రధాన ప్రయోజనాల్లో ఒకటి నేల నుంచి నీరు ఆవిరైపోవడాన్ని తగ్గించడం. మల్చింగ్ పొర నేల ఉపరితలాన్ని కప్పి ఉంచడం వల్ల సూర్యరశ్మి నేరుగా నేలను తాకదు. ఫలితంగా నేలలోని తేమ ఎక్కువ కాలం నిలిచి ఉంటుంది.

బిందు సేద్యంతో మల్చింగ్ను కలిపి ఉపయోగించినప్పుడు నీటిని మొక్కల వేర్ల ప్రాంతానికి సమర్థవంతంగా అందించవచ్చు. ముఖ్యంగా నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఇది ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది.
అయితే మల్చింగ్ ఉన్నంత మాత్రాన నీటి అవసరం పూర్తిగా తగ్గిపోతుందని భావించకూడదు. పంట దశ, నేల స్వభావం, వాతావరణ పరిస్థితులు మరియు మొక్కల అవసరాన్ని బట్టి నీటి సరఫరాను సర్దుబాటు చేయాలి.

కలుపు మొక్కల నివారణ
కలుపు మొక్కలు కూరగాయ పంటలతో నీరు, పోషకాలు, వెలుతురు మరియు స్థలం కోసం పోటీ పడతాయి. ముఖ్యంగా పంట ప్రారంభ దశలో కలుపు అధికంగా ఉంటే మొక్కల పెరుగుదల మందగించి దిగుబడిపై ప్రభావం పడుతుంది.
మల్చింగ్ పొర నేలను కప్పి ఉంచడం వల్ల కలుపు విత్తనాలకు అవసరమైన వెలుతురు అందకుండా చేస్తుంది. ఫలితంగా కలుపు మొక్కలు మొలకెత్తడం మరియు పెరుగుదల తగ్గుతుంది.
అయితే మల్చింగ్ చేయడానికి ముందే పొలంలో ఉన్న కలుపు మొక్కలను తొలగించడం మంచిది. లేకపోతే ఇప్పటికే పెరిగిన కలుపు మొక్కలు మల్చింగ్ పొరను దాటి బయటకు రావచ్చు.

నేల ఉష్ణోగ్రతపై ప్రభావం
మల్చింగ్ నేల ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించడంలో సహాయపడుతుంది. ఎండాకాలంలో నేల అధికంగా వేడెక్కకుండా కొంత రక్షణ కల్పిస్తుంది. మరోవైపు చల్లటి వాతావరణంలో కొన్ని రకాల మల్చింగ్ పదార్థాలు నేల ఉష్ణోగ్రతను అనుకూల స్థాయిలో ఉంచడానికి సహాయపడతాయి.
అయితే మల్చింగ్ పదార్థం రంగు, మందం మరియు రకాన్ని బట్టి నేల ఉష్ణోగ్రతపై ప్రభావం మారుతుంది. కాబట్టి పంట మరియు స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మల్చింగ్ పదార్థాన్ని ఎంపిక చేసుకోవాలి.

కూరగాయల పంటల్లో మల్చింగ్
టమాటా, మిరప, వంకాయ, దోసకాయ, కాకరకాయ, బీరకాయ, సొరకాయ, పుచ్చకాయ వంటి అనేక పంటల్లో మల్చింగ్ను ఉపయోగించవచ్చు. ముఖ్యంగా బెడ్ పద్ధతిలో సాగు చేసే కూరగాయ పంటల్లో మల్చింగ్ చేయడం సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది.

తీగజాతి కూరగాయల్లో మల్చింగ్ చేయడం ద్వారా తీగలు నేలపై పాకుతున్నప్పుడు కాయలు నేరుగా తడి నేలతో సంబంధం కలిగి ఉండే పరిస్థితిని కొంతవరకు తగ్గించవచ్చు. దీనివల్ల కాయల నాణ్యత మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుంది.

