డా|| రామానాయుడు ఏకలవ్య గ్రామీణ వికాస్ ఫౌండేషన్ కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం తునికిలో లార్జ్ స్కేల్ బ్యాగ్ ఫార్మింగ్కు సంబంధించిన ప్రయోగం జరిగింది. ఈ ప్రయోగానికి మూలం కెవికె, తునికి ఛైర్మన్ టి. వినోద్రావు మెదడులో ‘బ్యాగ్ ఫార్మింగ్’ ఆలోచనరావడం, ఆ ఆలోచనకు కార్యరూపం దాల్చడంలో సేంద్రియ సాగులో మంచి దిగుబడులు సాధించటానికి అవసరమైన సలహాలు అందించిన హార్ట్ ట్రస్ట్ మేనేజింగ్ ట్రస్టీ ఎం.ఎస్. సుబ్రమణ్యం రాజుతో పాటు కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం ఉద్యాన శాస్త్రవేత్త యం. శ్రీనివాస్, కీటక శాస్త్రవేత్త పి. రవికుమార్, సేద్య విభాగ శాస్త్రవేత్త డా|| ఎన్. ప్రతాపరెడ్డి, వ్యవసాయ ఇంజనీరింగ్ శాస్త్రవేత్త యం. ఉదయ్ కుమార్ మరియు కెవికె కి సంబంధించిన అనేకమంది క్షేత్రస్థాయి సిబ్బంది సహాయ సహకారాలతో ఈ పరిశోధన నిర్వహించబడింది. పరిశోధనా పద్ధతులు, ఫలితాలు క్రింద వివరించబడ్డాయి.
తక్కువ నీటి వనరులు, మురుగు నీటి పారుదల సౌకర్యం లేని, క్షార మరియు రాతి నేలలు ఉన్నటువంటి ప్రతికూల పరిస్థితులలో కూడా బ్యాగ్ ఫార్మింగ్ ద్వారా సేంద్రియ పద్ధతులను అనుసరించి సహచర పంటల యొక్క పెరుగుదల, దిగుబడి మరియు సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలించడానికి ఈ యొక్క ప్రదర్శన చేపట్టబడింది. ఇక్కడ బ్యాగ్స్ని ఎరువులతో నింపిన తర్వాత రెండు వేర్వేరు పద్ధతులలో అనగా నిలువు మరియు సమాంతర స్థానంలో నేలపై పెట్టడం జరుగుతుంది. టమాటా మరియు క్యారెట్లను నిలువు సంచులలో సహచర పంటలుగా మరియు క్యాబేజీ, టమాట మరియు క్యాలీఫ్లవర్లను సమాంతర సంచులలో సహచర పంటలుగా పండిస్తారు. ఒక నిలువు సంచి నుండి దిగుబడి 2.55 కిలోలు (టమాట మొక్క నుండి దిగుబడి 2.3 కిలోలు మరియు క్యారెట్ 0.25 కిలోలు). ఒక సమాంతర సంచి నుండి దిగుబడి 3.2 కిలోలు (టమాట మొక్క నుండి దిగుబడి 2.4 కిలోలు మరియు క్యాబేజి బరువు 500 గ్రా. మరియు క్యాలీఫ్లవర్ పువ్వు బరువు 300 గ్రా.). ఈ పద్ధతిలో క్యాబేజి పంటను టమాటతో కలిపి సహచర పంటగా పండించినపుడు డైమండ్ బ్యాక్ మాత్ పురుగు యొక్క ఉధృతి తక్కువగా ఉంటుందని గమనించబడింది. కానీ, కొన్ని రకాల చీడపీడలు మరియు వాతావరణ ప్రతికూల పరిస్థితుల కారణంగా కాలీఫ్లవర్ దిగుబడి చాలా తక్కువగా నమోదైంది. అన్ని పంటల నుండి బ్యాగ్ పద్ధతిలో పొందిన మొత్తం దిగుబడి 0.25 ఎకరాల్లో 3.5 టన్నులు.
