కావలసిన పదార్థాలు : పిచ్చి తులసి లేదా తులసి, పాలకొడిస, తుత్తురు బెండ, పొగాకు, బోగన్ విల్లియా (కాగితం పూలు), వేప, టేకు ఆకులు, కలబంద, బొప్పాయి, ఆవు మూత్రం, పశువుల పేడ, బెల్లం
తయారు చేసే విధానం :
పైన తెలిపిన ఆకులను 5 కిలోలు తీసుకొని ముద్దగా చేయాలి.
ఈ మిశ్రమానికి 5 కిలోల పశువుల పేడను, 100 గ్రాముల బెల్లం పొడిని కలపాలి.
ఈ మిశ్రమాన్ని ఒక కుండలో తీసుకొని ప్రతిరోజూ ఒక కర్రతో 7 రోజుల వరకూ కలుపుతూ ఉండాలి.
7 రోజుల తర్వాత “హెర్బల్ టీ” తయారవుతుంది. ఈ మిశ్రమానికి 5 లీటర్ల నీరు కలిపి పలుచని గుడ్డతో వడపోయాలి.
ఈ మిశ్రమాన్ని 100 లీటర్ల నీటితో కలిపి ఒక ఎకరా పొలంలో పంటపై పిచికారి చేయాలి.
ఎలా పనిచేస్తుంది? : పైన తెలిపిన వివిధ రకాల ఆకులలో ఎన్నో రకాల “ఆల్కలాయిడ్లు” ఉండుట వలన పురుగుల నియంత్రణలోనే కాకుండా కొన్ని రకాల తెగుళ్ళను అరికట్టడంలోనూ ఉపయోగపడుతుంది.
ఉపయోగాలు : ఇది చాలా శక్తివంతమైన ద్రావణం. ఈ ద్రావణం పంటలలో వచ్చే కీటక నియంత్రణలోనే కాకుండా వరిలో వచ్చే ఆకుమచ్చ తెగులు నివారణలో కూడా బాగా పని చేసినట్లు రైతుల అనుభవం. ఈ ద్రావణాన్ని అన్ని పంటలలోనూ ఉపయోగించవచ్చు. ముఖ్యంగా కూరగాయల పంటలలో ఉపయోగించి సత్ఫలితాలు పొందవచ్చు.
ఎల్నినో అనేది పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మధ్య మరియు తూర్పు ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల జలాలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా వేడెక్కే ఒక వాతావరణ పరిణామం. ఈ సముద్ర ఉష్ణోగ్రతల్లో వచ్చే మార్పులు ప్రపంచంలోని అనేక ప్రాంతాల వాతావరణంపై ప్రభావం చూపుతాయి. మన భారతదేశంలో ఎల్నినో పరిస్థితుల వల్ల నైరుతి రుతుపవనాలు తీవ్రంగా ప్రభావితం అయ్యాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ముఖ్యంగా ఉత్తర కోస్తా జిల్లాల్లో నైరుతి రుతుపవనాలు ఎల్నినో ప్రభావం వల్ల విఫలమై సాధారణ వర్షపాతం కంటే చాలా తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యి ఖరీఫ్ సాగు విస్తీర్ణం గణనీయంగా తగ్గిపోయింది.
ఉత్తరకోస్తా జిల్లాలలో నైరుతి రుతుపవనాలు పై ఎల్నినో ప్రభావం 2026 జూన్ 1వ తేదీ నుంచి ఆగస్టు 31వ తేదీ వరకు ఉత్తరాంధ్ర జిల్లాల్లో నమోదైన వర్షపాతం పరిస్థితిని గమనించినట్లయితే అనకాపల్లి జిల్లాలో, ఖరీఫ్ సాధారణ వర్షపాతం 479.6 మిల్లీమీటర్లు కాగా, వాస్తవంగా 229.3 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదు అయ్యి సాధారణంతో పోలిస్తే 52.2 శాతం లోటు నమోదు అయ్యింది. విశాఖపట్నం జిల్లాలో, సాధారణ వర్షపాతం 427 మిల్లీమీటర్లు కాగా, వాస్తవ వర్షపాతం 175.7 మిల్లీమీటర్లు నమోదు అయ్యి 58.9 శాతం లోటు లో ఉంది. విజయనగరం జిల్లాలో, సాధారణ వర్షపాతం 484.4 మిల్లీమీటర్లు కాగా, వాస్తవంగా 288.8 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదైంది. సాధారణంతో పోలిస్తే 40.4 శాతం లోటు ఉంది. శ్రీ కాకుళం జిల్లాలో, సాధారణ వర్షపాతం 503 మిల్లీమీటర్లు కాగా, వాస్తవంగా 293.3 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదైంది. అంటే 41.7 శాతం లోటు ఉంది. ఈ లోటు వర్షపాతం వల్ల ఖరీఫ్ సాగు విస్తీర్ణం తగ్గి పోవడమే కాక సాగులో ఉన్న పంటల దిగుబడులపై ప్రభావం చూపనుంది. ఎల్నినో ప్రభావం వల్ల అనకాపల్లి జిల్లాలో 26,434 హెక్టార్లు, విశాఖపట్నం జిల్లాలో 2,586 హెక్టార్లు. విజయనగరం జిల్లాలో 24,289 హె . విస్తీర్ణం ఖాళీగా సాగు కాకుండా ఉన్నాయి. శ్రీకాకుళం జిల్లాలో ఇతర నీటి వనరులు ఉండడం వల్ల ఖరీఫ్ సాగు విస్తీర్ణం అంతగా తగ్గలేదు.
సెప్టెంబర్ మాసము లో బంగాళాఖాతం లో తీవ్ర అల్పపీడనం వల్ల ఉత్తర కోస్తా జిల్లాలలో మంచి వర్షపాతం నమోదు అయ్యి రబీ సాగుకు అనుకూల పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి. ఈ అల్పపీడనం వల్ల అనకాపల్లి జిల్లాలో 310.4 మి.మీ, విశాఖపట్నం జిల్లాలో 363.8 మి.మీ, విజయనగరం జిల్లాలో 288.4 మి.మీ అలాగే శ్రీకాకుళం జిల్లాలో 330.5 వర్షపాతం నమోదు అయ్యింది. భూగర్భజలమట్టం కూడా పెరగడం రబీ సాగుకు చాలా అనుకూలంగా ఉంది. నీటిలభ్యతను బట్టి రబీ పంటల ప్రణాళికను రూపొందించుకోవాలి.
ఆచార్య ఎన్ జి రంగా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం లోని మార్కెట్ ఇంటెలిజెన్స్ విభాగం ఆర్ధిక శాస్త్రవేత్తలు రాబోయే కాలం లో ఏ ఏ పంటలకు మార్కెట్ డిమాండ్ ఉంటుందో ముందుగానే తెలియజేస్తారు. మొక్కజొన్న: ప్రస్తుత ధర క్వింటాల్ రూ. 2,580. అదే జనవరి 2027: రూ. 3,080-3,388. ఫిబ్రవరి 2027 రూ. 3,190-3,445 వరకు ఉండవచ్చును. ఈ విధంగా అన్ని పంటలకు ప్రస్తుత మార్కెట్ ధర రాబోయే కాలంలో మార్కెట్ ధర ముందుగానే రైతులు తెలుసుకోవచ్చు. ఈ అంశాలను పరిగణలోనికి తీసుకొని రబీ పంటల ప్రణాలళికను రూపొందించుకోవాలి.
ఉత్తర కోస్తా జిల్లాల రబీ పంటల ప్రణాళిక ఆచార్య ఎన్ జి రంగా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం మరియు వ్యవసాయ శాఖ సంయుక్తంగా అన్ని అంశాలను పరిగణ లోనికి తీసుకొని రబీ పంటల ప్రణాలళికను రూపొందించడం జరిగింది శ్రీకాకుళం జిల్లాలో మొత్తం 73,376 హెక్టార్లలో వివిధ పంటలు సాగుకు ప్రణాళిక రూపొందించడం జరిగింది. వరి – 6,929 హెక్టార్లలో సాగు చేయనున్నారు. అలాగే మిగిలిన విస్తీర్ణంలోఆరుతడి పంటలైన మొక్కజొన్న, రాగి , పప్పుదినుసు పంటలైన పెసర , మినుము వేరుశనగ, చెరకు, ఉలవలు, నువ్వులు, పొద్దుతిరుగుడు మరియు జీలుగ పంటలను సిఫారసు చేయడం జరిగింది.
అలాగే విజయనగరం జిల్లాలో సాధారణ రబీ విస్తీర్ణం మరియు ఖరీఫ్ లో సాగు చెయ్యకుండా మిగిలిన విస్తీర్ణం కలిపి 69030 హెక్టార్లు కాగా, రబీ 2026–27లో సుమారు 1,000 హెక్టార్లలో వరి సాగు చేయాలని ప్రతిపాదించడం జరిగింది. మిగిలిన విస్తీర్ణంలో ఆరుతడి పంటలైన జొన్న, మొక్కజొన్న, రాగి, ఉలవలు పప్పుదినుసు పంటలైన పెసర, మినుము శనగ, వేరుశనగ, చెరకు, నువ్వులు, జనుము పంటలను సిఫారసు చేయడం జరిగింది.
విశాఖపట్నం జిల్లాలో రబీ 2026–27 సీజన్‌కు సంబంధించి విశాఖపట్నం జిల్లాలో సాధారణ రబీ విస్తీర్ణం మరియు ఖరీఫ్ లో సాగు చెయ్యకుండా మిగిలిన విస్తీర్ణం కలిపి 3125 హెక్టార్లు. 596 హెక్టార్లలో వరి మిగిలిన విస్తీర్ణంలో ఆరుతడి పంటలైన మొక్కజొన్న, రాగి, ఉలవలు పప్పుదినుసు పంటలైన పెసర, మినుము, వేరుశనగ, చెరకు, నువ్వులు, జనుము పంటలను సిఫారసు చేయడం జరిగింది.
అనకాపల్లి జిల్లాలో రబీ 2026–27 సీజన్‌కు సంబంధించి జిల్లాలో సాధారణ రబీ విస్తీర్ణం మరియు ఖరీఫ్ లో సాగు చెయ్యకుండా మిగిలిన విస్తీర్ణం కలిపి 22,689 హెక్టార్లు. 3200 హెక్టార్లలో వరిమిగిలిన విస్తీర్ణంలో ఆరుతడి పంటలైన మొక్కజొన్న, రాగి, ఉలవలు, అలసందలు, పప్పుదినుసు పంటలైన పెసర, మినుము, వేరుశనగ, చెరకు, నువ్వులు, పొద్దుతిరుగుడు, జనుము పంటలను సిఫారసు చేయడం జరిగింది.
రకాల ఎంపిక మరియు విత్తన లభ్యత వరి లో స్వల్పకాలిక రకాలైన NLR-3449, MTU-1064, MTU-1061, MTU-1121 మరియు RNR-15048 మొక్కజొన్న లోమార్కెట్ లో దొరికే ప్రైవేట్ హైబ్రిడ్ రకాలను ఉపయోగించవచ్చు. రాగి: వేగావతి, ఇంద్రావతి మరియు శ్రీ చైతన్య. పెసర: ఎల్.జి.జి-630, ఎల్.జి.జి -607, ఎల్.జి.జి -574, టి.ఎం.-96-2 మరియు ఐ.పి.ఎం.-2-14 మినుము: ఎల్.బి.జి-904, టి.బి.జి-129, ఎల్.బి.జి-884, జి.బి.జి-1, టి.బి.జి-104, ఎల్.బి.జి-752 మరియు పి.యు-31. ఉలవలు: ఎ.టి.పి-11 మరియు వి.జెడ్.ఎమ్-1. అలసంద: రకాలు ఆర్కా సమృద్ధి, ఆర్కా మంగళ మరియు ఆర్కా అర్జున్ వేరుశెనగ: రకాలు టి.జి.సి.ఎస్. 1694 మరియు కె.-6. నువ్వులు: రకాలు వై.ఎల్.ఎమ్ -66 మరియు వై.ఎల్.ఎమ్ -146. పొద్దుతిరుగుడు: ప్రైవేట్ హైబ్రిడ్ రకాలను ఉపయోగించవచ్చు. జనుము: ఎస్.హెచ్-4, సువిన్
రబీ పంటల సాగుకు అవసరమైన విత్తనాల్లో కొంతమేర రైతుల వద్దనే అందుబాటులో ఉన్న సొంత విత్తనాన్ని వినియోగించుకోవచ్చు. ముఖ్యంగా పప్పుధాన్యాలు, నువ్వులు, రాగి, చెరకు పంటల్లో రైతుల వద్ద సుమారు 30 శాతం వరకు సొంత విత్తనం అందుబాటులో ఉంటుంది
మిగిలిన నాణ్యమైన విత్తనాలను ఏపీ సీడ్స్, విజయనగరం, కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, ఆముదాలవలస, వ్యవసాయ పరిశోధనా కేంద్రం రాగోలు, వ్యవసాయ కళాశాల నైరా, వ్యవసాయ పరిశోధనా కేంద్రం యలమంచిలి, ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా కేంద్రం అనకాపల్లి మరియు ఇతర ANGRAU విత్తన విక్రయ కేంద్రాల ద్వారా పొందవచ్చు.
రబీ పంటలు విత్తే కాలం రబీ పంటల సాగులో సరైన సమయంలో విత్తనాలు విత్తడం చాలా ముఖ్యమైన విషయం. పంటను బట్టి అనుకూలమైన విత్తే సమయం మారుతుంది. కాబట్టి రైతులు స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులను గమనిస్తూ సరైన సమయంలో విత్తడం ద్వారా మంచి దిగుబడిని పొందవచ్చు.