మల్చింగ్ ఏర్పాటు చేసే విధానం
మల్చింగ్కు ముందు నేలను మంచిగా తయారు చేసి, అవసరమైన ప్రాథమిక ఎరువులను నేలలో కలపాలి. బిందు సేద్యం ఉంటే మల్చింగ్ షీట్ పరచడానికి ముందే డ్రిప్ లైన్లను సరైన స్థానంలో ఏర్పాటు చేయాలి.
తర్వాత మల్చింగ్ పదార్థాన్ని పంట వరుసలపై సమానంగా పరచాలి. ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ ఉపయోగించినప్పుడు షీట్ను నేలకు బిగుతుగా అమర్చి అంచులను మట్టితో కప్పాలి.
మొక్క కాండం చుట్టూ మల్చింగ్ పదార్థాన్ని కాండానికి అతిదగ్గరగా నొక్కకూడదు. కొంత ఖాళీ ఉంచడం ద్వారా కాండం వద్ద అధిక తేమ నిల్వ ఉండకుండా చూడాలి.

మల్చింగ్లో రైతులు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
మల్చింగ్ అనేక ప్రయోజనాలను అందించినప్పటికీ సరైన విధంగా ఉపయోగించకపోతే సమస్యలు కూడా ఏర్పడవచ్చు.
• వ్యాధులు లేదా పురుగులు సోకిన పంట అవశేషాలను సేంద్రియ మల్చింగ్గా ఉపయోగించకూడదు.
• ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ను ఉపయోగించిన తర్వాత పొలంలో వదిలిపెట్టకూడదు.
• ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ను సేకరించి, స్థానిక వ్యర్థ నిర్వహణ నిబంధనలకు అనుగుణంగా పునర్వినియోగం లేదా పారవేయడం చేయాలి.
• మల్చింగ్ ఉన్నందున నీటి అవసరం లేదని భావించకూడదు.
• అధిక తేమ ఉండే ప్రాంతాల్లో మల్చింగ్ మందం మరియు నీటి సరఫరాపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరం.
• మల్చింగ్ కింద చీడపీడలు లేదా ఎలుకలు ఆశ్రయం పొందుతున్నాయా అనే విషయాన్ని క్రమం తప్పకుండా పరిశీలించాలి.
• పంటకు అనుగుణంగా సరైన మల్చింగ్ పదార్థాన్ని ఎంపిక చేయాలి.

మల్చింగ్ మరియు బిందు సేద్యం
మల్చింగ్ + బిందు సేద్యం కలయిక కూరగాయల సాగులో నీటి వినియోగ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి ఉపయోగపడే విధానం. బిందు సేద్యం ద్వారా నీటిని మొక్కల వేర్ల ప్రాంతానికి అందించగా, మల్చింగ్ ద్వారా నేల నుంచి తేమ ఆవిరైపోవడం తగ్గుతుంది.

ఈ రెండు పద్ధతులను సమన్వయంతో ఉపయోగించడం ద్వారా నీటి నిర్వహణను మరింత సమర్థవంతంగా చేపట్టవచ్చు. అయితే నీటి పొదుపు పరిమాణం పంట, నేల, వాతావరణం మరియు నిర్వహణ పద్ధతులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

రైతులకు ఆర్థిక ప్రయోజనాలు
మల్చింగ్ వల్ల కలుపు మొక్కల నియంత్రణకు అవసరమయ్యే శ్రమ కొంతవరకు తగ్గవచ్చు. నేలలో తేమ నిల్వ ఉండటం వల్ల నీటి వినియోగాన్ని సమర్థవంతంగా నిర్వహించవచ్చు. కాయల నాణ్యత మెరుగుపడితే మార్కెట్లో మంచి ధర పొందే అవకాశం ఉంటుంది.

అయితే ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్కు ప్రారంభ పెట్టుబడి అవసరం. కాబట్టి రైతులు పంట ధర, సాగు కాలం, నీటి లభ్యత, కలుపు సమస్య మరియు మల్చింగ్ పదార్థం ఖర్చును పరిగణనలోకి తీసుకుని ఆర్థికంగా అనుకూలమైన పద్ధతిని ఎంచుకోవాలి.

కూరగాయల సాగులో మల్చింగ్ పద్ధతి నేల తేమను సంరక్షించడం, కలుపు మొక్కల పెరుగుదలను తగ్గించడం, నేల ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించడం మరియు పంట నాణ్యతను మెరుగుపరచడంలో ఉపయోగపడే సమర్థవంతమైన పద్ధతి. ముఖ్యంగా నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో మరియు అధిక విలువ కలిగిన కూరగాయ పంటల్లో దీన్ని శాస్త్రీయంగా ఉపయోగించడం ద్వారా సాగు సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవచ్చు.