పరిచయం:
ప్లాస్టిక్ సంచులు లేదా గ్రో బ్యాగ్స్ ఉపయోగించి టెర్రస్ లేదా రూఫ్ టాప్ గార్డెన్లలో కూరగాయలు, పండ్లు మరియు పువ్వులను పెంచడం బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. కానీ ప్రస్తుతం, బ్యాగుల ద్వారా కూరగాయల సాగు జనాదరణ పొందుతుంది. ఎందుకంటే అవి సారం లేని లేదా కూరగాయల పంటలు పండించడానికి అనువుగా లేని నేలల నుండి ఉత్పన్నమయ్యే అనేక సమస్యలను పరిష్కరిస్తున్నాయి. ప్రతి బ్యాగ్ని 50% ఎర్రమట్టి, 50% మాగిన పశువుల పేడని మరియు 100 గ్రా.ల వేపపిండితో నింపడం వల్ల అధిక దిగుబడులకు ఆస్కారం ఉంటుంది. ఈ యొక్క ఎరువుల మిశ్రమం వదులుగా వుండటం వల్ల మురుగునీటి సౌకర్యం ఉండి, తగినంత గాలి వేరువ్యవస్థకు అందడం వల్ల మొక్క దృఢంగా పెరగడానికి తోడ్పడుతుంది. బ్యాగ్ల మన్నిక ప్రధాన లోపం, ఎందుకంటే అవి కేవలం రెండు సీజన్లను మాత్రమే తట్టుకోగలవు. మార్కెట్లో లభించే అన్ని గ్రోబ్యాగ్లు పర్యావరణ అనుకూలమైనవి కావు. ఎందుకంటే అవన్నీ బయో డిగ్రేడబుల్ కావు. పాలీప్లాస్టిక్తో చాలా గ్రో బ్యాగ్లు ఏర్పడుతాయి, కానీ అవి విచ్ఛిన్నం కావు. అప్పుడు గ్రోబ్యాగ్లను విసర్జించాల్సిన అవసరం వచ్చినపుడు అవి ఆందోళన కలిగిస్తాయి.
2022 రబీ సీజన్లో తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని, తునికి, మెదక్ (జిల్లా) కృషి విజ్ఞాన్ కేంద్రం వ్యవసాయ క్షేత్రంలో 0.25 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో బ్యాగ్ ఫార్మింగ్ పై ప్రదర్శన నిర్వహించబడింది. ఈ పద్ధతిలో వివిధరకాల కూరగాయలను ఉదాహరణకు టమాట మొక్కలను క్యారెట్ మొక్కలతో కలిపి నిలువు బ్యాగులలో పండించారు. ఆ బ్యాగులలో 15 కిలోల ఎర్రమట్టి, 15 కిలోల మాగిన పశువుల ఎరువు మరియు 100 గ్రా. వేపపిండి మిశ్రమాన్ని వేసారు. అదేవిధంగా టమాట, క్యాబేజి మరియు క్యాలీఫ్లవర్ మొక్కలను బ్యాగులలో అడ్డం వరుసలలో పెట్టి ఒక్కొక్క బ్యాగులో 25 కిలోల ఎర్రమట్టి మరియు 25 కిలోల మాగిన పశువుల ఎరువు నింపి సమాంతర స్థానంలో పెట్టి పండించారు.