మొక్కజొన్న అక్టోబర్ 15 నుంచి నవంబర్ 15 వరకు విత్తుకోవచ్చు. జొన్న పంటను అక్టోబర్ నెలలో విత్తుకోవచ్చు. రాగి పంటకు నవంబర్ నుంచి డిసెంబర్ వరకు విత్తే సమయం అనుకూలంగా ఉంటుంది. పెసర మరియు మినుము పంటలను అక్టోబర్ నెలలో విత్తుకోవచ్చు. శనగ పంటను అక్టోబర్ 15 నుంచి నవంబర్ 15 వరకు విత్తుకోవచ్చు. ఉలవ పంటకు సెప్టెంబర్ నుంచి అక్టోబర్ వరకు విత్తే సమయం అనుకూలంగా ఉంటుంది. వేరుశనగ పంటను నవంబర్ 15 నుంచి డిసెంబర్ వరకు విత్తుకోవచ్చు. అలాగే జనుము పంటను అక్టోబర్ నుంచి నవంబర్ వరకు విత్తుకోవచ్చు.
పప్పుదినుసు పంటలైన మినుము పెసర సాగు చేసినప్పుడు పూత మరియు కాయ దశలో ఒక తేలికపాటి తడిని ఇవ్వవలిసి ఉంటుంది. బరువు నేలలలో అయితే మినుము తేలికపాటి నేలలలో అయితే పెసర పంటను వేసుకోవడంమంచిది.
జనుము పంటను రబీ కాలంలో విత్తనోత్పత్తి కోసం రైతులు సాగు చేస్తారు. అయితే జనుము పంటను లోతట్టు ప్రాంతాలలో వెయ్యకూడదు. తేమ ఎక్కువ అయితే జనుము పంట తట్టుకోలేదు. అలాగే కాయ దశలో పురుగు ఆశించే అవకాశం ఉన్నందున పంటను పరిశీలిస్తూ తగిన సస్య రక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలి.
ఎల్నినో నేపథ్యంలో ఉధ్యాన వన తోట పంటలలో సూచనలు ఎల్నినో ప్రభావంతో వర్షపాతం తక్కువగా నమోదైనప్పటికీ, సెప్టెంబరు నెలలో కురిసిన వర్షాలతో ఉత్తర కోస్తా జిల్లాల్లో భూగర్భజల లభ్యత కొంత మెరుగుపడింది. ఈ పరిస్థితులను బట్టి రైతులు తమ వద్ద ఉన్న నీటి వనరులను అంచనా వేసుకొని టమాటా, మిరప, వంకాయ, బెండ, ఉల్లి వంటి కూరగాయలను సాగు చేసుకోవచ్చు. పంటను ఎంచుకునేటప్పుడు నీటి అవసరంతో పాటు స్థానికంగా ఉన్న మార్కెట్ డిమాండ్‌ను కూడా దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి. కూరగాయల సాగుకు మంచి నాణ్యత కలిగిన నారును ఉపయోగించడం వల్ల పంట ప్రారంభ దశలోనే మంచి మొక్కల పెరుగుదల సాధ్యమవుతుంది. నర్సరీలను నీరు నిల్వ ఉండని ప్రదేశాల్లో ఏర్పాటు చేసి, అవసరమైనంత తేమను మాత్రమే అందిస్తూ, తెగుళ్లు మరియు వ్యాధుల లక్షణాలను ఎప్పటికప్పుడు గమనించాలి.
మామిడి, జీడి, కొబ్బరి, అరటి వంటి పండ్ల తోటల్లో అందుబాటులో ఉన్న నీటిని పొదుపుగా ఉపయోగించుకోవడం ఈ సమయంలో చాలా ముఖ్యం. బిందు సేద్యం, చెట్ల చుట్టూ మల్చింగ్ చేయడం వంటి పద్ధతులతో నేలలో తేమను నిలుపుకోవడంతో పాటు నీటి వృథాను తగ్గించవచ్చు. ముఖ్యంగా పూత, పిందె దశల్లో నీటి కొరత రాకుండా చూసుకోవాలి. తోటలను క్రమం తప్పకుండా పరిశీలిస్తూ తెగుళ్లు, వ్యాధులను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించి తగిన చర్యలు తీసుకుంటే మంచి దిగుబడితో పాటు రైతులకు మెరుగైన ఆదాయం పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
*డా .వి .గౌరి, డా.ఎన్.రాజ్ కుమార్, *డా.ఎ.అలివేణి, *డా.ఎన్.భారతి, డా.ఎం.బి.జి.ఎస్.కుమారి, డా.కె.లక్ష్మణ, డా. కె.భాగ్యలక్ష్మి మరియు *డా. సి.హెచ్.ముకుందరావు, ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా స్థానం, అనకాపల్లి, ఆచార్య ఎన్ జి రంగా వ్యవసాయ విశ్వ విద్యాలయం, Ph: 6304852859, 8074670166
కొతిమీర 50 సెం.మీ. ఎత్తు పెరిగే మెత్తని మొక్క. ఆకులు అనేక ఆకారాలలో ఉంటాయి. మొక్క మొదలు వద్ద ఆకులు వెడల్పుగా ఉండి అనేక భాగాలుగా ఉంటాయి. పూత వచ్చే కాండాలపై ఆకులు సన్నగా ఈకలులా ఉంటాయి. పూలు చిన్న అంబెల్‌పై ఏర్పడతాయి. తెలుపు లేదా లేత పింకు రంగులో ఉంటాయి. కాయ గుండ్రంగా 2-6 మి.మీ. పొడవు, 3-5 మి.మీ. వ్యాసం కలిగి ఉంటుంది.
సాధారణ నామం : కోరియాండర్ శాస్త్రీయ నామం : కోరియాండ్రం సెటైవం కుటుంబం: ఎపియేసి (అంబెల్లిఫెరే)
ఉపయోగాలు : ఔషధరంగంలో …
కొతిమీర బహుళ ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు గల మొక్క. ఇది అద్భుతమైన ఆకలిని కలిగిస్తుంది. కడుపులో జీర్ణాశయంలో అనేక ఎంజైములు, జీర్ణ రసాలు స్రవించడానికి సహాయపడుతుంది. జీర్ణశక్తిని పెంచి విరేచనం సాఫీగా అయేలా చేస్తుంది. ఇది ఆహారంలో పీచు పదార్థం అందిస్తుంది. జీర్ణకోశంలో వాయువులను విడుదల చేస్తుంది. మలబద్దకం, మొల్లలు, కడుపునొప్పికి ప్రయోజనకారి. దగ్గు తగ్గించడానికి, నోటి దుర్వాసన పోగొట్టడానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఒక అద్భుత యాంటిసెప్టిక్. కఫాన్ని తగ్గించి, జ్వరాన్ని పోగొట్టి చల్లదనాన్ని ఇస్తుంది.
కొతిమీరలో అనేక పోషక విలువలుండటం వలన దీనిని “ప్రపంచ అద్భుత హెర్బల్ మొక్క”గా పరిగణిస్తారు. ఇది అనేక పోషకాలు, యాంటిఆక్సిడెంట్లు, ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్, యాంటిసెప్టిక్, బాధనాశక, ఉత్తేజిత, శిలీంద్రనాశక లక్షణాలు కలిగి ఉంటుంది.
కొతిమీర విటమిన్ ఎ, విటమిన్ సి, విటమిన్ కె, ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్, ఆమ్లాలు సమృద్ధిగా కలిగి ఉంటుంది. ఆకులలో కాల్షియం, పొటాషియం, ఐరన్, మాంగనీస్, సోడియం ఉంటాయి.
కొతిమీరలో ఉన్న ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ కీళ్ళ నొప్పుల వల్ల కలిగే శరీర వాపుని తగ్గిస్తుంది. మొటిమలను తొలగిస్తుంది. గ్యాస్ ఏర్పడటాన్ని తగ్గిస్తుంది. కండ్ల కలక చకిత్సకు అద్భుత ఔషధం కొతిమీరలో ఉండే బీటాకెరోటిన్, యాంటిఆక్పిడెంట్లు కంటి సంబంధిత సమస్యలను నివారిస్తాయి. నోటి పుండ్ల నివారణకు ఇంటిమందు. ఎముకలను బలపరుస్తుంది. జీర్ణ సంబంధ సమస్యలను నివారిస్తుంది. రుతు సమస్యలకు మహిళలు 5 గ్రా. కొత్తిమీర, ఒక చెంచా పంచదార అర లీటరు నీటిలో కలిపి మరగించిన కషాయాన్ని వడపోసి రోజుకి 3 సార్లు సేవించాలి. కేశ నష్టాన్ని తగ్గిస్తుంది. మలబద్ధకాన్ని పోగొడుతుంది. కోలన్ క్యాన్సర్‌ని నివారిస్తుంది.
కొతిమీర చట్నీ తయారు చేసి వడ్డించవచ్చు. పొడి చేసిన గింజలను కేకుల తయారీలో ఉపయోగించవచ్చు. గ్రైప్ వాటర్ తయారీలో ఉపయోగిస్తారు. కొతిమీర యాంటిసెప్టిక్, అనాల్ౙెసిక్, అఫ్రోడియాసిక్, యాంటిస్పాస్మోడిక్, డియోడరెంట్, ఫంగిసైడల్, స్టిమ్యుటెంట్, స్టమకిక్, యాంటి బయాటిక్ లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. కొతిమీరలో ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్ ఉంటాయి. యాంటిక్యాన్సర్, యాంటిమైక్రోబియల్ లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. రోగ నిరోధక శక్తిని పెంచుతుంది.
వ్యవసాయరంగంలో
కొతిమీర గింజలలోని ఎసెన్షియల్ ఆయిల్‌లో లినలూల్ (57.57%), జిరానిల్ అసిటేట్ (15.09) ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఈ రసాయనాలు ట్రైబోలియం కాస్టానియం కంటే కొల్లసోబ్రూకస్ మాక్యులేటస్‌పై అధిక కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించాయి. (ఖని, రహ్‌దారి, 2012).
టమాట పంటలో కొతిమీరని అంతరపంటగానే వేయడం వల్ల వివిధ రసం పీల్చే పురుగులు, తెల్లదోమ (బెమిసియా టబాసి), పేనుబంక (ఎఫిస్‌గాసిపి), జాసిడ్స్ (ఎంపోవాస్కాస్పీసీస్), తామర పురుగులు (త్రిప్స్ టబాసి), రెండు మచ్ౘ్ల ఎర్రనల్లి (టెట్రానైకస్ అర్టికె) సమర్ధవంతంగా, గణనీయంగా నివారించబడ్డాయి. ఈ పరిశోధనా ఫలితాలు ఆర్థిక పంటలతో ఆకర్షక మొక్కలను పెంచే పద్ధతిని సమగ్ర సస్యరక్షణ పథకాలలో ఒక భాగంగా సిఫారసు చేసి ఆర్థిక పంటలను పురుగుల బారి నుండి రక్షించవచ్చని వెల్లడించాయి (అబోషనాబ్, అతని అనుచరులు, 2017).
సహజ సుగంధపంటలైన పైపర్‌నైగ్రం, క్యూమినం సిమ్నియం, సిన్నమోమం వెరం, అల్లియం సెటైవం, కోరియాండ్రం సెటైనం, కర్కుమ, ఫీనిక్యులం వుల్గేర్, ట్రైగొనెల్లా ఫీనం గ్రీకం, సైజిగియం ఆరోమాటికం, క్యాప్సికం, జింజిబర్ అఫిసినాలిస్, మురయూ కోయినిగీ, బ్రాసికా నైగ్రా, సోడియం క్లోరైడ్‌లను కలిపిన మిశ్రమాన్ని పాటింగ్ మట్టితో కలిపి మొక్కలకు వేయాలి. ఈ జీవ పురుగు మందు వికర్షక చర్య, జీర్ణాశయంలో నిలిచిపోవడం, పక్షవాతం, ఊపిరాడకుండా చేయడం ద్వారా పురుగులను నివారిస్తాయి. ఈ జీవమందుని పొడిరూపంలో లేదా ద్రవరూపంలో పంటపై పిచికారి చేసి పురుగులను 48-72 గంటలలో నివారించవచ్చు. (గండిఐషాడోటి, 2012). ఈ జీవ పురుగు మందుని చ.మీ.కి. 100-500 గ్రా. చొప్పున వేయాలి.
జాన్‌కౌస్కా & జైట్కా (2016) క్యారట్ పంటలో కొతిమీర (కోరియాండ్రం సెటైవం), సమ్మర్ సావొరి (సాటురేజ హార్టెన్సిస్) అంతర పంటలప్రభావంపై అధ్యయనం చేశారు. అంతర పంటలు క్యారట్‌రస్ట్‌ఫ్లెå (సైలారోజే) వలన వేర్లకు కలిగే నష్టాన్ని గణనీయంగా తగ్గించాయి. అంతర పంటలు వేసిన క్యారట్ క్షేత్రంలో ఆకులపై సిల్లిడ్ (ట్రైయజా విరిడ్యులా), పేనుబంక, వేర్లపై నులిపురుగుల నష్టం గణనీయంగా తక్కువగా ఉంది. కొతిమీర, సావరి అంతర పంటలుగా వేయడం వలన క్యారట్ పంటలో ప్రయోజనకర కీటకాల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది. ప్రయోగాలు జరిపిన అన్ని సంవత్సరాలలో కొతిమీరని అంతర పంటగా వేసిన క్యారట్ క్షేత్రంలో బదనికలు అక్షింతల పురుగులు, సిర్పిడ్ ఈగల సంఖ్య అధికంగా ఉంది.