సేంద్రియ లేదా ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ను పంట, నేల మరియు వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఎంపిక చేసుకోవాలి. బిందు సేద్యంతో మల్చింగ్ను సమన్వయం చేయడం ద్వారా నీటి వినియోగాన్ని మరింత సమర్థవంతంగా నిర్వహించవచ్చు. అయితే ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ ఉపయోగించిన రైతులు పంట అనంతరం దానిని సక్రమంగా తొలగించి పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.

అందువల్ల “తక్కువ నీటితో సమర్థవంతమైన సాగు – తక్కువ కలుపుతో మెరుగైన పంట” అనే లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి కూరగాయల సాగులో మల్చింగ్ పద్ధతిని రైతులు శాస్త్రీయ అవగాహనతో స్వీకరించవచ్చు.

డా. టి. థామ్సన్, డా. టి. తేజస్విని, డా. వి. సుధావాణి
డా. వై.ఎస్.ఆర్. ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, వెంకటరామన్నగూడెం
ఫోన్ : 9494963291

Read More
27 Aug, 2026
రైతునేస్తం0 commentsAugust 27, 2026agri news

వర్షాకాలంలో కూరగాయ పంటల సాగులో తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

వర్షాకాలం… కూరగాయ రైతులకు అప్రమత్తత అవసరం!
వర్షాకాలం కూరగాయ పంటలకు ఒకవైపు అనుకూలమైన కాలమే అయినప్పటికీ, మరోవైపు అధిక తేమ, నీటి నిల్వ, కలుపు మొక్కల పెరుగుదల, తెగుళ్లు మరియు పురుగుల ఉధృతి వంటి సమస్యలు రైతులను ఇబ్బంది పెడతాయి. ముఖ్యంగా టమాటా, మిరప, వంకాయ, బెండ, దొండ, కాకర, సొరకాయ, బీరకాయ వంటి కూరగాయ పంటల్లో సరైన యాజమాన్య పద్ధతులు పాటించకపోతే మొక్కల పెరుగుదల మందగించి దిగుబడులు తగ్గే అవకాశం ఉంది.

అందువల్ల వర్షాకాలంలో పంటను ప్రారంభించే ముందు నుంచే తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే పంట ఆరోగ్యంగా పెరగడంతో పాటు నాణ్యమైన దిగుబడిని పొందవచ్చు.

నేల ఎంపికలోనే జాగ్రత్త
వర్షాకాలంలో కూరగాయలు సాగు చేసే భూమిలో నీరు నిలిచిపోకుండా మంచి మురుగు సౌకర్యం ఉండటం అత్యంత ముఖ్యం. నీరు ఎక్కువసేపు నిలిచే నేలల్లో వేర్లు గాలి అందక కుళ్లిపోవడం, మొక్కలు వాడిపోవడం వంటి సమస్యలు ఏర్పడతాయి.

అందువల్ల పొలాన్ని బాగా దున్ని, అవసరమైన చోట కాలువలు ఏర్పాటు చేసి, అదనపు నీరు పొలం నుంచి బయటకు వెళ్లేలా చూడాలి. ఎత్తైన మడులు లేదా బోదెలపై పంటను సాగు చేయడం ద్వారా వేర్ల వద్ద నీటి నిల్వను తగ్గించవచ్చు.

నాణ్యమైన విత్తనాలే మంచి పంటకు పునాది
వర్షాకాలంలో విత్తనాల నాణ్యతకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. మంచి మొలకశాతం, అధిక నాణ్యత కలిగిన ధృవీకరించిన విత్తనాలను మాత్రమే ఎంపిక చేసుకోవాలి. విత్తన శుద్ధి చేయడం ద్వారా ప్రారంభ దశలో వచ్చే అనేక విత్తనం, నేల ద్వారా సంక్రమించే తెగుళ్లను తగ్గించవచ్చు.

నర్సరీలో మొక్కలను పెంచే రైతులు నీరు నిలవకుండా ఎత్తైన మడులు ఏర్పాటు చేయాలి. నర్సరీలో అధిక సాంద్రతతో మొక్కలను పెంచకుండా తగినంత గాలి, వెలుతురు ప్రసరించేలా చూడాలి.

నీరు మంచిదే… కానీ నిలిచిన నీరు ప్రమాదకరం!
వర్షాకాలంలో సాధారణంగా సాగునీటి అవసరం తక్కువగా ఉంటుంది. అయితే వర్షం తర్వాత పొలంలో నీరు నిలిచిందా లేదా అనేది రైతు తరచూ గమనించాలి. అధిక నీరు నిలిస్తే వీలైనంత త్వరగా బయటకు పంపాలి.
“పంటకు నీరు అవసరం… కానీ వేర్ల వద్ద నీటి నిల్వ అవసరం లేదు” అనే విషయాన్ని రైతులు గుర్తుంచుకోవాలి.