ప్రదర్శన యొక్క హేతుబద్ధత:
తెలంగాణాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలోని నేలలు కూరగాయల సాగుకు అనుకూలమైనవి కావు. వాతావరణ మార్పుల కారణంగా అతి తక్కువ సమయంలో కురిసిన భారీ వర్షాలు చాలా వరకు కూరగాయల పంటలను పూర్తిగా నాశనం చేయడం వల్ల తీవ్రమైన కొరత మరియు ధరలు అందుబాటులో ఉండవు. ఈ వాతావరణ మార్పు వాస్తవికతో బ్యాగ్ ఫార్మింగ్ అనేది అనుకూలమైన పద్ధతి. కూరగాయల పెంపకంలో కలుపు తీయడం చాలా ఖరీదైనది. ఎందుకంటే హైదరాబాద్ చుట్టుప్రక్కల ప్రాంతాలలో మహిళా కూలీలకు భారీ సంఖ్యలో డిమాండ్ ఉంది. బ్యాగ్ ఫార్మింగ్లో ఈ సమస్య పరిష్కరించబడుతుంది. కూరగాయ పంటలలో తరచుగా ఎక్కువసార్లు కోత కోయాల్సి ఉంటుంది. అది కూడా బ్యాగ్ ఫార్మింగ్లో సులభతరంగా ఉంటుంది. డ్రిప్ ఇరిగేషన్ పద్ధతిలో బ్యాగ్ ఫార్మింగ్లో చాలా తక్కువ నీటి వినియోగం ఉంటుంది. ఎందుకంటే సీపేజ్ మరియు బాష్పీభవన నష్టాలు గణనీయంగా చాలా తక్కువగా ఉంటాయి. హైదరాబాద్ నగరానికి సమీపంలో ఉన్న రైతులు బ్యాగ్ ఫార్మింగ్ను అవలంబించడం ద్వారా లాజిస్టిక్స్లో భారీ పొదుపుతో నగరంలోని వినియోగదారులకు అధిక నాణ్యత మరియు సరసమైన ధరలలో కూరగాయలను సరఫరా చేయవచ్చు. భవిష్యత్తులో రైతులు నేలను దున్నకుండా సేంద్రియ పద్ధతిలో బ్యాగ్ ఫార్మింగ్ చేయడం వల్ల, రసాయనిక ఎరువులు మరియు క్రిమిసంహారక మందులను వాడాల్సిన అవసరం ఉండదు. దీనివల్ల నేలలో కార్బన్ను సమర్ధవంతంగా సంగ్రహించడం మరియు నిలుపుకోవడం వల్ల కార్బన్ క్రెడిట్స్ ప్రోత్సాహకాన్ని పొందవచ్చు. బ్యాగ్ ఫార్మింగ్ ద్వారా కూరగాయల పంటకోత నంతరం నష్టాలను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. కాబట్టి, పై వాస్తవాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, తునికి, కౌడిపల్లి (మండలం), మెదక్ జిల్లాలో ఈ క్రింది లక్ష్యాలతో మొక్కల పెరుగుదల, దిగుబడి, ఆదాయం మరియు నేల ద్వారా సంక్రమించే తెగుళ్ళ యొక్క ప్రభావాన్ని తెలుసుకోవడానికి ఈ యొక్క ప్రదర్శన చేయబడింది.
లక్ష్యాలు:
1. కూరగాయల సాగుకు అనువుగా లేనటువంటి రాతి నేలలను, మురుగునీటి పారుదల సౌకర్యం లేని నేలలు, క్షారనేలలు, సారవంతం లేని నేలలు మరియు తక్కువ నీటి వనరులు ఉన్న నేలలను సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకోవడం.
2. అధిక దిగుబడి మరియు నికర ఆదాయాన్ని ఉత్పత్తి చేయడం
3. నేల ద్వారా వ్యాపించే తెగుళ్ళను నియంత్రించడానికి.
4. కాలానుగుణంగా మరియు ప్రతికూల కాలానుగుణ పరిస్థితులలో వివిధ పంటలలో సేంద్రీయ వ్యవసాయ పద్ధతులను ప్రామాణీకరించడం.
అవసరమైన పదార్థాలు లేదా వస్తువులు:
ప్లాస్టిక్ సంచులు
- పొలంలో మొత్తం 1318 సంచులు పెట్టడం జరిగింది. ఇందులో 945 సంచులు నిలువుగా, 373 సంచులను అడ్డంగా ఉంచారు.
సేంద్రియ ఎరువులు:
- నిలువుగా ఉంచిన సంచులలో 30 కిలోల మీడియా (15 కిలోల ఎర్రమట్టి, 15 కిలోల మాగిన పశువుల ఎరువు మరియు 100 గ్రా. వేపపిండి) మరియు అడ్డంగా ఉంచిన సంచులలో 50 కిలోల మిశ్రమం (25 కిలోల ఎర్రమట్టి, 25 కిలోల మాగిన పశువుల ఎరువుల పేడ మరియు 100-200 గ్రా. వేపపిండితో) నింపుతారు.
విత్తనాలు లేదా నారు:
a. టొమాట – 945 మొక్కలు (ఒక సంచిలో 1 మొక్క)
b. క్యారెట్ – 200 గ్రా
c. క్యాబేజీ – 373 మొలకలు (ఒక సంచిలో 1 మొక్క)
d. కాలీఫ్లవర్ – 373 మొక్కలు (ఒక సంచిలో 1 మొక్క)
నాటే దూరం:
a. నిలువ సంచులు: వరుసల మధ్య దూరం 2 అడుగులు మరియు వరుసలోని సంచుల మధ్య దూరం 2 అడుగులు.
b. అడ్డం సంచులు: వరుసల మధ్య 3 అడుగులు మరియు వరుసలోని సంచుల మధ్య 2 అడుగులు.