కొతిమీరలో ఉన్న లిమలూల్ (68.2%), పైనీన్ (5.5%), టెర్పినిన్ (5.5%) అనే ఎసెన్షియల్ ఆయిల్స్ నిల్వ ధాన్యంలో ఆశించే అకాంతోసెరిడస్ ఒబ్టెక్షన్‌పై ఫ్యూమిగెంట్ చర్యను ప్రదర్శించాయి (రిగ్నాల్ట్‌రోగర్, 1997).
కొతిమీర మొక్కలు పురుగుల సహజశత్రువులైన అల్లిక రెక్కల పురుగు (క్రైసోవా), అక్షింతల పురుగులు (కాక్సినెల్లిడ్స్), హోవర్ ఈగలు, పరాన్నజీవులైన చిన్న కందిరీగలను ఆకర్షిస్తాయి.
కాలీఫ్లవర్ పంటనాశించే డైమండ్ బ్యాక్‌మాత్, ప్లూటెల్లాకెå్ౙలోసెల్లా సమగ్ర సస్యరక్షణ పథకంలో కొతిమీరని కాలీఫ్లవర్‌లో అంతర పంటగా వేయడం ఒక పద్ధతి.
కాలీఫ్లవర్ పంటలో డైమండ్ బ్యాక్ మాత్ యాజమాన్యానికి సిఫారసు చేసిన సమగ్ర సస్యరక్షణ పథకం క్ర.సం. ట్రీట్‌మెంట్ మోతాదు/ప్లాట్ ఎన్నిసార్లు ఉపయోగించాలి 1. కొతిమీరని అంతర పంటగా సాగు చేయడం అర కిలో విత్తనం ఒకసారి 2. రసాయన పురుగుమందు లోర్స్‌బాన్ (2%) పిచికారి 16 మి.లీ/8 లీ. 3 సార్లు 3. 2% వేపగింజల కషాయం పిచికారి 16 మి.లీ./8 లీ. 3 సార్లు 4. 2% వేపనూనె పిచికారి 16 మి.లీ./8 లీ. 3 సార్లు 5. జీవనియంత్రణట్రైకోగ్రామాకిలోనిస్ (పారసైటాయిడ్) ప్యూపాల కార్డు (పర్వీన్, ఖాన్)
కొతిమీర గింజలలోని ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ స్పోడోప్టెరా లిట్టొరాలిస్ 3వ దశ లార్వాలపై అత్యధిక ఫ్యూమిగెంట్ చర్యను ప్రదర్శించింది. (సౌగ్విర్, అతని అనుచరులు, 2013).
కూరగాయల సాగులో కొతిమీరను సహవాస పంటగా వేస్తే పేనుబంకను వికర్షిస్తుంది. ఎర్రనల్లి, పొటాటో బీటిల్స్ ఆశించకుండా చేస్తుంది. కొతిమీర సహజ శత్రువుల జీవిత కాలాన్ని పెంచుతుంది. అల్లిక రెక్కల పురుగు, హోవర్ ఈగ, ట్రైకోగ్రామా కిలోనిస్ పారసైటాయిడ్‌ని ఆకర్షిస్తుంది (టినాకా, 2014).
ఇర్వింగ్, అతని అనుచరులు (2014) కొత్తిమీర డాలికోగెనిడియా టస్మానికా సహజ శత్రువు జీవిత కాలాన్ని పెంచుతుందని నిరూపించారు.
కొతిమీర నుండి సృష్టించిన కొత్త సస్యరక్షణ ఎసెన్షియల్ ఆయిల్ ఉత్పత్తులు మూడు పేనుబంక జాతులు మాక్రోసైఫం రోజే, ఎఫిస్ నెరీ, ఎఫిస్ పోమి లపై గట్టి కీటకనాశక చర్యను ప్రదర్శించాయి (అటనసోప, 2017).
బెల్‌పెప్పర్‌లో అధిక నష్టం కలిగించే యూరోపియన్ కార్న్‌బోరర్, ఆస్ట్రినియా న్యూబిలాలిస్ సంరక్షణ జీవనియంత్రణకు అధ్యయనం జరిపారు. కొతిమీర, డిల్, బక్‌వీట్ అంతర పంటలను 3 బదనికలు చిన్నపైరేట్‌నల్లి (ఓరియస్ ఇన్సిడియోసస్), పింక్ మచ్చల అక్షింతల పురుగు (కోలియోయెగిల్లా మాక్యులేటస్), ఆకుపచ్చ అల్లిక రెక్కల పురుగు (క్రైసోపాస్పీ.)ని ఆకర్షించడానికి ఎంచుకున్నారు. వీటిని బెల్ పెప్పర్ ప్లాట్ల దక్షిణహద్దులో ఒకదాని తర్వాత ఒకటి 5వరుసల్లో నాటారు. బెల్ పెప్పర్ పంటలో కొతిమీర, డిల్‌ని కలిపి రెండు వరుసల్లో నాటారు. బక్ వీట్‌ని పంటలేని భూమిలో ఒక వరుసలో నాటారు.
పరిశోధనా ఫలితాలు అంతర పంటలు బెల్‌పెప్పర్‌ని తీవ్రంగా ఆశించే యూరోపియన్ కార్న్‌బోరర్‌ని సమర్ధవంతంగా నివారించాయని వెల్లడించాయి. అంతర పంటలు చిన్నపైరేట్ నల్లి, పింక్ మచ్చల అక్షింతల పురుగులు అధికంగా యూరోపియన్ కార్న్‌బోరర్ గుడ్లను తినడాన్ని ప్రోత్సహించాయి. (బికర్‌టన్, హోమిల్టన్, 2017).
ఫాబా చిక్కుడు రకాలలో కొతిమీరని అంతరపంటగా వేయడం వలన పేనుబంక పురుగులు, ఎఫిస్ క్రాక్సివొర గణనీయంగా తగ్గిపోయాయి. బదనికలు, గింజ దిగుబడులు గణనీయంగా పెరిగాయి. ప్లాట్ చుట్టూ కొతిమీర స్ట్రిప్ వేసిన 843 రకం ఫాబి చిక్కుడు ప్లాటులో అతి తక్కువ పేను బంక పురుగుల సంఖ్య నమోదైంది (రిజ్క్, 2011).
గ్రీన్‌హౌస్ టమాట సాగులో తెల్లదోమ, ట్రైఎల్యురాడెస్ వేపొరేరియంపై వికర్షక పంటలు తులసి, పుదిన, డిల్, వెల్లుల్లి, ఉల్లి, పార్ల్సీ, కొతిమీర ప్రభావంపై అధ్యయనం చేపట్టారు. ముందుగా వికర్షక పంటల విత్తనాలను చల్లి తర్వాత టమాట నారు మొక్కలను నాటారు. కొతిమీరపై అతి తక్కువ తెల్లదోమలు నమోదవడం వలన దీనిని అత్యుత్తమ వికర్షక మొక్కగా సిఫారసు చేశారు (తస్లి, అతని అనుచరులు, 2017).
కొతిమీర పురుగు వికర్షిణిగా పనిచేస్తుంది. కొతిమీర కషాయం తయారు చేయడానికి 200 గ్రా. ధనియాలను దంచి 1 లీ. నీటిలో కలిపి 10ని. మరిగించాలి. తర్వాత ఈ కషాయాన్ని 2 లీ. నీటిలో కలపాలి. ఉదయంవేళ ఈ కషాయాన్ని 2 లీ. నీటిలో కలిపి పురుగాశించిన మొక్క భాగాలపై పిచికారి చేసి ఎర్రనల్లిని నివారించవచ్చు. (పట్నాయక్, 2017).
రైతునేస్తం ప్రచురణ ‘ఔషధ వేదం’ పుస్తకం కొరకు ఫోన్: 9676797777కు సంప్రదించండి.
కూరగాయల సాగులో సాంప్రదాయ విధానాలు రైతు ఆదాయానికి భరోసా ఇవ్వడం లేదు. రైతులు అందుబాటులో ఉన్న వనరులు, శాస్త్రీయ పద్ధతులను ఆచరించడం ద్వారా ఆశించిన వ్యవసాయాన్ని పొందే వీలుంటుంది. సాధారణంగా కూరగాయలకు మార్కెట్లో ధరల వ్యత్యాసం అధికంగా ఉంటుంది. దీనిని అవకాశంగా మలచుకొని పంట దిగుబడులు తక్కువగా వచ్చే కాలాన్ని గుర్తించి, ఆ సమయంలో ఉత్పత్తులు చేతికి అందేలా సాగు వ్యవధిని సర్దుబాటు చేసుకొని మంచి ఫలితాలను సాధించుకోవాలి.
నిలకడ మార్కెట్ ధర మరియు నిత్యం గిరాకీ పలికే పంటల్లో తీగజాతి కూరగాయలు ఒకటి. అందువల్ల రైతులు వాటి సాగుపై ఎక్కువ మక్కువ చూపిస్తారు. రైతు కష్టాన్ని ప్రోత్సహించే దిశగా సాగు విధానం మరింత బలోపేతం చేసేందుకు సాంకేతిక పరిజ్ఞానంలో ఈ పందిరి టెక్నాలజీని ప్రవేశపెట్టడం జరిగింది.
సాధారణంగా ఈ జాతి మొక్కలకు కాండం సన్నగా, లతలా తీగలు పాకి ఉంటాయి. వాటి పెరుగుదల మరియు అభివృద్ధికై పందిళ్లు లేదా ట్రెల్లిస్‌లు అనే సాంకేతిక నిర్మాణంపై ఊతం అందించడాన్నే పందిరి సాగు లేదా పెండాల్‌ సాగు అంటారు.
ప్రయోజనాలు
మొక్కలకు గాలి, సూర్యరశ్మి ఎక్కువగా ప్రసరించడం వల్ల శిలీంధ్రాల బెడద చాలా తక్కువగా ఉంటుంది.
పంట దిగుబడి మరియు నాణ్యత పెరుగుతుంది.
చీడపీడలు మరియు తెగుళ్ల బెడద తగ్గుతుంది.
భారీ వర్షాలకు కూరగాయలు పడిపోకుండా కాపాడుకోవచ్చు.
అధిక భూతాపం నుంచి పంటలను కాపాడవచ్చు.
అంతర పంటలను వేసుకునే వెసులుబాటు కలిగిస్తుంది. వాటి ద్వారా అదనపు ఆదాయం పొందవచ్చు.
అంతరకృషి సులభంగా చేసుకునే వెసులుబాటు ఉంటుంది.
నష్టాలు / రైతుకు ఎదురయ్యే ఇబ్బందులు పందిరి నిర్మాణానికి ప్రారంభ దశలో అధిక పెట్టుబడి అవసరమవడం వల్ల, రైతులు పెద్దఎత్తున పందిరి సాగును చేపట్టేందుకు కొంత వెనుకంజ వేస్తున్నారు. ఇందుకుగాను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, చిన్న మరియు సన్నకారు రైతులు పందిరి సాగును ప్రోత్సహించేందుకు ఉద్యానశాఖ (Horticulture Department) ద్వారా అందించే పందిరి నిర్మాణ సబ్సిడీని సద్వినియోగం చేసుకోవాలి.
సంవత్సరం పొడవునా పందిరిపై ఒకే రకమైన తీగజాతి కూరగాయలను సాగు చేయడానికి రైతులు కొంత వెనుకడుగు వేస్తుంటారు. అయితే, పందిరి నిర్మాణాన్ని సమర్థంగా వినియోగించుకుంటూ వివిధ రకాల తీగజాతి కూరగాయలతో పాటు లెగ్యూమినేసి కుటుంబానికి చెందిన కూరగాయలు, సెమీ-డిటర్మినేట్ మరియు ఇండిటర్మినేట్ టమాట రకాలను కూడా సాగు చేసుకోవచ్చు. అంతేకాకుండా పందిరి కింద అనువైన అంతర పంటలను సాగు చేయడం ద్వారా అదనపు ఆదాయాన్ని పొందే అవకాశం ఉంది.
పందిరి సాగుకు అనువైన అంతర పంటలు: వానాకాలంలో: తీగజాతి కూరగాయలతో పాటు తోటకూర, మెంతికూర, కొత్తిమీర, పాలకూర వంటి ఆకుకూరలు సాగు చేసుకోవచ్చు. యాసంగిలో: కాకరతో పాటు స్వల్పకాలిక క్యాబేజీ, కాలీఫ్లవర్ రకాలు మరియు దుంప కూరలైన క్యారెట్‌, బీట్‌రూట్‌, ముల్లంగి సాగు చేసుకోవచ్చు.
నేలల ప్రాముఖ్యత పందిరి నిర్మాణానికి నేలలు చాలా కీలకమైనవి. ఒండ్రు నేలలు, చౌడు నేలలు, నీరు నిలిచే నల్లరేగడి నేలలు శాశ్వత పందిరి వేసుకోవడానికి అనువైనవి కావు. ఇసుక, ఎర్ర నేలలు, దుబ్బ నేలల్లో పందిరిపై సాగు చేసుకోవచ్చు.
పందిళ్ల రకాలు
తాత్కాలిక పందిళ్లు
శాశ్వత పందిళ్లు
తాత్కాలిక పందిళ్లు సాగు చేసే పంట రకాన్ని బట్టి పందిరి నిర్మాణం చేసుకోవచ్చు. వెదురు కర్రలు, క్రీపర్ మెష్‌ ఉపయోగించి ఈ తాత్కాలిక పందిళ్లు వేయబడతాయి. క్రీపర్ మెష్‌ను ప్రధానంగా కాకర సాగు చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. జి.ఐ. మెష్‌ను ఐరన్ పోల్‌ లేదా వెదురు కర్రల సాయంతో ఒక వైపుకు గోడలాగా నిర్మించి, తీగలను ఈ మెష్‌పైకి ఎక్కిస్తూ పాకించవచ్చు. పంటకోత అనంతరం అవసరం లేని పక్షంలో తీసివేయవచ్చు. కాని ఇది శ్రమ మరియు ఖర్చుతో కూడుకున్నది.