తెగుళ్లపై ముందస్తు నిఘా
అధిక తేమ, మేఘావృత వాతావరణం అనేక రకాల శిలీంధ్ర, బ్యాక్టీరియా తెగుళ్లకు అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఆకుమచ్చ తెగుళ్లు, కుళ్లు తెగుళ్లు, వాడిపోయే తెగుళ్లు వంటి సమస్యలు వర్షాకాలంలో ఎక్కువగా కనిపించవచ్చు.
అందువల్ల వారానికి కనీసం రెండు సార్లు పొలాన్ని పరిశీలించి, ఆకులపై మచ్చలు, కాండం వద్ద కుళ్లు, ఆకులు వాడిపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపించిన వెంటనే గుర్తించాలి. వ్యాధిగ్రస్త మొక్కలు లేదా ఆకులను తొలగించి పొలం బయట పూడ్చిపెట్టడం లేదా తగిన విధంగా నాశనం చేయడం మంచిది.

వ్యాధి వచ్చిన తర్వాత మందు కోసం పరుగెత్తడం కంటే, వ్యాధి రాకుండా ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం మేలు.

పురుగుల నియంత్రణలో సమగ్ర విధానం
వర్షాకాలంలో తేమతో పాటు కొత్త చిగుళ్లు, లేత ఆకులు ఎక్కువగా రావడం వల్ల కొన్ని రకాల పురుగులు పంటను ఆశ్రయిస్తాయి. తెల్లదోమ, తామర పురుగులు, పేనుబంక, ఆకుముడత పురుగులు తదితర పురుగులను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించాలి.

పొలంలో పురుగుల ఉనికిని పర్యవేక్షించేందుకు పసుపు, నీలం రంగు జిగురు అట్టలు వంటి పర్యవేక్షణ పద్ధతులను ఉపయోగించవచ్చు. అవసరాన్ని బట్టి జీవ నియంత్రణ పద్ధతులను కూడా అనుసరించాలి.
పురుగుమందులను అవసరం లేకుండా విచక్షణారహితంగా పిచికారీ చేయకుండా, పురుగు స్థాయి, పంట దశ, వాతావరణ పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకుని నిపుణుల సూచనల మేరకు మాత్రమే ఉపయోగించాలి.
కలుపు మొక్కలను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు

వర్షాలు కురిసిన వెంటనే కలుపు మొక్కలు వేగంగా పెరుగుతాయి. ఇవి పంటతో నీరు, పోషకాలు, వెలుతురు కోసం పోటీ పడటమే కాకుండా కొన్ని పురుగులు, తెగుళ్లకు ఆశ్రయంగా కూడా పనిచేస్తాయి.

కాబట్టి పంట ప్రారంభ దశలోనే కలుపును నియంత్రించాలి. వరుసల మధ్య అవసరమైన మేరకు అంతరకృషి చేయడం, చేతితో కలుపు తీయడం లేదా పంటకు అనుకూలమైన మల్చింగ్ పద్ధతులను ఉపయోగించడం ద్వారా కలుపు సమస్యను తగ్గించవచ్చు.

ఎరువుల విషయంలో అప్రమత్తత
వర్షాకాలంలో భారీ వర్షాలు కురిసినప్పుడు నేలలోని కొన్ని పోషకాలు నీటితో కొట్టుకుపోయే అవకాశం ఉంటుంది. మరోవైపు ఒకేసారి అధిక మోతాదులో నత్రజని ఎరువులు వేయడం వల్ల మొక్కలు లేతగా, బలహీనంగా పెరిగి కొన్ని పురుగుల దాడికి గురయ్యే అవకాశం ఉంది.

అందువల్ల నేల పరీక్ష ఆధారంగా సమతుల్య ఎరువుల యాజమాన్యం పాటించడం మంచిది. ఎరువులను ఒకేసారి కాకుండా పంట అవసరానికి అనుగుణంగా విడతలవారీగా అందించడం ద్వారా పోషకాల వినియోగ సామర్థ్యాన్ని పెంచవచ్చు.