బిందు సేద్యం: డ్రిప్ పైపులను బ్యాగులపై అమర్చి, బిందుసేద్యం పద్ధతిలో ఇరిగేషన్ ఇవ్వడం జరుగుతుంది.
ఊతం ఇవ్వడం (స్టేకింగ్): టమాట పంటకు ఊతం ఇవ్వడానికి వెదురుకర్రలు, స్త్ర| తీగను మరియు జనపనార తాడుని ఉపయోగించారు.
ఎరువుల మిశ్రమం తయారీ విధానం:
- ఎర్రమట్టి, మాగిన పశువుల ఎరువును అవసరమైన పరిమాణంలో సేకరించి అ్పుఔ సహాయంతో బాగా కలపబడుతుంది.
- సరిగ్గా కలుపబడిన మిశ్రమాన్ని అవసరమైన పరిమాణంలో బ్యాగులలో నింపబడుతుంది. తరువాత, పొలంలో అంతరం ప్రకారం సంచులను ఉంచుతారు. ఆ తర్వాత, బ్యాగులపై డ్రిప్ లైన్ వేయబడుతుంది. మరియు ప్రతి బ్యాగు వద్ద నీరందించడానికి డ్రిప్పర్ను అమర్చుతారు.
ఫలితాలు మరియు చర్చ:
గత కొన్ని సంవత్సరాల నుంచి పంటల సాగులో విచక్షణా రహితంగా రసాయనిక ఎరువులు మరియు పురుగు మందులు ఉపయోగించడం వలన నేలలు ఉత్పాదకతను కోల్పోయాయి. దానికి తోడు అనవసరంగా పొలాన్ని ఎక్కువగా దున్నడము, సేంద్రియ ఎరువులు సక్రమంగా ఉపయోగించకపోవడం, ఏక పంట విధానం, వ్యవసాయ వ్యర్థాలను సక్రమంగా వినియోగించలేకపోవడం లాంటి వివిధ రకాల కారణాల వలన నేలపై మట్టి కొట్టుకుపోవటం, నేలలో సేంద్రియ పదార్థం తగ్గటము, పోషకాలను వినియోగించుకొనే సామర్థ్యం తగ్గడం లాంటి పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి.
ఈ రకమైన పేలవమైన క్షార మరియు కంకర నేలలలో బ్యాగ్ ఫార్మింగ్ అనుసరించడం ద్వారా మంచి దిగుబడిని ఉత్పత్తి చేయడానికి సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకోవచ్చు. సేంద్రియ పద్ధతిలో దిగుబడి మరియు నికర ఆదాయాన్ని అంచనా వేయడానికి 2022 రబీ సీజన్లో 0.25 ఎకరాల్లో ప్రదర్శన చేపట్టారు. ఈ పద్ధతిలో 20.11.2022న 1318 సంచులలో 945 సంచులులో (నిలువు స్థానం) టమాటా మొక్కలను నాటారు మరియు అదే సంచులలో 23.11.2022న క్యారెట్ విత్తనాలు (సుమారు 12 నుండి 15 మొక్కల కోసం) విత్తారు. మిగిలిన 373 సంచులలో (సమాంతర పద్ధతి), ప్రతి సంచిలో టమాటా, క్యాబేజీ మరియు క్యాలీఫ్లవర్లను ఒక్కో మొక్కను నాటారు.
ఎ. పోషకాల నిర్వహణ: మొదట్లో పంటకు అవసరమైన పోషకాల అవసరాలను తీర్చడానికి, ఎర్రమట్టి, మాగిన పశువుల పేడ మరియు వేపపిండి నుండి సరఫరా అయ్యే పోషకాలు సరిపోతాయి. పంట ఎదుగుదలకు తర్వాత థల్లో లీటరు నీటికి 20 మి.లీ. పంచగవ్య, 100 లీ. నీటికి కిడ్నీ బీన్ డికాషన్ 1 కిలో, కొబ్బరి నీరు 10 మి.లీ. లీటరు నీటికి, 5 మి.లీ. హ్యూమిక్ ఆసిడ్ లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారి చేయడం మరియు జీవామృతం (1:1 నిష్పత్తిలో), వేస్ట్డికంపోజర్ (1:1 నిష్పత్తిలో) కలిపి మొక్కల మొదట్లో పోయడం ద్వారా పోషకాల డిమాండ్ను తీర్చారు.
