చిన్న జీవాల పెంపకంలో పోషకాహార లోపాలు – నివారణ చర్యలు
ఆరోగ్యకరమైన గొర్రెల మంద కావాలంటే వాటికి సరైన పోషక ఆహారం మరియు మంచి యాజమాన్య పద్ధతులను విధిగా రైతులు పాటించాలి. గొర్రెలు పుట్టినప్పటి నుండి జాగ్రత్తగా పోషకాహారాలు సరియైన మోతాదులో సక్రమంగా ఇస్తే తక్కువ కాలంలో జీవాలు బరువు పెరిగి అధిక మాంస ఉత్పత్తిని ఇస్తాయి. ఆరోగ్యముగా, బలముగా గొర్రెలను పెంచాలంటే వాటికిచ్చే ఆహారములో సరిపడిన పిండిపదార్థములు, మాంసకృత్తులు, కొవ్వు పదార్థాలు, ఖనిజలవణాలు మరియు విటమినులు ఉండేలా చూసుకోవాలి.
పిండిపదార్థాలు: గొర్రెలకు మనము పెట్టే గడ్డిలో తగిన మోతాదులో పిండిపదార్థాలు ఉండేటట్లు చూసుకోవాలి. శారీరక కార్యక్రమాల నిర్వహణకు కావలసిన శక్తి 50% వరకు ఈ పిండి పదార్థాల ద్వారా లభిస్తుంది. ఒకగ్రాము పిండిపదార్థం 4 కిలో కాలరీల శక్తిని ఇస్తుంది. గొర్రెల ఆహారములో ముఖ్యంగా పచ్చగడ్డి, ఎండుగడ్డి, చెట్ల ఆకులతో పాటు గింజ ధాన్యములైన జొన్న, మొక్కజొన్న, గోధుమ, రాగి, సజ్జల పొడి చేసుకొని తవుడుతో పాటు ఇవ్వడము వలన శక్తిలోపాన్ని నివారించవచ్చును. ఈ ధాన్యములను గొర్రెల బరువుకు తగినట్లుగా 250-300 గ్రా. వరకు ఇవ్వవలెను. ఈ విధంగా చేసుకున్న దాణాను ప్రతిరోజు పచ్చగడ్డితోపాటు ఒక్కింటికి 300 గ్రాముల చొప్పున నీటితో తడిపి ఉదయం/సాయంత్రం ఇవ్వడం వలన గొర్రెల ఆహారంలో శక్తిని సరియైన పాళ్ళలో అందించగలుగుతాము.
మాంసకృత్తులు: జీవాల శరీర నిర్మాణానికి, పెరుగుదలకు, రోగనిరోధక శక్తికి, హిమోగ్లోబిన్ రవాణాకు ఇవి తోడ్పడతాయి. ఆహారంలో ఆమ్లాలు లోపిస్తే శరీర కణాలలో మాంసకృత్తుల ఉత్పాదకత తగ్గి గొర్రెలు ఆహారం తినడము, ఆహారాన్ని వినియోగించుకొనే సామర్థ్యం కూడా తగ్గుతుంది. మాంసకృత్తుల లోపాల వలన చిన్నజీవాల్లో బరువు తగ్గడము, రక్తహీనత, శరీరములో నీరు చేరడము, కండరాల బలహీనత వంటి సమస్యలు ఉత్పన్నం అవుతాయి. కాబట్టి మాంసకృత్తులు అధికముగా లభ్యమయ్యే పచ్చిమేతలు బొబ్బర్లు, జనుము, పిల్లిపెసర, ఉలవలు, సుబాబుల్, అవిశె ఆకులను గొర్రెల ఆహారములో ఇస్తే మాంసకృత్తుల లోపాల్ని నివారించవచ్చు.
ఖనిజ లవణములు: గొర్రెల శరీరములో 22 రకాల ఖనిజలవణాలు అవసరం ఉంటుంది. వీటిలో అతిముఖ్యమైనవిగా 8 ఖనిజాలను గుర్తించారు. గొర్రెల ఆహారములో ఉప్పు (సోడియంక్లోరైడ్), కాల్షియంను సమృద్ధిగా అందించాలి. ఎముకల పొడిని దాణాలో కలిపి ఇవ్వడం వలన భాస్వరం లోపాలను నివారించవచ్చు. అప్పుడప్పుడు రాళ్ళ ఉప్పును దాణాలో కలిపితే సోడియం క్లోరైడ్ లోపాలను నివారించవచ్చు. ఖనిజలవణ మిశ్రమాలు పొడి రూపంలోను, ఇటుకల రూపంలోను లభ్యం అవుతున్నాయి. దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాలలో ఉన్న గొర్రెలకు ఒకే విధమైన లవణ మిశ్రం చేయడం కష్టమవుతుంది. ప్రాంతాలను, భూములను బట్టి వీటి లోపం ఉంటుంది. కావున రైతులు తమ ప్రాంతంలో ఉన్న లోపాలను గుర్తించి వాటికి సంబంధించిన ఖనిజలవణములను వాడవలెను.
విటమిన్స్: పచ్చికబయళ్ళలో సూర్యరశ్మి కలిగిన ప్రాంతాలలో విటమిన్ ‘ఎ’ మరియు ‘డి’ లోపాలు రావు. విటమిన్ బి12 తయారీకి కోబాల్టు ఖనిజలవణం అవసరము. 3 నెలల వయస్సు దాటిన గొర్రెల ఆహారంలో బి-కాంప్లెక్స్ విటమినుల అవసరం ఉండదు. 2-8 వారాల వయస్సు ఉన్న గొర్రె పిల్లల ఆహారములో విటిమన్ ఇ లేక సెలీనియం లోపిస్తే వాటిలో కండరాల జబ్బు వస్తుంది. కావున ఆహారంలో విటమినుల లోపం లేకుండా చూసుకోవాలి.
కొవ్వు పదార్థాలు: ఇవి శరీరముకు శక్తిని ఇస్తాయి. శరీరమునకు అత్యవసరమైన విటమిన్స్ ఎ, డి సక్రమంగా వినియోగపడేందుకు కొవ్వు పదార్థాలు దోహదపడతాయి. జీవాల సక్రమ పునరుత్పత్తికి కావాల్సిన శక్తిని ఇస్తాయి. 1 గ్రాము కొవ్వు పదార్థం 9 కిలోక్యాలరీల శక్తిని ఇస్తుంది. వేరుశనగ పిండి, కొబ్బరిపిండి, నూనెగింజల చెక్క, గోధుమ మరియు వరి తవుడు మొదలగు ఆహార పదార్థాల్లో కొవ్వు పదార్థాలు ఉంటాయి. కావున వాటిని ఆహారములో భాగము చేయవలెను.
నీరు: నీరు ఆహారములోని వివిధ పోషక పదార్థాలను సంగ్రహించడానికి మరియు శరీరములోని వివిధ భాగాలకు పోషకాలను చేర్చడానికి, శరీర ఉష్ణోగ్రతను క్రమబద్ధీకరించడానికి, చర్మం సాగే గుణం కలిగి ఉండడానికి, వ్యర్థ పదార్థాల విసర్జనక్రమంలో దోహదపడుతుంది. కావున జీవాలకు తగినంత శుభ్రమైన నీరును అందించాలి.
టి. చంద్రావతి (9440579895), యం. జీవనలత (9490292468), బి. వెంకట్రామిరెడ్డి (7249936266), పాథాలజీ విభాగము, పశువైద్య కళాశాల, మామునూరు, తెలంగాణ.