ట్రెల్లిస్‌ విధానం శాస్త్రీయ సాగు విధానంలో స్టేకింగ్‌ లేదా ట్రెల్లీసింగ్‌ మరో పద్ధతి. కర్రలను ఉపయోగించి సాధారణంగా తీగ రకం టమాటను ఈ పద్ధతిలో సాగుచేస్తారు. ట్రెల్లిస్‌ సాగులో 6–8 అడుగుల పొడవుండే కర్రలను (స్థానికంగా దొరికేవైతే ఖర్చు తగ్గుతుంది) 6–7 అడుగుల దూరంలో, ఒకటిన్నర నుంచి 2 అడుగుల లోతు తీసిన రంధ్రంలో పాతాలి. కర్రల వ్యాసార్థం ఒకటిన్నర నుంచి రెండున్నర సెం.మీ. ఉంటే మంచిది.
నాటిన 16–24 రోజుల్లోపు ఈ విధానాన్ని ప్రారంభించడం మంచిది.
కర్రలను నాటేముందు నీటిలో ముంచాలి లేదా లీటరు నీటికి 5 మి.లీ. క్లోరోపైరిఫాస్‌తో తయారుచేసిన ద్రావణంలో ముంచి నాటాలి. ఇలా చేసినట్లయితే ఈ కర్రలను తర్వాత పంటలకు కూడా వాడుకోవచ్చు.
కర్రలను కలుపుతూ జి.ఐ. వైరు వీలైనంత గట్టిగా లాగి కట్టాలి.
వరుసలో మొదటి కర్రకి (విద్యుత్ స్థంభాలకు ఇచ్చే సపోర్ట్ లాగా) ఆధారం ఇవ్వాలి. దీనివల్ల ముందు ముందు కాయల బరువువల్ల వైరు క్రిందికి వాలడాన్ని తగ్గించవచ్చు.
పురిని టమాట చెట్టుకున్న బలమైన కొమ్మకి పైన క్రరలను సమాంతరంగా కలిపిన జి.ఐ వైరుకి బిగుతుగా కట్టాలి.. మొక్కలోని బలమైన కొమ్మకు పురిని కట్టేటప్పుడు మరీ బిగుతుగా కాకుండా వదులు ముడివేస్తే చెట్టుకొమ్మలకు ఇబ్బంది ఉండదు. తరువాత వీటిని గమనిస్తూ ఉండాలి
ఆదాయ వ్యయాలు సాధారణంగా టమాట సాగు చేస్తే సుమారు ఎకరాకు రూ.35 వేల ఖర్చు కాగా, దిగుబడి మొక్కకు సుమారు 3–4 కిలోల వరకు వస్తుంది. అదే ట్రెల్లిస్‌ పద్ధతిలో మల్చింగ్, డ్రిప్ ఏర్పాటుకు మొత్తం రూ.60 నుంచి రూ.70 వేల ఖర్చవుతుంది. ఈ సాగు విధానంలో ఎకరాకు 7000 మొక్కలు వస్తాయి. పెట్టుబడి ఎక్కువైనా ఆదాయం 2–3 రెట్లు పెరిగే అవకాశముంటుంది. అంటే ఒక మొక్క నుంచి 15–20 కిలోల నాణ్యమైన దిగుబడి తీసుకోవచ్చు.
శాశ్వత పందిళ్లు సిమెంట్ లేదా రాతి స్తంభాలను ఉపయోగించి నిర్మించే పందిళ్లనే శాశ్వత పందిరి అంటాం. మనం పండించే పంటకు అనుగుణంగా 6 నుంచి 10 అడుగుల ఎత్తు గల స్తంభాలను ఎంచుకోవచ్చు. ఉదా: దొండ, ఆగాకర వంటి పంటలకు 7 నుంచి 8 అడుగుల స్తంభాలు సరిపోతాయి. అదే పొట్ల, బీర, కాకర, సొర వంటి పంటలకు 10 అడుగుల స్తంభాలు అవసరమవుతాయి. 20–25 సెం.మీ. వెడల్పు ఉన్న స్తంభాలను 18 × 25 అడుగుల లేదా 15 × 15 అడుగుల దూరంలో, 30 × 45 సెం.మీ. గుంతలలో అమర్చుకోవాలి. సాధారణంగా 10 అడుగుల స్తంభాలను 18 × 5 అడుగుల దూరంలో నిర్మించినట్లయితే ఎకరానికి సుమారు 185 స్తంభాలు అవసరం. సుమారు 1.5 నుంచి 2.0 అడుగుల స్తంభాలను గుంతలో ఉంచి, మిగిలిన 8–8.5 అడుగుల స్తంభం భూమిపైన ఉంటుంది. పందిరి నిర్మాణం బలంగా ఉండడానికి చుట్టూ బయట ఉన్న స్తంభాలకు సపోర్టుగా ఉన్న స్తంభాలు అమర్చబడతాయి. స్తంభాల మధ్యలో 8 మి.మీ. మరియు 12 మి.మీ. జి.ఐ. వైర్‌ మధ్యలో జాలి అల్లికకు ఉపయోగిస్తారు. ఒక్కొక్కటి 6 క్వింటాళ్ల చొప్పున అవసరమౌతాయి.
పందిరిపై ఖర్చు : పందిరి నిర్మాణానికి ఎకరానికి 2,20,000, ఖర్చు అవుతుంది. ఉద్యానశాఖ వాళ్ళు ఈ నిర్మాణానికి 50% సబ్సిడీని అందిస్తారు.
డా.టి.వినోద్ కుమార్, వ్యవసాయ విస్తరణ విభాగ శాస్త్రవేత్త, Ph: 8309673514 బి. భాస్కర్ రావు ఉద్యాన శాస్త్రవేత్త, జి. భవాని కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, రామగిరిఖిల్లా, పెద్దపల్లి జిల్లా.
పంటపొలాల చుట్టూ ప్రకృతిలో దొరికే వివిధ రకాల ఆకులను ఉడకపెట్టడం ద్వారా కషాయాలు, ద్రావణాలను తయారు చేస్తారు. ఇది మన సంప్రదాయ వ్యవసాయంలో భాగం. ఆకులను ఉడకపెట్టడం వలన అందులో ఉండే మూల పదార్థాలు పూర్తి స్థాయిలో ద్రావణంలో చేరి కషాయం ఎంతో శక్తివంతంగా ఉంటుంది. పంటల సస్యరక్షణలో ఈ కషాయాలు అనాదిగా రైతులకు తెలిసినవే. ఇందులో ముఖ్యంగా పశువుల పేడ, మూత్రం ద్రావణం ఒకటి.
పశువుల పేడ, మూత్రం ద్రావణం మొక్కలకు తక్షణ శక్తిని ఇస్తుంది. కాబట్టి వర్షాభావ పరిస్థితులలో తెగుళ్లు/పురుగుల సమస్య నుంచి తేరుకుంటున్నప్పుడు దీనిని వాడుకోవచ్చు. పశువుల పేడ, పశువుల మూత్రంలో చాలా రకాల పంటలకు ఉపయోగపడే సూక్ష్మజీవులు ఉన్నాయి. ఇవి పంటకు హానిచేసే తెగుళ్ళను నివారించడంలో ఉపయోగ పడతాయి.
ఈ ద్రావణంలో ఉన్న పోషకాల (నత్రజని, భాస్వరం, పొటాష్ మరియు సూక్ష్మ పోషకాలు) వల్ల పంటలు ఆరోగ్యవంతంగా పెరుగుతాయి. ఈ ద్రావణాన్ని పంటకాలంలో 2-3 సార్లు పిచికారీ చేసుకోవచ్చు.
కావలసిన పదార్థాలు: పశువుల పేడ : 5 కిలోలు; పశువుల మూత్రం : 5 లీటర్లు; సున్నం : 150 గ్రా॥
తయారు చేసే విధానం:
5 కిలోల పశువుల పేడ, 5 లీటర్ల మూత్రం తీసుకుని, 5 లీటర్ల నీటిని కలిపి ఒక తొట్టిలో నిలువ చేయాలి.
తొట్టిపై మూత పెట్టి, 4 రోజులపాటు ఆ మిశ్రమాన్ని మురగబెట్టాలి.
పై మిశ్రమాన్ని ప్రతిరోజు కర్రతో, సవ్య మరియు అపసవ్య దిశలలో బాగా కలియపెట్టాలి.
ఈ మిశ్రమానికి 4 రోజుల తర్వాత కొద్దిగా నీరు చేర్చి, వడపోసి, 150 గ్రాముల సున్నం కలపాలి.
ఈ ద్రావణానికి 100 లీటర్ల నీటిని కలిపి ఒక ఎకరం పొలంలో ఒకసారి పిచికారీ చేయాలి.
జాగ్రత్తలు:
పశువుల పేడ, మూత్రం ద్రావణం చిక్కగా ఉంటుంది. అందువల్ల వడపోయటానికి ముందు ఒక మెష్‌నిగానీ, పలుచటి గోనెసంచిని గానీ ఉపయోగించాలి.
తర్వాత దానికి నీరు కలిపి పలుచటిగుడ్డతో వడపోసుకోవాలి.
తయారు చేసిన ద్రావణాన్ని వెంటనే ఉపయోగించుకోవాలి.
ఎక్కువ రోజులు నిల్వ ఉంచితే ద్రావణం చెడిపోయే అవకాశం ఉంది. పంటలలో తెగుళ్ళ సమస్య వుంటే పశువుల పేడ, మూత్రం ద్రావణానికి ఇంగువ కలిపి పిచికారీ చేసుకోవాలి.
ఉపయోగాలు:
ఈ ద్రావణాన్ని పిచికారీ చేస్తే దాని ఘాటైన వాసనకు రెక్కల పురుగులు పంటపై గుడ్లు పెట్టడానికి ఇష్టపడవు.
ఈ ద్రావణాన్ని పంటలలో పిచికారీ చేయటం వల్ల పంటలు బెట్టను సుమారు వారం రోజులవరకూ తట్టుకుంటాయి.
ఈ ద్రావణం పంటలలో వ్యాధినిరోధక శక్తిని కూడా పెంపొందిస్తుంది. ఈ ద్రావణాన్ని బాగా వడపోసి “డ్రిప్” లేదా “స్ప్రింక్లర” పద్దతి ద్వారా పంటలకు అందజేయవచ్చు.
పశువుల పేడ, మూత్రం ద్రావణాన్ని కూరగాయ పంటలలోనూ, ఇండ్ల వద్ద పెంచే ఆకుకూరలపైనా ఉపయోగించి మంచి ఫలితాలు పొందవచ్చు. పశువుల పేడ, మూత్రం, ఇంగువ ద్రావణం వరి పైరులో వచ్చే అగ్గి తెగులును సమర్ధవంతంగా నివారిస్తుంది. 10 రోజుల వ్యవధిలో 2 సార్లు పంటపై పిచికారీ చేయాలి
కూరగాయల సాగులో నీటి లభ్యత, కలుపు మొక్కల నియంత్రణ మరియు నేలలో తేమను నిలుపుకోవడం రైతులు ఎదుర్కొనే ప్రధాన సమస్యలు. ముఖ్యంగా అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, తక్కువ వర్షపాతం ఉన్న ప్రాంతాల్లో నేల నుంచి నీరు ఆవిరైపోవడం వల్ల పంటకు అందుబాటులో ఉండే తేమ తగ్గుతుంది. అదే సమయంలో కలుపు మొక్కలు నీరు, పోషకాలు, వెలుతురు కోసం ప్రధాన పంటతో పోటీ పడుతూ దిగుబడిని తగ్గిస్తాయి. ఈ సమస్యలకు సులభమైన మరియు సమర్థవంతమైన పరిష్కారాల్లో మల్చింగ్ పద్ధతి ఒకటి. మొక్కల చుట్టూ లేదా పంట వరుసల మధ్య నేలపై సేంద్రియ లేదా కృత్రిమ పదార్థాలతో ఒక పొరను ఏర్పాటు చేయడాన్ని మల్చింగ్ అంటారు. సరైన పద్ధతిలో మల్చింగ్ చేయడం ద్వారా నేలలో తేమను నిలుపుకోవడంతో పాటు కలుపు మొక్కల పెరుగుదలను నియంత్రించవచ్చు.
మల్చింగ్ అంటే ఏమిటి? పంట మొక్కల చుట్టూ నేల ఉపరితలాన్ని పూర్తిగా లేదా కొంతమేర కప్పే విధంగా వివిధ పదార్థాలను పరచడాన్ని మల్చింగ్ అంటారు. మల్చింగ్ పదార్థాలు నేలపై ఒక రక్షణ పొరలా పనిచేస్తాయి. మల్చింగ్లో ప్రధానంగా రెండు రకాలు ఉన్నాయి:
సేంద్రియ మల్చింగ్
అసేంద్రియ లేదా కృత్రిమ మల్చింగ్ పంట, వాతావరణ పరిస్థితులు, నీటి లభ్యత, అందుబాటులో ఉన్న వనరులు మరియు రైతు పెట్టుబడి సామర్థ్యాన్ని బట్టి మల్చింగ్ విధానాన్ని ఎంపిక చేసుకోవాలి.