బి. మొక్కల పెరుగుదల మరియు దిగుబడులు
ప్రతి మొక్క సరాసరి 7 నుంచి 8 ప్రక్క కొమ్మలను ఉ్పత్తి చేస్తుంది మరియు ఫలదీకరణ శాతం 66%. మొత్తం పంట వ్యవధిలో ప్రతి మొక్క నుండి ఉత్పత్తి అయిన పండ్ల సగటు సంఖ్య 35 మరియు ప్రారంభంలో పండించిన 15 పండ్లు సగటు బరువు 90 గ్రా. మరియు తరువాత పండించిన పండ్ల సగటు బరువు 50 నుండి 55 గ్రా. ఒక మొక్క సగటు దిగుబడి 2.35 కిలోలు మరియు 1318 టమాట మొక్కల నుండి మొత్తం దిగుబడి 150 రోజుల వ్యవధిలో 3.06 టన్నులు. ఈ దిగుబడిని ఒక ఎకరం (8000 మొక్కల)కు లెక్కించినట్లయితే, అప్పుడు ఆశించిన దిగుబడి దాదాపు 24 టన్నులు. సేంద్రియ పద్ధతిలో ఈ దిగుబడి రసాయన పద్ధతి (15 నుండి 16 టన్నులు ఎకరాకు)లో సగటు దిగుబడి కంటే ఎక్కువ.
క్యాబేజీ మరియు క్యాలీఫ్లవర్ పంటలలో డైమండ్బ్యాక్ మాత్ మరియు రసంపీల్చే చీడపీడల ఉధృతి కారణంగా అత్యధికంగా పరుగుమందులను వినియోగించే పంటల జాబితాలో ఇవి కూడా ఉన్నాయి. సేంద్రియ పద్ధతిలో క్యాబేజీ పంటను పండించడం చాలా సవాలుతో కూడుకున్నది. కానీ, క్యాబేజీ పంట నుండి వివిధ సేంద్రియ పద్ధతులను అనుసరించి మొదటి గ్రేడ్ పంట 63% మరియు రెండవ గ్రేడ్ పంట 12% పొందడం జరిగింది. అదేవిధంగా క్యాబేజీని టమాట పంటతో కలిపి పండించినపుడు డైమండ్బ్యాక్మాత్ ఉధృతి తక్కువగా ఉందని గమనించడం జరిగింది. మిగిలిన 25% మొక్కల పెరుగుదల చిన్నదిగా ఉండి, క్యాబేజీ పరిమాణం కూడా చిన్నగా వుండి ఆకారం కోల్పోయింది. క్యాలీఫ్లవర్ పంట నుండి నాణ్యమైన దిగుబడి చాలా తక్కువగా వచ్చింది. దీని నుండి, మొదటి గ్రేడ్ పువ్వులు 30%, రెండవ గ్రేడ్ పువ్వులు 20.37% మరియు 49.5% పువ్వులు మార్కెట్కు పనికిరావు. ఈ యొక్క నాసిరకం దిగుబడికి ప్రధాన కారణం వదులుగా వుండే పువ్వులు ఏర్పడటం, పువ్వులు అధిక ఎండకు గురి కాకుండా ఆకులతో కప్పి వేసినా కూడా గులాబి రంగు పువ్వులు, చిన్న పువ్వులు మరియు పొగాకు లద్దె పురుగు ఉధృతి. 373 బ్యాగ్ల నుండి క్యాబేజీ మరియు క్యాలీఫ్లవర్ దిగుబడి వరుసగా 148 కిలోలు మరియు 56.4 కిలోలు.