మల్చింగ్తో ఎన్నో ప్రయోజనాలు
వర్షాకాలంలో తగిన పరిస్థితుల్లో మల్చింగ్ చేయడం వల్ల నేలపై కలుపు పెరుగుదలను తగ్గించడంతో పాటు నేల నిర్మాణాన్ని కాపాడుకోవచ్చు. వర్షపు చినుకులు నేరుగా నేలపై పడటం వల్ల కలిగే నేల కోతను కూడా కొంతవరకు తగ్గించవచ్చు.

అయితే మల్చింగ్ పదార్థం కారణంగా మొక్క కాండం చుట్టూ అధిక తేమ నిలిచిపోకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.
పంటకు గాలి, వెలుతురు అవసరం

వర్షాకాలంలో మేఘావృత వాతావరణం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల పొలంలో తేమ ఎక్కువగా ఉంటుంది. మొక్కలను అధిక సాంద్రతతో నాటితే గాలి ప్రసరణ తగ్గి తెగుళ్లు వేగంగా వ్యాప్తి చెందే అవకాశం ఉంది.
అందువల్ల పంటకు అనుగుణమైన సరైన మొక్కల మధ్య దూరం పాటించాలి. తీగజాతి కూరగాయల్లో పందిరి ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా మొక్కలకు మంచి గాలి, వెలుతురు అందడంతో పాటు కాయలు నేలను తాకకుండా నాణ్యతను మెరుగుపరచవచ్చు.

పంట పరిశీలన… రైతు విజయానికి కీలకం
వర్షాకాలంలో “పంట వేసేశాం… ఇక పంట కోతకు వచ్చే వరకు చూడనక్కర్లేదు” అనే ఆలోచన సరైనది కాదు. ప్రతి వర్షం తర్వాత పొలాన్ని పరిశీలించడం చాలా ముఖ్యం.

మొక్కల ఆకులు, కాండం, వేర్ల ప్రాంతం, పూత, కాయలను పరిశీలిస్తూ పురుగులు లేదా తెగుళ్ల ప్రారంభ లక్షణాలను గుర్తించాలి. సమస్యను తొలిదశలోనే గుర్తిస్తే నియంత్రణ సులభంగా ఉంటుంది; ఖర్చు కూడా తగ్గుతుంది.

సురక్షితమైన కూరగాయలే రైతుకు, వినియోగదారుడికి మేలు
కూరగాయలలో పురుగుమందుల వినియోగం విషయంలో రైతులు ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు పాటించాలి. నిపుణుల సూచనల మేరకు తగిన సమగ్ర యాజమాన్య పద్ధతులను అనుసరించాలి.

వర్షాకాలంలో రైతు గుర్తుంచుకోవాల్సిన ఐదు సూత్రాలు
నీరు నిలవకుండా చూడాలి – పంటను తరచూ పరిశీలించాలి – కలుపును అదుపులో ఉంచాలి – పురుగులు, తెగుళ్లను తొలిదశలో గుర్తించాలి – అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే సిఫార్సు చేసిన మందులను ఉపయోగించాలి.
వర్షాకాలం కూరగాయ రైతులకు సవాళ్లతో పాటు మంచి అవకాశాలను కూడా అందిస్తుంది. సరైన భూమి ఎంపిక, నాణ్యమైన విత్తనాలు, మంచి మురుగు సౌకర్యం, సమతుల్య ఎరువుల వినియోగం, కలుపు నివారణ, సమగ్ర చీడపీడల యాజమాన్యం, పంటను నిరంతరం పరిశీలించడం వంటి చర్యలను సమర్థవంతంగా అమలు చేస్తే వర్షాకాలంలో కూడా ఆరోగ్యకరమైన పంటను పొందవచ్చు.

వర్షాన్ని ఆపలేం… కానీ వర్షం వల్ల వచ్చే నష్టాన్ని మాత్రం ముందస్తు యాజమాన్యంతో తగ్గించవచ్చు. రైతు అప్రమత్తత, శాస్త్రీయ సాగు పద్ధతులు కలిసినప్పుడే మంచి దిగుబడి, నాణ్యమైన కూరగాయలు, మెరుగైన ఆదాయం సాధ్యమవుతాయి.

డా. టి. థామ్సన్, డా. టి. తేజస్విని, డా. వి. సుధావాణి
డా. వై.ఎస్.ఆర్. ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, వెంకటరామన్నగూడెం
Ph: 9494963291

Read More