సేంద్రియ మల్చింగ్ సేంద్రియ పదార్థాలతో నేలను కప్పే పద్ధతిని సేంద్రియ మల్చింగ్ అంటారు. ఎండిన గడ్డి, వరి గడ్డి, పంట అవశేషాలు, ఎండిన ఆకులు, కొబ్బరి పీచు, చెక్క పొట్టు వంటి పదార్థాలను ఉపయోగించవచ్చు. సేంద్రియ మల్చింగ్ వల్ల నేలపై నేరుగా సూర్యరశ్మి పడకుండా ఉండటంతో నేల ఉష్ణోగ్రతలో తీవ్రమైన మార్పులు తగ్గుతాయి. కాలక్రమేణా ఈ పదార్థాలు కుళ్లి నేలలో సేంద్రియ పదార్థాన్ని పెంచుతాయి.
సేంద్రియ మల్చింగ్ ప్రయోజనాలు • నేలలో తేమను నిలుపుతుంది. • కలుపు మొక్కల పెరుగుదలను తగ్గిస్తుంది. • నేల ఉష్ణోగ్రతను కొంతవరకు నియంత్రిస్తుంది. • నేలపై వర్షపు చినుకుల ప్రత్యక్ష ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తుంది. • సేంద్రియ పదార్థం కుళ్లిన తర్వాత నేల సారాన్ని మెరుగుపరచడంలో సహాయపడుతుంది. • పంట అవశేషాలను ఉపయోగించుకోవడం ద్వారా వ్యర్థాల నిర్వహణకు తోడ్పడుతుంది. అయితే చీడపీడలు లేదా వ్యాధులు సోకిన పంట అవశేషాలను మల్చింగ్ కోసం ఉపయోగించకూడదు.
ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ కూరగాయల సాగులో వివిధ రకాల ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ పదార్థాలను కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా వెండి-నలుపు, నలుపు మరియు ఇతర రంగుల మల్చింగ్ షీట్లను పంట అవసరాన్ని బట్టి ఉపయోగించవచ్చు. ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్లో షీట్ను నేలపై సరిగ్గా పరచి, మొక్కలు నాటే ప్రాంతాల్లో మాత్రమే తగిన పరిమాణంలో రంధ్రాలు చేయాలి. షీట్ అంచులను నేలలో బిగించి ఉంచడం వల్ల గాలి లేదా వర్షం కారణంగా షీట్ తొలగిపోకుండా ఉంటుంది.
నీటి పొదుపులో మల్చింగ్ పాత్ర మల్చింగ్ యొక్క ప్రధాన ప్రయోజనాల్లో ఒకటి నేల నుంచి నీరు ఆవిరైపోవడాన్ని తగ్గించడం. మల్చింగ్ పొర నేల ఉపరితలాన్ని కప్పి ఉంచడం వల్ల సూర్యరశ్మి నేరుగా నేలను తాకదు. ఫలితంగా నేలలోని తేమ ఎక్కువ కాలం నిలిచి ఉంటుంది.
బిందు సేద్యంతో మల్చింగ్ను కలిపి ఉపయోగించినప్పుడు నీటిని మొక్కల వేర్ల ప్రాంతానికి సమర్థవంతంగా అందించవచ్చు. ముఖ్యంగా నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఇది ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. అయితే మల్చింగ్ ఉన్నంత మాత్రాన నీటి అవసరం పూర్తిగా తగ్గిపోతుందని భావించకూడదు. పంట దశ, నేల స్వభావం, వాతావరణ పరిస్థితులు మరియు మొక్కల అవసరాన్ని బట్టి నీటి సరఫరాను సర్దుబాటు చేయాలి.
కలుపు మొక్కల నివారణ కలుపు మొక్కలు కూరగాయ పంటలతో నీరు, పోషకాలు, వెలుతురు మరియు స్థలం కోసం పోటీ పడతాయి. ముఖ్యంగా పంట ప్రారంభ దశలో కలుపు అధికంగా ఉంటే మొక్కల పెరుగుదల మందగించి దిగుబడిపై ప్రభావం పడుతుంది. మల్చింగ్ పొర నేలను కప్పి ఉంచడం వల్ల కలుపు విత్తనాలకు అవసరమైన వెలుతురు అందకుండా చేస్తుంది. ఫలితంగా కలుపు మొక్కలు మొలకెత్తడం మరియు పెరుగుదల తగ్గుతుంది. అయితే మల్చింగ్ చేయడానికి ముందే పొలంలో ఉన్న కలుపు మొక్కలను తొలగించడం మంచిది. లేకపోతే ఇప్పటికే పెరిగిన కలుపు మొక్కలు మల్చింగ్ పొరను దాటి బయటకు రావచ్చు.
నేల ఉష్ణోగ్రతపై ప్రభావం మల్చింగ్ నేల ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించడంలో సహాయపడుతుంది. ఎండాకాలంలో నేల అధికంగా వేడెక్కకుండా కొంత రక్షణ కల్పిస్తుంది. మరోవైపు చల్లటి వాతావరణంలో కొన్ని రకాల మల్చింగ్ పదార్థాలు నేల ఉష్ణోగ్రతను అనుకూల స్థాయిలో ఉంచడానికి సహాయపడతాయి. అయితే మల్చింగ్ పదార్థం రంగు, మందం మరియు రకాన్ని బట్టి నేల ఉష్ణోగ్రతపై ప్రభావం మారుతుంది. కాబట్టి పంట మరియు స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మల్చింగ్ పదార్థాన్ని ఎంపిక చేసుకోవాలి.
కూరగాయల పంటల్లో మల్చింగ్ టమాటా, మిరప, వంకాయ, దోసకాయ, కాకరకాయ, బీరకాయ, సొరకాయ, పుచ్చకాయ వంటి అనేక పంటల్లో మల్చింగ్ను ఉపయోగించవచ్చు. ముఖ్యంగా బెడ్ పద్ధతిలో సాగు చేసే కూరగాయ పంటల్లో మల్చింగ్ చేయడం సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది.
తీగజాతి కూరగాయల్లో మల్చింగ్ చేయడం ద్వారా తీగలు నేలపై పాకుతున్నప్పుడు కాయలు నేరుగా తడి నేలతో సంబంధం కలిగి ఉండే పరిస్థితిని కొంతవరకు తగ్గించవచ్చు. దీనివల్ల కాయల నాణ్యత మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుంది.
మల్చింగ్ ఏర్పాటు చేసే విధానం మల్చింగ్కు ముందు నేలను మంచిగా తయారు చేసి, అవసరమైన ప్రాథమిక ఎరువులను నేలలో కలపాలి. బిందు సేద్యం ఉంటే మల్చింగ్ షీట్ పరచడానికి ముందే డ్రిప్ లైన్లను సరైన స్థానంలో ఏర్పాటు చేయాలి. తర్వాత మల్చింగ్ పదార్థాన్ని పంట వరుసలపై సమానంగా పరచాలి. ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ ఉపయోగించినప్పుడు షీట్ను నేలకు బిగుతుగా అమర్చి అంచులను మట్టితో కప్పాలి. మొక్క కాండం చుట్టూ మల్చింగ్ పదార్థాన్ని కాండానికి అతిదగ్గరగా నొక్కకూడదు. కొంత ఖాళీ ఉంచడం ద్వారా కాండం వద్ద అధిక తేమ నిల్వ ఉండకుండా చూడాలి.
మల్చింగ్లో రైతులు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు మల్చింగ్ అనేక ప్రయోజనాలను అందించినప్పటికీ సరైన విధంగా ఉపయోగించకపోతే సమస్యలు కూడా ఏర్పడవచ్చు. • వ్యాధులు లేదా పురుగులు సోకిన పంట అవశేషాలను సేంద్రియ మల్చింగ్గా ఉపయోగించకూడదు. • ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ను ఉపయోగించిన తర్వాత పొలంలో వదిలిపెట్టకూడదు. • ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ను సేకరించి, స్థానిక వ్యర్థ నిర్వహణ నిబంధనలకు అనుగుణంగా పునర్వినియోగం లేదా పారవేయడం చేయాలి. • మల్చింగ్ ఉన్నందున నీటి అవసరం లేదని భావించకూడదు. • అధిక తేమ ఉండే ప్రాంతాల్లో మల్చింగ్ మందం మరియు నీటి సరఫరాపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరం. • మల్చింగ్ కింద చీడపీడలు లేదా ఎలుకలు ఆశ్రయం పొందుతున్నాయా అనే విషయాన్ని క్రమం తప్పకుండా పరిశీలించాలి. • పంటకు అనుగుణంగా సరైన మల్చింగ్ పదార్థాన్ని ఎంపిక చేయాలి.
మల్చింగ్ మరియు బిందు సేద్యం మల్చింగ్ + బిందు సేద్యం కలయిక కూరగాయల సాగులో నీటి వినియోగ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి ఉపయోగపడే విధానం. బిందు సేద్యం ద్వారా నీటిని మొక్కల వేర్ల ప్రాంతానికి అందించగా, మల్చింగ్ ద్వారా నేల నుంచి తేమ ఆవిరైపోవడం తగ్గుతుంది.
ఈ రెండు పద్ధతులను సమన్వయంతో ఉపయోగించడం ద్వారా నీటి నిర్వహణను మరింత సమర్థవంతంగా చేపట్టవచ్చు. అయితే నీటి పొదుపు పరిమాణం పంట, నేల, వాతావరణం మరియు నిర్వహణ పద్ధతులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
రైతులకు ఆర్థిక ప్రయోజనాలు మల్చింగ్ వల్ల కలుపు మొక్కల నియంత్రణకు అవసరమయ్యే శ్రమ కొంతవరకు తగ్గవచ్చు. నేలలో తేమ నిల్వ ఉండటం వల్ల నీటి వినియోగాన్ని సమర్థవంతంగా నిర్వహించవచ్చు. కాయల నాణ్యత మెరుగుపడితే మార్కెట్లో మంచి ధర పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్కు ప్రారంభ పెట్టుబడి అవసరం. కాబట్టి రైతులు పంట ధర, సాగు కాలం, నీటి లభ్యత, కలుపు సమస్య మరియు మల్చింగ్ పదార్థం ఖర్చును పరిగణనలోకి తీసుకుని ఆర్థికంగా అనుకూలమైన పద్ధతిని ఎంచుకోవాలి.
కూరగాయల సాగులో మల్చింగ్ పద్ధతి నేల తేమను సంరక్షించడం, కలుపు మొక్కల పెరుగుదలను తగ్గించడం, నేల ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించడం మరియు పంట నాణ్యతను మెరుగుపరచడంలో ఉపయోగపడే సమర్థవంతమైన పద్ధతి. ముఖ్యంగా నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో మరియు అధిక విలువ కలిగిన కూరగాయ పంటల్లో దీన్ని శాస్త్రీయంగా ఉపయోగించడం ద్వారా సాగు సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవచ్చు.
సేంద్రియ లేదా ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ను పంట, నేల మరియు వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఎంపిక చేసుకోవాలి. బిందు సేద్యంతో మల్చింగ్ను సమన్వయం చేయడం ద్వారా నీటి వినియోగాన్ని మరింత సమర్థవంతంగా నిర్వహించవచ్చు. అయితే ప్లాస్టిక్ మల్చింగ్ ఉపయోగించిన రైతులు పంట అనంతరం దానిని సక్రమంగా తొలగించి పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.
అందువల్ల “తక్కువ నీటితో సమర్థవంతమైన సాగు – తక్కువ కలుపుతో మెరుగైన పంట” అనే లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి కూరగాయల సాగులో మల్చింగ్ పద్ధతిని రైతులు శాస్త్రీయ అవగాహనతో స్వీకరించవచ్చు.
డా. టి. థామ్సన్, డా. టి. తేజస్విని, డా. వి. సుధావాణి డా. వై.ఎస్.ఆర్. ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, వెంకటరామన్నగూడెం ఫోన్ : 9494963291
ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిలో తాజా కూరగాయలకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. ప్రస్తుతం కూరగాయలపై పెరుగుతున్న ధరలు, మార్కెట్లో లభించే కూరగాయల తాజాదనం, పురుగుమందుల అవశేషాలపై ప్రజల్లో ఉన్న ఆందోళన వంటి కారణాల వల్ల ఇంటి వద్దనే కూరగాయలను పండించాలనే ఆసక్తి పెరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో వంటింటి తోట (Kitchen Garden) ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా కుటుంబానికి అవసరమైన తాజా, నాణ్యమైన కూరగాయలను పరిమిత స్థలంలోనే పండించుకోవచ్చు.
వంటింటి తోటకు పెద్ద భూమి అవసరం లేదు. ఇంటి పెరడు, ఖాళీ ప్రదేశం, బాల్కనీ, టెర్రస్ లేదా అందుబాటులో ఉన్న చిన్న స్థలాన్ని కూడా సద్వినియోగం చేసుకోవచ్చు. సరైన పంటల ఎంపిక, మంచి విత్తనాలు, సేంద్రియ పదార్థాల వినియోగం, నీటి యాజమాన్యం మరియు సమగ్ర చీడపీడల నిర్వహణతో ఏడాది పొడవునా వివిధ రకాల కూరగాయలను పండించవచ్చు.
వంటింటి తోట ప్రయోజనాలు వంటింటి తోట ద్వారా కుటుంబానికి అనేక ప్రయోజనాలు కలుగుతాయి.
ఇంటి అవసరాలకు సరిపడా తాజా కూరగాయలు అందుబాటులో ఉంటాయి.
కూరగాయలను కోసిన వెంటనే వంటలో ఉపయోగించడం వల్ల తాజాదనం, రుచి మరియు పోషక విలువలు మెరుగ్గా ఉంటాయి.
మార్కెట్పై కొంతమేర ఆధారపడటం తగ్గుతుంది.