క్యారెట్ విత్తనాలను 945 సంచులలో టమాట పంటకు తోడుగా విత్తినారు. 10-12 క్యారెట్ మొక్కలు పెరగడానికి అనుమతించిన సంచుల నుండి 500 నుండి 600 గ్రా.ల దిగుబడి మరియు 15 కంటే ఎక్కువ మొక్కలు పెరగడానికి అనుమతించిన సంచులలో క్యారెట్ వేర్లు అభివృద్ధి సరిగ్గా లేక ఒక్క సంచికి 180-200 గ్రా. దిగుబడి మాత్రమే వచ్చింది. అంతేకాకుండా, సంచులు దెబ్బతినడం వల్ల కొన్ని వేర్లు సూర్యరశ్మికి గురవుతాయి. మరియు ఆవేర్లు సరిగ్గా అభివృద్ధి చెందాక తక్కువ దిగుబడికి దారి తీస్తుంది. 945 బ్యాగుల నుండి మొత్తం నమోదు చేయబడిన క్యారెట్ దిగుబడి 236.25 కిలోలు.
సస్యరక్షణ:
పంట ఎదుగుదల సమయంలో వివిధ తెగుళ్లు మరియు వ్యాధులు గమనించబడ్డాయి. టమాట హైబ్రిడ్ ఆర్కాఅభేద్ ప్రారంభథలో బ్యాక్టీరియా ఆకుమచ్చ తెగులు లక్షణాలు కనిపించలేదు. నాటిన 60-70 రోజులలో ఈ తెగులు లక్షణాలు గమనించబడింది. కానీ ఈ యొక్క తెగులుని 10 నుండి 15 రోజుల వ్యవధిలో క్రమం తప్పకుండా ఒక లీటరు నీటికి 5 మి.లీ. సూడోమోనాస్ ఫ్లోర్సెన్స్, 30 మి.లీ. పులియబెట్టిన మజ్జిగ కలిపి పిచికారి చేయడం ద్వారా నియంత్రణలో ఉంది. నాటిన 100 నుంచి 105 రోజులకు ఈ యొక్క తెగులు తీవ్రత మళ్ళీ పెరిగింది. ఈ సమయంలో, బాసిల్లాస్ సబ్బిలిన్ 1 గ్రా. లీటరు నీటికి 4 నుండి 5 రోజుల వ్యవధిలో రెండుసార్లు పిచికారి చేయడం వలన ఈ తెగులును సమర్ధవంతంగా నియంత్రించవచ్చు.
చీడపీడలలో ముఖ్యంగా గుండుసూది పురుగు యొక్క ఉధృతి శనగపచ్చ పురుగు మరియు పొగాకు లద్దె పురుగు కంటే ఎక్కువగా ఉంది. గుండుసూది పురుగు, శనగపచ్చ పురుగు మరియు పొగాకు లద్దె పురుగుల వల్ల వచ్చిన సగటు దిగుబడి నష్టం వరుసగా 3%, 2% మరియు 1% నాటిన వెంటనే లింగాకర్షక బుట్టలు మరియు దీపపు ఎరలను అమర్చడం ద్వారా ఈ కాయ తొలుచు పురుగులను సమర్ధవంతంగా నియంత్రించవచ్చు. నాటిన 60 రోజుల తర్వాత 10 నుంచి 15 రోజుల విరామంతో నాలుగు సార్లు లీటరు నీటికి సీతాఫలం+వేసనూనె 5 మి.లీ. చొప్పున, అదేవిధంగా బాసిల్లస్ థురింజెన్సిస్ 2 మి.లీ. మరియు బవేరియా బస్సియానా లీటరు నీటికి 2 మి.లీ. చొప్పున కలిపి పిచికారి చేయడం ద్వారా నియంత్రించవచ్చు.