ఇంట్లో లభించే కూరగాయల వ్యర్థాలు, ఆకులు వంటి సేంద్రియ పదార్థాలను కంపోస్టుగా ఉపయోగించుకోవచ్చు.
ఇంటి పరిసరాలు పచ్చదనంతో ఆహ్లాదకరంగా మారతాయి.
పిల్లల్లో మొక్కలు, ప్రకృతి మరియు వ్యవసాయం పట్ల ఆసక్తి పెరుగుతుంది.
శారీరక శ్రమకు అవకాశం కలగడంతో పాటు మానసిక ప్రశాంతత కూడా లభిస్తుంది.
వంటింటి తోటకు స్థల ఎంపిక వంటింటి తోటకు రోజుకు కనీసం కొన్ని గంటలు తగినంత సూర్యకాంతి అందే ప్రదేశాన్ని ఎంపిక చేసుకోవాలి. సాధారణంగా కూరగాయల పెరుగుదల, పూత మరియు కాయల అభివృద్ధికి మంచి వెలుతురు అవసరం. నీరు నిల్వ ఉండని, మంచి నీటి పారుదల కలిగిన ప్రదేశం అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఇంటి గోడలకు లేదా పెద్ద చెట్లకు చాలా దగ్గరగా కాకుండా, మొక్కలకు తగినంత గాలి మరియు వెలుతురు అందేలా స్థలాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి.
స్థలం తక్కువగా ఉన్నవారు గ్రో బ్యాగులు, కుండీలు, ప్లాస్టిక్ లేదా సిమెంట్ తొట్లు, పునర్వినియోగ పాత్రలు వంటి వాటిలో కూడా కూరగాయలను పెంచుకోవచ్చు. అయితే పాత్రలకు అడుగుభాగంలో నీరు బయటకు వెళ్లేందుకు తగిన రంధ్రాలు ఉండాలి.
ఏ కూరగాయలను సాగు చేయాలి? వంటింటి తోటలో కుటుంబ అవసరాలు, అందుబాటులో ఉన్న స్థలం మరియు స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులను బట్టి పంటలను ఎంపిక చేసుకోవాలి.
ఆకుకూరలు తోటకూర, పాలకూర, మెంతికూర, కొత్తిమీర వంటి ఆకుకూరలను తక్కువ స్థలంలోనే సులభంగా సాగు చేయవచ్చు. వీటిని దశలవారీగా విత్తడం ద్వారా నిరంతరంగా తాజా ఆకుకూరలను పొందవచ్చు.
కాయగూరలు బెండ, వంకాయ, మిరప, టమాటా వంటి పంటలు ఇంటి తోటకు అనుకూలంగా ఉంటాయి. వీటిలో కుటుంబ అవసరాలకు అనుగుణంగా కొద్ది మొక్కలను పెంచుకోవచ్చు.
తీగజాతి కూరగాయలు చిన్న స్థలంలో కూడా పందిరి లేదా నిలువు మద్దతు ఏర్పాటు చేసి బీరకాయ, కాకరకాయ, సొరకాయ, చిక్కుడు, దోసకాయ వంటి తీగజాతి కూరగాయలను పెంచుకోవచ్చు. ఇలా చేయడం ద్వారా అందుబాటులో ఉన్న స్థలాన్ని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకోవచ్చు.
నేల తయారీ వంటింటి తోట విజయానికి మంచి నేల మిశ్రమం ఎంతో ముఖ్యం. నేల గట్టిగా ఉండకుండా మెత్తగా, సారవంతంగా మరియు నీరు సులభంగా బయటకు వెళ్లే విధంగా ఉండాలి.
తోట నేలలో బాగా కుళ్లిన పశువుల ఎరువు లేదా నాణ్యమైన కంపోస్టును కలపడం ద్వారా నేల భౌతిక లక్షణాలను మెరుగుపరచవచ్చు. ఇంట్లో ఉత్పత్తయ్యే కూరగాయల తొక్కలు, ఆకులు వంటి సేంద్రియ వ్యర్థాలతో తయారు చేసిన కంపోస్టును కూడా ఉపయోగించుకోవచ్చు.
అయితే పూర్తిగా కుళ్లని సేంద్రియ వ్యర్థాలను నేరుగా మొక్కల వద్ద వేయకూడదు. అవి బాగా కుళ్లి కంపోస్టుగా మారిన తర్వాత మాత్రమే ఉపయోగించడం మంచిది.
విత్తనాల ఎంపిక మంచి విత్తనాల ఎంపిక వంటింటి తోటలో విజయానికి మొదటి మెట్టు. అధిక మొలక శాతం, మంచి నాణ్యత కలిగిన విత్తనాలను విశ్వసనీయ వనరుల నుంచి సేకరించాలి.
చాలా ఎక్కువ విత్తనాలను ఒకేసారి విత్తకుండా, కుటుంబ అవసరాలకు అనుగుణంగా చిన్న పరిమాణాల్లో విత్తడం మంచిది. ముఖ్యంగా ఆకుకూరలను దశలవారీగా విత్తడం ద్వారా ఒకేసారి ఎక్కువ ఉత్పత్తి కాకుండా నిరంతరంగా కోత పొందవచ్చు.
నారు పెంపకం మరియు నాటడం టమాటా, మిరప, వంకాయ వంటి కొన్ని పంటలను ముందుగా నారు పెంచి తర్వాత ప్రధాన ప్రదేశంలో నాటడం అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఆరోగ్యంగా, బలంగా ఉన్న నారును మాత్రమే ఎంపిక చేయాలి.
నాటేటప్పుడు మొక్కల మధ్య తగినంత దూరం ఉండేలా చూడాలి. మొక్కలను చాలా దగ్గరగా నాటితే గాలి ప్రసరణ తగ్గి చీడపీడలు మరియు తెగుళ్ల సమస్యలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
నీటి యాజమాన్యం వంటింటి తోటలో నీటి వినియోగాన్ని జాగ్రత్తగా నిర్వహించాలి. చిన్న మొక్కలకు అధికంగా నీరు ఇవ్వడం వల్ల వేర్లకు నష్టం కలగవచ్చు. అదే విధంగా నీటి కొరత వల్ల మొక్కల పెరుగుదల దెబ్బతింటుంది.
ఉదయం లేదా సాయంత్రం సమయంలో అవసరాన్ని బట్టి నీరు అందించడం మంచిది. కుండీలు, గ్రో బ్యాగుల్లో పెంచే మొక్కలకు నీటి అవసరం నేలలో పెంచే మొక్కలతో పోలిస్తే భిన్నంగా ఉండవచ్చు. కాబట్టి నేలలో తేమను పరిశీలించి నీటిని అందించాలి.
మల్చింగ్ ఉపయోగం మొక్కల చుట్టూ ఎండిన ఆకులు, గడ్డి లేదా ఇతర అనుకూల సేంద్రియ పదార్థాలతో పలుచని మల్చింగ్ పొరను ఏర్పాటు చేయవచ్చు. దీనివల్ల నేలలో తేమ కొంతకాలం నిల్వ ఉండటంతో పాటు కలుపు మొక్కల పెరుగుదలను తగ్గించవచ్చు.
మల్చింగ్ పదార్థం మొక్క కాండానికి నేరుగా తగలకుండా కొంత ఖాళీ ఉంచాలి.
ఎరువుల యాజమాన్యం వంటింటి తోటలో నేల సారాన్ని బట్టి కంపోస్టు, వర్మీకంపోస్టు లేదా బాగా కుళ్లిన సేంద్రియ ఎరువులను ఉపయోగించవచ్చు.
మొక్కల పెరుగుదల, పూత మరియు కాయల అభివృద్ధి దశలను బట్టి పోషకాల అవసరాన్ని గమనించాలి. అధికంగా ఎరువులు వేయడం వల్ల మొక్కలకు నష్టం కలిగే అవకాశం ఉంది కాబట్టి “అధికం కంటే అవసరమైనంత” అనే సూత్రాన్ని పాటించాలి.
చీడపీడలు మరియు తెగుళ్ల నిర్వహణ వంటింటి తోటలో చీడపీడలను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం. ఆకులపై రంధ్రాలు, మచ్చలు, ముడతలు, రంగు మార్పులు, పురుగుల ఉనికి వంటి లక్షణాలను తరచుగా పరిశీలించాలి.
తెగుళ్లు సోకిన ఆకులు లేదా మొక్క భాగాలను తొలగించి సురక్షితంగా పారవేయాలి. తోటలో అధిక తేమ నిల్వ ఉండకుండా చూడాలి. మొక్కల మధ్య సరైన దూరం పాటించడం ద్వారా గాలి ప్రసరణను మెరుగుపరచవచ్చు. సాధ్యమైనంత వరకు సమగ్ర చీడపీడల యాజమాన్యం (IPM) పద్ధతులను అనుసరించాలి.
సహజ పద్ధతులకు ప్రాధాన్యత వంటింటి తోటలో జీవ వైవిధ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా చీడపీడల సమస్యలను కొంతవరకు నిర్వహించవచ్చు. పూల మొక్కలను తోటలో భాగంగా పెంచడం ద్వారా పరాగసంపర్క కీటకాలను ఆకర్షించవచ్చు.
అదేవిధంగా ఆరోగ్యకరమైన మొక్కలను ఎంపిక చేయడం, పంట అవశేషాలను తొలగించడం, తోటను పరిశుభ్రంగా ఉంచడం, పంటల మార్పిడి పాటించడం వంటి సాంస్కృతిక పద్ధతులు కూడా ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.
నిలువు తోట – తక్కువ స్థలంలో ఎక్కువ పంట పట్టణ ప్రాంతాల్లో స్థలం కొరత ఉన్న కుటుంబాలకు నిలువు తోట (Vertical Garden) మంచి ప్రత్యామ్నాయం. గోడలకు లేదా ప్రత్యేక ఫ్రేమ్లకు కుండీలు, గ్రో బ్యాగులు అమర్చి ఆకుకూరలు, కొన్ని కాయగూరలు మరియు సుగంధ ద్రవ్య మొక్కలను పెంచుకోవచ్చు.
తీగజాతి కూరగాయలకు పందిరి లేదా నిలువు మద్దతు ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా నేల విస్తీర్ణం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ మంచి వినియోగాన్ని పొందవచ్చు.
పంటల మార్పిడి ఒకే కుటుంబానికి చెందిన పంటలను అదే ప్రదేశంలో వరుసగా సాగు చేయకుండా పంటల మార్పిడి పాటించడం మంచిది. ఉదాహరణకు ఒక దశలో ఆకుకూరలు సాగు చేసిన తర్వాత మరొక దశలో కాయగూరలు లేదా ఇతర కుటుంబానికి చెందిన పంటలను సాగు చేయవచ్చు.
కొన్ని నేల సంబంధిత చీడపీడలు మరియు తెగుళ్ల సమస్యలను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది.
కోత మరియు వినియోగం కూరగాయలను అవసరమైనప్పుడు, సరైన పరిపక్వ దశలో కోయడం వంటింటి తోటలోని ప్రధాన ప్రయోజనం. ఇంటి అవసరానికి సరిపడా మాత్రమే కోసుకోవడం వల్ల తాజా కూరగాయలను నేరుగా వంటలో ఉపయోగించవచ్చు.
బెండ, బీరకాయ, కాకరకాయ వంటి పంటల్లో సరైన దశలో తరచుగా కోత చేయడం ద్వారా తదుపరి కాయల ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించవచ్చు. ఆకుకూరలను కూడా అవసరానికి అనుగుణంగా కోసుకోవచ్చు.
తక్కువ స్థలంలో సమర్థవంతమైన సాగు వంటింటి తోటలో స్థలాన్ని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించడానికి పంటలను ఎత్తు ఆధారంగా అమర్చుకోవచ్చు. తక్కువ ఎత్తు పెరిగే ఆకుకూరలను ఒక ప్రాంతంలో, మధ్యస్థ ఎత్తు మొక్కలను మరో ప్రాంతంలో, తీగజాతి కూరగాయలను పందిరిపై పెంచవచ్చు.
అలాగే ఒకేసారి అన్ని పంటలను విత్తకుండా దశలవారీగా విత్తడం ద్వారా ఏడాది పొడవునా వివిధ రకాల కూరగాయలు అందుబాటులో ఉండేలా ప్రణాళిక చేసుకోవచ్చు.
వంటింటి తోట అనేది కేవలం కూరగాయలను పండించే పద్ధతి మాత్రమే కాకుండా కుటుంబ ఆరోగ్యం, పోషకాహారం, పర్యావరణ పరిరక్షణ మరియు ఇంటి వనరుల సమర్థ వినియోగానికి ఉపయోగపడే ఒక మంచి జీవన విధానం. పెద్ద భూమి లేకపోయినా చిన్న ప్రదేశంలో, కుండీలు లేదా గ్రో బ్యాగులలో కూడా కూరగాయలను పండించుకోవచ్చు.
సరైన స్థల ఎంపిక, నాణ్యమైన విత్తనాలు, సేంద్రియ పదార్థాల వినియోగం, తగిన నీటి యాజమాన్యం, సమతుల్య పోషక నిర్వహణ మరియు సమగ్ర చీడపీడల యాజమాన్యంతో ప్రతి ఇంటినీ ఒక చిన్న కూరగాయల తోటగా మార్చుకోవచ్చు. కుటుంబ అవసరాలకు అనుగుణంగా పంటలను ఎంపిక చేసుకుని, దశలవారీగా సాగు చేయడం ద్వారా ఏడాది పొడవునా తాజా కూరగాయలను ఇంటి నుంచే పొందడం సాధ్యమే.