రసం పీల్చే పురుగుల ఉధృతిని తగ్గిగంచడానికి, పది పసుపు మరియు పది నీలి రంగు జిగురు అట్టలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. అదేవిధంగా సీతాఫలం+వేపనూనె లీటరు నీటికి 5 మి.లీ. చొప్పున కలిపి క్రమం తప్పకుండా పిచికారి చేయడం వల్ల ఉధృతి తగ్గింది. టమాటలో పండించిన క్యారెట్లో ఎలాంటి చీడపీడలు కన్పించలేదు. కానీ ముఖ్యంగా మార్చి నెలలో అధిక ఉష్ణోగ్రత కారణంగా క్యారెట్లో పగుళ్ళు కన్పించాయి. టమాట, క్యాబేజీ మరియు క్యాలీఫ్లవర్ పంటలను 373 సంచులలో పండించారు. ఈ 373 క్యాబేజీ మొక్కల నుండి 63% మొదటి గ్రేడ్ నాణ్యమైన క్యాబేజీ పండించబడింది. రెండవ గ్రేడ్లో 12% అంటే డైమండ్ బ్యాక్ మాత్తో కొద్దిగా సోకినవి మరియు మిగిలిన 25% మొక్కలు చిన్నగా మరియు ఆకారం కోల్పోయిన క్యాబేజీలను ఉత్పత్తి చేసినవి. టమాట పంటతో కలిపి క్యాబేజీ సాగు చేస్తున్నప్పుడు డైమండ్బ్యాక్ మాత్ ఉధృతి తక్కువగా ఉంది. అన్ని పంటలకు ఇదే రకమైన సస్యరక్షణ చర్యలు అనుసరించబడ్డాయి.
ఆయా పంటలకు అనువైన ఉష్ణోగ్రత:
ఎ. టొమాట : 15-32 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్
బి. క్యాబేజీ : చల్లని మరియు తేమతో కూడిన వాతావరణం అవసరం మరియు పగటి ఉష్ణోగ్రత 30 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్ కంటే మించకూడదు
సి. కాలీఫ్లవర్ : చల్లని మరియు తేమతో కూడిన వాతావరణం అవసరం మరియు పగటి ఉష్ణోగ్రత 30 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్ కంటే మించకూడదు
డి. క్యారెట్ : 18 – 24 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్
ముగింపు
ఈ ప్రస్తుత ప్రదర్శన నుండి, టమోటా పంట దిగుబడి, పరిమాణం మరియు నాణ్యత సాంప్రదాయ పద్ధతి కంటే బ్యాగ్ ఫార్మింగ్లో మెరుగ్గా ఉంది. అదేవిధంగా టమాట మరియు క్యారెట్, టమాట, క్యాబేజీ మరియు క్యాలీఫ్లవర్ వంటి సహచర పంటల నుండి మంచి దిగుబడులు పొందవచ్చని నిర్ధారించబడింది. కానీ క్యాలీఫ్లవర్ పంట కొన్ని ప్రతికూల పరిస్థితుల కారణంగా నాణ్యత లేని పువ్వులను ఉత్పత్తి చేసాయి. బ్యాగ్ ఫార్మింగ్లో నేల ద్వారా సంక్రమించే తెగుళ్ళు లక్షణాలు కనబడలేదు. ఎందుకంటే సంచుల నుండి అదనపు నీరు బయటకు పోతుంది. బ్యాగుల నుండి నీటి ఆవిరి రేటు సాంప్రదాయ పద్ధతికంటే తక్కువగా ఉన్నందున దీనికి తక్కువ నీరు అవసరం.
తద్వారా కూరగాయ పంటలను పండించడానికి ప్రతికూల పరిస్థితులు ఉన్న నేలలలో కూడా బ్యాగ్ ఫార్మింగ్ ద్వారా మంచి దిగుబడులు సాధించవచ్చు. రైతులు ఈ పద్ధతిలో చీడపీడలను మరియు కలుపు సమస్యను అరికట్టవచ్చు. బహుళ పంటలను పండించటం వల్ల ఏకపంట కంటే మెరుగైన ఆదాయాన్ని పొందవచ్చు.
యం. శ్రీనివాస్, శాస్త్రవేత్త (హార్టికల్చర్), డా. సాంబాది దత్తాత్రేయ నల్కర్, సీనియర్ సైంటిస్ట్ అండ్ హెడ్, పి. రవి కుమార్ శాస్త్రవేత్త, (కీటక విభాగం), డా. ఎన్. ప్రతాప్ రెడ్డి, శాస్త్రవేత్త (సేద్య విభాగం), యం. ఉదయ్ కుమార్, శాస్త్రవేత్త (వ్యవసాయ ఇంజనీరింగ్), డాక్టర్ రామానాయుడు ఏకలవ్య గ్రామీణ వికాస్ ఫౌండేషన్ కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, తునికి, మెదక్ (జిల్లా), తెలంగాణ-502 316, ఇ-మెయిల్: kvkmedak2@gmail.com