డా. టి. థామ్సన్, డా. టి. తేజస్విని, డా. వి. సుధావాణి డా. వై.ఎస్.ఆర్. ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, వెంకటరామన్నగూడెం ఫోన్ : 9494963291
తీగజాతి కూరగాయలు మన రైతులు విస్తృతంగా సాగు చేస్తున్న ముఖ్యమైన కూరగాయ పంటలు. దోసకాయ, బీరకాయ, కాకరకాయ, సొరకాయ, పొట్లకాయ, చిక్కుడు వంటి పంటలను సాధారణంగా నేలపై పాకే విధానంలో సాగు చేస్తారు. అయితే పందిరి సాగు విధానం ద్వారా తీగలను పైకి పెంచడం వల్ల పంటలో గాలి, వెలుతురు ప్రసరణ మెరుగుపడి, కాయల నాణ్యత పెరగడంతో పాటు కోత, పంట సంరక్షణ పనులు సులభతరం అవుతాయి. సరైన యాజమాన్య పద్ధతులు పాటించినప్పుడు పందిరి సాగు రైతులకు అధిక దిగుబడి మరియు మెరుగైన ఆదాయాన్ని అందించే అవకాశం ఉంది.
పందిరి సాగు అంటే ఏమిటి? తీగజాతి కూరగాయల తీగలను నేలపై పాకనివ్వకుండా, వెదురు, ఇనుప స్తంభాలు, జీఐ వైర్లు, ప్లాస్టిక్ లేదా నైలాన్ తాళ్ల సహాయంతో ఒక ఎత్తైన నిర్మాణాన్ని ఏర్పాటు చేసి దానిపై తీగలను పెంచే విధానాన్ని పందిరి సాగు అంటారు. పంటను బట్టి పందిరి ఎత్తు, స్తంభాల మధ్య దూరం మరియు ఉపయోగించే వస్తువులు నిర్ణయించాలి.
పందిరి సాగుకు అనుకూలమైన పంటలు బీరకాయ, కాకరకాయ, సొరకాయ, పొట్లకాయ, దోసకాయ, చిక్కుడు వంటి తీగజాతి కూరగాయలను పందిరి విధానంలో విజయవంతంగా సాగు చేయవచ్చు. పంట స్వభావం, తీగల పెరుగుదల మరియు కాయల బరువును బట్టి పందిరి నిర్మాణాన్ని బలంగా ఏర్పాటు చేయాలి.
పందిరి సాగు వల్ల ప్రయోజనాలు
మొక్కలకు మంచి గాలి, వెలుతురు తీగలు నేలపై పాకకుండా పైకి పెరగడం వల్ల మొక్కల మధ్య గాలి ప్రసరణ మెరుగుపడుతుంది. తగినంత సూర్యకాంతి అందడంతో మొక్కల పెరుగుదల చురుకుగా ఉంటుంది.
తెగుళ్ల ఉధృతి తగ్గే అవకాశం మొక్కల భాగాలు నేలతో నేరుగా సంబంధం లేకపోవడం వల్ల అధిక తేమ కారణంగా వచ్చే కొన్ని శిలీంధ్ర తెగుళ్ల సమస్యను తగ్గించవచ్చు. అయితే సమగ్ర పంట సంరక్షణ చర్యలు తప్పనిసరిగా పాటించాలి.
కాయల నాణ్యత మెరుగుదల పందిరిపై వేలాడుతూ పెరిగే కాయలు నేలను తాకకుండా ఉండటం వల్ల కాయలపై మచ్చలు, వంకరలు మరియు నేలతో సంబంధం వల్ల వచ్చే నాణ్యత లోపాలు తగ్గుతాయి. తద్వారా మార్కెట్లో మంచి ధర పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
కోత సులభతరం పందిరిపై కాయలు స్పష్టంగా కనిపించడం వల్ల కోత సమయంలో కాయలను గుర్తించడం సులభంగా ఉంటుంది. దీనివల్ల కోతకు పట్టే సమయం మరియు శ్రమ తగ్గుతుంది.
భూమి వినియోగ సామర్థ్యం పెరుగుతుంది తీగలు పైభాగంలో విస్తరించడం వల్ల నేలపై అందుబాటులో ఉన్న స్థలాన్ని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకోవచ్చు. సరైన పంట మరియు అంతర పంట ప్రణాళికతో భూమి వినియోగ సామర్థ్యాన్ని పెంచవచ్చు.
పందిరి నిర్మాణంలో జాగ్రత్తలు పందిరి సాగులో విజయానికి బలమైన పందిరి నిర్మాణం చాలా ముఖ్యమైనది. పందిరి నిర్మించేటప్పుడు మంచి నాణ్యత కలిగిన వెదురు కర్రలు లేదా తగిన స్తంభాలను ఉపయోగించాలి. తీగలు, కాయల బరువును తట్టుకునే విధంగా ప్రధాన స్తంభాలను బలంగా పాతాలి.
పందిరిపై తీగలను పట్టుకునేందుకు బలమైన వైరు లేదా నైలాన్ తాళ్లను ఉపయోగించాలి. పందిరి నిర్మాణం గాలి వేగానికి తట్టుకునే విధంగా ఉండాలి. ముఖ్యంగా వర్షాకాలంలో అధిక గాలులు, భారీ వర్షాల వల్ల పందిరి కూలిపోకుండా ముందుగానే తగిన బలపరిచే చర్యలు చేపట్టాలి.
నేల మరియు నాటే విధానం నీరు నిల్వ ఉండని, మంచి నీటి పారుదల కలిగిన నేలలు తీగజాతి కూరగాయల సాగుకు అనుకూలంగా ఉంటాయి. పొలాన్ని బాగా దున్ని, సేంద్రియ ఎరువును తగిన మోతాదులో కలపాలి. విత్తనాల నాణ్యతపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించాలి.
పంటను బట్టి గోతులు లేదా ఎత్తైన మడులు ఏర్పాటు చేసి విత్తనాలను నాటాలి. మొక్కల మధ్య దూరాన్ని పంట రకం, తీగల పెరుగుదల మరియు పందిరి నిర్మాణాన్ని బట్టి నిర్ణయించాలి.
ఎరువుల యాజమాన్యం పందిరి సాగులో మొక్కలు వేగంగా పెరిగి అధికంగా తీగలను, ఆకులను మరియు కాయలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. అందువల్ల సమతుల్య పోషక యాజమాన్యం అవసరం. నేల పరీక్ష ఆధారంగా ఎరువుల మోతాదును నిర్ణయించడం ఉత్తమం.
నీటి యాజమాన్యం తీగజాతి కూరగాయల్లో నీటి యాజమాన్యం చాలా కీలకం. నీటి కొరత వల్ల మొక్కల పెరుగుదల, పూత మరియు కాయల అభివృద్ధి దెబ్బతినవచ్చు. అదే సమయంలో అధిక నీరు ఇవ్వడం వల్ల వేర్ల వద్ద తేమ ఎక్కువై తెగుళ్లు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
బిందు సేద్యం ద్వారా మొక్కలకు అవసరమైనంత నీటిని అందించడం ద్వారా నీటి వినియోగ సామర్థ్యాన్ని పెంచవచ్చు. ముఖ్యంగా పూత మరియు కాయల అభివృద్ధి దశల్లో నీటి లభ్యతలో హెచ్చుతగ్గులు లేకుండా చూడాలి.
తీగల శిక్షణ మరియు నిర్వహణ పందిరి సాగులో తీగలను సక్రమంగా పందిరిపైకి ఎక్కించడం చాలా ముఖ్యం. మొక్కలు పెరుగుతున్న కొద్దీ తీగలను మృదువైన తాళ్ల సహాయంతో పందిరిపైకి చేర్చాలి.
అవసరం లేని, బలహీనమైన లేదా వ్యాధి సోకిన భాగాలను తొలగించడం ద్వారా మొక్కలో గాలి ప్రసరణను మెరుగుపరచవచ్చు. అయితే కత్తిరింపు పద్ధతులు పంట రకాన్ని బట్టి మారుతాయి. కాబట్టి సంబంధిత పంటకు సిఫారసు చేసిన విధానాన్ని మాత్రమే అనుసరించాలి.
చీడపీడలు మరియు తెగుళ్ల యాజమాన్యం పందిరి సాగులో మొక్కలకు మంచి గాలి, వెలుతురు లభించడం వల్ల కొన్ని సమస్యలు తగ్గే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ చీడపీడలు పూర్తిగా నివారించబడవు. కాయతొలుచు పురుగులు, పేనుబంక, తెల్లదోమ, ఎర్రనల్లి వంటి పురుగులను ఎప్పటికప్పుడు గమనించాలి.
అదేవిధంగా బూజు తెగుళ్లు, వడల తెగుళ్లు మరియు ఇతర వ్యాధుల లక్షణాలను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించాలి. పొలాన్ని తరచుగా పరిశీలిస్తూ సమగ్ర చీడపీడల యాజమాన్య పద్ధతులు (IPM) పాటించాలి.
పుష్పించే దశలో ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీగజాతి కూరగాయల్లో మంచి కాయ దిగుబడికి పుష్పించే దశ చాలా కీలకం. పుష్పాలు వచ్చే సమయంలో మొక్కలకు తగినంత నీరు, పోషకాలు అందేలా చూడాలి. అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, నీటి కొరత లేదా అధిక తేమ వంటి వాతావరణ పరిస్థితులు పూత మరియు కాయల ఏర్పాటుపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
తేనెటీగలు వంటి పరాగసంపర్క కీటకాల పాత్ర ముఖ్యమైన పంటల్లో, పుష్పించే సమయంలో వాటి సంచారాన్ని దెబ్బతీసే చర్యలను తగ్గించడం మంచిది.
కోత మరియు మార్కెటింగ్ కూరగాయలను పంటకు అనుగుణమైన సరైన పరిపక్వ దశలో కోయాలి. ఆలస్యంగా కోయడం వల్ల కాయల నాణ్యత తగ్గడంతో పాటు తదుపరి కాయల ఉత్పత్తిపై కూడా ప్రభావం పడవచ్చు.
పందిరి సాగులో కాయలు స్పష్టంగా కనిపించడం వల్ల సరైన పరిమాణంలో ఉన్న కాయలను ఎంపిక చేసి కోయడం సులభం. కోత అనంతరం కాయలను నాణ్యత ఆధారంగా వేరు చేసి, శుభ్రమైన ప్యాకింగ్లో మార్కెట్కు తరలిస్తే మెరుగైన ధర పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
రైతులు గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యాంశాలు పందిరి సాగులో అధిక దిగుబడి పొందడానికి కేవలం పందిరి ఏర్పాటు చేయడం మాత్రమే సరిపోదు. నాణ్యమైన విత్తనం, సరైన మొక్కల సాంద్రత, బలమైన పందిరి, సమతుల్య ఎరువుల యాజమాన్యం, క్రమబద్ధమైన నీటి సరఫరా, తీగల శిక్షణ, సమగ్ర చీడపీడల యాజమాన్యం మరియు సరైన సమయంలో కోత వంటి అన్ని అంశాలను సమన్వయంతో పాటించాలి.
తీగజాతి కూరగాయల్లో పందిరి సాగు పద్ధతి రైతులకు నాణ్యమైన దిగుబడి, మెరుగైన కాయల నాణ్యత, కోతలో సౌలభ్యం మరియు భూమి వినియోగ సామర్థ్యం వంటి అనేక ప్రయోజనాలను అందిస్తుంది. ప్రారంభ దశలో పందిరి నిర్మాణానికి కొంత అదనపు పెట్టుబడి అవసరమైనప్పటికీ, సరైన పంట యాజమాన్యంతో దీర్ఘకాలంలో మెరుగైన దిగుబడి మరియు ఆదాయం పొందే అవకాశం ఉంది.
అందువల్ల మార్కెట్ డిమాండ్, స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులు మరియు సాగు వనరులను పరిగణనలోకి తీసుకుని తీగజాతి కూరగాయల్లో పందిరి సాగును శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో చేపట్టడం రైతులకు లాభదాయకమైన సాగు విధానంగా నిలుస్తుంది.
డా. టి. థామ్సన్, డా. టి. తేజస్విని, డా. వి. సుధావాణి డా. వై.ఎస్.ఆర్. ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, వెంకటరామన్నగూడెం. ఫోన్ 9494963291
బయోచార్ నేల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడంతో పాటు పంటల పెరుగుదల, దిగుబడి మరియు సాగు స్థిరత్వాన్ని పెంచడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. బయోచార్ వినియోగం వల్ల కలిగే ప్రధాన ప్రయోజనాలు ఇవి:
• నేలలో సేంద్రియ కార్బన్ పెరిగి భూసారం మెరుగుపడుతుంది. • నేలలో పోషకాలను నిల్వ ఉంచే సామర్థ్యం పెరిగి, మొక్కలకు అవి క్రమంగా అందుబాటులోకి వస్తాయి. • నత్రజని వంటి పోషకాలు వర్షం లేదా నీటితో కొట్టుకుపోవడం (లీచింగ్) తగ్గి, ఎరువుల వినియోగ సామర్థ్యం పెరుగుతుంది. • నేల నిర్మాణం మెరుగుపడి, గాలి ప్రసరణ మరియు వేర్ల పెరుగుదలకు అనుకూల పరిస్థితులు ఏర్పడతాయి. • నేలలో నీటిని నిల్వ ఉంచే సామర్థ్యం పెరగడంతో ఎండ పరిస్థితుల్లో కూడా పంటలు మెరుగ్గా తట్టుకుంటాయి. • ఆమ్ల నేలల్లో నేల ప్రతిచర్య (pH) సమతుల్యంగా ఉండేందుకు కొంతవరకు సహాయపడుతుంది. • బయోచార్‌లోని సూక్ష్మ రంధ్రాలు ఉపయోగకరమైన సూక్ష్మజీవులు, శిలీంధ్రాలు మరియు వానపాములకు అనుకూల నివాసంగా పనిచేసి నేల జీవక్రియలను చురుకుగా ఉంచుతాయి. • నేలలో పోషకాల నష్టాన్ని తగ్గించడం ద్వారా రసాయన ఎరువుల అవసరాన్ని కొంత మేర తగ్గించవచ్చు. • నేలలో కార్బన్‌ను దీర్ఘకాలం నిల్వ ఉంచడం ద్వారా కార్బన్ డయాక్సైడ్, నైట్రస్ ఆక్సైడ్ వంటి హరితగృహ వాయువుల ఉద్గారాలను తగ్గించడంలో తోడ్పడుతుంది. • వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాన్ని తగ్గించే వాతావరణ అనుకూల వ్యవసాయ సాంకేతికతగా బయోచార్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రాధాన్యం పొందుతోంది. • బయోచార్‌లోని విస్తారమైన ఉపరితల వైశాల్యం మరియు సూక్ష్మ రంధ్రాల నిర్మాణం నీరు, పోషకాలను నిల్వ ఉంచడంతో పాటు నేలలోని ఉపయోగకరమైన జీవసంపద అభివృద్ధికి అనుకూల వాతావరణాన్ని కల్పిస్తుంది.
డా వి మురళి, (సీనియర్ శాస్త్రవేత్త), జి. డయానా (రిసెర్చ్ స్కాలర్), జి . రాధిక (రిసెర్చ్ స్కాలర్), డా ఆనిత కుమారి (ప్రధాన శాస్త్రవేత్త), కూరగాయల పరిశోధన స్థానం, శ్రీ కొండ లక్ష్మణ్ తెలంగాణ ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, రాజేంద్రనగర్, హైదరాబాద్ -500030 సెల్: 6304749921
వర్షాకాలం… కూరగాయ రైతులకు అప్రమత్తత అవసరం! వర్షాకాలం కూరగాయ పంటలకు ఒకవైపు అనుకూలమైన కాలమే అయినప్పటికీ, మరోవైపు అధిక తేమ, నీటి నిల్వ, కలుపు మొక్కల పెరుగుదల, తెగుళ్లు మరియు పురుగుల ఉధృతి వంటి సమస్యలు రైతులను ఇబ్బంది పెడతాయి. ముఖ్యంగా టమాటా, మిరప, వంకాయ, బెండ, దొండ, కాకర, సొరకాయ, బీరకాయ వంటి కూరగాయ పంటల్లో సరైన యాజమాన్య పద్ధతులు పాటించకపోతే మొక్కల పెరుగుదల మందగించి దిగుబడులు తగ్గే అవకాశం ఉంది.
అందువల్ల వర్షాకాలంలో పంటను ప్రారంభించే ముందు నుంచే తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే పంట ఆరోగ్యంగా పెరగడంతో పాటు నాణ్యమైన దిగుబడిని పొందవచ్చు.
నేల ఎంపికలోనే జాగ్రత్త వర్షాకాలంలో కూరగాయలు సాగు చేసే భూమిలో నీరు నిలిచిపోకుండా మంచి మురుగు సౌకర్యం ఉండటం అత్యంత ముఖ్యం. నీరు ఎక్కువసేపు నిలిచే నేలల్లో వేర్లు గాలి అందక కుళ్లిపోవడం, మొక్కలు వాడిపోవడం వంటి సమస్యలు ఏర్పడతాయి.
అందువల్ల పొలాన్ని బాగా దున్ని, అవసరమైన చోట కాలువలు ఏర్పాటు చేసి, అదనపు నీరు పొలం నుంచి బయటకు వెళ్లేలా చూడాలి. ఎత్తైన మడులు లేదా బోదెలపై పంటను సాగు చేయడం ద్వారా వేర్ల వద్ద నీటి నిల్వను తగ్గించవచ్చు.
నాణ్యమైన విత్తనాలే మంచి పంటకు పునాది వర్షాకాలంలో విత్తనాల నాణ్యతకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. మంచి మొలకశాతం, అధిక నాణ్యత కలిగిన ధృవీకరించిన విత్తనాలను మాత్రమే ఎంపిక చేసుకోవాలి. విత్తన శుద్ధి చేయడం ద్వారా ప్రారంభ దశలో వచ్చే అనేక విత్తనం, నేల ద్వారా సంక్రమించే తెగుళ్లను తగ్గించవచ్చు.
నర్సరీలో మొక్కలను పెంచే రైతులు నీరు నిలవకుండా ఎత్తైన మడులు ఏర్పాటు చేయాలి. నర్సరీలో అధిక సాంద్రతతో మొక్కలను పెంచకుండా తగినంత గాలి, వెలుతురు ప్రసరించేలా చూడాలి.
నీరు మంచిదే… కానీ నిలిచిన నీరు ప్రమాదకరం! వర్షాకాలంలో సాధారణంగా సాగునీటి అవసరం తక్కువగా ఉంటుంది. అయితే వర్షం తర్వాత పొలంలో నీరు నిలిచిందా లేదా అనేది రైతు తరచూ గమనించాలి. అధిక నీరు నిలిస్తే వీలైనంత త్వరగా బయటకు పంపాలి. “పంటకు నీరు అవసరం… కానీ వేర్ల వద్ద నీటి నిల్వ అవసరం లేదు” అనే విషయాన్ని రైతులు గుర్తుంచుకోవాలి.
తెగుళ్లపై ముందస్తు నిఘా అధిక తేమ, మేఘావృత వాతావరణం అనేక రకాల శిలీంధ్ర, బ్యాక్టీరియా తెగుళ్లకు అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఆకుమచ్చ తెగుళ్లు, కుళ్లు తెగుళ్లు, వాడిపోయే తెగుళ్లు వంటి సమస్యలు వర్షాకాలంలో ఎక్కువగా కనిపించవచ్చు. అందువల్ల వారానికి కనీసం రెండు సార్లు పొలాన్ని పరిశీలించి, ఆకులపై మచ్చలు, కాండం వద్ద కుళ్లు, ఆకులు వాడిపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపించిన వెంటనే గుర్తించాలి. వ్యాధిగ్రస్త మొక్కలు లేదా ఆకులను తొలగించి పొలం బయట పూడ్చిపెట్టడం లేదా తగిన విధంగా నాశనం చేయడం మంచిది.
వ్యాధి వచ్చిన తర్వాత మందు కోసం పరుగెత్తడం కంటే, వ్యాధి రాకుండా ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం మేలు.
పురుగుల నియంత్రణలో సమగ్ర విధానం వర్షాకాలంలో తేమతో పాటు కొత్త చిగుళ్లు, లేత ఆకులు ఎక్కువగా రావడం వల్ల కొన్ని రకాల పురుగులు పంటను ఆశ్రయిస్తాయి. తెల్లదోమ, తామర పురుగులు, పేనుబంక, ఆకుముడత పురుగులు తదితర పురుగులను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించాలి.
పొలంలో పురుగుల ఉనికిని పర్యవేక్షించేందుకు పసుపు, నీలం రంగు జిగురు అట్టలు వంటి పర్యవేక్షణ పద్ధతులను ఉపయోగించవచ్చు. అవసరాన్ని బట్టి జీవ నియంత్రణ పద్ధతులను కూడా అనుసరించాలి. పురుగుమందులను అవసరం లేకుండా విచక్షణారహితంగా పిచికారీ చేయకుండా, పురుగు స్థాయి, పంట దశ, వాతావరణ పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకుని నిపుణుల సూచనల మేరకు మాత్రమే ఉపయోగించాలి. కలుపు మొక్కలను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు
వర్షాలు కురిసిన వెంటనే కలుపు మొక్కలు వేగంగా పెరుగుతాయి. ఇవి పంటతో నీరు, పోషకాలు, వెలుతురు కోసం పోటీ పడటమే కాకుండా కొన్ని పురుగులు, తెగుళ్లకు ఆశ్రయంగా కూడా పనిచేస్తాయి.
కాబట్టి పంట ప్రారంభ దశలోనే కలుపును నియంత్రించాలి. వరుసల మధ్య అవసరమైన మేరకు అంతరకృషి చేయడం, చేతితో కలుపు తీయడం లేదా పంటకు అనుకూలమైన మల్చింగ్ పద్ధతులను ఉపయోగించడం ద్వారా కలుపు సమస్యను తగ్గించవచ్చు.
ఎరువుల విషయంలో అప్రమత్తత వర్షాకాలంలో భారీ వర్షాలు కురిసినప్పుడు నేలలోని కొన్ని పోషకాలు నీటితో కొట్టుకుపోయే అవకాశం ఉంటుంది. మరోవైపు ఒకేసారి అధిక మోతాదులో నత్రజని ఎరువులు వేయడం వల్ల మొక్కలు లేతగా, బలహీనంగా పెరిగి కొన్ని పురుగుల దాడికి గురయ్యే అవకాశం ఉంది.
అందువల్ల నేల పరీక్ష ఆధారంగా సమతుల్య ఎరువుల యాజమాన్యం పాటించడం మంచిది. ఎరువులను ఒకేసారి కాకుండా పంట అవసరానికి అనుగుణంగా విడతలవారీగా అందించడం ద్వారా పోషకాల వినియోగ సామర్థ్యాన్ని పెంచవచ్చు.
మల్చింగ్తో ఎన్నో ప్రయోజనాలు వర్షాకాలంలో తగిన పరిస్థితుల్లో మల్చింగ్ చేయడం వల్ల నేలపై కలుపు పెరుగుదలను తగ్గించడంతో పాటు నేల నిర్మాణాన్ని కాపాడుకోవచ్చు. వర్షపు చినుకులు నేరుగా నేలపై పడటం వల్ల కలిగే నేల కోతను కూడా కొంతవరకు తగ్గించవచ్చు.
అయితే మల్చింగ్ పదార్థం కారణంగా మొక్క కాండం చుట్టూ అధిక తేమ నిలిచిపోకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. పంటకు గాలి, వెలుతురు అవసరం
వర్షాకాలంలో మేఘావృత వాతావరణం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల పొలంలో తేమ ఎక్కువగా ఉంటుంది. మొక్కలను అధిక సాంద్రతతో నాటితే గాలి ప్రసరణ తగ్గి తెగుళ్లు వేగంగా వ్యాప్తి చెందే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల పంటకు అనుగుణమైన సరైన మొక్కల మధ్య దూరం పాటించాలి. తీగజాతి కూరగాయల్లో పందిరి ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా మొక్కలకు మంచి గాలి, వెలుతురు అందడంతో పాటు కాయలు నేలను తాకకుండా నాణ్యతను మెరుగుపరచవచ్చు.
పంట పరిశీలన… రైతు విజయానికి కీలకం వర్షాకాలంలో “పంట వేసేశాం… ఇక పంట కోతకు వచ్చే వరకు చూడనక్కర్లేదు” అనే ఆలోచన సరైనది కాదు. ప్రతి వర్షం తర్వాత పొలాన్ని పరిశీలించడం చాలా ముఖ్యం.
మొక్కల ఆకులు, కాండం, వేర్ల ప్రాంతం, పూత, కాయలను పరిశీలిస్తూ పురుగులు లేదా తెగుళ్ల ప్రారంభ లక్షణాలను గుర్తించాలి. సమస్యను తొలిదశలోనే గుర్తిస్తే నియంత్రణ సులభంగా ఉంటుంది; ఖర్చు కూడా తగ్గుతుంది.
సురక్షితమైన కూరగాయలే రైతుకు, వినియోగదారుడికి మేలు కూరగాయలలో పురుగుమందుల వినియోగం విషయంలో రైతులు ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు పాటించాలి. నిపుణుల సూచనల మేరకు తగిన సమగ్ర యాజమాన్య పద్ధతులను అనుసరించాలి.
వర్షాకాలంలో రైతు గుర్తుంచుకోవాల్సిన ఐదు సూత్రాలు నీరు నిలవకుండా చూడాలి – పంటను తరచూ పరిశీలించాలి – కలుపును అదుపులో ఉంచాలి – పురుగులు, తెగుళ్లను తొలిదశలో గుర్తించాలి – అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే సిఫార్సు చేసిన మందులను ఉపయోగించాలి. వర్షాకాలం కూరగాయ రైతులకు సవాళ్లతో పాటు మంచి అవకాశాలను కూడా అందిస్తుంది. సరైన భూమి ఎంపిక, నాణ్యమైన విత్తనాలు, మంచి మురుగు సౌకర్యం, సమతుల్య ఎరువుల వినియోగం, కలుపు నివారణ, సమగ్ర చీడపీడల యాజమాన్యం, పంటను నిరంతరం పరిశీలించడం వంటి చర్యలను సమర్థవంతంగా అమలు చేస్తే వర్షాకాలంలో కూడా ఆరోగ్యకరమైన పంటను పొందవచ్చు.
వర్షాన్ని ఆపలేం… కానీ వర్షం వల్ల వచ్చే నష్టాన్ని మాత్రం ముందస్తు యాజమాన్యంతో తగ్గించవచ్చు. రైతు అప్రమత్తత, శాస్త్రీయ సాగు పద్ధతులు కలిసినప్పుడే మంచి దిగుబడి, నాణ్యమైన కూరగాయలు, మెరుగైన ఆదాయం సాధ్యమవుతాయి.
డా. టి. థామ్సన్, డా. టి. తేజస్విని, డా. వి. సుధావాణి డా. వై.ఎస్.ఆర్. ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, వెంకటరామన్నగూడెం Ph: 9494963291
